Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Отро

Мадагаскар отрон спутник фотографийже. Мадагаскар тӱнямбал отро-влак коклаште кумдык дене нылымше верым айла.
**Отро** (рушла остров) — мланде лапчык, йырже - вӱд. Континент-влак деч изи кумдык дене ойыртемалтыт. Эн кугу отро - Гренландий (Австралий материк деч кум пачаш изирак). Отро тӱшкам архипелаг лӱмдат.

## Российын эн кугу отро-влакше

1. Сахалин
2. Северный
3. Южный
# Хуанхэ

Ланчьджоу ола, Хуанхе кокла йогынышто
**Хуанхэ** але **Нарынче эҥер** — Азийыште кокымшо эн кужу да тӱняште кудымшо эн кужу эҥер, аклыме кужытшо 5464 км. Эҥерын вӱдмучашыже Баян-Хара-Ула курыкышто (касвел Китайын Цинхай провинций) верланен. Эҥерын аҥже Бохай вӱдлукыште улеш, Шаньдун провинцийын Дунъин ола воктен. Хуанхэ эҥерын вӱдкундемже эрвел-касвел монырыш 1900 км наре шарла да йӱдвел-кечывалвел могырыш 1100 наре км. Тудын чумыр вӱдкундем кумдыкшо 742443 наре км2.
# Математике

Евклид, Грек математик, 3 м.к.д.о.. Рафаэл Санти сӱретлен, *Афинысе школ маналтеш.*
**Математике** (Грек йылме гыч μάθημα *máthēma*, “шинчымаш, шымлымаш, палымаш”) — шукылык, радамлык, кумдык да виса нерген шанче. Кызытсе умылымашыште, тугай объект — влак коклаште кыл нерген шанче, могайышт нерген южо могырыштым сӱретлыме, нунын могайышт акси семын сӱретлымышт деч моло але моло математике теорийлан негызлалтыныт.

Математике историйым шотыш налын, объект-влакын формыштым сӱретлыме операций негызеш кугемын. Математике объект-влак чынулшо але моло математике объект-влакын шкеныштын формал йылме дене идеализаций йӧн дене ышталтыт.

Математике пӱртӱс наукылан ок шотлалт, но нунын содержанийыштым чын формулироватлаш, тыгак у лектышым ышташ кумдан кучылталтеш. Тудо моло шанче-влаклан тӱҥ йылме средствам пуышо тӱҥ шанчелан шотлалтеш; садлан тудо нунын структур кылым муэш да пӱртӱсын эн тӱҥ законжо-влакым муаш полша.

## Важ-влак
# Операционло системе

**Операционло системе** (англичанла *operating system, OS*, рушла *операцио́нная систе́ма, сокр. ОС*) — компьютерын явалаже ден шотлымо процесс-влакым виктарыше, шотлымсистеме явала ден компьютер программе-шамыч коклаште интерфейс сомылым шуктышо программе пакет.

1990 ий гыч эн чӱчкыдын кучылталтше ОС-лан шотлалтыт: Microsoft Windows да UNIX системе-влак (Linux да Mac OS чӱчкыдынрак кучылталтыт).
# Пургыж (тылзе)

|  |
| --- |
| ← **пургыж** → |
| Шч | Кш | Вр | Из | Кг | Шм | Рш |
|   |   |   |   |   |   | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |   |
|   |   |   |   |   |   |   |
| 2026 ий |

Тиде мутын вес ыҥже-влак улыт. Пургыж (ыҥ-влак) ончал.
**Пургыж тылзе** (рушла *февраль*) — ийын кокымшо тылзыже.

Теле пагытын кумшо тылзыже.

## Негыз

* Марла календарь.
* А.Е. Китиков, Марийские народные приметы.
* В.Н. Васильев, Русско-марийский разговорник.
* Зорина, Крылова, Якимова, Марийский для всех.
* История и культура марийского края, 8-9 класс.
* Паасонен, Восточно-марийский словарь.
* И. С. Галкин, Народные названия месяцев в марийском языке.
# 824

**Йоҥылыш: "{" пунктуационный символым кучылташ ок лий.**

|  |  |
| --- | --- |
|  | 824 Викиклатыште? |

**824 ий** — IX курымын ийже.

## Мо лийын

## Кӧ шочын

## Кӧ колен