Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Меѓународна фонетска азбука

Официјалната шема на ИПА, ревидирана во 2020 година
**Меѓународната фонеска азбука** (МФА) — систем од знаци за фонетска и фонолошка транскрипција осмислена од Меѓународната фонетска асоцијација.
# Хирагана

**Хирагана** е дел од јапонскиот систем на пишување. Азбуката се користи заедно со катакана и канџи. Хирагана се користи за пишување на јапонски зборови со туѓо потекло и за објаснување на канџите. Како и катаканата, така и хираганата е слоговно писмо.

| あ *а* | い *и* | う *у* | え *е* | お *о* | (*ја*) | (*ју*) | (*јо*) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |
| か *ка* | き *ки* | く *ку* | け *ке* | こ *ко* | きゃ *кја* | きゅ *кју* | きょ *кјо* |
| さ *са* | し *ши* | す *су* | せ *се* | そ *со* | しゃ *ша* | しゅ *шу* | しょ *шо* |
| た *та* | ち *чи* | つ *цу* | て *те* | と *то* | ちゃ *ча* | ちゅ *чу* | ちょ *чо* |
| な *на* | に *ни* | ぬ *ну* | ね *не* | の *но* | にゃ *ња* | にゅ *њу* | にょ *њо* |
| は *ха* | ひ *хи* | ふ *фу* | へ *хе* | ほ *хо* | ひゃ *хја* | ひゅ *хју* | ひょ *хјо* |
| ま *ма* | み *ми* | む *му* | め *ме* | も *мо* | みゃ *мја* | みゅ *мју* | みょ *мјо* |
| や *ја* |  | ゆ *ју* |  | よ *јо* |  |
| ら *ра* | り *ри* | る *ру* | れ *ре* | ろ *ро* | りゃ *рја* | りゅ *рју* | りょ *рјо* |
| わ *ва* | ゐ *ви*† |  | ゑ *ве*† | を *во*‡ |  |
|  | ん *н* |  |
|  |
| が *га* | ぎ *ги* | ぐ *гу* | げ *ге* | ご *го* | ぎゃ *гја* | ぎゅ *гју* | ぎょ *гјо* |
| ざ *за* | じ *џи* | ず *зу* | ぜ *зе* | ぞ *зо* | じゃ *џа* | じゅ *џу* | じょ *џо* |
| だ *да* | ぢ *(џи)* | づ *(зу)* | で *де* | ど *до* | ぢゃ *(џа)* | ぢゅ *(џу)* | ぢょ *(џо)* |
| ば *ба* | び *би* | ぶ *бу* | べ *бе* | ぼ *бо* | びゃ *бја* | びゅ *бју* | びょ *бјо* |
| ぱ *па* | ぴ *пи* | ぷ *пу* | ぺ *пе* | ぽ *по* | ぴゃ *пја* | ぴゅ *пју* | ぴょ *пјо* |

## Поврзано

* Катакана
* Канџи
# Хан (народ)

**Хан** (**Хан-Кинези** или **Ханци**; кинески: 漢族, пинјин: *Hànzú* или 漢人, пинјин: *Hànrén*) — најбројниот народ во светот. Припаѓаат на жолтата раса, на монголската група на народи. Кинезите, во поширока смисла, зборуваат на кинески јазик, кој припаѓа на поголемата група наречена синотибетски јазици, но се состои од мандарински, кантонски и други јазици групирани во поширокиот поим.

## Бројност

Кинезите (Ханците) претставуваат најбројната етничка група на светот и нивната бројност е нешто повеќе од 1,3 милијарди луѓе. Според нивната бројност, Кинезите претставуваат 19% од вкупното светско население. Најмногу се население во НР Кина, каде што претставуваат 92% од вкупното население или 1,2 милијарди луѓе. Кинезите се мнозинство и во Тајван и Сингапур, а големи кинески заедници живеат и во Индонезија, САД, Канада, Австралија, Нов Зеланд, и во земјите во Индокинескиот полустров, источна и југоисточна Азија како и во сите западноевропски земји. Се проценува дека бројот на кинеската дијаспора се движи од 120 до 150 милиони луѓе.

## Историја

Кинезите се еден од најстарите светски народи, кој во континуитет опстојува со непроменет етнички лик повеќе од 9000 години. Нивните први населби кои датираат уште од неолитот, се пронајдени во големите долини на Хоангхо (Жолта Река) и Јангце. Основањето на Кинеското древно царство се смета дека се случило околу 2698 г.п.н.е. од првиот кинески цар Жолтиот Цар (Хуангди). Од својата богата национална историја Кинезите го оставиле големиот Кинески Ѕид, кој бил изграден во времето на династијата Минг (а отпочнат уште многу порано) за одбрана од монголските напади од север, кој денес претставува симбол на Кина и едно од светските чуда.

## Култура

Кинезите кои себеси се нарекуваат и како *потомци на змејот* имаат една од светски најбогато развиените култури и цивилизации воопшто. Кинеската култура многу влијаела на светот пронаоѓајќи ги хартијата, барутот, компасот, пиротехниката уште во древните времиња. Препознатливо е за Кинезите е нивното кинеско писмо кое во минатото броело до 30.000 знаци, кое денеска е поедноставено. За своја национална боја Кинезите ја сметаат црвената боја. Надалеку во светот е и богато развиената древна кинеска филозофија предводена од кинеските филозфи Конфуциј и Лао Це, а покрај неа се познати и тесно поврзаните со неа медитациско-медицински вежби, боречки вештини, начини на уредување на просторот (светски познатото Фенг Шуи) итн. Како најпознат симбол на Кина и кинеската култура се смета и големиот Кинески Ѕид. Кинезите секоја година прославуваат и своја кинеска нова година (во февруари) која е дел од автентичноста на кинескиот народ.

## Кинезите како тема во уметноста и во популарната култура

* „Кинеско момче“ (англиски: *China Boy*) — џез композиција на *Boutelja* и *Wilfree*.
* „Кинеска девојка“ (англиски: *China girl*) — песна на британскиот пејач Дејвид Боуви (*David Bowie*) од 1983 година.
* „7 кинески браќа“ (англиски: *7 Chinese Brothers*) — песна на американската рок-група Р.Е.М. (*R.E.M.*) од 1984 година.

## Поврзано

* Список на народности во Кина

## Наводи
# Пишување

Пишување

**Пишување** — човечка активност со која на некој медиум се остава траг во вид на симболи (букви) од низа строго утврдени симболи (азбука). Пушувањето се разликува од цртањето, сликањето или снимањето по тоа што симболите се видливи со човечко око, строго дефинирани и можат да се разликуваат само по големина или дебелина.

За пишувањето треба познавање од четири вештини: познавање на зборови од јазикот на кој се пишува, знаење на граматиката, знаење на правописот и познавање на буквите.

Резултатот што останува од пишувањето се вика текст, запис или напис.

Секој човек има специфичен начин на пишување (ракопис), по кој е можно недвосмислено да се установи кој го напишал одредениот текст. Ова особеност на пишувањто се користи и за потпис.

Поимот пишување се користи и за мисловниот процес при создавање на некој текст.

## Професии чија дејност е пишување

* Писател
* Поет
* Писар
* Новинар
* Програмер
* Дактилограф
* Сметководител
# Слоговно писмо

Катакана, едното јапонско слоговно писмо.
**Слоговното писмо** е сет на симболи за пишување кои претставуваат слогови, а кои пак тие формираат зборови. Најчесто, слоговните знаци претставуваат слог од согласка и самогласка.

## Поврзано

* Абџад
* Азбука
# Изговор

**Изговор** во лингвистиката е:

* начинот на кој се искажува некој збор или јазик
* начинот на кој некој искажува (изговара) некој збор

Еден збор може да се искаже на различни начини кај различни поединци или групи, и ова зависи од многу фактори, меѓу кои се:

1. средината во која говорникот израснал
2. средината во која говорникот живее
3. постоење на говорна мана
4. етничка припадност
5. општествена класа
6. ниво на образование

## Лингвистичка терминологија

Луѓето се бројат како звучни единици (гласови) кои тие ги користат во својот јазик. Гранката на лингвистиката која се занимава со тие звучни единици се нарекува фонетика. Гласовите кои имаат иста улога се групираат во класи наречени фонеми; изучувањето на овие се нарекува фонемика, фонематика или фонологија.

## Поврзано

* Правоговор
* Фонетика
* Меѓународна фонетска азбука - стандард за претставување на гласовите на сите јазици
* Јазик
* Логопедија
* Говор
# Заемка

**Заемка** — збор позајмен од странски јазик. Тој може да биде туѓица, усвоеница, сообразеница или странски збор. Можеме да зборуваме и за фонолошки, лексички, морфолошки, семантички и синтаксички заемки.

## Позајмување

Позајмувањето е од внатрејазични причини (јазикот кој позајмува нема свој збор или неговото значење е пошироко или потесно од зборот) или од вонјазични причини (политички, економски, културни, научни и географски врски).

Позајмувањето може да биде директно (од јазикот на давачот во јазикот на примачот) или индиректно (јазикот на давачот позајмува веќе позајмени зборови). Може да зборуваме и за кружно позајмување, кога зборот се враќа на јазикот на примачот во друг облик или со различна содржина.

## Според јазикот од кој се позајмува

Според јазикот на давачот, заемките можат да се поделат во неколку групи:

* **латинизми** - од латинскиот јазик
* **грцизми** - од грчкиот јазик
* **унгаризми** - од унгарскиот јазик
* **германизми** - од германскиот јазик
* **англицизми** - од англискиот јазик

* **американизми** - од американската верзија на англискиот јазик

* **славизми** - од групата словенски јазици

* **бохемизми** - од чешкиот јазик
* **полонизми** - од полскиот јазик
* **русизми** - од рускиот јазик
* **србизми** - од српскиот јазик

* **ориентализми** - од турскиот, арапскиот и персискиот јазик

* **турцизми**

- од турскиот јазик
- од арапски, персиски и други ориентални јазици преку турски до хрватски
* **романизми **италијанизми** - од италијанскиот јазик
* **галицизми** - од францускиот јазик
* **хиспанизми** - од шпанскиот јазик
* **лузитанизми** - од португалскиот и бразилскиот јазик

## Видови заемки

* Странски зборови
	+ **Странските** зборови не се вклопуваат во стандардниот јазик по ниту една одлика, тие се оригинално наведени и се истакнуваат со различен избор на букви или нагласоци.
* Туѓици
	+ **Туѓиците** заради некоја своја особина (акцент) не се вклопуваат во јазикот примач (на пр. бистро, шоу).
* Усвоени сообразеници
	+ **Усвоените сообразеници** се целосно сообразени на јазикот на примачот на сите нивоа така што говорниците не чувствуваат дека се туѓи зборови.
* Преведеници
	+ **Преведениците** се зборови создадени на мајчиниот јазик врз основа на странски (пр. computer = сметач).
* Значенски заемки
	+ Со **значенските заемки,** самото значење се позајмува и се придружува на изразот, проширувајќи го неговото значење (пр. mouse = глувче).
* Егзотицизми
	+ **Егзотицизмите** се заемки кои ги означуваат особеностите на поединечните народи (храна, пијалаци - вотка, сангрија, паела; фолклорни поими - пончо; растенија и животни - авокадо; родови и општествени поими - џихад; градби - игло; парични единици - долар...).
* Епоними
	+ **Епонимите** се имиња на некои откритија, пронајдоци од лични имиња (на пр. сендвич, пенкало).
* Интернационализми
	+ **Интернационализмите** се зборови кои имаат исто значење и во основа ист израз на неколку јазици (стил, демократија, политика...).

## Наводи
# Морфема

**Морфеми** — најмали делови од зборот на кои може да се расчлени еден збор, при што основниот дел треба да биде најчесто еднаков на основната содржина на зборот (пр. *дол, нос, раб, прст*), односно морфемата е најмал значенски дел од зборот.

Во македонскиот јазик морфемите се делат на

* **коренски морфеми** кои претставуваат јадро на зборот и го носат неговото основно значење
* **додадени (афиксни) морфеми**, коишто се неполнозначни и службени.

Афиксните морфеми според местото, во однос на коренската морфема, можат да бидат:

* претставки (префикси)
* наставки (суфикси)

**Претставката** стои пред коренот, или ѝ претходи на друга претставка, а **наставката** стои зад коренот или зад друга наставка.

Наставките можат да бидат зборообразувачки и формообразувачки, во зависност од тоа дали додадената морфема е носител на лексичкото значење или на граматичката категорија на зборот.

* **зборообразувачките наставки** го менуваат лексичкото значење на зборот.

пр. Од коренската морфема *стол* може да се изведат: *столар, столови, стола, столарство* итн. со додавање на зборообразувачки наставки се добиваат зборови со различно значење.

* **формообразувачките наставки** ја менуваат граматичката категорија на зборот.

пр. (определеност) *стол-столот*; (број) *стол-столови*; (род) *стол-столица-столче*

## Наводи
# Преведеница

**Преведеница** или **калк**, алтернативно **калка** (од француски *calque* — отпечаток) — поим што се користи за означување на создавање нови зборови на еден јазик според зборови од други јазици. Постојат преведеници кои доследно го следат изворникот и претставуваат буквални преводи, како и оние кои содржат отстапувања од вообичаеното значење на зборовите во нивните составни делови, што укажува на нивното странско потекло. Во повеќето случаи, преведеницата многу добро се вклопува во структурата на јазикот, така што само историските податоци можат да обезбедат докази за неговото странско потекло, како што е именката *натчовек*, изведена од преводот на германскиот поим измислен од Фридрих Ниче (Übermensch). Преведениците исто така се делат на таканаречени семантички и синтаксички преведеници.

## Создавање преведеници

Еден од примерите за појава на преведеници е појавата на првите згради со голем број катови во САД кон крајот на 19 век. Американците ги нарекле sky-scrapers (sky — небо и scrper — дери). Како преведеница на овој збор, се појавиле сложеници и на други јазици, како што е српскиот збор *небодер*. Германската верзија била послободно преведена, па зборот *небо* бил заменет со зборот *облак*, што го дава зборот, што во буквален превод на македонски дава преведеница — *облакодер*.

Претходниот пример покажува дека преведениците често создаваат цели вериги меѓу различни јазици. Овој процес започнал во античко време кога грчките зборови служеле како обрасци за создавање нови зборови на латински. Потоа овие латински зборови во поново време се преведени на главните европски јазици (првенствено германски и француски), а потоа преку нив на јазиците на нивните соседи.

## Семантички калк

**Семантичкиот калк** претставува позајмување на значењето, кога веќе постоечки збор во јазикот стекнува ново значење врз основа на странски збор. На пример, македонскиот збор *ѕвезда*, кој првично значел само небесно тело, го добил значењето на популарна јавна личност, по примерот на англискиот збор. Некои други примери се политичките изрази за *левица* и *десница*, настанати по примерот на француските зборови, кои го добиле ова ново значење за време на Француската револуција.

Од информатичката технологија пример за семантички калк во македонскиот јазик, и во многу други јазици, е зборот „глувче“ што е непосреден превод од англискиот јазик.

## Синтаксички калк

**Синтаксички** или **фразеолошки калк** е преведеница што вклучува подолг израз или пресврт на реченица. На пример, изразот „*си дојде на себеси“* (што значи *дека се* освестил или *закрепнал*) во македонскиот јазик настанал под влијание на германскиот јазик. Некои други примери на синтаксички калк во македонскиот јазик, создадени под влијание на германскиот и другите европски јазици, се *да се постави прашање*, *да се земе предвид*, *да се има чувство за нешто*, *мирно* итн.

## Поврзано

* Новотвореница
* Стопеница
* Застареница
* Ретроним

## Наводи

## Литература

* Клајн, Иван (2007). *Испеци па реци* (српски) (3.. изд.). Нови Сад: ИК Прометеј. ISBN 978-86-515-0130-5.
# Црти на кинеските знаци

永 'засекогаш', кинески знак кој се пишува со различни црти, и често се користи за да се демонстрираат различните категории на црти
Цртите (упростен кинески: 笔画; традиционален кинески: 筆畫; пинјин: *bǐhuà*) се најмали структурни единици за пишување на кинеските знаци.

## Насока

Сите црти имаат насока на пишување. Тие се еднонасочни и пишувањето започнува од една точка. Како такви, не се пишуваат во спротивна насока од страна на родените говорители. Еве неколку примери за насоката на пишување:

*
*
*
*
*
*
*
*

## Основни црти

**Видови на основни црти**| Име на македонски | Име во НРК | Име во РК | Име на јапонски | Име на виетнамски | CJK црта | Значење | Дополнителен опис |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Едноставни црти** |
| Точка | *Diǎn*, 点 | *Diǎn*, 點 | *Ten*, 点 | Chấm 枕 |  | "точка" | Мала точка. |
| Хоризонтална црта | *Héng*, 横 | *Héng*, 橫 | *Yoko*, 横 | Sổ ngang 𬃈昂 |  | "хоризонтална" | Црта одлево надесно. |
| Вертикална црта | *Shù*, 竖 | *Shù*, 豎 | *Tate*, 豎 | Sổ dọc 𬃈𫆡 |  | "вертикална" | Црта одгоре надолу. |
| Хоризонтална нагорна црта | *Tí*, 提 | *Tiāo*, 挑 | *Hane*, 跳 | Hất 迄 |  | "се издига" ("скока") | Нагоре и надесно. |
| Потиснувачка црта | *Nà*, 捺 | *Nà*, 捺 | *(Migi) Harai*, (右)払 | Mác 莫 |  | "притиска надолу" | Дијагонална црта што паѓа надесно со задебелување на дното. |
| Отфрлачка црта | *Piě*, 撇 | *Piě*, 撇 | *(Hidari) Harai*, (左)払 | Phẩy 𢵪 |  | "отфрла" | Црта што паѓа налево со мала кривина. |
# Нихон шоки

Копија од страница од *Нихон Шоки*, раниот Хејан период.
Нихон Шоки (日本書紀), е втора најстара книга за историја на Јапонија, позната и под името **Хроника на Јапонија**. Била завршена во 720 година и презентирана на царицата Геншоа. Принцот Тонери Шиноу бил супервизор врз работата на јапонскиот благородник и хроничар О-но Јасумаро во работата врз записот за Јапонија. Нихон Шоки започнува со јапонскиот мит за создавањето, објаснувајќи го потеклото на светот и првите седум генерации божествени суштества (почнувајќи од Кунинотокотачи), со голем број митови како и Коџики, но потоа продолжува се до настаните од 8-миот век. Се верува дека точно ги бележи подоцнежните владеења на императорот Тенџи, императорот Тенму и царицата Џито. Нихон Шоки се фокусира на заслугите на доблесните владетели, како и на грешките на лошите владетели. По узор на кинеските историски хроники и ова дело има хронологија, историски податоци и слична книжевно-историска структура. Во книгата е ставен поголем акцент на историските вистини, отколку на книжевниот момент што го прави делото позначајно од историски аспект, во однос на литературните вредности

При изборот на делата намерно се прикажани сите познати настани, а не само оние кои имале улога во политичкиот живот. Ова е доказ дека писателот користел различни извори, ги истражувал сите други записи, кои биле многу, судејќи според кинеските извори. Записите од поновиот период историски се многу веродостојни.

Прозниот текст е напишан на кинески јазик, иако има и песни за кои е користена кинеска транскрипција. Нихон Шоки се состои од вкупно триесет свитоци, т.е. тома, кои речиси сите се напишани на кинески. Главната цел на Коџики е да се оправда божественото потекло на императорот; додека целта на Нихон Шоки е да го поддржи авторитетот на Јапонија во однос на нејзините соседи, да создаде слика за Јапонија како силна, суверена, цивилизирана и културна земја која не заостанува.

## Наводи

## Поврзано

* Коџики
* Фудока

## Литература

* Brownlee, John S. (1997). *Japanese historians and the national myths, 1600-1945: The Age of the Gods and Emperor Jimmu*. Vancouver: University of British Columbia Press. ISBN 978-0-7748-0644-2.
* Brownlee, John S. (1991). *Political Thought in Japanese Historical Writing: From Kojiki (712) to Tokushi Yoron (1712)*. Waterloo, Ontario: Wilfrid Laurier University Press. ISBN 978-0-88920-997-8.
* Sakamoto, Tarō. (1991). *The Six National Histories of Japan: Rikkokushi*. Vancouver: University of British Columbia Press. ISBN 978-0-7748-0379-3. Занемарен непознатиот параметар `|coauthor=` (се препорачува `|author=`) (help)
# Надреден знак

**Надреден знак** (`) — правописен знак.

Надреден знак се пишува само во три случаи:

* над самогласката е во кратката заменска форма од нас нѐ, за да се разликува од негацијата не.
	+ На пример: Кога влеговме не нѐ забележаа веднаш.
* над самогласката е во прилогот сѐ за да се разликува од кратката заменска форма од повратната заменка себе се која често ја употребуваме со повратните глаголи.
	+ На пример: Сѐ се случи многу брзо.
* над самогласката и кај кратката заменска форма од нејзе ѝ за да се разликува од сврзникот и.
	+ На пример: Не ѝ рече ништо и не ѝ дозволи да зборува.
# Антологија

**Антологија** — збирка на одбрани книжевни дела од различни автори. Може да биде збирка на поеми, кратки раскази, драмски текстови, песни или извадоци.

## Потекло на поимот

Корените на зборот се во грчкиот јазик, каде што зборот ανθoς (anthos) значи „цвет“ и λεγιεν (legien) што значи „избира“. На грчки поимот ἀνθολογία (anthologia) значи „збирка на цвеќиња“ и се однесува на една од првите антологии кои ни се познати - „Венец“, направена од грчкиот поет Мелеагар од Гадара, познат и како автор на епиграмот. Во неа тој собрал песни од раните грчки поети. Оваа збирка го оформи јадрото на она што подоцна стана познато како *Грчка антологија*.

## Опис

Својата антологија на новата француска поезија, Пол Елијар ја нарекол со необично име: „Најдобар избор на песни е оној кој се прави за себеси“. Според српскиот книжевен критичар Зоран Мишиќ, иако звучи крајно субјективистички, препораката на Елијар има подлабока смисла зашто не може да се замисли добра антологија составена од дела кои не ги сака составувачот. Тоа произлегува оттаму што секоја антологија претставува поединечна креација и огледало на личноста на составувачот, токму како секоја друга книга. Оттука,, Мишиќ разликува два типа антологии: антологија „за себе“ и антологија „за нас“ при што двата типа имаат посебна намена: во првиот тип врховен закон се симпатиите на авторот, додека во вториот тип тие ѝ се подредени на објективноста; во првите се избира само она што се сака, а во вторите и она што се цени; првите се поживи, поинтересни и потопли, а вторите се потрајни; првите се многу ретки, а вторите ги има премногу и ретко кога се добри; најпосле, првите се можни само во т.н. големи книжевности.

## Во медиумите

Поимот исто така се користи и во телевизиските програми, филмови, стрипови, видео игри и други слични медиуми кои се состојат од голем број на различни приказни.

## Наводи
# Манастир

Манастир Св. Нил Сорски во Осташков, Русија, околу 1910 година
**Манастир** (грч: μοναστήριον *монастирион*, **самостан**; од *μόνος* - еден, сам и *στηρίζω* - крепост; старословенски: **општежитие**) е место каде се живее монашки живот во аскетство, пост, молитва послушност и сиромаштво. Манастирите може да претставуваат помали цркви.

## Манастирот како тема во уметноста и во популарната култура

Страховскиот манастир во Прага
* „Песните на еден калуѓер“ (српски: *Песме једног калуђера*) — песна на српскиот поет Јован Јовановиќ - Змај.
* „Руски манастир“ — песна на српскиот поет Миодраг Павловиќ.
* „Сопоќани“ (српски: *Сопоћани*) — песна на српскиот поет Васко Попа.
* „Калениќ“ (српски: *Каленић*) — песна на Васко Попа.
* „Манасија“ — песна на Васко Попа.
* „Монах стои пред портите манастирски“ — песна на македонскиот поет Анте Поповски.
* „Манастир на Казбек“ — песна на рускиот поет Александар Пушкин од 1829 година.
* „Манастир“ — песна на рускиот поет Евгениј Рејн.
* „Манастир“ — песна на германскиот поет Рајнер Марија Рилке.
* „Ноќ над езерото крај манастирот“ - песна на македонскиот поет Ацо Шопов.
* „Езеро крај манастирот“ — песна на македонскиот поет Ацо Шопов.
* „Манастирот Ла Рабида“ (англиски: *Monastery Of La Rabida*) — композиција на грчкиот музичар Вангелис од 1981 година.

## Наводи
# Честичка (граматика)

**Честичка** — неменлив збор што се придава на други зборови за да ги засилат или изменат во нивното значење или значењето на целата реченица.

Примери за честички според нивната намена се следните:

1. со засилувачко значење: де, бе, ма, барем, пак, меѓутоа, просто;
2. за потврдување: да;
3. за негирање: не, ни ниту;
4. со прашално значење: зар, ли, дали;
5. за изделување: само, единствено;
6. со количествено значење: точно, токму, скоро, речиси, рамно;
7. со начинско: би, да, нека, ќе;
8. со придружно: исто така, уште, притоа;
9. за компарација: по-, нај- (се пишуваат заедно со зборот)
10. со определено значење: имено, токму, баш;
11. со неопределено значење: -било, -годе; и
12. со показно значење: ете, еве, ене.
# Ономатопеја

Знак на прозорец во продавница во Италија на која пишува „Нема Тик-Так“, во имитација на звукот на часовникот.
**Ономатопеја** од грчки ὀνοματοποιία; ὄνομα за „име“ и ποιέω за „јас правам“ — појава кога зборот со својот звук ја имитира природата или оној што го означува, т.е., вид ономатопеја е самиот **збор** создаден со имитирање на звуци од природата или гласови на животни.

## Примери на ономатопеја

* Жабата *крека*
* *Кукуригу кукуригу,* викна петелот
* *Чук, чук* Стојанче
* *Туп, туп* со ножињата

## Наводи