# Закон за граѓански права (1866)

Закон за граѓански права (1866)|  |
| Доплг наслов | Закон за заштита на сите лица во Соединетите Американски Држави во нивните граѓански права и обезбедување средства за нивно оправдување. |
| Акроними (colloquial) | CRA 1866 |
| Донесен од | 39-ти Конгрес на Соединетите Американски Држави |
| Ефективност | 9 април 1866 |
| Цитати |
|  | 14 Stat. 27 |
| Кодификација |
| Историја на законодавството |
| * **Претставен** во Сенат as S. 61 by Лајман Трамбул (R–ИЛ) on 5 јануари 1866
* **Разгледување на комисијата** од Судство
* **Поминал Сенат** на 2 февруари 1866 (33–12)
* **Поминал Дом** на 13 март 1866 (111–38)
* **Со вето** од Претседатњелот Ендру Џонсон на 27 март 1866
* **Прескокнат од Сенат** на 6 април 1866 (33–15)
* **Прескокнат од Дом и станал закон** на 9 април 1866 (122–41)
 |
| Големи измени |
|  Закон за граѓански права од 1991 година (Член 1981)) P.L. 102–166 |
| Врховен суд на Соединетите Американски Држави |
| * *Џонс против Алфред Х. Мајер*, 392 U.S. 409 (1968){{#if:
* *Саливан против Литл Хантинг Парк, Инк.*, 396 U.S. 229 (1969){{#if:
* *Џонсон против агенцијата „Рејлвеј Експрес“, Инк.*, 421 U.S. 454 (1975){{#if:
* *Руњон против Мекрери*, 427 U.S. 160 (1976){{#if:
* *Мекдоналд против Санта Фе Треил Трансп. Ко.*, 427 U.S. 273 (1976){{#if:
* *Мемфис против Грин*, 451 U.S. 100 (1981){{#if:
* *General Bldg. против Пенсилванија*, 458 U.S. 375 (1982){{#if:
* *Колеџ „Свети Франциск“ против ал-Казраџи*, 481 U.S. 604 (1987){{#if:
* *Гудман против Лукенс Стил Ко.*, 482 U.S. 656 (1987){{#if:
* *Џет против Независниот училишен округ во Далас*, 491 U.S. 701 (1989){{#if:
* *Џонс против Р.Р. Донели и синовите.*, 541 U.S. 369 (2004){{#if:
* *Доминос Пица, Инк. против Мекдоналд*, 546 U.S. 470 (2006){{#if:
* *CBOCS West, Inc. против Хамфрис*, 553 U.S. 442 (2008){{#if:
* *Комкаст против Национално здружение на медиуми во сопственост на Афроамериканци*, No. 18-1171, 589 U.S. \_\_\_ (2020){{#if:
 |

**Законот за граѓански права од 1866 година** ( 14 Стат. 27, донесен на 9 април 1866 година, повторно донесен во 1870 година) — првиот федерален закон на Соединетите Американски Држави што го дефинирал државјанството и потврдил дека сите граѓани се подеднакво заштитени со закон. Главно, по Американската граѓанска војна, имал за цел да ги заштити граѓанските права на лицата од африканско потекло родени во или донесени во Соединетите Американски Држави.

Законот бил усвоен од Конгресот во 1866 година, а американскиот претседател Ендру Џонсон ставил вето. Во април 1866 година, Конгресот повторно го усвоил законот за поддршка на Тринаесеттиот амандман, а Џонсон повторно ставил вето на него, но двотретинско мнозинство во секој дом го поништил ветото и му дозволил да стане закон без претседателски потпис.

Џон Бингам и други конгресмени тврделе дека Конгресот сè уште немал доволна уставна моќ да го донесе овој закон. По усвојувањето на Четиринаесеттиот амандман во 1868 година, Конгресот го ратификувал Законот од 1866 година во 1870 година.

## Примарни цели, вовед и измена

Законот имал три основни цели за интеграција на Афроамериканците во американското општество по Граѓанската војна: 1.) проширена дефиниција за американско државјанство со која се поништува одлуката на Врховниот суд на Дред Скот од 1857 година (но се задржуваат некои исклучоци) 2.) припојување на граѓанските права што произлегуваат од ова државјанство и 3.) незаконитоста да се лиши кое било лице од правата на државјанство „врз основа на раса, боја на кожа или претходна состојба на ропство или принудно ропство“. Законот ги постигнал овие три основни цели.

Автор на Законот за граѓански права од 1866 година бил сенаторот на Соединетите Американски Држави, Лиман Трамбул. Конгресменот Џејмс Ф. Вилсон го сумирал она што го сметал за цел на законот на следниов начин, кога го претставил законодавството во Претставничкиот дом:

> Тој предвидува еднаквост на граѓаните на Соединетите Држави во уживањето на „граѓанските права и имунитети“. Што значат овие термини? Дали тие мислат дека во сите нешта граѓански, социјални, политички, сите граѓани, без разлика на раса или боја, ќе бидат еднакви? Во никој случај не можат така да се толкуваат. Дали тие значат дека сите граѓани ќе гласаат во неколку држави? Не; бидејќи правото на глас е политичко право кое е оставено под контрола на неколку држави, предмет на акција на Конгресот само кога ќе стане неопходно да се спроведе гаранцијата за републиканска форма на владеење. Тие не значат ниту дека сите граѓани ќе седат во жирито или дека нивните деца ќе посетуваат исти училишта. Дефиницијата дадена на терминот „граѓански права“ во Бувиеовиот Правен речник е многу концизна и е поддржана од најдобриот авторитет. Тоа е следново: „Граѓанските права се оние кои немаат никаква врска со воспоставувањето, поддршката или управувањето со владата“.
>
>

Во текот на последователниот законодавен процес, следната клучна одредба била избришана: „нема да има дискриминација во граѓанските права или имунитети меѓу жителите на која било држава или територија на САД врз основа на раса, боја на кожа или претходна состојба на ропство“. Џон Бингам бил влијателен поддржувач на ова бришење, врз основа на тоа дека судовите би можеле да го толкуваат терминот „граѓански права“ пошироко отколку што посакувале луѓе како Вилсон. Неколку недели подоцна, сенаторот Трамбул го опишал предвидениот опсег на законот:

> Овој предлог-закон на никаков начин не се меша со општинските прописи на која било држава која ги штити сите подеднакво во нивните права на личноста и имотот. Не може да има никаква операција во Масачусетс, Њујорк, Илиноис или во повеќето држави на Унијата.
>
>

На 5 април 1866 година, Сенатот го поништил ветото на претседателот Ендру Џонсон. Ова било прв пат Конгресот на САД да поништи претседателско вето за некој важен закон.

## Содржина

Со инципит „Закон за заштита на сите лица во Соединетите Држави во нивните граѓански права и обезбедување средства за нивна заштита“, законот прогласувал дека сите лица родени во Соединетите Држави кои не биле подложни на некоја странска сила имале право да бидат граѓани, без оглед на расата, бојата на кожата или претходната состојба на ропство или присилна служба. Слична одредба (наречена Клаузула за државјанство) била внесена неколку месеци подоцна во предложениот Четиринаесеттиот амандман на Уставот.

Законот за граѓански права од 1866 година исто така предвидувал дека секој граѓанин го имал истото право како и белите граѓани да склучува и спроведува договори, да поднесува тужби и да биде тужен, да дава искази пред суд и да наследува, купува, изнајмува, продава, поседува и пренесува недвижен и подвижен имот. Дополнително, законот им гарантирал на сите граѓани „целосна и еднаква корист од сите закони и постапки за заштита на лицата и имотот, каква што уживале белите граѓани, и ... исти казни, страдања и санкции...“. Лицата кои ги негирале овие права поради раса или претходно ропство биле виновни за прекршок и по осуда се соочувале со парична казна до 1.000 долари, или затвор до една година, или и двете.

Законот користел јазик многу сличен на оној од Клаузулата за еднаква заштита во новопредложениот Четиринаесеттиот амандман на Уставот. Особено, законот ја нагласувал потребата да се обезбеди „разумна заштита за сите лица во нивните уставни права на еднаквост пред законот, без разлика на раса или боја на кожата, или претходна состојба на ропство или присилна служба, освен како казна за злосторство за кое лицето било законски осудено...“.

Овој закон бил важен дел од општата федерална политика за време на Реконструкцијата и бил тесно поврзан со Вториот закон за Бирото на ослободените робови од 1866 година. Според конгресменот Џон Бингам, „седмиот и осмиот дел од законот за Бирото на ослободените робови ги набројуваат истите права и сите права и привилегии што се наведени во првиот дел од овој [Законот за граѓански права] закон“.

Делови од Законот за граѓански права од 1866 година останале применливи и во 21 век, според Законикикот на САД.

>  Сите лица под јурисдикција на Соединетите Држави ќе го имаат истото право во секоја држава и територија да склучуваат и спроведуваат договори, да поднесуваат тужби, да бидат странки во постапка, да даваат докази и да уживаат целосна и еднаква заштита од сите закони и постапки за безбедноста на лицата и имотот како што ја уживаат белите граѓани, и ќе подлежат на исти казни, страдања, санкции, даноци, дозволи и обврски од секој вид, и на никакви други.
>
>
>
>
>
>
>
>

Еден дел од Законикот на Соединетите Американски Држави (42 U.S.C. §1981) претставувал §1 од Законот за граѓански права од 1866 година, како што бил ревидиран и изменет со подоцнежни акти на Конгресот. Законот за граѓански права од 1866 година бил повторно донесен со Законот за спроведување од 1870 година, ch. 114, § 18, 16 Stat. 144, кодифициран како членови 1977 и 1978 од Ревидираните статути од 1874 година, а денес се појавува како 42 U.S.C. §§ 1981–82 (1970). Делот 2 од Законот за граѓански права од 1866 година, како што подоцна бил ревидиран и изменет, се појавува во Законикот на САД како 18 U.S.C. §242. Откако Четиринаесеттиот амандман стапил во сила, Законот од 1866 година бил повторно донесен како дополнување на Законот за спроведување од 1870 година со цел да се отстрани секое можно сомневање во неговата уставност. Act of May 31, 1870, ch. 114, § 18, 16 Stat. 144.

## Донесување, уставно вградување и повторно донесување

Мурал што го прикажува усвојувањето на законот
Сенаторот Лајман Трамбул бил спонзор на Законот за граѓански права од 1866 година во Сенатот, и тврдел дека Конгресот имал овластување да го донесе за да го отстрани дискриминаторскиот „белег на ропство“ забранет со Тринаесеттиот амандман на Уставот. Конгресменот Џон Бингам, главен автор на првиот дел од Четиринаесеттиот амандман на Уставот, бил еден од неколкуте републиканци кои сметале (пред тој амандман) дека Конгресот немал овластување да го донесе Законот од 1866 година. Во 20 век, Врховниот суд на САД на крајот го прифатил образложението на Трамбул засновано на Тринаесеттиот амандман за овластувањето на Конгресот да забрани расна дискриминација од страна на државите и приватните лица, бидејќи Тринаесеттиот амандман не барал постоење на државен актер.

Во мерата во која Законот за граѓански права од 1866 година можеби имал намера да оди подалеку од спречување на дискриминацијата, со доделување конкретни права на сите граѓани, уставното овластување на Конгресот да го направи тоа било посомнително. На пример, претставникот Вилијам Лоренс тврдел дека Конгресот имал овластување да го донесе законот поради Клаузулата за привилегии и имунитети во членот IV од првобитниот неизменет Устав, иако судовите сугерирале поинаку.

Во секој случај, денес не постои општ консензус дека јазикот на Законот за граѓански права од 1866 година навистина имал намера да додели какви било правни придобивки на белите граѓани. Претставникот Самјуел Шелабаргер изјавил дека тоа не било така.

По донесувањето на Законот за граѓански права од 1866 година преку надминување на претседателското вето, некои членови на Конгресот го поддржале Четиринаесеттиот амандман за да ги отстранат сомнежите околу уставноста на Законот за граѓански права од 1866 година, или за да обезбедат ниту еден подоцнежен Конгрес да не може да ги укине или измени главните одредби на тој закон. Така, Клаузулата за државјанство во Четиринаесеттиот амандман била паралелна со одредбите за државјанство во Законот за граѓански права од 1866 година, а исто така и Клаузулата за еднаква заштита била паралелна со одредбите против дискриминација во Законот од 1866 година; степенот до кој другите клаузули од Четиринаесеттиот амандман можеби вклучувале елементи од Законот за граѓански права од 1866 година останал предмет на тековна расправа.

Четиринаесеттиот амандман бил ратификуван во 1868 година. Две години подоцна, Законот од 1866 година бил повторно донесен како член 18 од Законот за спроведување од 1870 година.

## Последици и влијание

Откако ветото на Џонсон било надминато, мерката станала закон. И покрај оваа победа, дури и некои републиканци кои ги поддржувале целите на Законот за граѓански права почнале да се сомневаат дека Конгресот поседувал уставно овластување да ги претвори тие цели во закони. Тоа искуство ги поттикнало и радикалните и умерените републиканци да бараат уставни гаранции за правата на Афроамериканците, наместо да се потпираат на привремени политички мнозинства.

Активностите на групи како Кју-клукс-клан (KKK) го поткопувале законот, што значело дека тој не успеал веднаш да ги обезбеди граѓанските права на Афроамериканците.

Распределба на гласовите во Сенатот на САД по партии за Законот за граѓански права од 1866 година
Распределба на гласовите во Претставничкиот дом на САД по партии за Законот за граѓански права од 1866 година
Иако во САД било *de jure* незаконски да се врши дискриминација при вработување и во домувањето врз основа на раса уште од 1866 година, федерални казни не биле предвидени сè до втората половина на 20 век (со донесувањето на поврзаното законодавство за граѓански права), што значело дека правната заштита била препуштена на самите засегнати лица. Бидејќи дискриминираните лица имале ограничен или никаков пристап до правна помош, многу жртви на дискриминација останувале без можност за правна заштита.

Од втората половина на 20 век биле обезбедени сè поголем број правни средства врз основа на овој закон, вклучувајќи ги и значајните одлуки во предметите *Џонс против Мајер* и *Саливан против Литл Ловџинг Парк.* од 1968 година.

## Законодавна распределба

S. 61 бил ставен на гласање во Сенатот на САД на 6 април 1866 година. Биле присутни три политички партии. Републиканската партија гласала со 32 гласа „за“ и 4 „против“. Демократската партија гласала со 0 гласа „за“ и 11 „против“, додека Безусловни унионисти гласале со 1 глас „за“ и 0 „против“. Еден член не гласал.

Законот бил ставен на гласање во Претставничкиот дом на САД на 9 април 1866 година. Четири политички партии учествувале во гласањето за предлогот за усвојување на S. 61. Републиканската партија гласала со 117 гласа „за“ и 2 „против“. Демократската партија гласала со 0 гласа „за“ и 33 „против“. Безусловните унионисти гласале со 4 гласа „за“ и 0 „против“. Дваесет и еден член не гласал.

## Наводи

### Библиографија

## Дополнително читање

* Samito, Christian G., ed. *Changes in Law and Society During the Civil War and Reconstruction: A Legal History Documentary Reader* (SIU Press, 2009).

## Надворешни врски

 Текстови на Викиизворот:
Civil Rights Act of 1866