Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Piripīni

Te haki.
Ko ngā **Piripīni** he rōpū o ngā moutere me tetahi whenua kei Āhia. Ko Manira te whakapaipai o ngā Piripīni. Ko te hahi nui ki reira ko te Katorika Roma, he tokoiti Mahometa kei te tonga. Ko ngā reo whaimana o te Piripīni ko te reo Pākehā me te reo Tākaroka.

## Ngā tohutoro
# Kiore

| Kiore |
| --- |
|  |
| Conservation status |
| Least Concern  |
| Scientific classification |
| Mātāmuatanga: | Animalia |
| Pori: | Chordata |
| Pūtoi: | Mammalia |
| Pūtoi: | Rodentia |
| Whānau: | Muridae |
| Whānau-iti: | Murinae |
| Puninga: | *Rattus* |
| Momo: | R. exulans |
| Binomial name |
| Rattus exulans (Peale, 1848) |
|  |
| Ko nga wāhi e nohoia e te Kiore i Āhia |

Ko te **kiore** he momo kararehe itiiti, he kai reka hoki i haria mai e ngā waka o ngā tūpuna o te Māori. He iti ake i ngā kiore Pākehā e kīa nei ko ngā kiore o Nōwei. Ko te ingoa pūtaiao ko *Rattus exulans*.

## Tirohia hoki

* Pūtere ārai kiore
# Pīwakawaka

| Pīwakawaka |
| --- |
|  |
| Conservation status |
| Least Concern  |
| Scientific classification |
| Mātāmuatanga: | Animalia |
| Pori: | Chordata |
| Pūtoi: | Aves |
| Pūtoi: | Passeriformes |
| Whānau: | Dicruridae |
| Puninga: | *Rhipidura* |
| Momo: | R. fuliginosa |
| Binomial name |
| Rhipidura fuliginosa Sparrman, 1787 |

Ko te **Pīwakawaka** he manu ngahere nō Aotearoa. He manu itiiti, kei ngā wāhi katoa. He kōkirikiri, he kōtiutiu te rere, he kaikai ngārara. He pango te tinana, ko te remu he kōheuheu te hanga, he tauhokohoko he mā he pango. Ko te ingoa pūtaiao ko *Rhipidura fuliginosa*. Ko te ingoa reo Pākehā ko te *Fantail*.

## Tohutoro

* Robertson, C J R. (Etita), 1985. *Reader's Digest Complete Book of New Zealand Birds*. Poihākena: Reader's Digest.

|  |  |
| --- | --- |
| Ngā Manu o Aotearoa |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Manu ngahere:** | Hihi • Huia • Kāhu • Kākā • Kākā o Nōpoke • Kākāpō • Kākāriki • Kārearea • Kea • Kererū • Kiwi • Koekoeā • Kōkako • Korimako • Mātuhituhi • Miromiro • Moa • Mohua • Ngirungiru • Pīpipi • Pīpīwharauroa • Pīwakawaka • Pīwauwau • Pōpokotea • Riroriro • Ruru • Takahē • Tauhou • Tieke • Toutouwai • Tītitipounamu • Tūī • Weka • Whēkau |
| **Manu moana:** | Amokura • Hākoakoa • Hoiho • Kororā • Kōrure • Ōi • Pakahā • Pararā • Pokotiwha • Ranguru • Takahikare • Toanui • Toroa (Motu Ihupuku) • Toroa ingoingo • Toroa (mokepūihi) • Toroa pango • Tākapu • Tītī • Tītīwainui |
| **Manu ki tātahi:** | Huahou • Karoro • Kawau • Kōtare • Kūaka • Kūkuruatu • Matuku moana • Matuku tai • Ngutu pare • Pohowera • Tara • Taranui • Tarāpunga • Tōrea • Tōrea pango • Tuturuatu |
| **Manu waimāori:** | Kakī • Kōtare • Kōtuku • Kōtuku ngutupapa • Kuruwhengi • Pārera • Pāteke • Poaka • Pohoriki • Pūtangitangi • Whio |
| **Manu repo:** | Hūrepo • Koitareke • Kōtātā • Pūkeko • Pūtoto |
| **Manu ngaro:** | Huia • Kākā o Nōpoke • Mātuhituhi • Moa • Whēkau |

 |