# Катакана

Колекција од поеми напишани од Myōe, 1248
**Катакана** (片仮名, カタカナ или かたかな?) е дел од јапонскиот систем на пишување заедно со хирагана и канџи. Секој знак од катаканата е слоговен и најчесто се користи за пишување на јапонски зборови од странско потекло.

### Стандардна катакана

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ア а | イ и | ウ у | エ е | オ о | **(*ја*)** | **(*ју*)** | **(*јо*)** |
| カ ка | キ ки | ク ку | ケ ке | コ ко | キャ кја | キュ кју | キョ кјо |
| サ са | シ ши | ス су | セ се | ソ со | シャ ша | シュ шу | ショ шо |
| タ та | チ чи | ツ цу | テ те | ト то | チャ ча | チュ чу | チョ чо |
| ナ на | ニ ни | ヌ ну | ネ не | ノ но | ニャ ња | ニュ њу | ニョ њо |
| ハ ха | ヒ хи | フ фу | ヘ хе | ホ хо | ヒャ хја | ヒュ хју | ヒョ хјо |
| マ ма | ミ ми | ム му | メ ме | モ мо | ミャ мја | ミュ мју | ミョ мјо |
| ヤ ја |  | ユ ју |  | ヨ јо |  |
| ラ ра | リ ри | ル ру | レ ре | ロ ро | リャ рја | リュ рју | リョ рјо |
| ワ ва | ヰ ви† |  | ヱ ве† | ヲ во‡ |  |
|  | ン н |  |
| ガ га | ギ ги | グ гу | ゲ ге | ゴ го | ギャ гја | ギュ гју | ギョ гјо |
| ザ за | ジ џи | ズ зу | ゼ зе | ゾ зо | ジャ џа | ジュ џу | ジョ џо |
| ダ да | ヂ (џи) | ヅ (зу) | デ де | ド до | ヂャ (џа) | ヂュ (џу) | ヂョ (џо) |
| バ ба | ビ би | ブ бу | ベ бе | ボ бо | ビャ бја | ビュ бју | ビョ бјо |
| パ па | ピ пи | プ пу | ペ пе | ポ по | ピャ пја | ピュ пју | ピョ пјо |

### Проширена катакана

Овие знаци главно се користат за странски зборови. Речиси сите овие не се формално стандардизирани.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | イェ је |  |
|  | ウィ ви |  | ウェ ве | ウォ во |
| ヷ ва | ヸ ви† |  | ヹ ве† | ヺ во |
| ヴァ ва | ヴィ ви | ヴ ву | ヴェ ве | ヴォ во |
|  | シェ ше |  |
|  | ジェ џе |  |
|  | チェ че |  |
|  | ティ ти | トゥ ту |  |
|  | テュ тју |  |
|  | ディ ди | ドゥ ду |  |
|  | デュ дју |  |
| ツァ ца |  |  | ツェ це | ツォ цо |
| ファ фа | フィ фи |  | フェ фе | フォ фо |
|  | フュ фју |  |

* † — Знаците со црвено се исфрлени од современата употреба.
* ‡ — Знакот ヲ *во* треба фонетски да се пишува *o* во современиот јапонски кога има улога на честица, а само понекогаш означува *во* кај некои заемки (како нестандардниот збор ヲッカ *вокка* – „вотка“).
* Загради — Знаците во загради се користат само кога се јавува рендаку (секвенцијално озвучување) на ち *чи* или つ *цу*.

## Примери

### Лични имиња

од англиски имиња| Каткана | Романџи | Изворно име |
| --- | --- | --- |
| ジョン | *jon* | Џон (John) |
| ジョージ | *jōji* | Џорџ (George) |
| マリー | *marī* | Мери (Marie) |
| マイケル | *maikeru* | Мајкл (Michael) |
| ピーター | *pītā* | Петар (Peter) |
| スコット | *sukotto* | Скот (Scott) |

од германски имиња| Катакана | романџи | Изворно име |
| --- | --- | --- |
| マリア | *maria* | Марија |
| ミハエル, ミヒャエル | *mihaeru*, *mihyaeru* | Михаел (Michael) |

### Региони

| Катакана | Романџи | Изворни име | Канџи |
| --- | --- | --- | --- |
| アフリカ | *afurika* | Африка | 阿弗利加 *Afurika* |
| アメリカ | *amerika* | Америка | 亜米利加 *Amerika* |
| アジア | *ajia* | Азија | 亜細亜 *Ajia* |
| ヨーロッパ | *yōroppa* | Европа | 欧羅巴 *Yōroppa* 欧州 *Ōshū* |
| ラテンアメリカ | *raten amerika* | Латинска Америка | 中南米 *Chūnanbei* |
| オセアニア | *oseania* | Океанија | 大洋州 *Taiyōshū* |

### Нации

| Катакана | Романџи | Изворно име | македонско име |
| --- | --- | --- | --- |
| アルゼンチン | *aruzenchin* | Argentina (англиски) | Аргентина |
| ブラジル | *burajiru* | Brasil (португалски) | Бразил |
| ブルガリア | *burugaria* | България, *Balgariya* (бугарски) | Бугарија |
| カナダ | *kanada* | Canada (англиски) | Канада |
| チェコ | *cheko* | Česko (чешки) | Чешка Република |
| イギリス | *igirisu* | Inglês (португалски) | Англија |
| フィンランド | *finrando* | Finland (англиски) | Финска |
| フランス | *furansu* | France (француски) | Франција |
| ドイツ | *doitsu* | Deutschland (германски) | Германија |
| オランダ | *oranda* | Holanda (португалски) | Холандија |
| インド | *indo* | India (англиски) | Индија |
| インドネシア | *indoneshia* | Indonesia (индонезиски) | Индонезија |
| アイルランド | *airurando* | Ireland (англиски) | Република Ирска |
| イタリア | *itaria* | Italia (италијански) | Италија |
| リトアニア | *ritoania* | Lithuania (англиски) | Литванија |
| マレーシア | *marēshia* | Malaysia (малајски) | Малезија |
| マケドニア | *makedonia* | Македонија/ Makedonija (македонски) | Македонија |
| メキシコ | *mekishiko* | Mexico (англиски) | Мексико |
| フィリピン | *firipin* | Pilipinas (филипински) | Филипини |
| ポーランド | *pōrando* | Poland (англиски) | Полска |
| ポルトガル | *porutogaru* | Portugal (португалски) | Португалија |
| ルーマニア | *rūmania* | România (романски) | Романија |
| ロシア | *roshia* | Росси́я, *Rossiya* (руски) | Русија |
| シンガポール | *shingapōru* | Singapore (англиски) | Сингапур |

### Градови

| Катакана | Романџи | Изворно име | македонско име |
| --- | --- | --- | --- |
| ベルファスト | *berufasuto* | Belfast (англиски) | Белфаст |
| ベルリン | *berurin* | Berlin (германски) | Берлин |
| ブカレスト | *bukaresuto* | Bucharest (англиски) | Букурешт |
| ブエノスアイレス | *buenosu airesu* | Buenos Aires (шпански) | Буенос Ајрес |
| シカゴ | *shikago* | Chicago (англиски) | Чикаго |
| ハノイ | *hanoi* | Hà Nội (виетмански) | Ханој |
| ホンコン | *honkon* | 香港 **Неважечки јазичен код.** | Хонгконг |
| リスボン | *risubon* | Lisbon (англиски) | Лисабон |
| ロンドン | *rondon* | London (англиски) | Лондон |
| ロサンゼルス | *rosanzerusu* | Los Angeles (англиски) | Лос Анџелес |
| マドリッド | *madoriddo* | Madrid (шпански) | Мадрид |
| マニラ | *manira* | Manila (англиски) | Манила |
| モスクワ | *mosukuwa* | Москва, *Moskva* (руски) | Москва |
| ニューヨーク | *nyū yōku* | New York (англиски) | Њујорк |
| パリ | *pari* | Paris (француски) | Париз |
| プラハ | *puraha* | Praha (чешки) | Прага |
| ローマ | *rōma* | Roma (италијански) | Рим |
| サンフランシスコ | *sanfuranshisuko* | San Francisco (англиски) | Сан Франциско |
| シアトル | *shiatoru* | Seattle (англиски) | Сиетл |
| シドニー | *shidonī* | Sydney (англиски) | Сиднеј |
| トロント | *Toronto* | Toronto (англиски) | Торонто |
| ワシントン | *washinton* | Washington (англиски) | Вашингтон |

## Поврзано

* Канџи
* Хирагана