# Глувци

| Глувци Период: Ран миоцен - денес |
| --- |
|  |
| *Acomys cahirinus*. |
| Научна класификација |
| Царство: | Animalia |
| Колено: | Chordata |
| Класа: | Mammalia |
| Ред: | Rodentia |
| Натсемејство: | Muroidea |
| Семејство: | **Muridae** Illiger, 1811 |
| Потсемејства |
|
Deomyinae
Gerbillinae
Lophiomyinae
Leimacomyinae
Murinae |

**Глувци** (науч. *Muridae*) — група на цицачи од редот на глодачи. Телесната должина се движи од 5 см (оризарски глушец, *Micromys minutus*) до 48 см (стаорецот *Phloeomys cumingi*). Распространети се секаде на Земјата (убиквитарни), а повеќето видови се наоѓаат во шумите од тропските и суптропските предели. Внесени се во Јужна Америка и на многу острови.

## Општи одлики

Тие се големи сештојади. Глувците се активни навечер и ноќе. Повеќето водат полунадземен начин на живот, хранејќи се со семиња, а некои со животинска храна. Некои се синантропни животни (домашен глушец, некои стаорци). Се размножуваат во топлиот период од годината, а во домовите на луѓето во текот на целата година. Стануваат полово зрели на 1,5-3 месеци.

## Значење за човекот

Глувците се природни носители на голем број паразити и причинители на многу зарази кај човекот и домашните животни, меѓу кои и опасни инфекции. Нанесуваат штети на земјоделските култури и шумарството, уништувајќи ги производите и храната. Најголема штета нанесуваат глувците од родот *Mus* (како на пример домашниот глушец *Mus musculus*) и *Microtus* (*Microtus arvalis*). Мерките за контрола вклучуваат спречување на пристапот до храната, заплашување (создавачи на ултразвук: глувците го слушаат ултразвукот до 40 kHz) и регулација на бројноста со помош на стапици (познати некаде како ,,факови‘‘) и отрови.

Глувците дале огромен придонес во развитокот на науката. На овие животни се правени биолошки експерименти, се произвлеле противотрови и вакцини, се вршела проверка на дејството на лекарствата и други супстанци. Од 1990 година се создадени трансгенетски глувци. Со нив подобро се објаснува функционирањето на некој ген кој се испитува, или пак полесно се картира неговата активност.

## Глушецот како тема во уметноста и во популарната култура

### Глушецот како мотив во книжевноста

* „Како мајката глувчица му барала невеста на својот син“ - кавкаска народна приказна.
* „Глувци“ - расказ на италијанскиот писател Дино Буцати.
* „Стјуарт Литл“ - роман за деца на американскиот писател Елвин Б. Вајт од 1945 година.
* „Се карале глувците“ — песна за деца на хрватскиот поет Григор Витез.
* „Глувче“ — песна за деца на Григор Витез.
* „Лавот, глушецот и лисицата“ - басна на старогрчкиот баснописец Езоп.
* „Лавот и глушецот“ - басна на Езоп.
* „Лавот и глушецот“ - басна на американскиот писател Емброуз Бирс.
* „Лавот и глушецот (2)“ - басна на Емброуз Бирс.
* „За глушецот“ (српски: *О мишу*) - песна на српскиот поет Јован Јовановиќ-Змај.
* „Итрото глувче“ — басна на Киро Донев.
* „Тагата и жалоста на еден глушец“ (српски: *Туга и жалост једнога миша*) - песна на српскиот поет Јован Јовановиќ-Змај.
* „Марсовци и глувци“ - книга за деца на Славко Јаневски од 1959 година.
* „Итрото глувче“ — басна на Бошко Смаќоски.
* „Глувци и луѓе“ - роман на американскиот писател Џон Стајнбек.
* „Семинар за глувци“ - расказ на бразилската писателка Лижија Фагундес Телес.
* „Семинар за глувци“ - збирка раскази на бразилската писателка Лижија Фагундес Телес од 1977 година.
* „Глушец и жена“ - расказ на американскиот писател Дилен Томас.
* „Глувците на семоќниот бог“ - расказ на македонскиот писател Живко Чинго од 1963 година.

### Глушецот како мотив во музиката

* „Три слепи глувчиња“ (англиски: *Three blind mice*) - песна на американската рок-група Бич Бојс (*Beach Boys*) од 1967 година.
* „Глушец во твојата дланка“ (англиски: *Mouse In Your Hand*) — песна на британската рок-група Disciplin A Kitschme од 1998 година.
* „Дури и глувците танцуваат“ (англиски: *Even mice dance*) — композиција на францускиот џез-музичар Мишел Петручијани (*Michel Petrucciani*).

## Наводи