Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Лавразија

Лавразија
**Лавразија** — назив за северниот мезозојски суперконтинент кој настанал со делење на Пангаа. Лавразија била изградена од идните континенти Северна Америка, Европа и поголемиот дел на Азија. Единството на оваа копно предизвикало и единство на флората и фауната на денешните континенти, кои често се соединенуваат во бигеографско царство Холарктик.
# Милениче

Куче и мачка се омилени домашни миленичиња.
**Домашно милениче** е животно кое живее со човекот, во куќа/стан или во дворот, за разлика од слободните животни, животните во лабораториите, животните во служба на полицијата или некоја друга работа и животни за спорт, кои се одржуваат од економски причини. Најпопуларните миленичиња се познати по своите лојални или разиграни одлики и привлечниот изглед.

Домашни миленичиња генерално им пружаат на своите сопственици незанемарливи здравствени бенефиции; се покажало дека поседувањето на некое милениче помага во отстранувањето на стресот за оние кои ги сакаат животните. Денес постои медицински докажана класа на „терапевтски“ животни, а во неа спаѓаат повеќето кучиња, која може да им помогне на ограничените или беспомошните луѓе. Прошетката на кучето претставува вежба и за сопственикот и за кучето, а исто така се обезбедуваат и свеж воздух и социјални дружби.

## Наводи

## Надворешни врски

* Companion Animal Demographics in the United States: A Historical Perspective Архивирано на 6 јули 2008 г. (англиски) са сајта: Земља животиња II: 2003 Архивирано на 14 ноември 2010 г.
* Социјална мрежа за кућне љубимце
# Зоонози

Куче со беснило.
**Зоонози** (грчки. *zoon* - животно и *nosos* - болест) се група на заразни болести кои се заеднички за луѓето и некои животни, а можат да се пренесат од животните на луѓето и обратно. Причините во преден план се меѓу животните и само повремено можат да се пренесат на човекот. Човекот може да се зарази со гризнување или со гребнување, потоа со контакт со секрет, измет, мокрача или преку храна. Главен резервоар за ширење на опасни зоонози се глодачите, шумските глувци и волови. Причинители на зоонози можат да бидат бактерии, вируси, паразити, габи, рикеции и приони.

## Список на некои зоонози

* Антракс
* Птичји грип
* Бруцелоза
* Ехинококоза
* Хистоплазмоза
* Куга
* Лептоспироза
* Лајшманиоза
* Q грозница
* Трихинелоза
* Туберкулоза
* Туларемија
* Кампилобактериоза
* Беснило
* Ебола
* Маларија
* Салмонелоза
* Токсоплазмоза
* Тифус
* Лајмска болест
* Шуга
# Дентин

Катник кај човек со прикажани делови, меѓу кои и дентинот.
**Дентин** (substantia eburnea) е хистолошко ткиво на забот кое ја чини неговата основна структура.
Се состои од 30% органски материи и 70% неоргански материи од кои најважна е калциум фосфат хидроксиапатит (Ca10(PO4)6(OH)2.
Дентинот ја одредува формата на забот, тоа е минерализирано сврзливо ткиво кое не содржи крвни садови и нервни влакна, а исто така е и ацелуларен (без клетки).

## Исхрана на дентинот

Поради ацелуларната состојба, дентинот се исхранува преку одонтобласти, тоа се клетки на површината на забната пулпа. Одонтобластите имаат долги продолжетоци (процесуси) кои се нарекуваат Томесови процесуси (Томесови влакна) и тие слободно навлегуваат во дентинските каналчиња. Томесовите процесуси можат да се разгрануваат на помали процесуси кои се нарекуваат секундарни Томесови процесуси. Карактеристично за нив е тоа што не го исполнуваат целиот простор во забниот канал туку меѓу ѕидот на каналот и процесусот постои простор наречен периодонтобластен простор. Дентинот се исхранува директно преку Томесовите процесуси.

## Дентински каналчиња

Дентинските каналчиња се протегаат од шуплината на забот до дентино-глеѓната граница и до дентино-цементната граница. Нивниот број се движи од 30.000 до 75.000 Каналчињата имаат виткав правец на протегање во форма на издолжена буква Ѕ.

## Видови

1. **Покривен дентин** - се наоѓа веднаш под глеѓта (емаилот).
2. **Примарен дентин** - сочинува најголем дел од масата на дентинот. Се наоѓа под примарниот дентин и може да биде перитубуларен кои е сместен околу дентинските каналчиња и интерлобуларен сместен меѓу перитубуларниот дентин.
3. **Секундарен дентин** - се наѓа под примарниот и неговата дебелина зависи од возраста.
4. **Интерглобуларен дентин** - е дентин кој обично е сместен меѓи примерниот и покривниот дентин.
5. **Томесов гранулозен слој** - е тенок слој на дентинот сличен по градба на интерглобуларниот дентин, но е сместен само во пределот на дентино-цементната граница.
6. **Терцијарен (нерегуларен) дентин** - се формира само при патолошки услови т.е при дејствување на штетни физички и хемиски фактори.
7. **Склеротичен дентин** - се јавува на места од забот каде дошло до појава на кариес.

## Наводи
# Длето

Современи длета
**Длето** — челична алатка што служи за длабење во дрво или во камен. За да користите длето, го ставате остриот раб на материјалот што сакате да го издлабите или обликувате, а потоа удирате на другиот крај од рачката на длетото со чекан. Силата од чеканот го придвижува сечилото во материјалот, овозможувајќи ви да издлабите мали парчиња и да создадете точни разрези или детални облици. Важно е да го држите длетото стабилно и да го удирате со контролирана сила за да избегнете оштетување на материјалот или повреда.

## Историја

Длетата се вообичаени во археолошките записи. Пронајдени се и материјали што биле издлабени од длета. Длетата постојат уште од древноста. Тогаш луѓето правеле длета од камен, како кремен или опсидијан. Ги користеле овие камени длета за да длабат работи како алатки, статуи, па дури и градби. Како што минувало времето, луѓето почнале да користат метал, како бронза и железо, за да прават длета. Металните длета биле многу поцврсти и можеле полесно да длабат материјали како дрво, метал и камен.

Низ историјата, длетата станале навистина важни алатки за секакви работни места. Дрводелците ги користеле за обликување на дрвото за изградба на куќи и мебел, додека вајарите ги користеле за длабење на прекрасни статуи и уметнички дела. Металците користеле длета за да го обликуваат металот во алатки и оружја.

## Наводи

## Надворешни врски

* Sharpening, Honing and Polishing Gouges and Other Carving Tools