# Виго Мортенсен

Фотографија од Виго Мортенсен
**Виго Питер Мортенсен Помладиот** (роден на 20 октомври 1958 година) е американски актер, писател, режисер, продуцент, музичар и мултимедијален уметник. Роден и израснат во државата Њујорк од татко Данец и мајка Американка, тој исто така живеел во Аргентина за време на неговото детство. Добитник е на различни признанија, вклучително и награда на Здружението на глумците на екранот и е номиниран за три Оскар награди, три BAFTA награди и четири Златен Глобус награди.

Мортенсен го имал своето филмско деби во мала улога во трилерот *Сведок* на Питер Вир од 1985 година, во кој главна улога глуми Харисон Форд и е сместен во земјата на Амишите. Тој се појавил во неколку значајни филмови, меѓу кои *„Индискиот тркач*“ (1991), *„Патот на Карлито“* (1993), *„Црвената плима“* (1995), „*Денска* светлина“ (1996), *„Портретот на дамата“* (1996), *„Џи Ај Џејн“* (1997), *„Психо* “ (1998 римејк), *A Perfect Murder* (1998), *A Walk on the Moon* (1999) и *28 Days* (2000).

Мортенсен привлекол меѓународно внимание во раните 2000-ти за неговата улога како Арагорн во епската фантастична авантуристичка трилогија *Господарот на прстените* . Во 2005 година, Мортенсен добил признание од критиката за неговата глума во криминалниот трилер на Дејвид Кроненберг *„Историја на насилството“*. Две години подоцна, Мортенсен добил признание во друг филм на Кроненберг, *Источни ветувања* (2007); тој бил номиниран за Оскар за најдобар актер. Третото здружување со Кроненберг во *„Опасен метод“* (2011) резултирал со номинација за наградата „Златен глобус“ за најдобра споредна машка улога - филм за неговиот портрет на пионерскиот психијатар Зигмунд Фројд. Други добро прифатени филмови се *Appaloosa* (2008) и *Далеку од мажите* (2014). Тој добил дополнителни номинации за Оскар за неговите главни улоги во *Captain Fantastic* (2016) и *Green Book* (2018), од кои последната ја освои наградата за најдобар филм.

Освен актерството, Мортенсен истражувал ликовни уметности, фотографија, поезија и музика. Во 2002 година, тој го основал Perceval Press за објавување на делата на помалку познати уметници и автори.

## Раниот живот

Мортенсен е роден во Вотертаун, Њујорк на 20 октомври 1958 година, син на Грејс Гембл (мом. Atkinson; 8 јули 1928 - 25 април 2015 година) и Виго Питер Мортенсен постариот (8 мај 1929 година - 2 март, 2017). Неговата мајка била Американка, додека татко му Данец. Тие се запознале во Норвешка. Неговиот дедо по мајка бил Канаѓанец од Нова Шкотска. Неговата баба по татко била од Трондхајм, Норвешка.

Семејството се преселило во Венецуела, потоа Данска, и на крајот се населило во Аргентина. Тие живееле последователно во провинциите Кордоба, Чако и Буенос Аирес. Мортенсен посетувал основно училиште и се здобил со течно познавање на шпанскиот јазик додека неговиот татко раководел со живинарски фарми. Тој беше крстен Лутеран, традиција на неговиот татко.

Кога Мортенсен имал 11 години, а неговите браќа 8 и 6, нивните родители се развеле. Трите момчиња се вратиле со мајка им во Соединетите Држави, каде Виго го поминал остатокот од своето детство во државата Њујорк . Дипломирал на средното училиште Вотертаун во 1976 година. Студирал на Универзитетот Сент Лоренс во Кантон, Њујорк, а во 1980 година дипломирал на шпански студии и политика.

По дипломирањето, Мортенсен заминал во Европа, живеејќи извесно време во Обединетото Кралство и Шпанија, пред да се врати во Данска. Таму се занимавал со различни работи како возење камиони во Есбјерг и продавање цвеќиња во Копенхаген. На крајот се вратил во САД за да продолжи со актерска кариера.

## Кариера

### 1980-1990-ти: Првите филмови

Првата филмска улога на Мортенсен била во *„Пурпурната роза од Каиро“* (1985), но неговите сцени биле избришани од последниот рез. Неговото прво појавување на екранот била улогата на земјоделец од Амиши во *Сведокот* на Питер Вир. Истовремено, тој бил избран за уште една улога како војник во Шекспир во продукцијата на Паркот на *Хенри V*, но тој одлучил да избере глума во филмот затоа што сакал да проба нешто ново. Таа одлука и многу позитивното искуство во филмот ги оцени како почеток на неговата филмска кариера.

Исто така, во 1985 година, тој бил избран за улогата на Брег во ТВ серијата *Барај утре*. Настапот на Мортенсен во 1987 година во *Бент* во Кост Плејхаус, Лос Анџелес, му ја донела наградата на критичарите на Драмалог. Претставата, за хомосексуалните затвореници во концентрационен логор, беше позната по водечката изведба на Иан Меккелен. Мортенсен подоцна глумел со него во филмската трилогија *Господарот на прстените*. Во 1987 година, Мортенсен гостин глумел како полициски детектив во хит ТВ серијата *Miami Vice.*

## Наводи