Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Национален парк

Национален парк во Аргентина
Националниот парк Јелоустоун, САД
Планината Галичица во истоимениот национален парк во југозападна Македонија
Национален парк Маунт Аспајринг (Јужни Алпи, Нов Зеланд)
Националниот парк Абиску, Шведска
**Национален парк** — заштитен природен или полуприроден предел во сопственост на владата на една земја. Во ваквото подрачје се забранети градежни потфати, експлоатација на природните ресурси и менување на теренот, а се дозволува негово користење за рекреација и еколошки активности. Првиот национален парк во светот е Јелоустоун во САД, основан во 1872 г., иако самата идеја е постара. Првиот во Македонија е Пелистер, прогласен во 1948 г. Меѓународниот сојуз за заштита на природата (МСЗП или IUCN), и неговата Светска комисија за заштитени области, националните паркови се класификуваат како заштитени области од II категорија. Најголемиот национален парк во светот е Североисточен Гренланд, основан во 1974 г. Според МСЗП во светот постојат околу 7000 национални паркови (2010).

## Критериуми

Во 1969 г. МСЗП донеле одлука дека едно место е национален парк ако има релативно големо подрачје со особени својствени одлики. За национален парк се смета место:

* со еден или повеќе екосистем кој не е материјално видоизменет со експлоатација и населување од човекот, каде раститтелните и животинските водиви, геоморфолошките места и живеалишта се од особен научен, образовен и рекреативен интерес и кои содржат природни предели со значителна убавина.
* каде највисокиот надлежен орган во земјата спречил и отстранил експлоатација и населување во целата област штом може и да налага почитување и заштита на еколошките, геоморфолошките и естетските особености поради кои областа е прогласена за национален парк.
* каде на посетителите им се дозволува влез, од посебни услови, за инспиративни, образовни, културни и рекреативи цели.

Во 1971 г. се донесени дополнителни критериуми за појасно утврдување на подобноста на една област:

* површина од барем 1.000 хектари во секое подрачје каде важи заштитата
* законски пропишана заштита
* буџет и доволно кадар за успешна заштита
* забрана за експлоатација на природните ресурси (вклучувајќи брани) во име на спорт, риболов, управни потреби, сместувања, услуги итн.

## Во Македонија

Во Република Македонија има три национални парка:

* Пелистер
* Маврово
* Галичица

Покрај ова, во постапка е разгледувањето за прогласување на Шара за четврт национален парк.

## Поврзано

* Екологија
* Список на национални паркови
* Национални паркови во Македонија

## Наводи

## Надворешни врски

* Национален парк на Ризницата ?
* Национални паркови во Македонија (македонски)
* За националните паркови во Македонија (македонски)
* База на заштитени области во светот Архивирано на 18 октомври 2007 г. — ООН (англиски)
* Национални паркови во светот Архивирано на 19 јануари 2008 г. (англиски)
# Гамелан

**Гамелан** е музички ансамбл од Индонезија, типичен за островите Бали и Јава којшто содржи инструменти како металофон, ксилофон, тапани, гонг, бамбусова флејта, гудачки инструменти и жичени инструменти, а понекогаш може да содржи и вокали.

Терминот се однесува повеќе на типот на ансамбл, отколку на самите изведувачи. Зборот доаѓа од "гамелс" на јазикот од Јава, што значи "удар", додека "ан" претставува придавка за множина.
# Последниот човек (филм од 1924)

Емил Јанингс во Последниот човек (1924)
**Последниот човек** (германски: *Der letzte Mann*) - германски филм од 1924 година, во режија на Фридрих Вилхелм Мурнау според сценариото на Карл Мајер. Главните улоги ги толкуваат: Емил Јанингс, Мали Делшафт, Макс Хилер, Емили Курц, Ханс Унтеркирхер, Георг Џон итн. Во САД, филмот се прикажувал со насловот „Последното смеење“ (*The Last Laugh*).

## Синопсис

Стариот портир (го игра Јанингс) на хотелот „Атлантик“ ја извршува својата работа со голема посветеност и се гордее со униформата. Сепак, тој веќе почнува да го чувствува товарот на староста, а неговата физичка слабост ја забележува и менаџерот на хотелот (го игра Унтеркирхер), кој одлучува да вработи нов портир, а стариот го преместува на ново работно место - чистач во тоалетот. Стариот портир е засрамен и понижен и ја краде портирската униформа, со намера да ја прикрие вистината од домашните и соседите. Меѓутоа, неговата измама е откриена и него го исмеваат сите соседи, а неговото семејство го отфрла. Засрамен, тој ја враќа униформата и оди да преспие во хотелскиот тоалет, а чуварот (го игра Јон) е единствениот човек кој има разбирање за него.

Во епилогот на филмот се прикажува дека стариот портир доживеал среќна судбина: еден ексцентричен мексикански милионер, кој умрел во хотелскиот тоалет, му го оставил своето богатстсво на стариот портир. Сега, стариот портир ужива во своето богатстсво така што во хотелскиот ресторан порачува скапи јадења, а друштво му прави поранешниот хотелски чувар. По оброкот, тој оди во тоалетот, каде повторно работи стар човек, и на чистачот му дава многу пари. Кога го напушта хотелот, на излезот е построен целиот хотелски персонал, а стариот портир на сите вработени им дава пари. Најпосле, тој и чуварот се качуваат во кочија, а тогаш се појавува еден питач. Стариот портир е дарежлив и кон него, го поканува во кочијата и му дава пари.

## Наводи
# Престапна година која започнува во сабота

Ова е календарот за *престапна година која започнува во сабота*.

Овој календар е валиден за годините: 1916, 1944, 1972, 2000, 2028, 2056, 2084.

---

```
       Јануари                Февруари                  Март
 п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н
                1  2        1  2  3  4  5  6           1  2  3  4  5
 3  4  5  6  7  8  9     7  8  9 10 11 12 13     6  7  8  9 10 11 12
10 11 12 13 14 15 16    14 15 16 17 18 19 20    13 14 15 16 17 18 19
17 18 19 20 21 22 23    21 22 23 24 25 26 27    20 21 22 23 24 25 26
24 25 26 27 28 29 30    28 29                   27 28 29 30 31
31

       Април                    Мај                    Јуни
 п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н
                1  2     1  2  3  4  5  6  7              1  2  3  4
 3  4  5  6  7  8  9     8  9 10 11 12 13 14     5  6  7  8  9 10 11
10 11 12 13 14 15 16    15 16 17 18 19 20 21    12 13 14 15 16 17 18
17 18 19 20 21 22 23    22 23 24 25 26 27 28    19 20 21 22 23 24 25
24 25 26 27 28 29 30    29 30 31                26 27 28 29 30

        Јули                   Август                 Септември
 п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н
                1  2        1  2  3  4  5  6                 1  2  3
 3  4  5  6  7  8  9     7  8  9 10 11 12 13     4  5  6  7  8  9 10
10 11 12 13 14 15 16    14 15 16 17 18 19 20    11 12 13 14 15 16 17
17 18 19 20 21 22 23    21 22 23 24 25 26 27    18 19 20 21 22 23 24
24 25 26 27 28 29 30    28 29 30 31             25 26 27 28 29 30
31

      Октомври                 Ноември                Декември
 п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н     п  в  с  ч  п  с  н
                   1           1  2  3  4  5                 1  2  3
 2  3  4  5  6  7  8     6  7  8  9 10 11 12     4  5  6  7  8  9 10
 9 10 11 12 13 14 15    13 14 15 16 17 18 19    11 12 13 14 15 16 17
16 17 18 19 20 21 22    20 21 22 23 24 25 26    18 19 20 21 22 23 24
23 24 25 26 27 28 29    27 28 29 30             25 26 27 28 29 30 31
30 31
```

## Поврзано

* Претходна година
* Следна година
* Целогодишни календари