# Маркгроф

**Маркгроф** (германски: *Markgraf*; француски: marquis, италијански: *marchese*, англиски: *margrave*) — вид титула на гроф, која настанала во IX век во Каролиншкото Царство.

Титулата „маркгроф“ ја носеле управувачите (владетелите) назначени од царот на посебни германски гранични територии (области, погранични земји) — марки (од латинското „margo“ — „*крај*“; подоцна нарекувани **маркгрофовии**). Подоцна во германските држави титулата маркгроф станала наследна. На своите територии, маркгрофовите поседувале широки административни, воени и судски овластувања, право да располагаат со сите приходи од своите владенија и да ги прошируваат на сметка на освоените земји. Фактички, тие биле обдарени со власт на ниво на војвода, со единствен исклучок: за време на воените походи маркгрофовите го следеле војводското знаме.

Маркгрофовите, покрај вообичаените грофовски овластувања, биле овластени и со право да градат бургови и тврдини и да собираат во своја полза дел од данокот од покорните племиња. Во друг извор е наведено дека маркгрофот, во минатото бил пограничен судија, а до крајот на XIX век, почесно звање, титула на некои германски владетелски (и невладетелски) личности. Владението, кнежевството и достоинството се нарекуваат — маркгрофовија. Италијански, шпански и француски аналог на почесната титула маркгроф е титулата „маркиз“, која потекнува од латинизираната форма (*marchisus*) на германската титула маркгроф.

## Историја

Институтот маркгрофовија настанал и бил воведен за време на владеењето на царот на Франките, Лангобардите, војводата на Баварија и царот на Западот, Карл Велики, на почетокот на IX век. На границите на својата држава, Карл Велики создал погранични територии — марки (старогорногермански: *marcha*, германски: *Mark*): Аварската, Фриулската, Саксонската, Сорпската и Шпанската Марка. На источната граница на Баварија била формирана Источна Марка (подоцна позната како Австриска Марка). Во царството на Карл постоела и една маркгрофовија — Виндска Марка, наречена така според името на Словените Винди што ја населувале (на почетокот на XX век тоа веќе било војводство Крањ).

По распадот на Каролиншкото Царство, маркгрофовите станале владетели на полусамостојни владенија, пред сѐ на земјите што лежат зад реката Елба и на Дунав, како и во Северна Италија.

За заштита на териториите на Тирингија и Саксонија од нападите на Словените што ги враќале своите земји, царовите од Саксонската династија ја основале Северна Марка (*Nordmark*), подоцна преобразена во Бранденбуршка Марка, како и Мајсенската и Данската Марка. По царот Хенрик III, на границата на Корушка била создадена Штаерска Марка, а на запад маркгрофовијата Намир.

Од XII век, маркгрофовиите станале наследни феуди.

Маркгрофовите на Бранденбург во 1356 г. добиле непосредни овластувања на царски кнезови — курфирсти, а маркгрофовите на Австрија ја добиле титулата војвода (а подоцна надвојвода).

По распадот на племенските војводства, сите маркгрофови добиле статус на царски кнезови, а „маркгроф“ останала титула која, на пример, од бранденбуршките Гогенцолерни преминала на франконските. По бројните граѓански и освојувачки војни во Европа, некои маркгрофовии се претвориле во војводства и царства.

Во Италија, каде царовите исто така ја вовеле титулата маркгроф, како и во царска Франција, од неа произлегла благородничката титула маркиз.

Маркгрофовите припаѓале на високата царска аристократија. Според положбата во хиерархијата на благородништвото, маркгрофовите заземале место приближно еднакво на она на пфалцгрофот. Оваа титула била повисока од титулите гроф, бурггроф и ландгроф, но пониска од титулата војвода.

По ликвидацијата на Светото Римско Царство во 1806 г., титулата маркгроф излегла од употреба.

## Наводи

## Надворешни врски