Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Религијата во Русија

Катедралата „Христос Спасителот“ во Москва.

| Верници во Русија |
| --- |
|  |  |  |
| Православни |    | 78 % |
| Други христијани |    | 2,2 % |
| Муслимани |    | 15 % |
| Други или неопределени |    | 4,8 % |

Православното христијанство (руски: *Православие Pravoslavije*) е најголемата **религија во Русија**. Верата е сметена за дел од руското "историско наследство" според законот донесен во 1997 година. Руското Православие е најголемата религиозна организација во земјата. Така, 95% од регистрираните православни парохии припаѓаат на Руската православна црква, а има ѝ голем број на помали православни цркви. Сепак, голем дел од православните христијани не ја посетуваат односно не одат на црква редовно. И покрај тоа, црквата е доста почитувана од и на верниците и на неверниците, кои гледаат на тоа како на симбол на руско наследство и култура. Помалите христијански деноминации се верниците на Римокатоличката црква, Ерменската апостолска црква и различни протестантски организации.

Предците на голем дел од денешните Руси го примиле христијанство во 10 век. Околу 100 милиони граѓани се сметаат себеси за православни христијани, кое во процент е околу 70% од вкупниот борј на население во земјата. Сепак црквата тврди дека тој број е околу 80 милиони . Исто така, според една анкета која била спроведена од страна на рускиот *Центар за истражување на јавното мислење*, 63% од испитаниците сметаат себеси за православни верници, 6% од испитаниците за муслимани и помалку од 1% за протестанти, будисти, евреи и слично. Други 12% рекле дека веруваат во Бог, а 16% изјавиле дека се неверници.

Денеска, се проценува дека Русија е дом на околу 23 000 000 луѓе од муслиманска вероисповед, од кој само 1 500 000 живеат во Москва. Според Православната црква пак, бројот на муслиманските верници е околу 20 000 000, додека пак според официјалниот попис, нивниот број е околу 15 000 000. Во Русија исто така има населено околу 4 000 000 муслимани кои биле раселени во за времето на Советскиот Сојуз. Најголемиот дел од муслиманското население во Идел-Урал, како и во Северен Кавказ, Москва, Санкт Петербург и Западен Сибир .

Будизмот е традиционален за три региони на Руската Федерација: Бурјатија, Тува и Калмикија. Некои жители на сибирски региони и Далечниот Исток, Јакутија, Чукотски, итн, се припадници на помали религиозни организации. Будизмот во Русија започнал да се инкорпорира уште во раните години на 16 век кога руските истражувачи патувале и го испитувале Сибир, што сега е познато под името Руски далечен исток. Исто се смета дека индискиот крал Ашока испратил монаси во дој дел за да го шират будизмот низ целиот свет вклучувајќи го и Сибир. Според последните податоци во Рудија има повеќе извори кои ја прогнозираат бројката на будистите. Но се семта дека тие со помеѓу 0,75% - 1,1% - 1,45% односно од 1.060.333 - 1.555.155 - 2.049.977 верници. Будизмот што се практикува во Русија е Теравада и Тибетски будизам.

## Наводи

## Поврзано

* Русија
* Демографија на Русија
# Ѕесе

Гробот на Ѕесе (Кунг Ѓи) на Кофучиевите гробишта во Ќуфу
**Ѕесе** (子思, Zǐsī; ~ 481–402 п.н.е.), родено име **Кунг Ѓи** (孔伋) — кинески филозоф, единствен внук на прочуениот Конфуциј. Ѕесе наводно бил учител на Менг-це и го напишал делото „Средниот пат“. Неговото почесно име е **Ѕесе** (子思子, „Учител Ѕесе“).

Дедо му воспоставил разлика помеѓу вистинско и претпоставено сознание, Ѕесе се задлабочувал во релативноста на човековите сознанија за универзумот. Се обидел да анализира што повеќе постапки, и сметал дека мудрите луѓе кои се свесни за нивните морални и интелектуални должности можат да ја пресликаат стварноста на универзумот во себеси.

## Поврзано

* Конфуцијанство
* Кинеска филозофија

## Наводи

* Пан, Фуен, „Ѕесе“ Архивирано на 29 септември 2007 г.. „Енциклопедија на Кина“ (филозофско издание), I изд.
# Република

| Општествени уредувања  |
| --- |
|
Дел од темата Политика |
|
Список на општествени уредувања
* Анархизам
* Аристократија
* Авторитаризам
* Автократија
* Комунизам

Комунистичка држава* Демократија

Непосредна демократија
Претставничка демократија* Деспотизам
* Диктатура
* Фашизам
* Феудализам
* Критархија
* Меритократија
* Клептократија
* Критократија
* Монархија

Апсолутна монархија
Уставна монархија* Оклократија
* Олигархија
* Плутократија
* Република

Мешовито управување
Уставна република
Парламентарна република
Социјалистичка република
Капиталистичка република
Уставна република со елементи на непосредна демократија* Еднопартиска држава
* Таласократија
* Теократија
* Тимократија
* Тоталитаризам
* Тиранија
* Хиерократија
 |
| **Портал Политика** ·  |

Мапа на Римска Република
**Република** е облик на владеење каде шефот на државата се избира по пат на избори. Терминот потекнува од латинскиот израз *res publica* што во превод значи *јавни работи*. Иако често републиката се поистоветува со демократијата, фактот дека шефот на државата се избира на избори не мора да значи и дека во одредена република владее демократија. Имено, можно е шефот на државата да ја укине демократијата и да воведе диктатура.

Шефот на државата во републиката може да биде поединечен орган (претседател) или колективен (претседателство). Сепак, најчесто шефот на државата е поединечен орган.
Она што е обележје на републиките се изборноста, одговорноста и видот и обемот на надлежностите на шефот на државата. Според начинот на избор на претседателот и обемот на неговите овластувања, републиката може да се подели на: претседателска, парламентарна и собраниска.

## Поврзано

* Народна република
* Џумхурија
* Џамахирија
# Ŕ

Ŕŕ
**Ŕ** (мала буква **ŕ**) — буква во словачката и долнолужичката азбука. Буквата е создадена од буквата 'r' со надреден знак.

## Словачки јазик

Во словачкиот јазик се користи за гласот [ r̩ː ], односно согласно р, како во гласот 'р' во 'срце'.

## Долнолужички јазик

Во долнолужичкиот јазик се користи за палатална р, [ rʲ ].

## Поврзано

* Словачка азбука
* Лужичка азбука
* Ř
* Rz

Латинични букви

|  |  |
| --- | --- |
| Основни букви | Aa
Bb
Cc
Dd
Ee
Ff
Gg
Hh
Ii
Jj
Kk
Ll
Mm
Nn
Oo
Pp
Qq
Rr
Ss
Tt
Uu
Vv
Ww
Xx
Yy
Zz |
| Дијакритични букви | Áá
Àà
Ââ
Ää
Āā
Ąą
Åå
Ææ
Ǽǽ
Ǣǣ
Ăă
Ââ
Ãã
Əə
Ḃḃ
Čč
Ćć
Ċċ
Çç
Ĉĉ
Ḋḋ
Đđ
Ðð
Ďď
Éé
Èè
Êê
Ēē
Ęę
Ėė
Ëë
Ěě
Ĕĕ
Ȝȝ
Ḟḟ
₣€
Ǵǵ
Ğğ
Ġġ
Ĝĝ
Ģģ
G‘g‘
Ħħ
Ĥĥ
İi
Íí
Ìì
Îî
Īī
Įį
Ïï
Ĭĭ
Ĵĵ
Ḱḱ
Ķķ
Ļļ
Ľľ
Ĺĺ
Łł
Ṁṁ
Ññ
Ņņ
Ňň
Ńń
Óó
Òò
Ôô
Öö
Őő
Ōō
Øø
Õõ
Ǫǫ
O‘o‘
Ŏŏ
Œœ
Ṗṗ
Řř
Ŗŗ
Ŕŕ
Šš
Şş
Ŝŝ
Ṡṡ
Śś
ß
Þþ
Ṫṫ
Ţţ
Ťť
Úú
Ùù
Ûû
Üü
Ŭŭ
Űű
Ūū
Ųų
Ůů
Ŭŭ
Ƿƿ
Ýý
Ŷŷ
Ÿÿ
Ȳȳ
Y̆y̆
Žž
Żż
Źź |
| Диграфи | Dz
Dž
Lj
Nj |
# Говорништво

Секвенци на говор на Адолф Хитлер
**Говорништво** или **ораторство** — говорење пред група луѓе на подреден, умислен начин кој има за цел да ги информира, влијае врз, или да ги забавува слушателите. Како и кај било кој начин на општење, говорништвото се состои од пет најважни елементи „*кој* кажува *што*, *кому* со помош на кој *медиум* и со која *цел*“?

Целта на говорништвото може да биде од едноставен пренос на информации, мотивирање на луѓето да дејствуваат на извесен начин, па до едноставно раскажување на некоја приказна. Добриот говорник треба да може и да ги менува чувствата на своите слушатели, а не само да ги информира. Во античка книжевност покрај оние родови што се составуваат во стих се појавиле и се развиле и прозни книжевни родови. Покрај филозофската книжевност и историографијата, меѓу овие спаѓа и говорништвото

## Историја

Говорењето во јавност е речиси старо колку и самиот говор . Првите учебници на оваа тема се напишани пред поеќе од 2400 години, а принципите елаборирани во нив биле производ на практики и искуства на говорниците во Стара Грција. Овие основни принципи имаат претрпено промени како што се менувале самите општества и култури, но сепак тие останале изненадувачки униформни.

## Вежбање

Доброто говорништво може квалитетно да се извежба со зачленување во некое говорничко друштво. Членовите учат со гледање и слушање, како и со лични вежби на кои другите членови даваат конструктивни примедби. Тие одредби се:

* Ораторство
* Употреба на гестикулации
* Контрола врз гласот
* Избор на речник
* Прибелешки
* Употреба на хумор
* Развивање на однос со слушателите

## Водство

Мартин Лутер Кинг говори на толпа
Успешното водство секогаш зависи од квалитетот на говорништвото на тоа лице, и истото често може да го надомести недостатокот на други способности. Целите за кои оваа вештина се употребува можат да бидат најразнообразни - Адолф Хитлер и Мартин Лутер Кинг двајцата употребувале говорништво со цел да извршат силно влијание врз оппштеството - но во прилично различни насоки.

## Општо

Стравот од јавното говорење се нарекува глософобија (или неформално „трема“). Се смета дека ова е најчестата фобија во светот — дури почеста и од фобијата од смрт — таа е присутна кај 75% од сите луѓе на светот.

## Говорништвото како мотив во уметноста

* „Мојот роднина Дикран, говорник“ — расказ на американскиот писател Вилијам Саројан.

## Поврзано

* Глософобија
* Трема
* Говорник
* Дебата
* Елоквенција
* Оратор
* Ораторство
* Реторика
* Говор

## Наводи
# Сценарио

Примерок од сценарио, покажано со акција и дијалог.
**Сценарио** е напишан план, авторизиран од сценарист, кој претставува основа за снимање филм или телевизиска серија. Сценариата можат да бидат оригинал или адапција од веќе постоечко дело како на пример роман.

Главните компоненти на сценариото се акцијата и дијалогот, под „акција“ се подразбира „нештото што го гледаме како се случува“ и под „дијалог“ се подразбира „нештото што го слушаме“. Ликовите, кога првпат се претставуваат во сценариото, можат да бидат опишани и визуeлно. Сценариата се разликуваат од традиционалната литература на многу начини кои се наведени подолу; како и да е, сценариата може да не вклучуваат емоционални опишувања и други работи од приказната, кои всушност можат да се видат дури кога ќе биде готов целиот производ.

## Сценариото како мотив во популарната култура

* „Сценарио“ (*Scenario*) - песна на американската рап-група *A Tribe Called Quest* од 1991 година.

## Наводи
# Западно христијанство

Исус претставен како Јагне Божјо, што е вообичаена практика во западното христијанство
**Западно христијанство** — еден од двата главни правци на христијанството, заедно со источното христијанство. Западното христијанство го опфаќа католицизмот (со исклучок на источнокатоличките цркви, но вклучувајќи го старокатолицизмот и независниот католицизам), протестантизмот (со исклучок на источнопротестантските цркви), како и православието со западен обред.

Огромното мнозинство од 2,3 милијарди христијани во светот се западни христијани (околу 2 милијарди — 1,2 милијарди латински католици и 800 милиони протестанти). Првобитниот и сѐ уште главен дел, Латинската црква, настанала под водство на епископот на Рим во поранешното Западно Римско Царство во периодот на антиката. Од Латинската црква произлегле многу независни протестантски конфесии, вклучувајќи ги лутеранството и англиканството, почнувајќи од протестантската реформација во XVI век, како и независниот католицизам во XIX век. Така, терминот „западно христијанство“ не опишува посебна заедница или верска конфесија, туку се користи за да се разликуваат сите овие конфесии заедно од источното христијанство.

Денес, различните правци на западното христијанство се широко распространети низ целиот свет (во Северна Америка, Јужна Америка, Европа, Азија, Африка и Австралија).

Како по правило, самите претставници на овие конфесии не се нарекуваат себеси „западни христијани“. Овој термин повеќе се употребува меѓу верниците на православните и древноисточните православни цркви, како и меѓу научниците што ја изучуваат историјата на христијанството.

Поголеми правци во христијанството:

Кутијава: * преглед
* разговор
* уреди

*Западни*
*Источни*
Протестантство
Евангелизам
Анабаптизам
Англиканство
Калвинизам
Лутеранство
(Латинска црква)
Католицизам
(Источнокатолички цркви)
Православие
Древноисточни цркви
Црква на Истокот
Несторијанство
Раскол *(1552)*
Асирска црква
Древна црква на Истокот
Реформација
*(XVI век)*
Голем раскол
*(XI век)*
Ефески собор *(431)*
Халкидонски собор *(451)*
*Рано христијанство*
*Државна црква на
Римското Царство*
*„Голема црква“*
(Полна заедница)
(Не се прикажани неникејски, нетројствени и некои реставрационистички правци.)

## Распространетост

Во XXI век, западното христијанство е распространето во Средна и Северна Европа, Северна Африка, Северна и Јужна Америка, Австралија, Филипините и Нов Зеланд.

На римокатолиците отпаѓа повеќе од половината од сите христијани во светот. Второто место го заземаат различните видови на протестантизмот.

## Наводи
# Сафо

Портрет на Сафо
**Сафо** (околу 628 п.н.е. - околу 568 п.н.е.) била старогрчка лирска поетеса, родена на островот Лезбос.

## Животопис

Годината на раѓањето на Сафо обично се одредува некаде помеѓу 630 и 612 п.н.е., а според легендата, таа извршила самоубиство поради љубовта кон младиот Фаон, но Висконти и некои други критичари сметаат дека постоеле две жени Сафо: едната била поетеса, а другата била позната по несреќната љубов кон младиот Фаон. околу 570 п.н.е., но малку се знае за нејзиниот живот.

## Творештво

Сафо била плодна и позната поетеса која Александрите ја вклучиле во списокот на деветте лирски поети. Се смета дека напишала седум или девет долги книги со поезија, но најголемиот дел од нејзината поезија, која била добро позната во антиката, подоцна бил загубен. Поезијата на Сафо се врти околу страста и љубовта. Таа е зачувана само во фрагменти, во цитати во делата на класичните автори, како и на ленти од папирус пронајдени во Египет.

## Влијание

Поезијата на Сафо продолжува да влијаат врз писателите до денес. Надвор од нејзината поезија, таа е позната и како симбол на љубовта меѓу жените.

Сафо се јавува како инспирација и тема во поеќе книжевни дела, како: „Сафо“ — роман на францускиот писател Алфонс Доде од 1884 година, „Последната песна на Сафо“ — песна на италијанскиот поет Џакомо Леопарди од 1822 година, и „Рози за Сапфо“ — песна на полската поетеса Марија Павликовска-Јасножевска. Исто така, „Песна за девојката“ на македонскиот поет Анте Поповски е посветена на Сафо.

* Римска копија на грчки оригинал од 5 в.п.н.е.
* Сафо и Ерина во градина во Митилена
* Сафо и Фаон, 1833, масло на платно

## Наводи

 Викицитат има збирка цитати поврзани со: Sappho
# Пациенс (граматика)

**Граматичкиот пациенс**, или познат како **цел** или **претрпител**, е поим во семантиката со кој се означува дел од реченицата врз кој се врши дејството. Пациенсот, како што е разликуван од темата, мора да претрпи промена на состојба. Темата е означена од статичен глагол, а пациенсот од динамичен глагол. Пациенс е исто така поим со кој се опфаќа тематскиот однос со погорната дефиниција.

## Теорија

Во најтипичните случаи, ситуацијата е искажана преку реченицата, дејството преку глаголот во реченицата, а пациенсот преку именска фраза. Така на пример, во реченицата „Томе ја шутира топката“, 'топката' е пациенс. Кај некои јазици, пациенсот е деклиниран по падежи или означен за да ја искаже граматичката функција. Во јапонскиот, на пример, пациенсот има наставка *o* (на хирагана を) кога се користи со активни преодни глаголи. Формално, македонскиот и англискиот немаат посебни наставки за бележење на пациенсот.

Пациенсот е често помешан со директниот предмет во реченицата, но сепак ова се два различни поима. Првиот се заснова на неговиот однос со глаголот, а вториот се заснова на односот со подметот. За илустрација ќе ја земеме реченицата „Томе ја шутира топката“ и нејзината пасивна форма „Топката е шутирана од Томе“. Во активната реченица, „топката“ е пациенс и директен предмет во реченицата, а кај пасивната истиот збор е и пациенс и подмет во реченицата.

## Наводи

## Поврзано

* Семантика
* Граматички агенс
# Зараза

| Зараза |
| --- |
|  |
| Електронски лажно боен микроскоп покажува маларичен спорозоит што се движи низ клетките, покривајќи ја внатрешноста на стомакот на комарецот. |
| Специјалност | Заразни болести |
| Причинители | бактериски, вирусни, паразитски, габични, прионски причини |

**Зараза** или **инфекција** (латински: *inficio, infeci, infectum* = „зарази“) — медицински израз што се однесува на навлегувањето и размножувањето на штетни микроорганизми — како што се бактерии, вируси, габи и паразити — во телото. Овие микроорганизми можат да предизвикаат оштетување на ткивата и органите, што води до низа симптоми и болести.

## Видови

Заразите се предизвикани од штетни заразни агенси (патогени), кои вклучуваат:

* Бактерии
* Вируси
* Габи
* Паразити
* Приони (иако не лачат токсини)

## Историја

Изразот бил воведен во медицината од страна на Џироламо Фракасторо во 1546 г. Фракасторо го користел зборот „*infectio*“ во својата работа.

## Наводи

## Надворешни врски

* European Center for Disease Prevention and Control
* U.S. Centers for Disease Control and Prevention,
* Infectious Disease Society of America (IDSA)
* Vaccine Research Center Information concerning vaccine research clinical trials for Emerging and re-Emerging Infectious Diseases.
* *Microbes & Infection* (journal)
# Лапонски јазици

| Лапонски јазици |
| --- |
| Застапен во | Финска, Норвешка, Шведска и Русија |
| Подрачје | Лапонија |
| Народ | Лапонци |
| Говорници | ~20.000–30.000   |
| Јазично семејство | уралско
* **лапонски јазици**
 |
| Статус |
| Службен во | Службен во Шведска и делови од Норвешка; признаен како малцински во неколку општини во Финска. |
| Јазични кодови |
| ISO 639-3 | Разни: sia — Акала sjd — Килдински sjk — Кеми sjt — Терски smn — Инари sms — Сколтски sju — Уме sje — Пите sme — Северен smj — Луле sma — Јужен |
| Податотека:Sami language map.svg, Sami languages large.png |

Карта на лапонските јазици
**Лапонските јазици** или **самски јазици** е група на јазици од угрофинското семејство што ги говорат Лапонците во северна Финска, Норвешка, Шведска и Русија. Според некои теории тие образуваат еден јазик.

## Јазици

### Западни лапонски јазици

* Јужнолапонски
* Умолапонски
* Питолапонски
* Лулолапонски
* Севернолапонски

### Источни лапонски јазици

* Инарсколапонски
* Кемсколапонски (мртов)
* Сколтсколапонски
* Акалсколапонски (мртов)
* Килдинсколапонски
* Терсколапонски
# Милениум

**Милениум** (кованка од лат. *mille* = „илјада“ и *annus* = „година“) или **илјадалетие** е временски период еднаков на илјада години.

Поимот често се користи за конкретни периоди од илјада години што почнуваат и завршуваат во одредено место на календарот (како година 1) или во понатамошни години кои се целобројни содржатели на илјадата години потоа, но може и да се употреби за таков период што почнува со било кој датум. Во тој случај ваквото означување има верско или теолошко значење (на пр. кај миленијаризмот).

## Сметање

Милениумите, како временски единици во минатото, се означуваат со редни броеви. Така, велиме: прв милениум (се пишува „I милениум“), втор милениум („II милениум“) итн. Постојат два приода кон сметањето на милениумите.

Според европските календари како Грегоријанскиот, броењето почнува од година 1. Така секој илјадагодишен период завршува во година со три нули (на пр. прв милениум н.е. завршува во 1000, а почнува со 1001. Меѓутоа во секојдневието ужива популарност верувањето дека милениумот треба да започне со округла цифра (т.е. 1000, 2000 итн.)

Сметање со разграничување 00–01| 2 п.н.е. | 1 п.н.е. |  1 н.е.  |  2  |  3  |  4  |  5  |  ...  |  998  |  999  |  1000  |  1001  |  1002  |  1003  |  ...  |  1998  |  1999  |  2000  |  2001  |  2002  |  2003  |  ...  |  2998  |  2999  |  3000  |  3001  |  3002  |  3003  |
|  | Први илјада години (милениум) | Втор милениум | Трет милениум | Четврт милениум |

Вториот приод е броењето да започне со нула. Ваквото сметање е утврдено со стандардот ISO 8601, усвоен со закон во разни земји, и одговара на начинот на сметање во астрономското сметање, кое исто така почнува од 0. Сметајќи вака, милениумот почнува со x000 и завршува со x999.

Вториот приод има два начина на претставување: еден според ISO 8601 што содржи 1000 години, а другиот според традиционалниот календар кој почнува од година 1, и затоа има 999 години.

Сметање со разграничување 99–00 почнувајќи со 0 (ISO 8601 и астрономски систем)|  −1 н.е. |  0  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  ...  |  998  |  999  |  1000  |  1001  |  1002  |  ...  |  1998  |  1999  |  2000  |  2001  |  2002  |  ...  |  2998  |  2999  |  3000  |  3001  |  3002  |
|  | Прв милениум (1000 години) | Втор милениум | Трет милениум |  |

Сметање со разграничување 99–00 (почнувајќи од 1 н.е.)|  1 п.н.е.  |  1 н.е.  |  2  |  3  |  4  |  5  |  ...  |  998  |  999  |  1000  |  1001  |  1002  |  ...  |  1998  |  1999  |  2000  |  2001  |  2002  |  ...  |  2998  |  2999  |  3000  |  3001  |  3002  |
|  | Прв милениум (само 999 години) | Втор милениум | Трет милениум |  |

## Поврзано

* Деценија
* Век
* Миленијаризам
* Милениумски крст
* Список на милениуми

## Наводи
# Клод Дебиси

Клод Дебиси
**Клод Дебиси** (Сен Жермен-ан Леи, 22 август 1862
 - Париз, 25 март 1918
) е прочуен француски композитор. Инспириран од симболизмот во поезијата и од импресионизмот во сликарството, тој создадал сопствен мајчин јазик и нов стил во музиката - импресионизмот. Неговото дело, засновано врз природната непосредност во изразувањето ја потиснало Вагнеровата доминација и со што ги поставил темелите на модерната музика.,.

## Media

|  |
| --- |
| [[:Image:|*Clair de lune* from *Suite Bergamasque*]] |
| [[Image:|180px|noicon]] |
| Performed by Robin Alciatore. Courtesy of Musopen |

|  |
| --- |
| *Mazurka* |
|  |
| ("Mazurka") |

|  |
| --- |
| *Quand j'ai ouy le tambourin* |
|  |
| (2.4 Mb) |

|  |
| --- |
| *Dieu qu'il la fait bon regarder* |
|  |
| (1.9 Mb) |

|  |
| --- |
| *Beau Soir* |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| *La Plus que Lente* |
|  |
| Arranged by J. Kowalewski, performed by the Advent Chamber Orchestra |

|  |
| --- |
| *Le Petit Negre* |
|  |
| Arranged by Anne DeBlois, performed by the Advent Chamber Orchestra |

|  |
| --- |
| *Syrinx* |
|  |
| Performed by Sarah Bassingthwaite |

* *Не можете да ја чуете снимката? Видете помош со снимки.*

## Наводи
# Проскрипција

Џон Еверт Милес, *Проскрибираниот Ројалист, 1651* (1853)
**Проскрипција** (латински: *proscriptio*) е поим користен за јавна идентификација и официјална осуда на непријатели на државата. Во Оксфордскиот англиски речник овој термин е дефиниран како „декретот за осуда на смрт или протерување“, политички употребуван збор најчесто користен за да се одобри државно убиство или протерување. Проскрипцијата претставува масовна елиминација на политичките противници или пак личните противници. Терминот е, исто така, користен за да се изрази политичкото насилство во Аргентина против приврзаниците на Хуан Доминго Перон.

## Проскрипцијата во 82 г. п.н.е

Еден од раните примери на масовната проскрипција се одвивал во 82 г. п.н.е кога Луциј Корнелиј Сула бил назначен за диктатор *rei publicae constituendae* („диктатор за реконституцијата на републуката“). Сула го принудил сенатот да напише листа од луѓе кои тој ги сметал за противници на републиката и го објавил списокот во римскиот форум. Секој чие име се нашло на листата му било одземено државјанството и бил лишен од сите заштити на законот; била давана парична награда на секој информатор кој ќе пренесел информација која водела до убиство на непријателите на Сула. Ниту едно едно лице не можело да наследи имот или пари од човек на листата, а ни жена мажена за некој од истите не смеела да се премажи. Многу жртви на проскрипцијата биле обезглавени и нивните глави, на копје, биле прикажувани во форумот.

## Проскрипцијата во 43 г. п.н.е

Проскрипцијата била повторно употребувана од страна на вториот триумвират во ноември, 43 г. п.н.е, и повторно за да се елеминираат политичките непријатели и да се наполни касата на финансискиот оддел. На некои од проскрибираните непријатели на државата им биле одземени имотите, но биле заштитени од смртта од нивните пријатели во триумвиратот (на пример Луциј Јулиј Цезар и братот на Лепид). Повеќето и не биле толку среќни, односно, за нив, смртта дошла пред време. Некои од познатите луѓе кои биле жртва на оваа проскрипција се ораторот Цицерон, неговиот брат Квинт Тулиј Цицерон (еден од легатите на Јулиј Цезар) и Марк Фавониј.

## Наводи