Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Структурна биологија

**Структурната биологија** е гранка на молекуларната биологија, биохемијата и биофизиката, која ја изучува молекуларната структура на биолошките макромолекули (особено белковините, составени од аминокиселини, и РНК и ДНК молекулите, составени од нуклеотиди). Поконкретно, таа изучува како биолошките макромолекули ги здобиваат нивните природни структури и како промените во овие структури влијаат на нивната функција. Оваа тема е од голем интерес за биолозите, бидејќи макромолекулите го извршуваат најголемиот дел од функциите во клетката, а тоа тоа можат да го прават само кога се склопени во специфични тридимензионални структури. Структурната архитектура, наречена терциерна структура на молекулите, зависи, на комплициран начин, од базичниот состав на молекулата, кој уште се нарекува и нејзина примарна структура.

Тридимензионална структура на хемоглобинот
Биомолекулите се премногу мали за да можат детално да се набљудуваат, дури и со најјаките светлински микроскопи. Методите кои структурните биолози ги користат за да ја утврдат структурата на биомолекулите обично вклучуваат мерења на голем број на идентични молекули во исто време. Овие методи ги вклучуваат:

* Масена спектрометрија
* Макромолекуларна кристалографија
* Протеолиза
* Јадрено магнетна резонантна спектроскопија на белковини (NMR)
* Електронска парамагнетна резонанца (EPR)
* Крио-електронска микроскопија (cryo-EM)
* Многуаголно расејување на светлината
* Малоаголно расејување
* Ултрабрза ласерска спектроскопија
* Интерферометрија со двојна поларизација и циркуларен дихроизам

Најчесто истражувачите ги користат овие методи за проучување на „нативните состојби“ на макромолекулите. Но варијациите на овие методи исто така се употребуваат за да се набљудува како насцентните или денатурираните молекули повторно се враќаат во својата нативна состојба. Види, склопување на белковините.

Третиот пристап кој структурните биолози го користат за проучување на структурата на биолошките макромолекули е биоинформатиката.

Примери за белковински структури од Банката на податоци за белковини.
Во изминатите неколку години, стана возможно да високо прецизни физички молекуларни модели ги надополнат *in silico* студиите на биолошките структури. Примери за ваквите модели можат да се најде во Банката на податоци за белковини (анг. Protein Data Bank - PDB).

## Поврзано

* Примарна структура
* Секундарна структура
* Терциерна структура
* Квартерна структура
* Структурен домен
* Структурен мотив
* Белковинска подединица
* Молекуларен модел
* Кооперативност
* Шаперонин
* Структурна геномика
* Стереохемија
* Резолуција (електронска густина)
* Proteopedia, 3D енциклопедија за белковини и други молекули.
* Предвидување на структурата на белковините

## Наводи

## Надворешни врски

* *Nature: Structural & Molecular Biology* - мрежно место за структурна и молекуларна биологија (англиски)
* Journal of Structural Biology - Списание за структурна биологија (англиски)
* Structural Biology - виртуелна библиотека за биохемија, молекуларна биологија и клеточна биологија Архивирано на 18 февруари 2020 г. (англиски)
* *Structural Biology in Europe - Структурна биологија во Европа* (англиски)
# Токсикологија

Токсикологија
**Токсикологија** (од грчките зборови *τοξικός — токсикос* „отровно“ и *logos* — наука) — гранка на биологијата и медицината која се занимава со проучување на негативните ефекти на супстанците врз живите организми. Таа е наука за симптомите, механизмите, третирањето и откривање на труењата, посебно труењата кај луѓето.

## Историја

Диоскорид, на дворот на римскиот цар Нерон околу 50 година од н.е. ги направил првите обиди за класификација на растенијата во зависност од нивните токсични и терапевтски ефекти.

## Наводи
# Вирологија

Гама-фагот е вид вирусна честичка што може да се види со помош на електронска микроскопија.
**Вирологија** или **вирусологија** — гранка на микробиологијата што ги проучува вирусите, нивната морфологија, физиологија, генетика, како и еволуцијата на вирусите и прашањата за животната средина. Медицинската и ветеринарната вирусологија првенствено ги испитуваат вирусите што ги заразуваат луѓето и животните, ја проучуваат нивната улога во развојот на заразни и онколошки заболувања и одредуваат методи за дијагностицирање, терапија и спречување на вирусни заболувања.

Поради развојот на вирологијата, постигнати се одредени успеси во борбата против некои вирусни заболувања. На пример, во XX век, големите сипаници биле искоренети од светот благодарение на масовната вакцинација на населението. Меѓутоа, постојат голем број вирусни заболувања што се неизлечиви во сегашната етапа на научниот развој, а најпозната од нив е ХИВ-заразата.

## Историја

Постоењето на вирус (како нов вид патоген) за првпат е докажано во 1892 г. од страна на рускиот научник Дмитриј Ивановски. По долгогодишно истражување на болестите на растенијата тутун, во дело од 1892 г., Ивановски дошол до заклучок дека мозаичната болест на тутун е предизвикана од „бактерии што минуваат низ филтерот на Шамберлан, кои, сепак, не се способни да растат на вештачки подлоги“. Врз основа на овие податоци, биле утврдени критериумите според кои патогените се класифицирани во оваа нова група: филтрирање преку „бактериски“ филтри, неможност за растеж на вештачки средини, воспроизведување на сликата на болеста со филтрат без бактерии и габи. Причинителот на мозаичната болест се нарекува од Ивановски на различни начини, изразот „вирус“ сè уште не бил воведен, алегорично тие биле наречени или „филтрирачки бактерии“ или едноставно „микроорганизми“.

Пет години подоцна, додека се проучувале болестите на говедата, имено шап и лигавка, бил изолиран сличен микроорганизам што може да се филтрира. Во 1898 г., холандскиот ботаничар М. Бејеринк ги повторил опитите на Д. Ивановски и ги нарекол овие микроорганизми „филтрирачки вируси“. Ова име подоцна било скратено на само „вируси“.

## Наводи

## Надворешни врски

* Одделение за вирусологија — Институт за јавно здравје
* Вирологија на Ризницата ?
# Хемиепифит

Хемиепифитска давечка смоква во Керала, Индија.
 *Elaeocarpus holopetalus* на *Dicksonia antarctica* во Девилс Крик, Тантавангало, Национален парк Југоисточна Шума, Австралија
 *Eucryphia moorei* расте како хемипифит на *Dicksonia antarctica* во Националниот парк Монга, Австралија
**Хемиепифитот** е растение кое поминува дел од својот животен циклус како епифит. Семето на примарните хемиепифити 'ртат во крошната и на почетокот живеат епифитски. Тие испраќаат корени надолу, и овие корени на крајот стапуваат во контакт со земјата. Секундарните хемипифити се искачувачи на коренот кои започнуваат како вкоренети лози кои растат нагоре од шумското дно, но подоцна ја прекинуваат нивната врска со земјата. Кога тоа ќе се случи, тие може да пуштат долги корени на земјата.

Давечките смокви се хемиепифитични - тие го започнуваат животот како епифити, но откако ќе стапат во контакт со земјата, го опкружуваат дрвото домаќин и го „дават“. Ова обично резултира со смрт на дрвото-домаќин, или поради опашување или поради конкуренција за светлина. Давечките смокви можат да 'ртат и да се развијат како независни дрвја, а не да се потпираат на поддршка од домаќин.

## Наводи
# Gemmatimonadetes

| Gemmatimonadetes |
| --- |
| Научна класификација |
| Домен: | Bacteria |
| Колено: | **Gemmatimonadetes** Zhang et al. 2003 |
| Класи |
| * Longimicrobia
* Gemmatimonadetes
 |
| Синоними |
| * Gemmatimonadaeota Oren et al. 2015
 |

**Gemmatimonadetes** е колено на бактерии создадено за видот *Gemmatimonas aurantiaca*. Оваа Грам-негативна бактерија сочинува околу 2% од почвените бактериски заедници, а коленото на кое припаѓа е идентификувано како едно од првите девет колена по застапеност во почви. Gemmatimonadetes се најдени во различни суви почви, како што се тревни површини, прерии и пасишта, како и во еутрофични езерски седименти и алпски почви. Овој широк дијапазон на средини каде Gemmatimonadetes биле пронајдени сугерира дека тие се адаптирани на ниско ниво на влага во почвата. Според една студија, дистрибуцијата на Gemmatimonadetes во почвата има тенденција да биде повеќе зависна од достапноста на влага отколку од агрегацијата, потврдувајќи го верувањето дека членовите на ова колено претпочитаат посуви почви. Исто така, неодамна беше откриен нов вид на ова колено кој е способен за фотосинтеза.

Првиот член на ова колено беше откриен во 2003 година, во активна мил добиена од третман на отпадни води и беше именуван *Gemmatimonas aurantiaca*. Метаболичките патишта и ензимите на оваа бактерија се уникатни во бактерискиот свет, а таа е способна и за анаеробна и за аеробна респирација.

## Таксономија

Моментално прифатената таксономија е заснована на *Списокот на имиња на прокариотите со евиденција во номенклатурата* (анг. List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature - LPSN), *Националниот центар за биотехнолошки информации* (анг. National Center for Biotechnology Information - NCBI) и Проектот "Животно дрво на сите видови" (анг. The All-Species Living Tree Project).

* Колено **Gemmatimonadetes** Zhang et al. 2003 [Gemmatimonadaeota Oren et al. 2015]
	+ Класа Longimicrobia Pascual et al. 2016
		- Ред Longimicrobiales Pascual et al. 2016
			* Фамилија Longimicrobiaceae Pascual et al. 2016
				+ Род *Longimicrobium* Pascual et al. 2016
					- Вид *Longimicrobium terrae* Pascual et al. 2016
	+ Класа **Gemmatimonadetes** Zhang et al. 2003
		- Ред Gemmatimonadales Zhang et al. 2003
			* Фамилија Gemmatimonadaceae Zhang et al. 2003
				+ Род *Gemmatirosa* DeBruyn et al. 2013
					- Вид *Gemmatirosa kalamazoonesis* DeBruyn et al. 2013
				+ Род *Gemmatimonas* Zhang et al. 2003 emend. Zeng et al.  2015 [*Gemmimonas*(sic)]
					- Вид *G. phototrophica* Zeng et al. 2015
					- Вид *G. aurantiaca* Zhang et al. 2003 emend. Zeng et al. 2015 [*Gemmimonas aurantiaca* (sic)]

## Поврзано

Список на бактериски редови

## Наводи

## Надворешни врски

* Кратка таксономија Архивирано на 29 септември 2007 г. (англиски)
* Fawaz, М. N. (2013). Архивирано на 16 октомври 2019 г. *Revealing the Ecological Role of Gemmatimonadetes Through Cultivation and Molecular Analysis of Agricultural Soils*. 44-60. Краток преглед на коленото.
# Оревест плод

**Оревест плод** или **јаткаст плод** — плод составен од јадлива тврда школка (лушпа) и семе, што е за јадење. Во општа употреба, широк спектар на сушени семиња се нарекуваат оревести плодови, но во ботаничка смисла "орев" значи дека школка (лушпата) не се отвора за ослободување на семето (делумно). Поимот „орев“ во поширока смисла на вкавите плодови на одредени јазици честопати бара парафрази, бидејќи зборот е двосмислен.

Во оревести плодови се вбројуваат: оревите (во потесна смисла), костените, лешниците, желадите, бадемите, ф'стаците, индиски ореви, а во широка смисла пред сè поради прехранбените и кулинарско-комерцијалните практики се вбројуваат и кикиритките иако тие се зеленчук. Самите оревести плодови растат на дрвја, и затоа се сметаат за плодови, а не за семки.

Повеќето семиња доаѓаат од плодови кои природно се ослободуваат од лушпата, за разлика од оревестите плодови како што се лешниците, костените и желадите, кои имаат тврди школка и потекнуваат од соединет јајчник. Општата и изворна употреба на поимот е помалку ограничена, а многу оревести плодови (во кулинарна смисла), како што се бадеми, пекан, ф'стаци, ореви и бразилски ореви, не се ореви во ботанички поглед. Вообичаената употреба на поимот често се однесува на какво било тврда лушпа, јадливо (јаткасто) јадро како јатка.

Земјоделското производство на оревестите плодови подразбира намерно организирано одгледување на дрвата на кои растат оревестите плодови насадени во овоштарници.

## Галерија

* Орев
* Костен
* Лешници
* Желади
* Млади плодови од орев на гранка

## Наводи
# Зоолошка градина

Мапа на зоолошки градини низ целиот свет
**Зоолошка градина**, **зоолошки парк**, **менаџерија** или **зоо** — објект во кој животните се чуваат во кафези, се прикажуваат на јавноста и може да се размножуваат.
Изразот зоолошка градина се однесува на зоологија, дел од биологијата кој се занимава со проучување на животни и е изведен од грчките зборови *зоон* (ζῷον, „животно“) и *логос* (λóγος, „изучување“). Кратенката „зоо“ (на англиски се чита „зу“) за првпат била користена во Зоолошките градини на Лондон кои се отвориле како научно-истражувачки објект во 1828 година, а за јавноста во 1847.

Бројот на големи збирки на животни во отворени за јавноста низ целиот свет сега е над 1000, од кои околу 80% се сместени во градови. Во Македонија има две зоолошки градини, во Скопје и во Битола.

Здруженијата за правата на животните изразуваат критики на зоолошките градини и на условите во кои се држат животните.

## Зоолошката градина како тема во уметноста и во популарната култура

* „Обратно“ — кус расказ на австрискиот писател Томас Берхнард од 1978 година.
* „Во зоолошката градина“ — расказ на македонската писателка Оливера Николова.
* „Во зоолошката градина“ (англиски: *At the Zoo*) — песна на американското поп-рок дуо Сајмон и Гарфанкел (*Simon & Garfunkel*) од 1968 година.
* „Зоолошка станица“ (англиски: *Zoo Station*) — песна на ирската рок-група У2 (*U2*) од 1991 година.
* „Зоолошката градина во Бруклин“ (англиски: *Brooklyn Zoo*) — песна на американскиот рапер *Ol' Dirty Bastard* од 1995 година.

## Белешки

## Поврзано

* Човечка зоолошка градина
# Четинари

| Четинари (иглолисни) Период: доцен карбон–денес |
| --- |
|  |
| Иглолисна шума во Франција |
| Научна класификација |
| Царство: | Растенија |
| Оддел: | Четинари (*Pinophyta*) |
| Класа: | Четинари ('Pinopsida*)* |
| Редови и семејства |
| *Cordaitales* †
боровидни (*Pinales*)
  борови (*Pinaceae*)
  араукарии (*Araucariaceae*)
  ногоплоди (*Podocarpaceae*)
  чадорести борови (*Sciadopityaceae*)
  чемпреси (*Cupressaceae*)
  главотиси (*Cephalotaxaceae*)
  тиси (*Taxaceae*)
*Vojnovskyales* †
*Voltziales* † |
| Синоними |
|
Coniferophyta
Coniferae |

**Четинарите** или **иглолисни** (оддел *Coniferophyta* или *Pinophyta*) се семени растенија кои произведуваат задрвенети стебла. Како и цикасите и гинкото, и четинарите поседуваат многу фосилни остатоци кои датираат од доцниот карбон. За разлика од другите голосемени оддели, четинарите се мошне важни од економски и еколошки аспект. Целата група на четинари се состои од околу 550 видови подредени во седум семејства. Сите седум најверојатно датираат уште од мезозоикот.

## Морфологија

Листовите на чадорестиот бор
Сите членови од овој оддел произведуваат секундарен ксилем и растат како дрвја или грмушки. Трахејните елементи во ксилемот вклучуваат само трахеиди, а спроводните елементи на флоемот содржат само т.н. решеткасти клетки. Листовите се макрофили, но заземаат форма на иглички или лушпи кај повеќето видови.

## Размножување

Четинарите се едно- или дводомни растенија. Поленот (микрогаметофит) се произведува во микроспорангијални стробили (машки шишарки) составени од спорофили каде поленовите торбички (микроспорангии) се образуваат на долната површина. Сите видови се опрашуваат со помош на ветерот, односно анемохорно. Сперматозоидите се без камшичиња и се пренесуваат до јајце-клетката со поленова цевка. Со исклучок на семејството на тисите (*Taxaceae*), овулите (јајце-клетките) се образуваат во еден комплексен или секундарно намалена мегаспорангијатна стробила (женска шишарка) која се состои од семени лушпи кои носат јајце-клетки. Тие се обрабени со стерилно ткиво.
# Гилберт Томас Барнет

**Гилберт Томас Барнет** (англиски: *Gilbert Thomas Burnett*; 15 април 1800 – 27 јули 1835) — британски ботаничар.

Од 1831 до 1835 г. предавал како прв професор по ботаника на факултетот „Кингс Колеџ“ во Лондон. Во 1835 г. го издал делото *Outlines of Botany* („Основи на ботаниката“). По смртта му е издадено и делото *Illustrations of Useful Plants employed in the Arts & Medicine* („Илустрации на полезни растенија во уметноста и медицината“) напишано во 1928 г, а со илустрации од сестра му, А.М. Барнет.

Пишувал и статии од областа на зоологијата, како што е *Illustrations of the Manupeda or apes and their allies*, 1828 („Илустрации од Манупедија или човеколиките мајмуни и нивните сојузници“).

## Дела

* *Outlines of Botany*, 1835 („Основи на ботаниката“)
* *Illustrations of Useful Plants employed in the Arts & Medicine* („Илустрации на полезни растенија во уметноста и медицината“)
* *Illustrations of the Manupeda or apes and their allies*, 1828 („Илустрации од Манупедија или човеколиките мајмуни и нивните сојузници“)

## Наводи

## Надворешни врски

* Барнет, Гилберт Томас (1800-1835) — хирург и ботаничар, А.М. Лукас, „Речник на националната биографија“ (англиски)
# Ванила (растение)

| Ванилини орхидеи Период: Доцна креда/палеоцен - денес  |
| --- |
|  |
| Рамнолисна ванила (*Vanilla planifolia*) |
| Научна класификација |
| Царство: | Plantae |
| Нерангирано: | Angiospermae |
| Нерангирано: | Monocotyledonae |
| Ред: | Asparagales |
| Семејство: | Orchidaceae |
| Потсемејство: | Vanilloideae |
| Племе: | Vanilleae |
| Потплеме: | Vanillinae |
| Род: | Vanilla Plumier ex Mill., 1754 |
| Видови |
|
see Список на видови од *Vanilla* |
|  |
| Зелено: Распространување на видовите од родот *Vanilla'* |

**Ванилата** (лат. *Vanilla*) е род на орхидеи кој во себе вклучува 110 видови на монокотиледони и многугодишни растенија. Од некои видови (во прв ред *Vanilla planifolia*) се добива ароматичното соединение со исто име. Името доаѓа од шпанскиот збор *vainilla*, што во превод значи *вагина*. Ванилата е распространета во тропските и суптропските зони. Постојат видови во Западна Африка, Нова Гвинеја, како и во тропските зони на Америка и Азија. За татковина на ванилата се сметаат Мексико и околните региони - таму се наоѓаат единствените опрашувачи на ова растение. Во останатите делови на светот каде ванилата се одгледува, овој процес се извршува по вештачки пат.

Ванилата била позната и почитувана и од страна на Ацтеките кои правеле специјален напиток од неа - смеса од какаови зрна, ванила и мед, која била сметана за моќен афродизијак. Во 16 век ванилата е пренесена во Европа од страна на Шпанците.

Растението по својот хабитус претставува многу долга лијана. Со тек на времето и еволуцијата, кај некои видови исчезнува лисната маса и остануваат единствено долгите стебла. Цветовите се најчесто бели или белозеленкасти, поретко зеленкасти или жолти.

Есенцијата од ванила се добива по пат на филтрација со алкохол и вода на раздробените зрна, слично како при производството на кафе. Ванилината есенција е многу силна. Таа има голема примена и надвор од кулинарството. Таа се користи при подготовката на парфеми, пури и ликери.

Цвет од ванила.
## Систематика

Систематиката на родот *Vanilla* е нејасна. Ова е делумен список на видови или синоними:

* *Vanilla albida*
* *Vanilla aphylla* – Безлисна ванила
* *Vanilla barbellata* – Мала брадеста ванила
* *Vanilla chamissonis* – Чамисова ванила
* *Vanilla claviculata*
* *Vanilla dilloniana* – Дилонова ванила, "безлисна ванила"
* *Vanilla edwallii* – Едвалова ванила
* *Vanilla mexicana* – Мексиканска ванила
* *Vanilla odorata*
* *Vanilla phaeantha* – Лисната ванила
* *Vanilla pilifera*
* *Vanilla planifolia* – Рамнолисна ванила, тахитска ванила, "Западноиндиска ванила"
* *Vanilla poitaei* – Поатоова ванила
* *Vanilla pompona* – Помпонска ванила, Гваделупска ванила, "Западноиндиска ванила"
* *Vanilla siamensis* – Тајландска ванила

## Наводи
# Врби

| Врбоцветни |
| --- |
|  |
| Елементи на црна топола (*Populus nigra*) |
| Научна класификација |
| Царство: | Растенија |
| Нерангирано: | Скриеносеменици |
| Нерангирано: | Евдикоти |
| Нерангирано: | Розиди |
| Ред: | Малпигиовидни |
| Семејство: | **Врбоцветни** Mirb. |
| Родови |
|
во текстот. |
| Синоними |
|
Bembiciaceae
Caseariaceae
Flacourtiaceae
Homaliaceae
Poliothyrsidaceae
Prockiaceae
Samydaceae
Scyphostegiaceae
и вид. во текстот. |

**Врбоцветните** растенија (науч. *Salicaceae*) сочинуваат семејство на цветни растенија која брои 57 родови (според APG).

Во Кронквистовиот систем, врбоцветните растенија беа сместени во свој посебен ред - *Salicales*, со три рода - Врби (*Salix*), Тополи (*Populus*) и (*Chosenia*), но со истражувањата на APG, тие се вклучени во редот Малпигиовидни (*Malpighiales*). Додадените родови претходно биле класифицирани во фамилијата *Flacourtiaceae*, а сега се сместени во различни фамилии поради нивното парафилетично потекло - *Bembiciaceae, Caseariaceae, Homaliaceae, Poliothyrsidaceae, Prockiaceae, Samydaceae*, и *Scyphostegiaceae*. Фамилијата *Samydaceae* (заедно со *Caseariaceae*) е одделна и може да е валиден таксон.

Родови

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * *Abatia*
* *Aphaerema*
* *Azara*
* *Banara*
* *Bartholomaea*
* *Bembicia*
* *Bennettiodendron*
* *Bivinia*
* *Byrsanthus*
* *Calantica*
* *Carrierea*
* *Casearia*
* *Chosenia*
* *Dissomeria*
* *Dovyalis*
* *Euceraea*
* *Flacourtia*
* *Hasseltia*
 | * *Hasseltiopsis*
* *Hecatostemon*
* *Hemiscolopia*
* *Homalium*
* *Idesia*
* *Itoa*
* *Laetia*
* *Lasiochlamys*
* *Ludia*
* *Lunania*
* *Macrohasseltia*
* *Mocquerysia*
* *Neopringlea*
* *Neoptychocarpus*
* *Olmediella*
* *Oncoba*
* *Ophiobotrys*
* *Osmelia*
* *Phyllobotryon*
 | * *Phylloclinium*
* *Pineda*
* *Pleuranthodendron*
* *Poliothyrsis*
* *Populus* - топола
* *Priamosia*
* *Prockia*
* *Pseudoscolopia*
* *Pseudosmelia*
* *Ryania*
* *Salix* - врба
* *Samyda*
* *Scolopia*
* *Scyphostegia*
* *Tetrathylacium*
* *Tisonia*
* *Trimeria*
* *Xylosma*
* *Zuelania*
 |

*Gerrardina* (сега се смета за род во посебна фамилија - *Gerrardinaceae*)

## Надворешни врски

* Idesia Архивирано на 22 септември 2017 г.

## Наводи
# Пиженца

Пиженца

| Пиженца |
| --- |
| Научна класификација [ у ] |
| Царство: | Растенија |
| *клад*: | Скриеносеменици |
| *клад*: | Евдикоти |
| *клад*: | Астериди |
| Ред: | Чешленковидни |
| Семејство: | **Пиженца** |

| Пиженца |
| --- |
|  |
| *Adoxa moschatellina* |
| Научна класификација |
| Царство: | Растенија |
| Ред: | Dipsacales |
| Семејство: | **Пиженца** Ернст Хајнриг Фридрих Мејер |
| Типски род |
| *Adoxa* Л. |
| Родови |
| * *Adoxa*
* *Sambucus*
* *Sinadoxa*
* *Tetradoxa*
* *Viburnum*
 |

**Пиженца** (научно име: **Adoxaceae**) ― мало семејство скриеносеменици од редот Dipsacales, сега составена од пет рода и околу 150–200 видови. Тие се одликуваат со спротивни забести лисја, мали цветови со пет или, поретко, четири ливчиња во цимозни соцвети, а плодот е јатка. Според тоа, тие се слични на многу дренови.

Во постарите класификации, целото ова семејство било дел од Caprifoliaceae, родот анамска рака. *Adoxa* било првото растение кое било преместено во оваа нова група. Многу подоцна, родовите *Sambucus* и *Viburnum* биле додадени по внимателна морфолошка анализа и биохемиски тестови од страна на Групата за истражување на филогенија на скриеносемените растенија. Додаден е дополнителен монотипичен род *Sinadoxa* врз основа на молекуларна споредба со *Adoxa*.

Неодамнешните извори, вклучително и мрежната страница Angiosperm Phylogeny, го третираат ова семејство под називот **Viburnaceae** Raf., *nom. cons.*

*Adoxa* е мало повеќегодишно тревно растение, кое цвета рано во пролетта и умира до нивото на земјата во лето веднаш по созревањето на бобинките; листовите се сложени.

Постарите се претежно грмушки, но два вида се големи тревни растенија; сите имаат сложени листови. Вибурнумите се сите грмушки, со едноставни лисја.

## Галерија

* Цветови и плод од *Viburnum davidii*
* Цветови од *Sambucus racemosa*
* Цветови од Бозел (*Sambucus nigra*)
* Цветови и плод од *Sambucus canadensis*
* *Viburnum grandiflorum*

## Наводи

## Надворешни врски

* Adoxaceae од Монголија во FloraGREIF Архивирано на 11 декември 2024 г.
* Adoxaceae во BoDD – База на податоци за ботаничка дерматологија

* Пиженца на Ризницата ?