# 20 јануари

Предлошка:Јануари 2026
**20 јануари** — 20-иот ден во годината според грегоријанскиот календар. Во астрологијата - првиот цел ден на хороскопскиот знак водолија.
Остануваат 345 денови до крајот на годината (346 во престапна).

**Настани:**

|  |  |
| --- | --- |
| 1265  | Првпат е свикан англискиот Парламент со што беше ограничена власта на монархијата.
  |
| 1327  | Високото благородништво го принуди англискиот крал Едвард II да абдицира во корист на синот Едвард III.
  |
| 1649  | Заробениот крал Чарлс I на крајот на граѓанската војна меѓу монархистите и следбениците на парламентот во Англија беше изведен на суд обвинет за предавство, односно за тајни преговори со Шкотите. Наброзо беше осуден на смрт и погубен 10 дена подоцна.
  |
| 1667  | По 13-годишните борби Русија ја порази Полска во војната која изби во 1654 година. По мирен пат во Андрусова, Полска се одрече од Киев, Смоленска и од делови на Украина на левиот брег од реката Днепар.
  |
| 1921  | Прогласен е првиот устав на Турција.
  |
| 1936  | Едвард VIII станал крал на Обединетото Кралство.
  |
| 1936  | Инвазиските италијански фашистички трупи, кои на почетокот на октомври 1935 година без објава на војна упаднаа во Етиопија, презедоа решителна офанзива против етиопските сили, успеаја да го скршат нивниот отпор и да ја колонизираат таа земја.
  |
| 1936  | Пуштена е во сообраќај железничката линија Прилеп - Велес во должина од 86 километри.
  |
| 1941  | Франклин Рузвелт, водач на Демократската партија, по третпат е избран за претседател на САД. Првиот мандат го презеде во 1932 година, во времето на големата економска криза, а во 1945 година по четврти пат е избран за претседател, што е единствен случај во историјата на САД.
  |
| 1945  | Во Воденско, Егејска Македонија, е формирана Тајната македонска ослободителна револуционерна организација (ТМОРО). Иницијатор, организатор и раководител на организацијата беше Вангел Ајановски - Оче.
  |
| 1961  | Демократот Џон Кенеди е инаугуриран во 43 година од животот за претседател на САД, како најмлад шеф на државата во американската историја.
  |
| 1970  | По двегодишна пауза, во Варшава продолжија американско-кинеските контакти на ниво на амбасадори.
  |
| 1981  | Републиканецот Роналд Реган, на 70-годишна возраст ја презеде функцијата претседател на државата, станувајќи најстар претседател во американската историја.
  |
| 1981  | По 444 денови во заробеништво, од амбасадата на САД во Техеран беа ослободени 52 американски заложници.
  |
| 1992  | Падот на „Ербас А-230“ јужно од францускиот град Стразбур го преживеаја само девет од вкупно 96 луѓе во авионот.
  |
| 1996  | На изборите во Газа и на Западниот брег, одржани според договорот меѓу Израел и Палестинците, водачот на ПЛО Јасер Арафат стана првиот демократски избран водач на палестинскиот народ.
  |
| 2001  | Потпрестедателот на Филипините, Глорија Аројо ја презеде должноста шеф на државата, бидејќи филипинскиот Врховен суд пресуди дека сменетиот претседател Џозеф Естрад не може да ја врши оваа функција.
  |
| 2011  | На космодромот Бајконур е лансиран „Електро-Л“ — првиот функционален метеоролошки сателит на Русија.
  |
| 2017  | Доналд Трамп станува 45. претседател на САД со силна народна поддршка.
  |
| 2021  | Џо Бајден станува 46. претседател на САД. |

**Родени:**

|  |  |
| --- | --- |
| 225  | Гордијан III — римски цар.
  |
| 1716  | Карлос III — шпански крал.
  |
| 1775  | Андре Мари Ампер — француски физичар и математичар.
  |
| 1888  | Назим Хикмет — турски писател.
  |
| 1919  | Силва Капутикјан — советска и ерменска поетеса.
  |
| 1920  | Федерико Фелини — италијански режисер.
  |
| 1921  | Телмо Зара — шпански фудбалер.
  |
| 1945  | Владимир Борозанов — македонски кардиолог.
  |
| 1945  | Сабит Кранли — македонски правник.
  |
| 1946  | Дејвид Линч — американски режисер.
  |
| 1949  | Јеран Персон — шведски премиер.
  |
| 1964  | Лубош Кубик — словачки фудбалер.
  |
| 1964  | Рон Харпер — американски кошаркар.
  |
| 1970  | Бранка Катиќ — српска глумица.
  |
| 1971  | Дерик Грин — американски рок-музичар.
  |
| 1976  | Анастасија Волочкова — руска балерина.
  |
| 1976  | Пабло Ластрас — шпански велосипедист.
  |
| 1979  | Александар Маленко — македонски пливач.
  |
| 1995  | Калум Чемберс — англиски фудбалер. |
| 2000  | Тајлер Хироу — американски кошаркар. |

**Починале:**

|  |  |
| --- | --- |
| 250  | Фабијан — римски папа.
  |
| 287  | Свети Севастијан — христијански маченик.
  |
| 842  | Теофил — византиски цар.
  |
| 1513  | Елена Ивановна — полска кралица.
  |
| 1612  | Рудолф II — цар на Светото Римско Царство.
  |
| 1666  | Ана — француска кралица.
  |
| 1693  | Мустафа I — отомански султан.
  |
| 1819  | Карлос IV — шпански крал.
  |
| 1878  | Јани Попов — бугарски револуционер.
  |
| 1904  | Фердинанд Манлихер — австриски конструктор на оружје, изумител на Манлихерката.
  |
| 1983  | Гаринча — бразилски фудбалер.
  |
| 1984  | Џони Вајсмилер — американски пливач и глумец.
  |
| 1990  | Барбара Стенвик — американска глумица.
  |
| 1993  | Одри Хепберн — англиска глумица од белгиско потекло, балерина, манекенка и хуманитарка.
  |
| 2000  | Славко Јаневски — македонски писател.
  |
| 2003  | Паскал Сотировски — македонски научник.
  |
| 2014  | Клаудио Абадо — италијански диригент.
  |
| 2012  | Ета Џејмс — американска пејачка.
  |
| 2015  | Јован Тофоски — македонски гинеколог, универзитетски професор и министер за здравство.
  |
| 2018  | Џим Родфорд — британски рок-музичар.
  |
| 2021  | Мира Фурлан — хрватска глумица. |
| 2022  | Мит Лоуф — американски рок-музичар. |
| 2025  | [Џон Сајкс]] — англиски рок-музичар.
  |

* јануари
* февруари
* март
* април
* мај
* јуни
* јули
* август
* септември
* октомври
* ноември
* декември