Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1979

**Йоҥылыш: "{" пунктуационный символым кучылташ ок лий.**

|  |  |
| --- | --- |
|  | 1979 Викиклатыште? |

## Мо лийын

## Кӧ шочын

* 31 ӱярня — Элина Витальевна Гусева, марий йылмызе, шанчызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (2007), доцент (2012).
* 7 вӱдшор — Евгения Юрьевна Бадамшина (Питаева), марий шанчызе, туныктышо, ялозанлык шанче кандидат, доцент.
* 4 ага — Елена Хисамутдинова, руш серызе, почеламутчо, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2005).
* 12 сӱрем — Татьяна Вениаминовна Сидорова (Янцукова), марий йылмызе, шанчызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (2004), доцент (2013).
* 18 идым — Пушкина, Наталья Васильевна, радиовӱдышӧ, сценарист, режиссёр, мурызо, мер пашаеҥ, «Марий Эл Радио»-н тӱн редакторжо (2005–2015), Марий Эл Республикысе Олык Ипай лӱмеш Кугыжаныш самырыктукым премийын лауреатше (2006), Марий Мер Каҥаш-ын йыжъеҥже (2008) ий гыч, Марий Элысе «Республикысе Марий тӱвыра рӱдер»-ын директоржо (2015 ий гыч), Марий Эл Республикын шымше созыв Кугыжаныш Погынжын депутатше (2019 ий гыч), Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (2020).
* 25 идым — Мария Викентьевна Пенькова, марий йылмызе, шанчызе, филологий шанче кандидат (2007).

## Кӧ колен

* 24 ага — Михаил Калашников (Кожер Микал), марий серызе, почеламутчо, журналист, кусарыше, МарНИИ-н директоржо (1946 — 1951), СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1953), 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
* 8 сӱрем — Чалай Васлий, марий серызе, почеламутчо, кусарыше, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1951), Советско-японский сарын участникше.
# Сан-Марино

**Сан-МариноRepubblica di San Marino*|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Сан-Мариноын тистыже | Сан-Мариноын ойыпшо |

 |
|  |
|
Чапмуро: *Чапмуро* |
| **Негызлыме** | 3 идым 301 |
| **Кугыжаныш йылме** | итальян |
| **Рӱдола** | Сан-Марино |
| **Виктем йӧн** | парламент республика |
| **Капитан** | Мария Луиза Берти Мануэль Чаватта |
| **Кумдык** вӱд ӱмбал % | 190-ше тӱняште 61 км²  |
| **Калык чот** чаклык | 225-шо тӱняште 33 627 (2022) 546,20 еҥ/км² |
| **Валюта** | евро |
| **Интернет-домен** | .sm |
| **Телефон-код** | +378 |
| **Шагат ӱштӧ** | UTC +1:00 |

**Сан-Марино** (итальянла *San Marino*) — эл Европышто.

Рӱдолаже Сан-Марино.
# Узбекистан

**УзбекистанOʻzbekiston Respublikasi / Ўзбекистон Республикаси*|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Узбекистанын тистыже | Узбекистанын ойыпшо |

 |
|  |
|
Чапмуро: *Serquyosh hur o'lkam / Серқуёш ҳур ўлкам* |
| **Негызлыме** | 31 сорла 1991 |
| **Кугыжаныш йылме** | узбек |
| **Рӱдола** | Ташкент |
| **Виктем йӧн** | президент республика |
| **Президент** | Шавкат Мирзиёев |
| **Премьер-министр** | Абдулла Арипов |
| **Кумдык** вӱд ӱмбал % | 56-ше тӱняште 448 924 км² 4,9 |
| **Калык чот** чаклык | 41-шо тӱняште 37 542 167 (2024) 82,3 еҥ/км² |
| **Валюта** | манат |
| **Интернет-домен** | .uz |
| **Телефон-код** | +998 |
| **Шагат ӱштӧ** | UTC +5:00 |

**Узбекистан** (узбекла Oʻzbekiston / Ўзбекистон) — эл Азийыште.

Рӱдолаже Ташкент.

Хива
# Рӱдола

**Рӱдола** (рушла : *столи́ца*) — кугыжанышын але административ чоҥымашын тӱҥ официал олаже. Эн чӱчкыдын тушто вуйлатыше, виктем, кучем орган-влак верланат: кугыжаныш вуйлатышын резиденцийже (монарх, президент, губернатор), парламент, рӱдӧ министерстве-влак, рӱдӧ ведомстве-влак, Кӱшыл суд. Южгунам нине орган-влак тӱрлӧ олалаште верланат.

Тӱрлӧ жапыште тӱрлӧ эллаште рӱдолам кӱчык жаплан ойыреныт, южгунам рӱдолам ик ола гыч весыш кусареныт. Тыге пытартыш 50 ий жапыште икмыняр лу у рӱдола шочын.

Эн чӱчкыдын рӱдолалан эн кугу олам сайлат, но южгунам элыште кугурак ола-влакат вашлиялтыт.

Шуко гана кок але кум кугу ола коклаште рӱдола лӱм верч ӱчашымаш каен. Тыгай ӱчашымаш-влак тӱрлын мучашлалтыныт. Мутлан, Австро-Венгрийыште Вена ден Будапешт ола-влакым когыньек рӱдолалан сайлыме. Але ливийыште Триполи ден Бенгази ола-влакым рӱдолалан когыньек ойыреныт.

США-ште, мутлан, Филадельфий ден Нью-Йорк ола-влак кокласе ӱчашымаш деч вара келшеныт: у олалан негызым пышташ, ЮАРыште — Йоханнесбург ден Кейптаун коклаште Претория, Канадыште Торонто ден Монреаль коклаште Оттава, Австралийыште Сидней ден Мельбурн коклаште Канберра, Бразилийыште Сан-Пауло ден Рио-де-Жанейро коклаште Бразилиа да т. м.

## Марий Элыште

Марий Эл Республикын рӱдолаже — Йошкар-Ола. Но рӱдолам сайлыме жапыште Марий кундемыште эн кугу олалан Козьмодемьянск ола шотлалтын. Юл эҥерын серыштыже, торгаймаш корнылаште верланен. А Царевококшайск ола палыдыме, мӱндырнӧ верланыше маска лукылан шотлалтын. Но Моско олашке делегат семын лач Йошкар-Ола гыч айдеме лийын, тудак тиде ола вер мутым кучен, сандене Йошкар-Ола кызыт Марий Элын рӱдолаже улеш.

## Кылвер-влак

* Европо рӱдола-влакын рейтингышт (2009 ий): кӧ кугурак, шергырак да яндаррак.
* Рӱдола-влакым таҥастарымаш
# 706

**Йоҥылыш: "{" пунктуационный символым кучылташ ок лий.**

|  |  |
| --- | --- |
|  | 706 Викиклатыште? |

**706 ий** — VIII курымын ийже.

## Мо лийын

## Кӧ шочын

## Кӧ колен
# 892

**Йоҥылыш: "{" пунктуационный символым кучылташ ок лий.**

|  |  |
| --- | --- |
|  | 892 Викиклатыште? |

**892 ий** — IX курымын ийже.

## Мо лийын

## Кӧ шочын

## Кӧ колен
# 608

**Йоҥылыш: "{" пунктуационный символым кучылташ ок лий.**

|  |  |
| --- | --- |
|  | 608 Викиклатыште? |

**608 ий** — VII курымын ийже.

## Мо лийын

## Кӧ шочын

## Кӧ колен
# Янцзы

Янцзы эҥерыште рӱмбык
**Янцзы**, Китайыште **Чанцзян** гай палыме — Азийыште эн кужу, тӱняште кумшо кужутан эҥер. Цинхайыште Тибетысе тупрӱдӧн ий нальык гыч тӱҥалын эҥер 6 418 км эрвел могырыш йӧга, кечывалвел-касвел да рӱдӧ Китай гоч Эрвел-Китайысе теҥызыште, Шанхай ола велне пыта. Полноводность характеристике почеш, Янзцы - тӱняште эн кугу эҥерла коклаште иктыже улеш. Янцзы эҥер бассейынже кажне кумшо Китай элъеҥлан лукым пуа.