Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Омејади

| Омејадска династија بَنُو أُمَيَّةَ الأمويون |
| --- |
| Претходна фамилија | Banu Abd-Shams of the Quraysh |
| Земја | Омејадски Калифат (661–750) Кордопски Емират (756–1031) |
| Потекло | Мека, Арабија |
| Основана | 661 (661) |
| Основач | Муавија I |
| Титули | Калиф (Омејадски Калифат) Емир (Кордопски Емират) Калиф (Caliphate of Cordoba) |
| Следни гранки | * Marwanids
* Sufyanids
 |

**Омејадска династија** (арапски: بنو أمية), позната и како **умајадска династија** — втора од четирите исламски калифати кои биле основани по смртта на пророкот Мухамед. Нејзиното име потекнува од Умајад ибн Абд Шамс, кој бил прадедо на првиот умајадски калиф. Иако првично семејството живеело односно потекнувало од градот Мека, сепак градот Дамаск бил главен град на нивниот калифат. Во текот на нивното постоење, нивната империја станала десетта најголема империја на сите времиња по моќ и територија. Нивната династија била уништена од страна на Абасидската династија кои се преселиле кон Ал Анадулз и каде го основале Кордопскиот калифат.

Калифите опстојувале од времето на Мухамед сè до 1924 година, и истите биле контролирани од страна на различни династии, вклучувајќи ги Праведниот Калифат по Мухамед, Умајадскиот со седиште во Дамаск и Кордоба, Абасидскиот калифат со седиште во Багдад, Фатимидите со седиште во Каиро и Османлиите со седиште во денешен Истанбул.

## Список на Омејадски владетели

|  |
| --- |
| **Омејадски Калифат** |
| Калиф | Владеел |
| Муавија I | 28 јули 661 – 27 април 680 |
| Јазид I ибн Муавија | 27 април 680 – 11 ноември 683 |
| Муавија II ибн Јазид | 11 ноември 683– јуни 684 |
| Марван I ибн ал-Хакам | јуни 684– 12 април 685 |
| Абд ал-Малик ибн Марван | 12 април 685 – 8 октомври 705 |
| Ал-Валид I ибн Абд ал-Малик | 8 октомври 705 – 23 февруари 715 |
| Сулејман ибн Абд ал-Малик | 23 февруари 715 – 22 септември 717 |
| Умар II ибн Абд ал-Азиз | 22 септември 717 – 4 февруари 720 |
| Јазид II ибн Абд ал-Малик | 4 февруари 720 – 26 јануари 724 |
| Хишам ибн Абд ал-Малик | 26 јануари 724 – 6 февруари 743 |
| Ал-Валид II ибн Јазид | 6 февруари 743 – 17 април 744 |
| Јазид III ибн ал-Валид | 17 април 744 – 4 октомври 744 |
| Ибрахим ибн ал-Валид | 4 октомври 744 – 4 декември 744 |
| Марван II ибн Мухамед | 4 декември 744 – 25 јануари 750 |
| **Династијата завршила со соборувањето на Омејадскиот Калифат од страна на Абасидите.** |

## Наводи
# Синозелена боја

| Синозелена |
| --- |
|  |
| Спектрални координати |
| Бран. долж. | 490–520 нм |
| Честота | 610–575 ТХц |
| Општоприфатен симболизам |
| вода |
|      Бојни координати |
| Хекс. тројка | #00FFFF |
| sRGB1    (r, g, b) | (0, 255, 255) |
| Извор | Боен модул за CSS, III степен |
| 1: Нормализирано на [0–255]  |

**Синозелена боја** (или **цијан**, од старогрчки: κύανος) — назив за секоја боја во опсегот помеѓу сината и зелената. Во минатото не се сметала за посебна боја од видливиот спектар - боите што денес се нарекуваат синозелени се сметале за сини или делумно зелени и немале свое име бидејќи важеле за мешавини. Во системот на адитивни бои, поимот синозелена (цијан) се однесува на бојата што се добива при мешање на подднакво количество на сина и зелена светлина. Се добива и со отстранување на црвената од белата светлина, што значи дека е комплементарна на црвената: синозелените пигменти ја впиваат црвената светлина. Присутна е во бојните системи RGB и CMYK.

Некои тонови близу до синозелената се берија, тиркизната боја, електричната сина и аквамаринот.

## Електрична наспроти печатарска

| Синозелена (адитивна вторична) |
| --- |
|      Бојни координати |
| Хекс. тројка | #00FFFF |
| sRGB1    (r, g, b) | (0, 255, 255) |
| CMYK2   (c, m, y, k) | (100, 0, 0, 0) |
| HSV       (h, s, v) | (180°, 100%, 100%) |
| Извор | X11 |
| 1: Нормализирано на [0–255] 2: Нормализирано на [0–100] |

Силната синозелена бојна што се гледа на електронските приказни уреди се нарекува и „електрична синозелена“ за да се разликува од потемната тиркизна како печатарската синозелена (*process cyan*) согласно CMYK што се користи во печатењето во боја.

Семрежната боја „**вода** (**аква**)“ е синоним за електричната синозелена.

| Синозелена (суптрактивна првична) |
| --- |
|      Бојни координати |
| Хекс. тројка | #00B7EB |
| sRGB1    (r, g, b) | (0, 183, 235) |
| CMYK2   (c, m, y, k) | (100, 22, 0, 8) |
| HSV       (h, s, v) | (193°, 100%, 92%) |
| Извор | CMYK |
| 1: Нормализирано на [0–255] 2: Нормализирано на [0–100] |

## Во природата и науката

### Молекули

* Чистата вода е речиси безбојна, меѓутоа прима малку повеќе црвена отколку сина светлина, што и ја дава синкавата нијанса при достатно голема количина. Ситните честички во водата го зголемуваат распрснувањето на сината светлина и таа се поместува малку кон зелената.
* цијанидот го добил името од синиот пруски пигмент што се содржи во неговиот јон.

### Бактерии

* Синозелени алги (цијанобактерии), важна алка во ланецот на исхрана.

### Астрономија

* Планетата Уран има синозелена боја бидејќи атмосферата ѝ изобилува со метан.

### Енергетика

* Земен гас (метан) што се користи во домаќинството и индустријата има синозелен пламен.

### Медицина

* Цијаноза - абнормално синило на кожата поради слаб довод на кислород

## Поврзано

* Тиркизна боја
* Берија (боја)
* Аквамарин (боја)

## Наводи
# Игуандон

Игуандон (значење „игуана-заби“) е името на изумрен род огромни тревојади vtákopanvých диносаурусите, типичен возрасен *Iguanodon*. Тој живеел од 135-115.000.000 година и во долниот дел на Креда и во голема мера населен од страна на актуелната Северна Америка, како и на западната Европа . Една типична одлика на Игуандон биле големи порасти во инчи на предната нога.

Прво Игуандон е откриен во 1822 година и опишан три години подоцна од страна на англиски геолог Гидеон Мандел. По родот Megalosaurus, тоа беше второто формално име на диносаурус. Заедно со megalosaurom и hylaeosaurom, тој исто така беше еден од оние семејства кои првично дефинирана група на Dinosauria. Научните сознанија од родот Игуандон континуирано развива во согласност со начинот на кој тие се откријат нови информации врз основа на наодите на фосили. Некои од нив, меѓу нив и две речиси целосни скелети, овозможувајќи им на научниците да создаваат информации хипотези во однос на многу аспекти од животот на животните, вклучувајќи ги и исхраната и социјалното однесување.

## Надворешни врски

Wikibooks
Англиските Викикниги нудат повеќе материјал на тема:
Wikijunior Dinosaurs/Iguanodon The Bernissart Iguanodons Архивирано на 13 јануари 2006 г. (*Iguanodon* најден во Белгија).
* *Iguanodon* Архивирано на 17 октомври 2017 г. DinoData.
* Mantell's Колекција на заби на *Iguanodon* во музејот во Нов Зеланд, Te Papa Tongarewa Архивирано на 15 февруари 2009 г.
# Спартак (филм)

Оваа статија се однесува на филмот од 1960 година.  За филмот од ТВ филмот од 2004 година, погл. Спартак (2004 филм).

| *Спартак* |
| --- |
| Оригинален постер |
| Режисер | Стенли Кјубрик |
| Продуцент | Кирк Даглас |
| Сценарист | Хауард Фест Далтон Трамбо |
| Главни улоги | Кирк Даглас Лоренс Оливие Питер Јустинов Џон Гевин Џин Симонс Чарлс Лафтон Тони Кертис |
| Музика | Алекс Норт |
| Кинематографија | Расел Мети |
| Монтажа | Роберт Лоренс |
| Дистрибутер | Universal Pictures |
| Премиера | 7 октомври 1960 |
| Времетраење | Премиера: 184 мин. 1967 реиздание: 161 мин. 1991 реиздание: 198 мин. |
| Земја |  САД |
| Јазик | Англиски |
| Буџет | $12 милиони |
| Бруто-заработка | $60 милиони |

Спартак (анг. Spartacus) е акцискo - авантуристички - биографски - драма - историски - романтичен - воен филм од 1960 година, режиран од Стенли Кјубрик, заснован врз истоимениот роман од Хауард Фест кој пак е инспириран од животот на римскиот роб Спартак и востанието на робовите. Во филмот глумат Кирк Даглас во улогата на бунтовниот роб Спартак и Лоренс Оливие како неговиот непријател, римскиот генерал и политичар Марко Ликиниј Крас. Другите улоги ги толкуваат Питер Јустинов (добитник на оскар за најдобра споредна улога за својата изведба на трговецот со робови Лентул Батиатиј), Џон Гевин како Јулиј Цезар, Џин Симонс, Чарлс Лафтон, Херберт Лом, Вуди Строуд, Тони Кертис, Џон Дал и Чарлс Мекгро.

Автор на титловите е дизајнерот Саул Бас.

## Кратка содржина

Филмот започнува во рудник каде работат робови во римската провинција Либија. Спартак, цврст Тракиец му помага на еден старец кој уморен паѓа на земја. Еден римски војник му наредува на Спартак да се врати на работа, но тој го напаѓа и гризнува за глуждот, веројатно Ахиловата тетива (во филмот, се вели дека тој му ја пресекол тетивата на стражарот, што е очигледно неточно.) Поради ова, Спартак е врзан и осуден на смрт со гладување. Лентул Батиатиј, ланиста (импресарио за гладијаторски игри), пристигнува во Либија, барајќи регрути за неговата гладијаторска трупа. Со одбивност испитува неколку робови пред конечно да го види Спартак, препознавајќи го неговиот нескршлив дух. Батиатиј отпловува за Капуа, каде се наоѓа неговиот гладијаторски камп.

## Надворешни врски

* *Спартак*  на Семрежната филмската база на податоци
* *Спартак* на Rotten Tomatoes.
# Географија на Франција

Географски координати :
Додека континентална Франција се наоѓа во Западна Европа, Франција исто така поседува и територии во Северна Америка, Карибите, Јужна Америка, на јужниот дел на Индиски Океан, на Тихиот Океан, и на Антарктик.

Европскиот дел на Франција зазема 547.030 км2, заземајќи го најголемиот дел меѓу членките на Европската Унија, односно, за малку е поголем од Шпанија. Франција поседува различен вид на релјеф, од низини на северниот и западниот брег, до планини на југоисток каде што се протегаат Алпите, во средишниот јужен дел кај Централниот Масив и Пиринеите на југозапад, кои се некој вид и природна граница со Шпанија. На 4.807  метри над морското ниво, највисоката точка на Европа, врвот Монблан, се наоѓа на Алпите на границата меѓу Франција и Италија. Континенталниот дел на Франција има исто така и раширени речни системи меѓу кои реката Лоара, Гарона, Сенаи Рона, која го дели Централниот Масив од Алпите и се влева во Средоземното Море кај местото Камарг, најниската точка на Франција (2 м под морското ниво). Корзика се наоѓа во Средоземното Море.

Француската економска зона се протега на 11 милиони км2 океан низ светот.
Целосното копно на Франција, заедно со ДОМ и ТОМ (без Адели Ленд), изнесува 674.843 км2, 0,45% од целосното копно на Земјата. Сепак, Франција поседува втора по големина економска зона (EEZ) на светот, или 11.035.000 км2, приближно 8% од целосната површина на сите економски зони во светот, и се наоѓа веднаш зад Соединетите Држави (11.351.000 км2) пред Австралија (8.232,000 км2 ).

Европскиот дел на Франција се наоѓа 41° и 51° северно, во западниот дел на Европа, па оттука лежи во северната температурна зона. Северот и северозападот имаа умерена клима, додека комбинација од морски влијанија, широчината и височината предизвикува разновидна клима во останатиот дел на континентална Франција. На југоисток преовладува средоземна клима. Во западниот дел, климата главно е океанска со висок степен на врнежи, меки зими и свежи до топли лета. Во внатрешниот дел климата станува континентална со жешки, лета, постудени зими и со помалку врнежи. Климата на Алпите и другите планини главно е алпска, со голем број денови со температури под нулата и со 150 снежни денови каде снегот трае до 6 месеци.
# Мала Азија

Традиционална дефиниција на Анадолија во рамките на Турција
**Мала Азија** или **Анадолија** — полуостров во Југозападна Азија кој го формира поголемиот дел од азискиот дел на Турција, наспроти европскиот дел (Тракија, или традиционално Румелија). Таа е наречена по латинското име *Asia Minor*, што произлегува од грчкото *Μικρά Άσια*. Се смета за дел од Блискиот Исток.

Името Анадолија пак, доаѓа од грчкото Aνατολή (*Анатолеј*) или Ανατολία (*Анатоли́а*), што значи „изгрејсонце“ или „исток“. турската форма *Anadolu* произлегува од изворната грчка верзија и често се поврзува со *ana* („мајка“) според народната етимологија.

## Поврзано

* Хетити
* Хатијанци
* Етрурци
* Лидија
* Ликија

## Наводи

## Надворешни врски
# 1890-ти

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < 1880-ти | 1890-ти | 1900-ти > |
| 1890 | 1891 | 1892 | 1893 | 1894 | 1895 | 1896 | 1897 | 1898 | 1899 |
|  |

## Настани

* ...

## Личности

* ...

## Откритија

* ...
# Клара Бартон

| Клара Бартон |
| --- |
| Фотографија од Џејмс E. Парди (1904) |
| Роден(а) | 25 декември 1821 Северен Оксфорд, Масачусетс, САД |
| Занимање | медицинска сестра, хуманитарка, основач и прв претседател на Американскиот Црвен крст |

 **Клариса Харлоу Бартон** (25 декември 1821 - 12 април 1912 година) била американска медицинска сестра која го основала американскиот Црвен крст. Таа била болничарка во Американската граѓанска војна, учителка и службеник за патенти. Образованието на медицински сестри во тоа време не било формално и таа не посетувала специјализирано училиште за тоа занимање, туку била самоука. Бартон е позната поради нејзината хуманитарна работа и застапување на граѓански права во време кога жените немале право на глас. Таа била вклучена во Националната куќа на славни жени во 1973 година.

## Објавени дела

* Бартон, Клара Х. *Црвениот крст во мир и војна* . Вашингтон, ДК: Американски историски печат, 1898 година. OCLC   1187508 .
* Бартон, Клара Х. *Приказна за црвениот крст-глимпси на теренска работа* . Ујорк: Д. Аплетон и Компани, 1904 година. OCLC 5807882 OCLC   5807882 .
* Бартон, Клара Х. *Приказната за моето детство* . Ујорк: Компанијата Бејкер и Тејлор, 1907 година. Препечатено од Арно Прес во 1980 година. OCLC 6015444 OCLC   6015444 .

## Наводи
# Сиднеј

|  |
| --- |
|  **СиднејSydney*  |
| Сиднејскиот заливски мостСиднејскиот заливски мост |
| Mестоположба |
| Општи податоци |
| **Име** - изворно | Сиднеј   Sydney |
| **Основан** | 1788 |
| **Стари имиња** | Нов Албион |
| Управа |
| **Земја** |  Австралија |
| **Округ** | Сиднеј |
| **Градоначалник** | Кловер Мор (независен) |
| Географија |
| Население |
| **Население** | 4.336.374 жители година: |
| **Етнички групи** | Австралијци |

**Сиднеј** (англиски: *Sydney*) — главниот град на Нов Јужен Велс со над 4.000.000 жители. Тој е најстариот град во Австралија, населен во 1788 г. и е ценет како главен трговски и културен центар на Австралија.

Градот е многу добро познат по одржувањето на Летните олимписки игри во 2000 год.

Местоположбата на Сиднеј
## Поврзано

* Сиднејски заливски мост