# Поволшки Германци

**Поволшки** или **Волшки Германци** (германски: *Wolgadeutsche* ,  ;руски: поволжские немцы, на латиница: *povolzhskiye nemtsy*) — етнички Германци кои се населиле и живееле покрај реката Волга во регионот на југоисточна европска Русија околу Саратов и близу до Украина, поблиску до југ.

Регрутирани како имигранти во Русија во 18 век, им било дозволено да ја задржат својата германска култура, јазик, традиција но исто така и нивните цркви (лутерански, реформистички, католици, моравци и менонити). Во 19 и почетокот на 20 век, многу Волжски Германци емигрирале во Соединетите Американски Држави, Канада, Бразил и Аргентина.

По Октомвриската револуција, Волжшката Германска АССР била основана како автономна република на Руската СФСР. За време на Втората светска војна, републиката била укината од страна на советската влада, а Волжските Германци биле насилно протерани во голем број области во внатрешноста на Советскиот Сојуз. Постои научна дебата за тоа дали настаните претставуваат геноцид или не.

По распадот на Советскиот Сојуз во 1991 година, многу Германци од Поволшката област емигрирале во Германија.

## Историја

### Покана за населување во Русија

Катерина Велика.
Волжски германски градови и населби.
Во 1762 година, Катерина II, родена како германска принцеза во Штетин, Померанија, го соборила својот сопруг Петар III, роден како германски принц во Кил, и го презела рускиот царски престол. Следејќи го примерот на Марија Тереза, царицата на Австрија и Унгарија, поканувајќи ги Германците да се населат на Дунав на Балканот, Катерина Велика објавила манифести во 1762 и 1763 година поканувајќи ги немуслиманските, нееврејските Европејци да имигрираат, да станат руски поданици и да обработуваат руски земји, а воедно да го задржат својот јазик и култура. Иако првиот добил мал одѕив, вториот ги подобрил понудените бенефиции и бил поуспешен во привлекувањето колонисти. Луѓето во други земји како што се Франција и Ирска биле посклони да мигрираат во колониите во Америка. Други земји, како што е Австрија, ја забраниле емиграцијата.

Кон крајот на 18 век, номадските Казаси ја искористиле Пугачевата буна, која била центрирана во областа на Волга, за да ги ограбат населбите на Волшките германски населби.

Оние кои отишле во Русија имале посебни права според условите на манифестот. Некои, како што е ослободувањето од воена служба, биле одземени во втората половина на 19 век, кога на владата ѝ биле потребни повеќе регрути за руската армија. Менонитските заедници кои зборувале плаутдич биле против воената служба поради нивните пацифистички верувања, па затоа многу менонити наместо тоа емигрирале во Америка.

### 19 век

На крајот на 19 век, Руската империја почнала да применува агресивна политика на русификација. Иако им бил ветен одреден степен на релативна автономија (вклучително и ослободување од регрутација) кога се населиле во Руската империја, руската монархија постепено ги еродирала нивните специфични права со текот на времето. Германците почнале да страдаат од значителна загуба на автономија. Регрутацијата на крајот била вратена. Тоа не било пожелно и било особено штетно за менонитите, кои практикуваат пацифизам. Низ целиот 19-ти век, се зголемувал притисокот од руската влада за културна асимилација. Многу Германци од Русија сметале дека е неопходно да емигрираат за да избегнат регрутација и да ја зачуваат својата култура. Ова поттикнало некои Германци да се организираат и да испратат емисари во земјите од Америка со цел да проценат можни дестинации за населување. Избраните дестинации биле Канада, Соединетите Американски Држави, Бразил и Аргентина. Повеќето од Волжските Германци кои се населиле во Латинска Америка биле католици. Голем број католички волжски Германци ја избрале Јужна Америка како своја нова татковина бидејќи овие нации ја споделувале нивната религија.

#### Северна Америка

Привремени сместувачки капацитети за Волжските Германци во централен Канзас, 1875 година.
Комеморативна статуа на семејството пионери од Волга Герман во Викторија, Канзас, САД од Пит Фелтен, 1976 година
Германците од Русија биле најтрадиционалните германски доселеници во Северна Америка. Во Соединетите Американски Држави, многумина се населиле првенствено во Дакотите, Канзас и Небраска до 1900 година. Јужно-централниот дел на Северна Дакота бил познат како „германско-руски триаголник“ (кој ги вклучува потомците на Германците од Црното Море). Помал број се преселиле подалеку на запад, наоѓајќи работа како сточари и каубојци. Тие исто така се населиле во Охајо, Ајова, Мичиген, Минесота, Орегон (особено во Портланд ), Вашингтон, Висконсин и округот Фресно во Централната долина на Калифорнија. Тие често успевале во земјоделството на сушни површини, што го практикувале во Русија. Многу од имигрантите што пристигнале помеѓу 1870 и 1912 година поминале одреден период работејќи на земјоделски работи, особено во североисточен Колорадо и во Монтана по должината на долниот тек на реката Јелоустоун во полиња со шеќерна репка. Колониите одржувале контакт едни со други преку весници, особено преку „*Der Staats Anzeiger“*, со седиште во Северна Дакота. Според пребројувањето на авторот Ричард Салет, во Соединетите Американски Држави живееле 118.493 потомци на Волшките Германци од првата и втората генерација, според пописот на Соединетите Американски Држави од 1920 година. Во Колорадо, белите сопственици на фарми ги сметале имигрантите од Волшките Германци за расно инфериорни поради нивниот општествен статус како земјоделски работници.

Во Канада, најголемите групи се населиле главно во областа на Големите Рамнини: Алберта, Манитоба и Саскачеван. Во Саскачеван, многумина се населиле во претежно германската населба на колонијата „Св. Јосиф“, вклучувајќи го и градот Луселенд.

Знамиња на Аргентина, покраината Буенос Аирес и Германија пред католичката црква „Свети Јосиф“ во Сан Хозе, „Коронел Суарез Партидо“, Аргентина (Волгашка германска колонија).
#### Јужна Америка

Германци од Русија се населиле и во Аргентина (Германски Аргентинци) и Бразил (Германски Бразилци ). Дополнително, многу од Волжските Германци кои претходно се населиле во Бразил, подоцна, исто така, се населиле во Аргентина поради тешкотиите со садењето пченица во Бразил, меѓу другите причини.

Во Аргентина, Волжските Германци основале многу колонии или села. На пример, околу градот Коронел Суарез на југот од покраината Буенос Аирес, околу градот Креспо во покраината Ентре Риос, по должината на истокот од покраината Ла Пампа итн. Секоја година, заедницата на потомци на Волжските Германци одржува различни прослави во земјата на кои ги одржуваат нивните традиции живи. На пример, *Керб* (фестивал во чест на светецот-заштитник на колонијата), *Крепелфест*, *Штруделфест*, *Фулселфест*, *Шлахтфест* (исто така промовиран под неговото шпанско име *Фиеста де ла Карнеада* ), *Фиеста дел Пирок* (фестивал на бирок ), итн.

Денес, 8% од аргентинското население или 3,5 милиони Аргентинци тврдат дека имаат германско потекло. Од нив, повеќе од 2,5 милиони тврдат дека имаат волжско германско потекло, правејќи ги мнозинство од оние кои имаат германско потекло во земјата, и сочинувајќи 5,7% од вкупното аргентинско население. Потомците на Волжските Германци се помногубројни од потомците на Германците од самата Германија, кои во Аргентина бројат еден милион (2,3% од населението).

### 20 век

Етнички Германци од регионот на Волга во бегалски камп во Шнајдемул, Германија, почетокот на 1920-тите.
По Руската револуција, Германската автономна Советска Социјалистичка Република Волга (германски: *Autonome Sozialistische Sowjet-Republik der Wolga-Deutschen* ; руски: АССР Немцев Поволжья) била основана во 1924 година и траела до 1941 година. Нејзин главен град бил Енгелс, познат како *Покровск* (Kosakenstadt на германски) пред 1931 година.

#### Советска депортација

Депортацијата на Волжските Германци било присилно преселување од страна на советската влада на целото население од Волжските Германци од Волжската Автономна Советска Социјалистичка Република, Саратовската област и Сталинградската област во Сибир и Казахстан, при што околу половина биле преселени во секој регион. Советите, имајќи ја предвид соработката на Судетските Германци од Чехословачка со нацистичка Германија, одлучиле како превентивна мерка да го преселат населението од Волжските Германци.

Овие депортации, кои вклучувале и депортација на останатите етнички Германци од Русија, биле спроведувани неколку години пред Втората светска војна и станале особено исцрпни на 3 септември 1941 година, за време на војната.

Од сите етнички германски заедници што живееле во Советскиот Сојуз, Волжските Германци претставувале најголема група етнички Германци кои биле протерани од својата историска татковина. Целиот нивен имот бил конфискуван и тие биле главно депортирани поради нивната етничка припадност. Кратко по германската инвазија, на 22 јуни 1941 година, Сталин ги испратил Берија и Молотов во Волжската Германска Автономна Советска Социјалистичка Република за да утврдат тек на дејствување за нејзините германски жители. По враќањето, тие препорачале депортација на целото германско население. Следствено, Централниот комитет на Комунистичката партија издал резолуција на 12 август, со која се повикувало на протерување на целото етничко германско население. Со ова овластување, Берија на 27 август издал наредба насловена како „За мерки за спроведување на операцијата за преселување на Германците од Волжската Германска Република, Саратовската и Сталинградската област“, назначувајќи го заменик-началникот на НКВД, Иван Серов, да командувал со оваа операција. Тој, исто така, ги назначил трупите на НКВД и Црвената армија да го извршат трансферот.

На 26 август 1941 година, Советот на народни комесари на СССР и Централниот комитет на КПСС објавијал декрети во врска со претстојните депортации. После тоа, на 28 август, Президиумот на Врховниот совет на СССР одобрил и објавил декрет, според кој Германците требале да бидат испратени во разни области (покраини) во Сибир, Казахстан и други, почнувајќи од 3 септември и завршувајќи на 20 септември. На 7 септември, Волжската германска автономна Советска социјалистичка Република била официјално укината, што јасно покажувало дека државата го сметала протерувањето на Германците за конечно. 28 август подоцна станало неофицијален Ден на жалост и сеќавање на руските Германци.

Советскиот режим изјавил дека евакуацијата била превентивна мерка, за да не се заведе германското население да соработува со германската армија, туку казнена мерка, и не ја откриле пресудата во логорите за принудна работа. Сталин наводно ја дал следната „тајна“ наредба до НКВД, издадена во Латвија која била под контролира на Германија на 20 септември 1941 година:

Воздушен поглед на Воркутлаг, еден од логорите за принудна работа на ГУЛАГ каде што загинале многу Германци од Русија.

> „По претресот на куќата, кажете им на сите што треба да бидат депортирани дека, според одлуката на владата, тие се испраќаат во други региони на СССР. Транспортирајте го целото семејство во еден вагон до железничката станица, но на станицата, главите (мажите без нивните жени и деца) на семејствата мора да бидат натоварени во посебен вагон подготвен специјално за нив. Нивните семејства се депортираат во посебни населби во далечните региони на Унијата. [Членовите на семејството] не смеат да знаат за претстојното разделување од главата на семејството.“
>
>

Горенаведениот документ може да бил измислица, бидејќи Латвија во тоа време била под германска окупација. Сепак, трупите на НКВД кои ја насочиле депортацијата ги следеле упатствата. Причината за одвојување на мажите можеби била тоа што сите биле предодредени да бидат испратени во логори за принудна работа, познати како *Трударми* (работна армија, официјално наречена работни колони ). Депортираните Германци ја измислиле оваа фраза, додека советските документи се однесувале само на „работни обврски“ или „работни прописи“. Здравоспособните мажи на возраст меѓу 15 и 55 години, а подоцна и жените на возраст меѓу 16 и 45 години, биле принудени да работат во шумите и рудниците на Сибир и Централна Азија под услови слични на оние што преовладувале во логорите за принудна работа во Гулаг, додека другите Германци биле директно депортирани во логорите за принудна работа во Гулаг. Откако започнала нацистичката инвазија, НКВД (преку Приказ бр. 35105) им забранила на етничките Германци да служат во советската војска. Тие испратиле десетици илјади од овие војници во *Трударми* .

Протерувањето на Волжските Германци завршило навреме на крајот на септември 1941 година. Според Советскиот Сојуз, вкупниот број на испратени во принуден внатрешен егзил изнесувал околу 950.000 луѓе. Сепак, вистинскиот проценет број на жртви е многу поголем. Биле потребни 151 железнички конвои за да се извршат првите префрлања на поволшкото германско население. Во оваа операција исто така биле вклучени 1.550 агенти на НКВД и 3.250 полициски агенти, со помош на 12.150 војници на Црвената армија.

### Дебата за геноцид

Во 1942 година, речиси целото работоспособно германско население било регрутирано во работните колони на НКВД или било испратено во логорите за принудна работа во Гулаг. Според историчарот од Стенфорд, Роберт Конквест, во текот на првата фаза, околу една третина (проценета на 1,5 милиони) не ги преживеале логорите. Условите што режимот им ги наметнал на етничките Германци продолжил да биде нехуман. Депортацијата и последователните смртни случаи на етничките малцинства за време на владеењето на Сталин се нарекуваат етничко чистење. Некои историчари ги нарекуваат овие дела геноцид, иако постои дебата дали уништувањето на неруското население било намерно. Историчарот Ј. Ото Пол тврди дека одредбите за депортација ги користат други научници за да ја негираат класификацијата на настаните како геноцид и покрај истите одредби во други прифатени геноциди, како што е оној на Ерменците. Други историчари го категоризираат како поткатегорија на геноцид, етноцид. Етничките германски малцинства добиле мала емпатија за масовните протерувања поради нивната германска етничка припадност и претпоставената поврзаност со нацистичкиот режим.

### Последни години

Волжските Германци никогаш не се вратиле во Волжскиот регион во нивниот стар број. Не им било дозволено да се населат во областа со децении. По Втората светска војна, многу преживеани останале во Уралските Планини, Сибир, Казахстан (1,4% од денешното казашко население се признава како Германци - околу 200.000), Киргистан и Узбекистан (околу 16.000 или 0,064%). Децении по војната, некои зборувале за преселување таму каде што порано се наоѓала Германската Автономна Република. Но, сите нивни имоти биле окупирани од руските комунисти. Тие наишле на отпор од новото население таму и не истрајале. Предлогот во јуни 1979 година барал нова Германска Автономна Република во рамките на Казахстан, со главен град во Ерментау. Предлогот имал за цел да се справи со условите за живот на раселените Волжски Германци. Во тоа време, околу 936.000 етнички Германци живееле во Казахстан, како трета по големина етничка група во републиката. На 16 јуни 1979 година, демонстрантите во Целиноград (Астана) протестирале против овој предлог. Плашејќи се од негативна реакција кај мнозинството Казахстанци и повици за автономија кај локалните Ујгури, владејачката Комунистичка партија го отфрлила предлогот за етничка германска автономија во рамките на Казахстан.

На крајот на 1980-тите и падот на Советскиот Сојуз, некои етнички Германци се вратиле во мал број во Енгелс, но многу повеќе од нив емигрирале трајно во Германија. Тие го искористиле германскиот закон за враќање, политика што им дава државјанство на сите оние кои можат да докажат дека се бегалци или протерани од германско етничко потекло или како сопружник или потомок на такво лице.

## Значајни луѓе од волжско германско потекло

Андре Геим, добитник на Нобелова награда за физика за 2010 година.
Едуард Росел бил гувернер (1995–2009) на Свердловската област, Русија.
* Pamela Anderson (born 1967), Canadian-American actress and model
* Philip Anschutz (born 1939), American billionaire businessman
* Harold W. Bauer (1908–1942), American USMC fighter pilot
* Khristiyan Brauzman (born 2003), Kyrgyz footballer[*се бара извор*]
* Tom Daschle (born 1947), American politician
* Sergio Denis (1949–2020), Argentine singer-songwriter[*се бара извор*]
* Jean Bethke Elshtain (1941–2013), American political philosopher and academic
* Joe Exotic (born 1963), American former Zoo owner
* Helene Fischer (born 1984), German singer, dancer and entertainer
* Tim Gaines (born 1962), American musician
* Sir Andre Geim (born 1958), Russian-born Dutch-British physicist and 2010 Nobel laureate
* Jim Geringer (born 1944), American politician, 30th Governor of Wyoming
* Sonja Graf (1908–1965), German-American chess player and two-time U.S. women's champion[*се бара извор*]
* Gabriel Heinze (born 1978), Argentine football player
* Óscar Ibáñez (born 1967), Argentine-born Peruvian football player
* Jake Jabs (born 1930), American founder and CEO of American Furniture Warehouse
* Viktor Kress (born 1948), Russian politician, governor of Tomsk Oblast, Russia
* Randy Meisner (born 1946), American musician, original bassist with the Eagles
* Roman Neustädter (born 1988), Russian-German football player
* Peter Neustädter (born 1966), Kyrgyz-born German football player and coach
* Boris Rauschenbach, (1915–2001), scientist, physicist in Russia
* Eduard Rossel (born 1937), Russian politician
* Cher Scarlett (born 1984 or 1985), American software engineer and labor activist
* Alfred Schnittke (1934–1998), Russian composer
* Kendall Schmidt (born 1990), American singer of *Big Time Rush[*се бара извор*]*
* Heinrich Schmidtgal (born 1985), Kazakh footballer[*се бара извор*]
* Diana Shnaider (born 2004), Russian tennis player
* Alvina Shpady (1935–2019), Uzbek artist and art restorer
* Rebecca Staab (born 1961), Miss Nebraska 1980 and American Actress
* Afu Thomas (born 1988), German Internet celebrity active in China
* Mitch Unrein (born 1987), American football player
* Sergio Unrein (born 1991), Argentine football player
* Joseph Werth (born 1952), Bishop of Transfiguration at Novosibirsk[*се бара извор*]
* Brendan Witt (born 1975), NHL Hockey Player[*се бара извор*]
* Edgar Bernhardt (born 1986), Kyrgyz footballer

## Јазик

Најголемиот број Волжски Германци емигрирале од Хесен и Пфалц и зборувале хесенски и палатински рајнско-франконски дијалекти на кои се асимилирале колонистите од други региони, па дури и од други земји како Шведска. Некои волжски германски дијалекти се многу слични на пенсилванискиот холандски, друг палатински рајнско-франконски јазик; во двата дијалекти, може да се каже:

* (се пишува според стандардните германски правила за изговор:) Mehr wolla mohl gaern in die sche gehl Kaerrich geha.
* (на германски:) Wir wollen einmal gern in die schöne gelbe Kirche gehen.
* (на македонски:) Би сакале да влеземе во прекрасната жолта црква.

Некои други вообичаени зборови:

| Волжски германски | Стандарден германски | англиски |
| --- | --- | --- |
| Baam ( *некои дијалекти* ), Boum ( *други дијалекти* ) | Baum | дрво |
| Daitsch ( Deitsch ) | Deutsch | германски |
| Flaasch ( *некои дијалекти* ), Fleesch ( *други дијалекти* ) | Fleisch | месо, месо |
| g'sotza | gesessen | (тоа беше) седна |
| ich sin, ich bin | ich bin | Јас сум |
| Kopp | Kopf | глава |
| net | nicht | не |
| seim | seinem | неговиот (датив) |
| un | und | и |
| Gu Morzha | Guten Morgen | Добро утро |
| Vo geest Du | Wohin gehst Du | Каде одиш |
| Eisch gee hamn | Ich gehe heim | си одам дома |
| Eisch gee nit | Ich gehe nicht | Јас не одам |
| Fro-uh Nigh Yor | Frohes Neues Jahr | Среќна Нова Година! |
| Geest Du hamn Du bayza Boop | Gehst Du heim Du böser Bub | Оди си дома, лошо момче |
| Grautgoge, Gahdovil und Vorscht | Krautkuche, Kartoffeln und Wurst | Крауткуче, компири и колбас |

Горенаведениот список само се обидува да го рекреира изговорот и не претставува начин на кој пишувале Волжските Германци. Дијалектите на Германците од Русија главно прикажувале разлики во изговорот, како што се случува во разновидноста на англискиот јазик. Сепак, Волжските Германци пишувале и ги воделе своите записи на стандарден германски јазик.

Волжските Германци позајмиле само неколку, но анегдотски руски зборови, како Erbus (од рускиот арбуз „лубеница“), која ја носеле со себе при нивните последователни преселби во Северна Америка и Аргентина.

Стандардната варијанта поврзана со германскиот јазик, под влијание на дијалекти и зборувана од Волганските Германци кои се преселиле во Аргентина, се нарекува Paraná-Wolga-Deutsch. Се зборува и во бразилската држава Парана, како и аргентинската покраина Ентре Риос.

## Поврзано

* Германска дијаспора
* Казахстански Германци
* Историја на Германците во Русија, Украина и Советскиот Сојуз
* Волжскогерманска Автономна Советска Социјалистичка Република
* Волинија
* Руски менонити
* Балтички Германци

## Наводи

### Библиографија

* Merten, Ulrich (2015). *Voices from the Gulag: The Oppression of the German Minority in the Soviet Union*. Lincoln, Nebraska: American Historical Society of Germans from Russia. ISBN 978-0-692-60337-6.

## Дополнително читање

* Mukhina, Irina (2007). *The Germans of the Soviet Union*. Routledge. ISBN 978-0-415-40731-1.
* Salitan, Laurie P. (1992). „Soviet Germans: A Brief History and an Introduction to Their Emigration“. *Politics and Nationality in Contemporary Soviet-Jewish Emigration, 1968–89*. Palgrave Macmillan UK. стр. 72–83. ISBN 0-312-06108-0.
* Waters, Tony (1995). „Towards a theory of ethnic identity and migration: the formation of ethnic enclaves by migrant Germans in Russia and North America“. *International Migration Review*. **29** (2): 515–544. doi:10.1177/019791839502900208.

## Надворешни врски

* Институтот за волгашка Германија на Универзитетот Ферфилд Архивирано на 10 април 2019 г.
* Центарот за студии за волжско-германски студии на Универзитетот Конкордија Архивирано на 3 септември 2008 г.
* Здружение за наследство на Германците од Русија
* Знаме
* Волжските Германци
* Американското историско друштво на Германци од Русија
* Колекција на наследство на Германците од Русија Државен универзитет во Северна Дакота
* Германци од Русија во Аргентина Генеалогија (на шпански)
* Волгадојчен (на руски)
* Златен јубилеј на германско-руските населби во окрузите Елис и Раш, Канзас
* Германци од Русија во Аргентина
* Германски спомени - Миграција на Волжските Германци кон Америка
* Колекцијата „Германци од Русија“ на Елејн Френк Дејвисон во архивите на колеџот Витман и Северозапад, колеџот Витман. Архивирано на 25 јануари 2018 г.

Предлошка:German diaspora