Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Етика

**Етика** — филозофска дисциплина која се занимава со проучување на моралот. Старогрчкиот филозоф Аристотел во своето дело *Никомахова етика* прв укажува на потребата на засебен филозофски ангажман врз моралот. Зборот „етика“ Аристотел го изведува од старогрчкиот збор *етос* со значење обичај или навика. Латинскиот еквивалент *морес* е пак корен на зборот морал. Како и повеќето поими во филозофијата, така и моралот е предмет на најразлични дефинирања. Но земајќи го предвид местото на етиката во еден филозофски систем, човечкото однесување е веројатно нејзиниот соодветен предмет на проучување. Според многумина, прашањето за доброто и злото е централно во етичките иследувања.

Поради проблемот на дефинирање, етиката честопати се преклопува со својата сродна филозофска дисциплина филозофската антропологија, која ја разгледува положбата на човекот во космосот. Теоријата на вредностите, наречена аксиологија, исто така има точки на допир со етиката, но главното разединување помеѓу двете се состои во тоа што етиката се занимава со специфичен вид вредности, односно моралните, за разлика од општиот збир вредности со кои се занимава аксиологијата.

Главната и пошироко прифатената поделба на етиката се состои од четири различни дисциплини: нормативна етика (се занимава со практичните последици и форми на морално делување), дескриптивна етика (уште позната како компаративна етика, се занимава со опис на конкретни дела, постапки, верувања), применета етика (градењето на соодветни системи на морално однесување во рамките на одредена дисциплина е нејзин главен интерес), мета-етика (мета-дисциплина која ги проучува етичките искази и (не)можноста за одредување на нивната вредност на вистинитост). Иако постојат мноштво мисловни текови повод клучните етички прашања, според моралниот стремеж најчесто се издвојуваат неколку поглавни етички текови: евдајмонизмот чиј главен стремеж е среќата; хедонизмот, кај кој задоволството е краен плод на моралното делување; користа соодвествува со утилитаризмот; и конечно прагматизмот, каде изнаоѓањето средства и начини за постигнување на делото е крајниот стремеж. Според изворот на моралот, а и притоа од двете главни сфаќања на моралот, произлегуваат хетерономната и автономната етика.
# Робин Худ

| Робин Худ |
| --- |
| Лик од *англискиот фолклор* |
| „Робин се натпреварува во стрелање со Гај Гисборн“ (илустрација од Л. Рид, 1912) |
| Информации |
| Пол | машки |
| Занимање | благороден разбојник |
| Националност | Англосаксонец |

**Робин Худ** — архетипски лик од британскиот средновековен фолклор, одметник кој краде од богатите за да им даде на сиромасите. Главно оружје му е долг лак и стрела, кое му служи и како средство за ловокрадство.

„Веселата дружина“ на Робин Худ живее во Шервудската Шума, во близина на градот Нотингем во Англија. Робин најчесто е претставен како одметнат англосаксонски благородник (Робин од Локсли) кој го заштитува населението од корумпираните норманските благородници. Шерифот од Нотингем и принцот Џон кои го користатат отсуството на кралот Ричард Лавовско Срце да ја узурпираат и злоупотребуваат власта.

Статула на Робин Худ во близина на Замокот Нотингем направена од Џејмс Вудфорд, во 1951
Позитивните ликови поврзани со Робин Худ се Леди Маријана, Малиот Џон, Фратарот Так и трубадурот Вил Скарлет.

Легендата за Робин Худ е често искористувана како основа за холивудски филмови, од кои најпознати се оние во кои неговиот лик го играат Ерол Флин (1938) и Кевин Костнер (1991). Забележителна е и пародичната анимирана верзија од продукцијата на Волт Дизни (1973).

## Наводи
# Џон Констабл

Автопортрет на Џон Констабл (1806)
**Џон Констабл** (анг. *John Constable*; 11 јуни 1776
 – 31 март 1837
) — англиски уметник од времето на Романтизмот. Роден е во Источен Берголт, село крај реката Стур во Сафолк, Англија. Татко му бил богат трговец со пченка и Констабл работел кај татко му по завршувањето на училиштето. Меѓутоа наскро сфатил дека не му лежи тој занает и отишол да студира во Лондон. Ја изложил својата прва слика во 1802 г.

Констабл е познат по своите предели, иако за врем на неговиот живот продал само 20 слики и не бил избран за член на Кралската Академија сè до 52 годишна возраст, само 8 години пред неговата смрт. Во тоа време, неговите дела биле повеќе ценети во Франција, а неговото дело „Кола сено“ било изложено во парискиот салон во 1824 год.

Областа Дедемска Долина во Сафолк е позната како „Констаблов крај“. Поглед на Флетфордската воденица, е предмет на една од неговите слики, „Кола сено“. Таа била во сопственост на неговиот татко, богат мелничар. Блиската колиба Бриџ е во сопственост на Националниот фонд.

Констабл бил заљубен во Марија Бикнел, локална девојка чиј татко, кој бил адвокат кој се познавал со кралот и кој не го сметал Констабл за достоен на неговата ќерка. По пет години, тој конечно дал дозвола за брак во 1816 год. По раѓањето на седум деца, Марија умрела од туберкулоза во 1829, настан кој влијаел погубно на нејзиниот сопруг.

Констабл извршил влијание врз францускиот уметник Ежен Делакроа и Барбизонската школа, кои и почнале да скицираат на отворено како него. Француските импресионисти исто така ги темелеле своите техники за фаќање на разни светлини на него.

## Дела

* „Дедемска Долина“ (1802)
* „Кола сено“ (18210)
* „Солсбериската катедрала од епископскиот имот“ (1825)
* „Пченкарно поле“, 1826.
* „Солсберската катедрала од ливадите“ (1829)
* „Брајтонската плажа со едреници“ (1824)
* „Бродоградителство близу Флетфордската воденица“ (1815)
* „Студија на перести облаци“ (~1822)
* „Колиба кај Источен Берголт“ (1833).

## Галерија

* „Солсбериската катедрала од епископскиот имот“ (1825)
* „Белиот коњ“ (1819)
* „Поглед на реката Стур близу Дедем“
* „Стретфорската воденица“
# Менхетн

| Manhattan |
| --- |
| Општина |
| Менхетн |
|  |
| Поглед од центарот на Менхетн кон нискиот дел на Менхетн |
|  Локација во Њујорк (црвена боја) |
| Координати: ﻿ / ﻿ |
| Држава |  САД |
| Американска држава |  Њујорк |
| Округ | Њујорк |
| Град | Њујорк |
| Основан | 1624 |
| Управа |
|  • Вид | Округ |
|  • Претседател на округот | Гејл Бруер (D) — *(Borough of Manhattan)* |
| Површина |
|  • Вкупна | 870 км2 |
|  • Земјишна | 590 км2 |
|  • Вода | 280 км2  32% |
| Население (2020) |
|  • Вкупно | 1,694,250 |
|  • Густина | 28,8733/км2 |
| Час. појас | EST (UTC-5) |
|  • Лето (ЛСВ) | EDT (UTC-4) |
| Мреж. место | Manhattan Borough President |

Општината Менхетн, потенцирана со жолто, лежи помеѓу Источната Река и реката Хадсон.
Поглед на Менхетн
Кинеската четврт во Менхтн
**Менхетн** или **Менхетен** — се однесува на островот и на општината Менхетн, една од петте општини на Њујорк. Иако по население Менхетн е третата најголема општина од вкупно петте (по Бруклин и Квинс), таа е општината која има најмногу туристи и е најтесно поврзана со Њујорк.

Како комерцијален, финансиски и културен центар на градот, Менхетн има многу познати обележја, туристички атракции, музеи и универзитети. Тој е исто така дом на Обединетите Нации и седиште на градската влада. Историски, неговите комерцијални улици се окарактеризирани од илјадниците уникатни и најразлични продавници. Менхетн е најголемата централна бизнис област во Соединетите Држави и е местото каде се наоѓаат градските главни штабови, како и NYSE и NASDAQ.unicev

## Менхетн како тема во уметноста и во популарната култура

* „Куќа на Менхетн“ — песна на руската поетеса Лидија Алексеева.
* „Менхетн“ — американски филм, во режија на Вуди Ален.
* „Мистеријата на убиството на Менхетн“ (англиски: *Manhattan Murder Mystery*) — американски филм од 1993 година, во режија на Вуди Ален.
* „Облакодерите на Менхетн“ (англиски: *Manhattan Skyline*) — песна на американскиот музичар Дејвид Шаер (*David Shire*) од 1977 година.
* „Менхетн“ (англиски: *Manhattan*) — песна на американскиот музичар Скот Вокер (*Scott Walker*) од 1995 година.
* „Менхетн“ (англиски: *Manhattan*) — композиција на францускиот џез-музичар Мишел Петручијани (*Michel Petrucciani*).

## Наводи
# Глава на девојче

*„Глава на девојче“* на Винсент ван Гог
Кон крајот на својот живот, Винсент Ван Гог започнал да ги истражува портретите. Пред да биде подготвен да му седат пријатели и семејство, неговите извори-лица биле анонимни како портретот „Глава на девојче**“*. Овој портрет, како и оној прикажан во „*Зуавот*“, го испратил во писмо до неговиот пријател - австралискиот сликар Џон Расел.

Ван Гог бил заинтересиран да создаде студии за ликови на вистински, не идеализирани луѓе, имитирајќи ги Оноре Домие и големите холандски мајстори. Во овој портрет тој го демонстрира ова „во неговото замислено украсување на облеката и непослушната коса на уличното дете“. Во своите писма, ван Гог исто така ја обелоденува својата презир кон таквите лица нарекувајќи го девојчето „валкано клошарче“.

Оваа слика е дел од Танхаузеровата збирка во Музејот Гугенхајм во Њујорк.

## Наводи