Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Венгрий

**Венгр республикMagyar Köztársaság*|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Венгрийын тистыже | Венгрийын ойыпшо |

 |
|  |
|
Чапмуро: *Himnusz* |
| **Негызлыме** | 1000 |
| **Кугыжаныш йылме** | венгр йылме |
| **Рӱдола** | Будапешт |
| **Виктем йӧн** | парламент республик |
| **Президент** | Тамаш Шуйок |
| **Премьер-министр** | Виктор Орбан |
| **Кумдык** вӱд ӱмбал % | 109-ше тӱняште 93 030 км² 0,74 |
| **Калык чот** чаклык | 83-шо тӱняште 10 019 000 (2009) 107,7 еҥ/км² |
| **Валюта** | Венгр форинт (HUF) |
| **ЭЧЙ** ЭЧЙ/еҥ  | 51-ше тӱняште $196,42 кмср (2008)
 тӱняште
 19 553 $  |
| **Интернет-домен** | .hu, .eu (Европо Ушемыш пура) |
| **Телефон-код** | 36 |
| **Шагат ӱштӧ** | +1 (CET) |

**Венгрий** (венгрла Magyarország), официальный лӱм **Венгр Республик** (венгрла Magyar Köztársaság) — Покшел Европысо эрыкан демократ кугыжаныш. Пошкудо эл-влак: йӱдвелыште Словакий, йӱдвел-эрвелыште Украина, эрвелыште да кечывалвел-эрвелыште Румыний, кечывалвелыште Сербий ден Хорватий, кечывалвел-касвелыште Словений, касвелыште Австрий.

Рӱдолаже да эн кугу олаже Будапешт. Кугурак (100 000 утла еҥан) ола кокла гыч - калык чот иземме почеш - Дебрецен, Сегед, Мишкольц, Печ, Дьор, Ниредьхаза, Кечкемет да Секешфехервар.

1996 ийыште Венгрий ВМФ-ыш, 1999-ште НАТО-шке, 2004-ште Европо Ушемыш ушнен. 2007 ий гыч шенген зоныш пура.

## Важ-влак
# Индонезий

**ИндонезийIndonesia*|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Индонезийын тистыже | Индонезийын ойыпшо |

 |
|  |
|
Чапмуро: *Indonesia Raya* |
| **Кугыжаныш йылме** | индонезий |
| **Рӱдола** | Джакарта |
| **Виктем йӧн** | президент республика |
| **Президент** | Джоко Видодо |
| **Вице-президент** | Мааруф Амин |
| **Кумдык** вӱд ӱмбал % | 16-ше тӱняште 1 904 569 км² 4,85 |
| **Калык чот** чаклык | 4-шо тӱняште 270 203 917 (2022) 141 еҥ/км² |
| **Валюта** | индонезий рупий |
| **Интернет-домен** | .id |
| **Телефон-код** | +62 |
| **Шагат ӱштӧ** | UTC +9 |

**Индоне́зий** (индон. Indonesia) — Азийысе кугыжаныш. Рӱдолаже Джакарте. Официал лӱм — **Индонезий Республик**. Кечывалвел-Эрвел Азийыште тиде эн кугу кугыжаныш, кумдык дене тӱнямбалне 16-шо верым айла. Отросо кугыжаныш-влак коклаште эн кугу улеш. Калыкчот — 230 млн. еҥ, тӱнямбалне 4-ше вер (ККР, Индий да УАШ деч вара). Индонезийысе калык кӱчык жапыште шуко тыным (верам) вашталтен. Эн шукынжо ислам йӱла почеш илат, но южо отролаште еҥ-влак вес религийыште улыт.

## Фотосӱрет-влак

* Индонезий
* Джакарте оласе калык тоштер
* Висма 46, Индонезийыште эн кӱкшӧ пӧрт
* Джалан Тамрин, Джакартын тӱҥ уремже
* Кочкыш
* Бунг Карно стадион, 100 тӱжем еҥым пуртен кертеш.
* Индонезийысе армийын салтакше
* Индонезийын картыже
* Индонезийын провинцийже-влак
# Чукот йылме

Йылме код-влак:

* ISO 639-1 - уке;
* ISO 639-2 - уке;
* ISO 639-3 - ckt.

Кириллице дене чукот йылмысе тиште-влак:

Кириллице негызеш кызытсе чукот тиштер 1937 ийыште пеҥгыдемдалтын да 1980 ийлаште реформлалтын. Тудо руш тиштер гыч 33 буква да 3 ешартыш тиште да апостроф гыч (йошкар тӱс дене ончыктымо) шога. Ужар тӱс дене ондак кучылтмо тиште-влак ончыкталтыныт.

Ешартыш тиште да тудын Юникодше:

## Негыз

* ПараТайп: полшык

## Кылвер-влак

* ISO 639 йылме код
# Кычалше робот

**Кычалше робот** (рушла *поиско́вый ро́бот («веб-пау́к», краулер)*) — кычалше системын ик ужашыже; кычалше системын серверыштыже ыҥпалыпогыш интервот лаштыклам ярымлыме нерген информацийым пуртышо программе.
# 1978

**Йоҥылыш: "{" пунктуационный символым кучылташ ок лий.**

|  |  |
| --- | --- |
|  | 1978 Викиклатыште? |

## Мо лийын

## Кӧ шочын

* 8 вӱдшор — Инна Валерьевна Казанцева, марий шанчызе, йылмызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (2006), доцент (2011).
* 30 пеледыш — Татьяна Николаевна Беляева, марий йылмызе, туныктышо, туныктышо, филологий шанче кандидат (2012 ий).
* 16 сӱрем — Елена Леонидовна Петрова (Яндакова), марий йылмызе, шанчызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (2009).
* 9 шыжа — Наталия Александровна Алексеева, марий шанчызе, технике шанче кандидат.

## Кӧ колен

* 27 кылме — Александр Александров, марий серызе, почеламутчо, шанчызе, филологий шанче кандидат (1972).
* 20 теле — Иван Бердинский (Иван Анисимович Бердинский), марий серызе, почеламутчо.
# Геометрий

**Геоме́трий** (грекла *γη — мланде* да грекла *μετρέω — висем* деч) — тӱрлӧ фигурын (точкын, линийын, лукын, кокпачашкугытан да кумпачашкугытан объектын) свойствыжым, нунын кугытыштым, икте-весыштлан келшышын кийымыштым тунемше математикын ужашыже.
# Google (компаний)

Логотип
**Google** — американ компаний. Негызлыме 4 идым 1998 ий.

## Литератур

* Вайз Д., Малсид М. Google. Прорыв в духе времени = The Google Story: Inside the Hottest Business, Media, and Technology Success of Our Time / Пер. с англ. О. В. Мацака; под ред. Е. М. Бузниковой. — М.: Эксмо, 2007. — 368 с. — (Высший класс). — 3000 экз. — ISBN 978-5-699-22216-2, ISBN 978-0-553-80457-7.
* Гусев В. С. Google: эффективный поиск информации в Интернет. Краткое руководство. — М.: Диалектика, 2005. — 240 с. — ISBN 5-8459-0901-5.
* Майкл Бёрчелл, Дженнифер Робин. Отличная компания. Как стать работодателем мечты = The Great Workplace. How to Build it, How to Keep it, and Why it Matters. — М.: Альпина Паблишер, 2013. — 272 с. — (Серия «Библиотека ЭКОПСИ»). — ISBN 978-5-9614-4417-9.
* Saylor, Michael (2012). *The Mobile Wave: How Mobile Intelligence Will Change Everything*. Perseus Books/Vanguard Press. ISBN 978-1-59315-720-3.
* Vaidhyanathan, Siya (2011). *The Googlization of Everything: (And Why We Should Worry)* (Updated ed.). Berkeley, Calif.: University of California Press. ISBN 978-0-520-94869-3. JSTOR 10.1525/j.ctt1pn9z8. OCLC 779828585.

## Кылвер-влак

* Сайт
# Тюрк йылме-влак

**Тюрк йылме-влак** — Алтай йылме-влак радам гыч йылме тӱшка. Эрвел Европышто да Азийыште эн чот шарлен. Кутырышо-влак эн шукынжо Лена эҥерын бассейнже деч Мландепокшел теҥызын эрвел серже марте илат. Тюрк йылме-влак дене кутырышо-шамычын чотышт 157 амион еҥ утла.

Нине эл да автономийлаште тюрк йылме-влак кугыжаныш йылмылан шотлалтытКутырышо-влакын чотышт дене тюрк-йылме-влак
Кызытсе классификаций-влакым шотышко налын тюрк йылме-влакым тыгай тӱшкалалан пайлаш лиеш:

* Акрет тюрк йылме-влак;
* курыкалтай йылме-влак;
* карлук йылме-влак;
* кыпчак йылме-влак;
* огуз йылме-влак;
* саян йылме-влак;
* хакас йылме-влак;
* якут йылме-влак.

## Тиште

VIII—X курымлаште Рӱдӧ Азийыште тюрк йылмылаште возашлан акрет тюрк серышым (орхоно-енисейская письменность) кучылтыныт. Тачысе кечын тюрк йылмылаште возашлан тӱҥ шотышто Латин тиштерым, Кириллик тиштерым да араб тиштерым кучылтыт.

Кышкар:Тюрк йылме-влак