Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Википедија

**Википедија**|  |
| URL |  |
| Комерцијална? | Не |
| Тип на место | семрежен енциклопедиски проект |
| Регистрација | Опционална |
| Достапни јазици: | Мулти-лингвална (171 активно издание) |
| Сопственик | Фондацијата Викимедија |
| Создавач | Џими Велс и Лери Сангер |

Лари Сангер, поранешен главен уредник на „Нупедија“, беше првиот што ја предложи Википедија и воспостави многу нејзини основни правила
**Википедија** (англиски: *Wikipedia*) — семрежна енциклопедија со слободна содржина отворена за читање и менување. Таа има изданија на преку различни јазици спонзорирани од страна на непрофитната Фондацијата Викимедија. Информациите поврзани со традиционални енциклопедиски теми стојат напоредно со теми од алманаси, газети и актуелни настани. Целта на Википедија е да создаде „свет во којшто секој поединец има слободен пристап до сумата на севкупното човечко знаење.“ Википедија е едно од најпопуларните референтни места на Мрежата, примајќи околу 50 милиони погодоци на ден.

Името е кованица од хавајскиот збор „вики“ (*wiki*), што значи „брзо“, а бил присвоен да опише еден вид на соработен програм и зборот „енциклопедија“.

## Некои изданија

* Македонски јазик
* Англиски јазик
* Бугарски јазик
* Германски јазик

## Поврзано

* Википедија на македонски јазик
* Што не е Википедија?
* Критики кон Википедија

## Надворешни врски

Врски до содржина создадена под проект на Фондацијата

```
Викимедија
```

* wikipedia.org, мулти-лингвален портал
	+ en.wikipedia.org, издание на англиски јазик
	+ mk.wikipedia.org, издание на македонски јазик
* Мета-Вики, дискусии поврзани со политиката и техничките детали поврзани со Викимедија
* Фондација Викимедија, организација-родител на Википедија
* Википедија дописник, неделен јавен весник на заедницата на англиската Википедија
* Сангер, Лери, Потеклата на Википедија, есеј во рамките на корисничката страница на Сангер од англиската Википедија, вики ревизија од 16 февруари 2006
* Главната страница на англо-јазичната Википедија во различни моменти:
	+ Главната страница на 20 декември 2001, од nostalgia.wikipedia.org
	+ Главната страницана 10 декември 2002, од „Wayback Machine“
	+ на 2 декември 2003, од „Семрежен архив Wayback Machine“
# Латинска Америка

Карта на земјите кои спаѓаат во Латинска Америка.
**Латинска Америка** е регион од копното Америка каде што се зборуваат јазиците што потекнуваат од латинскиот, т.н. романски јазици (францускиот, шпанскиот и португалскиот). Наспроти Латинска Америка обично се поставува Англоамерика, каде што се зборува англискиот јазик, кој е дел од германската група на јазици.

## Латинска Америка во популарната култура

* „Песна без наслов за Латинска Америка“ (англиски: *Untitled Song For Latin America*) - песна на американската рок-група „Минитмен“ (*Minutemen*) од 1984 година.

## Наводи
# Хјустон

Хјустон, Тексас
**Хјустон** (англиски: *Houston*) е град во сојузната држава Тексас во Соединетите Држави. Овој град според статистиките во 2007 година, има 2 144 491 жител, што го прави најголем град во Тексас, и четврти град по број на жители во САД.

## Хјустон како тема во популарната култура

* „Хјустон“ (англиски: *Houston*) — песна на американската рок-група *Allah-Las* од 2019 година.
* „Хјустон во две секунди“ (англиски: *Houston In Two Seconds*) - песна на американскиот гитарист Рај Кудер (*Ry Cooder*) од 1985 година.

## Наводи
# Спрингфилд (Илиноис)

|  |
| --- |
| **СпрингфилдSpringfield* |
| Центарот на СпрингфилдЦентарот на Спрингфилд |
|

|  |
| --- |
|  **Знаме** |

 |
| Местоположба |
| Општи податоци |
| **Име** - изворно | Спрингфилд   Springfield |
| **Мото** - изворно | Домот на претседателот Абрахам Линколн   *Home of President Abraham Lincoln* |
| **Прво доселување** | 2 април, 1832 |
| **Основан** | 10 април, 1821 |
| **Официјална страница** |  |
| Управа |
| **Земја** | САД |
| **Сојузна држава** | Илиноис |
| **Округ** | Сангамон |
| **Градоначалник** | Френк Едвардс |
| Географија |
| **Површина** - копно - вода | 156 км² 140 км2 16 км2 |
| **Надморска височина** | 182 м |
| Население |
| **Население** | 116,250 (2010) |
| **Густина** | 797 ж/км² |

**Спрингфилд** (англиски: *Springfield*) е град во американската сојузна држава Илиноис и нејзин главен град. Според пописот извршен во 2010 година во градот живееле 116,250 жители. Градот не е познат по тоа што е главно политичко седиште Илиноис, туку во него живееле и работеле многу знаменити луѓе од американската историја, пред сè претседателите на САД, Абрахам Линколн и Јулисиз С. Грант.

## Надворешни

* Официјален портал на градот Архивирано на 21 ноември 2004 г.
# Доминиканска Република

*Не е исто што и Доминика.*

| Доминиканска Република *República Dominicana*  (шпански) |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  Знаме | Грб |

 |
| **Гесло:"Dios, Patria, Libertad"*  (шпански) "Господ, Татковината, Слободата" |
| **Химна:Himno Nacional* |
| Местоположба на Доминиканска Република   |
| **Главен град** | Санто Доминго де Гусман ﻿ / ﻿ |
| Најголем град | главниот град |
| Службен јазик | шпански |
| **Народности**  | 73% мешано население, 16% белци, 11% црнци |
| Демоним | Доминиканец
  |
| Уредување | Претседателска република |
|  •  | Претседател | Леонел Фернандес |
|  •  | Заменик претседател | Рафаел Албуркерк |
| Независност | од Шпанија  |
|  •  | Датум | 16 август 1865  |
| Површина |
|  •  | Вкупна |  48.730 км2 (130-та) |
|  •  | Вода (%) | 1.6 |
| Население |
|  •  | проценка за 2010 г. | 9.378.818 (82-ра) |
|  •  | Попис 2000 | 9,365,818  |
|  •  | Густина | 201 жит/км2 (38-ма) |
| **БДП** (ПКМ) | проценка за 2007 г. |
|  •  | Вкупен | $71.228 милијарди  |
|  •  | По жител | $8,116  |
| **БДП** (номинален) | проценка за 2007 г. |
|  •  | Вкупно | $40.988 милијарди  |
|  •  | По жител | $4,670  |
| **Џиниев коеф.** (2022) |  37 среден |
| **ИЧР** (2013) | ▬ 0.700 висок **·** 102ра |
| Валута | Пезо (`DOP`)  |
| Часовен појас | атлантска (UTC-4) |
| Се вози на | Десна страна |
| НДД | .do |
| Повик. бр. | +1-809 and +1-829 |

**Доминикана** или официјално **Доминиканска Република** (*República Dominicana*) е држава во Карипското Море на островот Хиспаниола. Главен град е Санто Доминго.

## Потекло на поимот

## Историја

## Географија и клима

Доминиканската Република ги опфаќа источните пет-осмини на Хиспаниола, вториот најголем остров на Големите Антили, на север ограничен со Атлантскиот Океан, а на југ со Карипското Море.

## Политички систем

## Административна поделба

Доминиканската Република е поделена на 31 покраина (*provincias*) согласно уставот на државата, а главиот град Санто Доминго е сместен во свој Национален округ (*Distrito Nacional*). Покраините потоа се делат на општини (*municipios*).

Покраините се врховна административна единица во земјата. На челo на секоја од нив стои управник (*Gobernador Civil*) назначен од претседателот, со исклучок на Националниот округ.

Атлантски Океан
Азуа
Баоруко
Бараона
Карипско Море
Дахабон
Национален округ
Дуарте
Ел Сејбо
Елијас
Пиња
Еспајљат
Хаити
Ато Мајор
Емс.
Мрб.
Индепенденсија
*о. Беата*
*о. Каталина*
*о. Саона*
Ла Алтаграсија
Ла
Романа
Ла Вега
Марија
Тринидад
Санчес
Монсењор
Нувел
Монте Кристи
Монте Плата
Педерналес
Перавија
Пуерто Плата
Самана
Сан
Кристобал
Сан Хосе
де Окоа
Сан Хуан
Сан Педро
де Макорис
Санчес
Рамирес
Сантјаго
Сантјаго
Родригес
Санто
Доминго
Валверде

## Население, јазик и религија

Религија

* 88% католици
* 4% протестанти
* 8% останати

## Култура во Доминиканска Република

## Музика во Доминиканска Република

## Спорт во Доминиканска Република

## Наводи

## Надворешни врски

## Поврзано
# Спорт

Спорт
**Спорт** - нормална физичка активност или вештина изведена под јавно прифатени правила и со цел да рекреира: за натпреварување, за сопствено уживање, за усовршување, за развивање на вештина, или за комбинација од наведените. Она што го карактеризира секој спорт е јасната цел, комбинирана со впечатокот за поединечна (или тимска) вештина или способност. Првите спортови како на пример лов и трчање настанале бидејќи биле потребни за да се преживее. За разлика од тогаш, денеска луѓето се занимаваат со спорт за здравје и релаксација.

## Кратка историја

## Олимписки игри

Олимписки игри

Секоја четврта година спортисти од целиот свет се собираат за да се натпреваруваат на олимписките игри.Постојат Летни олимписки игри, Зимски олимписки игри и олимписки игри за инвалиди.

## Спортови

Спортовите можат да се класифицираат на повеќе начини, но генерално се делат на спортови со тркање, со противник, со лично достигнување, и со комбинација на наведените. Некои познати спортови се:

* Кревање тегови
* Атлетика
* Боречки спортови
	+ Бокс
	+ Борење
* Боречки вештини
	+ Аикидо (Спорт само во смисла на физичка активност. Нема натпревари.)
	+ Реален Аикидо
	+ Карате
	+ Кунг-Фу
	+ Џудо
* Велосипедизам
* Водени спортови
	+ Ватерполо
	+ Веслање
	+ Нуркање
	+ Пливање
	+ Сурфање
* Воздушни спортови
	+ Едриличарство
	+ Падобранство
	+ Параглајдерство
* Гимнастика
* Зимски спортови
	+ Алпско скијање
	+ Биатлон
	+ Скокови
	+ Летање
* Лизгачки спортови
	+ Хокеј на мраз
	+ Хокеј на трева
* Стрелаштво
* Тимски спортови
	+ Бејзбол
	+ Кошарка
	+ Одбојка
	+ Ракомет
	+ Фудбал
	+ Фудбал - Американски
* Рекетни спортови
	+ Пинг-понг
	+ Тенис
* Столни спортови
	+ Билијард
	+ Шах

## Спортот како тема во уметноста и во популарната култура

* „Исхраната на боксерот“ - басна на американскиот писател Емброуз Бирс.
* „Тенис“ — кус расказ на македонскиот писател Ѓоко Здравески од 2019 година.
* „Роки“ (англиски: *Rocky*) - американски спортски филм од 1976 година, во режија на Џон Ејвилдсен.
* „Пет круга“ (англиски: *Five Circles*) — композиција на грчкиот музичар Вангелис од 1981 година.
* „100 метри“ (англиски: *100 Metres*) — композиција на грчкиот музичар Вангелис од 1981 година.
* „Излечен спортист“ (*Athlete Cured*) - песна на британската рок-група Фол од 1988 година.

## Поврзано

* Историја на спортот
* Видови на спортови
* Прилепски спортски мајтапења
* Олимпијада

## Наводи
# Апсолутна висина

Највисоката точка на Земјата
**Апсолутната височина** или **надморска височина** (алтитуда) е висината на некоја точка на Земјата во однос на референтната површина на геоидот. Во географијата, тоа се дефинира како растојание во метри вертикално, од средното ниво на површината на океанот до одредена точка на површината на Земјата. Кога се опишуваат географски предмети (планини, полиња, езера и др.) на топографска карта, варијациите во висината се означени со изохроми, а карактеристичните коти се означени со точката во која висината е во метри. Надморската висина се мери со инструментот Висиномер кој работи на принципот на промена на притисокот со зголемување на надморска височината. На општо-географските карти, надморската височина е прикажана со хипсометриска скала, која покажува различни висини во различни бои (од зелена за низини, жолта за ридови, кафеава за планини и бела за високи планински врвови) .

Како што се зголемува апсолутната висина, температурата се намалува (0,6°C на секои 100 метри), притисокот се намалува, а воздухот е поредок. Највисоката апсолутна надморска височина на Земјата е Врвот Чомолунга на Хималаите во Азија - 8.848 метри. Во Македонија највисок врв е Голем Кораб- 2.753 метри. Апсолутниот мора да се разликува од релативната висина. Денес висините лесно се одредуваат благодарение на ГПС-уредите.

## Поврзано

* Изохипса
* Релативна висина
# Џоди Фостер

| Џоди Фостер |
| --- |
| На премиерата на *Храбриот*, 2007 |
| Роден(а) | Алиша Кристијан Фостер |
| Занимање | Глумица, режисер, продуцент |
| Активен | 1968— |

**Алиша „Џоди“ Кристијан Фостер** (англиски: *Alicia „Jodie“ Christian Foster*; родена 19 ноември 1962
) — американска глумица, режисер и продуцент.

## Кариера

## Приватен живот

## Филмографија

* „Контакт“ (1997)

## Наводи

## Надворешни врски
# Алегорија

|  |  |
| --- | --- |
| Фигури |  |
| Фигури на значењето (тропи) |
| * Тропи на зборовите
* + Метафора
	+ Метонимија
	+ Силепса
	+ Синегдоха
* Тропи пошироки од зборот
	+ Алегорија
	+ Иронија
	+ Сарказам
	+ Хипербола
	+ Амфиболија
	+ Мејоза
	+ Литота
	+ Перифраза
	+ Персонификација
* Едноставни тропи
	+ Епитет
	+ Споредба (стилистика)
 |
| Фигури на формата |
| * Фигури на повторување
	+ Анафора
	+ Анадиплоза
	+ Епифора
	+ Палилогија
	+ Паралелизам
	+ Полиптотон
	+ Симплоха
	+ Рефрен
* Фигури на засилување
	+ Градација
* Фигури на спротивност
	+ Антитеза
	+ Алогизам
	+ Инверзија
	+ Оксиморон
	+ Парадокс
	+ Хијазам
	+ Словенска антитеза
	+ Реторичко прашање
* Фигури добиени со проширување и одземање
	+ Полисиндетон
	+ Асиндетон
	+ Елипса
 |
| * п
* р
* у
 |

Марко Маркола: Митолошка алегорија
**Алегорија** — стилска фигура со која метафоричното т.е. преносното значење на мислата се реализира во целосна слика, со сите придружни детали. Во поезијата понекогаш тоа е цела песна. Алегоријата поимите ги пренесува како поединечни метафори кои дејствуваат заедно и создаваат комплексна метафора. Оваа стилска фигура често се дефинира и како продолжена метафора. Тоа значи дека алегоријата се создава кога метафората се протега низ целата мисла т.е. низ сите делови кои се содржани во истата.

Одлика на алегоријата е тоа што таа не го менува самото значење на зборовите, туку предметот за чие објаснување се користат тие. Најмногу доаѓа до израз во басните, кои во целина се една алегорија.

## Поврзано

### Јазични изразни средства

* Лексички
	+ Архаизам
	+ Дијалектизам
	+ Неологизам
	+ Сленг
	+ Жаргон
	+ Еуфимизам
	+ Симбол
	+ Варваризам
* Зборообразувачки
	+ Деминутив
	+ Аугментатив
	+ Хипокористик
	+ Пејоратив
* Фразеолошки
* Фонетско-фонолошки
	+ Алитерација
	+ Асонанца
	+ Ономатопеја
	+ Парономазија
* Граматички
	+ Морфолошки
	+ Синтаксички
* Надворешни
	+ Визуелни
	+ Аудитивни

## Наводи

## Надворешни врски

* Алегорија
# Бугарска национална телевизија

| Бугарска национална телевизија |
| --- |
|  |
| Отпочната | 26 декември 1959 |
| Држава |  Бугарија |
| Област на прикажување | Бугарија, ширум светот (БНТ 4) |
| Мрежно место | bnt.bg |

**Бугарска национална телевизија** (**БНТ**) — национална телевизија на Република Бугарија.

## Наводи
# Лонг Бич

Лонг Бич, Калифорнија
**Лонг Бич** (англиски: *Long Beach*) — град во сојузната држава Калифорнија во САД. Овој град според статистиките во 2020 година, има 466,742 жители, што го прави шести град во Калифорнија, и 36-ти град по број на жители во САД.

## Наводи
# Републиканска партија (САД)

| Републиканска партија Republican Party |
| --- |
|  |
| Претседател | Мајкл Ватли |
| Основана | 20 март 1854 (1854-03-20) |
| Штаб | Вашингтон, Прва улица 310 |
| Студентско крило | Колеџ републиканци |
| Младина | * Млади републиканци
* Тинејџерски републиканци
 |
| Женско крило | Национална федерација на републиканки |
| Странско крило | Републиканци во странство |
| Членови  (2024) | ▲ 36,912,555 |
| Идеологија | конзервативна |
| Меѓународна припадност | Меѓународен демократски сојуз |
| Бои |      Црвена |
| Сенат | 49 / 100 |
| Претставнички дом | 220 / 435 |
| Државни гувернери | 27 / 50 |
| Изборен симбол |
|  |
| Мрежно место |
| gop.com |
| Политика на САД Политички партии Избори |

|  |
| --- |
| **Соединети Американски Држави** |
|
Оваа статија е дел од темата:
**Политика на САД** |
|

---

 |
| **Сојузна влада Устав
* Оданочување

**Законодавство Конгрес
	+ Дом
		- Претседател
		- Партиски лидери
		- Конгресни окрузи
	+ Сенат
		- Привремен претседател
		- Партиски лидери

**Претседателство Претседател
* Потпретседател
* Кабинет
* Сојузни владини установи

**Правосудство Сојузни судови
	+ Врховен суд
	+ Околиски апелациони судови
	+ Окружни судови

**Избори Претседателски избори
* Среднорочни избори

**Политички партии Демократска
* Републиканска
* Трета партија

**Поделба Влади на државите
	+ Гувернери
	+ Законодавство (Список)
	+ Државни судови
* Локална управа
 |
| * преглед
* разговор
* уреди
 |

**Републиканската партија** (англиски: *Republican Party*) е една од двете најголеми политички партии во САД (другата е Демократската партија). Основана во 1854 од активисти за укинување на ропството и за осовременување на САД.

Често ја нарекуваат **Големата стара партија** (англиски: *Great Old Party* или скратено *GOP*) и покрај тоа што е помладата од двете најголеми партии. Првпат доаѓа на власт во 1860 година со изборот на Абрахам Линколн и ја водела државата во Граѓанската војна во САД и големата обнова. Неговото водство успеало да го зачува единството на САД и да го укине ропството.

Денес, нејзините членови поддржуваат конзервативна платформа (според американски стандарди).

Републиканската партија имала околу 55 милиони членови во 2004 година, што претставува околу една третина од изборното тело на САД.

Поранешниот претседател на САД, Џорџ В. Буш е припадник на Републиканската партија и претставува 19. републиканец избран на таа функција.

Последен претседателски кандидат на оваа партија на САД е четириест и петиот американски претседател **Доналд Трамп**, кој беше на функцијата од 2017 до 2021 година.

Во историјата на државата, имало вкупно 19 републикански претседатели, најмногу од која било друга американска политичка партија, а од почетокот на 2022 година, Републиканската партија контролира 28 гувернерски позиции, 30 законодавни тела и 23 владини трифекти.

Од февруари 2022 година, шест од вкупно девет судии на Врховниот суд на САД беа номинирани од републиканските претседатели Џорџ В. Буш и Доналд Трамп.

Републиканската партија на САД се залага за помала федерална влада и за конзервативни (честопати десничарски) политики.

## Наводи
# Ференц Краус

| Ференц Краус  |
| --- |
| Краус во 2010 |
| Роден(а) | 17 мај 1962(1962-05-17) Мор, Унгарска Народна Република |
| Полиња | Атосекундна физика |
| Установи | * Институт Макс Планк за квантна оптика
* Универзитет „Лудвиг Максимилијан“ во Минхен
 |
| Теза | „Erzeugung ultrakurzer Lichtimpulse in Neodymium-Glaslasern“ (1991) |
| Докторски ментор | Арнолд Шмит |
| Познат по | Прв атосекунден извор на светлина |
| Поважни награди | Волфова награда по физика (2022) Награда на Фондацијата BBVA за границите на знаењето (2022) Нобелова награда по физика (2023) |
| Страница |
|  |

**Ференц Краус** (роден на 17 мај 1962 година) е унгарско-австриски физичар кој работи во атосекундната наука. Тој е директор на Институтот за квантна оптика „Макс Планк“ и професор по експериментална физика на Универзитетот „Лудвиг Максимилијан“ во Минхен во Германија. Неговиот истражувачки тим го генерирал и измерил првиот атосекунден светлосен пулс и го искористил за снимање на движењето на електроните во атомите, означувајќи го раѓањето на атофизиката. Во 2023 година, заедно со Пјер Агостини и Ан Луилје, бил награден со Нобелова награда за физика.

## Академска кариера

Од 1981 до 1985 година, Краус студирал теоретска физика на Универзитетот „Етвеш Лоранд“ и електротехника на Техничкиот универзитет во Будимпешта во Унгарија. Од 1987 до 1991 година докторирал на Техничкиот универзитет во Виена, во Австрија, а од 1991 до 1993 година таму го завршил и својат докторат. Од 1996 до 1998 година бил вонреден професор, од 1999 до 2004 година професор по електротехника на истиот институт.

Во 2003 година бил назначен за директор на Институтот „Макс Планк“ за квантна оптика во Гархинг, а во 2004 година станал претседател на експерименталната физика на Универзитетот „Лудвиг Максимилијан“ во Минхен.

## Почести и награди

* 2006 - Награда „Готфрид Вилхелм Лајбниц“
* 2006 – Медал за напредок на Кралското фотографско друштво и почесна стипендија
* 2009 – Избран за член на Оптика
* 2013 – Награда Ото Хан
* 2015 – Избран за лауреат на наградата „Кларивејт“ за физика со Пол Коркум „за придонеси во развојот на атосекундната физика“.
* 2016 – Член на Германската академија на науките Леополдина.
* 2019 – медал Владилен Летохов.
* 2022 – Награда „Волф“ за физика со Ан Л'Илие и Коркум „за пионерски придонеси во ултрабрзата ласерска наука и атосекундната физика“.
* 2022 – Награда на Фондацијата BBVA за границите на знаењето во основните науки со Л'Илиер и Коркум.
* 2023 – Нобелова награда за физика со Л'Илие и Пјер Агостини за „експериментални методи што генерираат атосекундни импулси на светлина за проучување на динамиката на електроните во материјата“.

## Наводи

## Надворешни врски

* Portrait at the Deutsche Forschungsgesellschaft Архивирано на 3 декември 2013 г.
* Homepage of Ferenc Krausz Архивирано на 14 април 2016 г.
* Homepage of the group of Ferenc Krausz
* Munich-Center for Advanced Photonics
# Црнци

Аиса Маига, француска глумица со субхарско африканско потекло Сенегалец, Малија и Гамбија
 Деца во Намибија .
 Распределба на различни бои на човечка кожа во светот.
 Демографија на црнците во Африка.
**Црнците**, или **црни луѓе**, термините што се користат во одредени земји, често како социјален систем на расна класификација или етничка припадност, за да се напише личност за која се смета дека има потемна боја на кожа во споредба со другите луѓе. Како таква, важност на терминот многу варира помеѓу и во општествената состојба и зависи од контекстот. За многу други поединци, заедници и земји“, терминот „црно има погрдно, застарено, редуктивно значење или има некоја друга нерепрезентативна ознака и затоа терминот не се користи или дефинира.

Различни општества се менуваат со различни критериуми за тоа кој е класифициран „како црно“ и овие општествени конструкции се менуваат со текот на времето. Во многу земји, социјалните променливи гледаат на класификацијата, како и на бојата на кожата, а социјалните критериуми за „црнина“ варираат. Во Обединетото Кралство, „црните луѓе“ историски се еквивалентни на „обоени луѓе“, општи термин за неевропските народи. Во Јужна Африка, Латинска Америка и Северна Америка, луѓето од мешана раса генерално не биле класифицирани како „црни“. Во други области, што е Австралија, доселениците го користеле терминот Црни“ за да се однесуваат на историјата на населението со потеклото и потеклото.

## Црнците како мотив во уметноста

* „Милонга за Црнците“ — песна на аргентинскиот писател Хорхе Луис Борхес.

## Наводи

## Литература

* Levinson, Meira (2012). *No citizen left behind* (англиски). Cambridge, MA [etc.]: Harvard University Press. стр. 70. ISBN 978-0-674-06529-1.CS1-одржување: ref=harv (link)
# Карло III (Шпанија)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Крал на ШпанијаПредлошка:SHORTDESC:Крал на Шпанија

| Карлос III од Шпанија |
| --- |
| *Крал на Шпанија*  |
|  |
| Крал на Шпанија |
| На престол | 10 август, 1759–14 декември, 1788 |
| Претходник | Фернандо VI од Шпанија |
| Наследник | Карлос IV од Шпанија |
| На престол | 1 декември 1734 – 10 август 1759 |
| Претходник | Карло VI, Света Римска Империја |
| Наследник | Фердинанд I од Сицилија |
| Војвода на Парма и Пјаченца |
| На престол | 22 јули 1731 – 1 декември 1734 |
| Претходник | Антонио ферензе |
| Наследник | Карло VI, Света Римска Империја |
|  |
| Сопружник | Марија Амалија од Сахсонија |
| Династија | Бурбонска династија |
| Татко | Филип V од Шпанија |
| Мајка | Елизабета од Парма |

**Карлос III од Шпанија** бил крал на Шпанија во периодот од 1759 до 1788 година, крал на Неапол (како *Карл VII*) и Сицилија (како *Карл V*) од 1735 до 1759 година и херцог на Парма (како *Карло I*) од 1732 до 1735 година.
Карлос е роден на 20 јануари 1716 година во Мадрид, Шпанија. Тој е најголемиот син од вториот брак на Филип V од Шпанија со Елизабет Фернезе. Кога имал шеснаесет години бил испратен да управува со Парма. По победата на Шпанија над Австрија, тој станал крал на Неапол и Сицилија. Во 1735 година тој ја предал Парма на Австрија а во замена тој ја добил кралската титула Карл VI. На 9 август 1759 година починал шпанскиот крал Фернандо VI од Шпанија, по кое Карлос бил објавен за нов крал на земјата абдицирајќи од Сицилија и Неапол.
Во текот на своето владеење, тој склучил сојуз со Франција и ѝ објавил војна на Велика Британија, најголемиот шпански конкурент во колонизацијата на Америка. Шпанија ја загубила контролата над Флорида која била заземена од Велика Британија. Во војната за независност на Америка, кралот дал поддршка на американците и во времето на војната Шпанија успеала да ги врати Флорида и Менорка, но не можела и Гибралтар.
Починал на 14 декември 1788 година во Мадрид.

 |