Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 25 пеледыш

|  |
| --- |
| ← **пеледыш** → |
| Шч | Кш | Вр | Из | Кг | Шм | Рш |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |
| 2026 ий |

**25 пеледыш** (1 июнь) — григориан кечышот почеш идалыкын 176-шо (кужемдыме ийлаште — 177-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 189 кече кодеш.

## Пайрем да памятный дате-влак

* ККР,  Китай Республик, Дракон фестиваль
* Мозамбик, Эрык кече
* Словений, Кугыжаныш кече
* Украина, Таможня службын кечыже
* Филиппин-влак, — Пушеҥгым шындыме кече
* Хорватий, Эрык кече
* Россий, Моряк кече

## Лӱмгече

* Танле лӱм-влак: Авксентий (Аксен), Андрей, Анна, Арсений, Вассиан, Ефросинья, Иван, Иона, Ираклемон, Онуфрий, Пётр, Степан (Стефан), Феофил.
* Католик лӱм-влак: Доротея, Люция, Вильгельм.

## Событий-влак

*Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 1 кечысе событий-влак*

* 1876 ийыште Америк гыч Альфред Енсен шке пушыж дене историйыште икымше гана Атлантик океаным шкетын ийын вончен.
* 1950 ий – Корейыште сар тӱҥалын.
* 1969 ийыште кумдан чапланыше «Машина времени» рок-группа чумырген.

## Шочыныт

*Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 1 кечынже шочшо-влак*

* 1963 ий — Леонид Игоревич Маркелов, Марий Эл Республикын Вуйлатыше (2017 ий марте).1995-1999 ийлаште тудо Россий Кугыжаныш Думын депутатше лийын. А 2001 ийыште тудо Марий Эл Республик Президентлан сайлалтын. Суапле пашажлан Келшымаш орден дене палемдалтын. Философий шанче кандидат. Маркеловын лӱмжым Марий Кугыжаныш технологий университетысе ик аудиторийже нумалеш.
* 1955 ий — Ермаков, Леонид Серафимович гармоньчо, Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже. Советский район Кельмаксола ялеш шочын. 1975 ийыште Кельмаксола тӱвыра пӧртын вуйлатышыжлан шогалын. Суапле пашажлан ятыр чап танык дене палемдалтын.
* 1950 ий — Елизавета Васильевна Фёдорова, Марий Эл Республикысе туныктышын сулло пашаеҥже. Шочынжо Юлсер кундем Кӱшыл Азъялеш, паша корныжо Приволжский кыдалаш школ дене кылдалтын: тышке тудо 1983 ийыште пашам ышташ толын. Мер илышыштат, кугыжаныш пашаштат Елизавета Васильевна кугу кӱкшытыш шуын.

## Коленыт

*Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 1 кечынже колышо-влак*

## Калык пале

* **Пӧтрын кечыже**. Ты кечын пытартыш саскам-рассадым шынденыт. Тыгак ты кечын кол сайын чӱҥга манын ойленыт, кол шӱрым шолтеныт.

|  |  |
| --- | --- |
|  | 25 пеледыш Викиклатыште? |
# 22 пеледыш

|  |
| --- |
| ← **пеледыш** → |
| Шч | Кш | Вр | Из | Кг | Шм | Рш |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |
| 2026 ий |

**22 пеледыш** (22 июнь) — григориан кечышот почеш идалыкын 173-шо (кужемдыме ийлаште — 174-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 192 кече кодеш.

## Пайрем да памятный дате-влак

* Россий,  Белоруссий,  Украина — Шарнымаш да ойганымаш кече.
* Гаити — Президент кече.
* Конго ДР — Армий кече.
* Сальвадор — Туныктышын кечыже.

## Лӱмгече

* Танле (православный) лӱм-влак: Александр, Алексей, Иван, Кирилл, Мария, Марфа, Фёкла.
* Католик лӱм-влак: Павлина.

## Событий-влак

*Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 22 кечысе событий-влак*

* 1940 ий — фашист Германий ден Петенын француз виктерже коклаште вашкелшыкым пеҥгыдемдыме.
* 1941 ий — фашист-влак Совет Ушемыш керылтын пуреныт. Тиде кечын Брест крепость-орым геройлын аралымаш тӱҥалын. Кугу Авамланде Сар тӱҥалын.

### Марий тӱняште

* + 1941 ий — Килемар кундем «Восход» газетын икымше номерже лектын.

## Шочыныт

*Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 22 кечынже шочшо-влак*

* 1934 ий — Анатолий Михайлович Орехов, семлызе, туныктыш пашаеҥ, Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже. Уло ӱмыржым уста специалист туныктымо пашалан пӧлеклен: Йошкар-Оласе сем училищыште тыршен. Тудын тунемшыже-влак кокла гыч ятырын Россий да тӱнямбал кӱкшытыштє марий мландын чапшым араленыт. Анатолий Михайлович шкеже валторн, трубалан пьесе-влакым возен.
* 1967 ий — Иван Сергеевич Земцов, кугыжаныш пашаеҥ да кумдан палыме сӱретче. Тӱрлӧ ушемлаште тыршыме деч вара, паша верым кугыжаныш комитетыште муын. 1985 ий гычак график дене кылым кучаш тӱҥалын. Ятыр книган оформительже. Сӱретсымыктыш тоштерыште тудын посна ончерже эртен. Кызытат министерствыште пашам ышта.
* 1971 ий — Игорь Сайпанович Гареев, марий историк, шанчызе, туныктышо, историй шанче кандидат (1999), доцент.

## Коленыт

*Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 22 кечынже колышо-влак*

## Калык пале

**Кириллын кечыже**. Тиде кечым кеҥежын рӱдыжлан шотленыт, вет 22 июньышто кече эн кужун шуйна. Калык ой почеш, тиде кечын изимӧрым-снегым кочман.

|  |  |
| --- | --- |
|  | 22 пеледыш Викиклатыште? |
# 21 пеледыш

|  |
| --- |
| ← **пеледыш** → |
| Шч | Кш | Вр | Из | Кг | Шм | Рш |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |
| 2026 ий |

**21 пеледыш** (1 июнь) — григориан кечышот почеш идалыкын 172-шо (кужемдыме ийлаште — 173-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 193 кече кодеш.
Кеҥежымсе кечешогымаш (йӱдвел полушарийыште), телымсе кечешогымаш (кечывалвел полушарийыште).

## Пайрем да памятный дате-влак

* Скейтбордист-влакын тӱнямбалсе кечышт.
* Россий, Российысе элкӧргӧ министерствын кинологический пӧлкан пайремже
* Саха, Ысыах — Кеҥежым вашлиймаш (Якут У ий).
* Даний, Гренландий, Кугыжаныш кече
* Канада, Верысе калыкын кечыже
* Суас Эл, Сабантуй.
* Франций, Сем кече
* Финляндий, Иван Купала

## Лӱмгече

* Танле (православный) лӱм-влак: Василий, Ефрем, Константин, Павел, Феодор (Фёдор).
* Католик лӱм-влак: Алиция, Марта, Алоиза.

## Событий-влак

*Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 1 кечысе событий-влак*

* 1893 ий — Чикаго оласе калык икымше гана «колесо обозрения» атракционышто пӧрдын.
* 1925 ий — Москва ола уремлашке икымше такси-влак лектыныт.

### Марий тӱняште

* 1937 ий — **Марий АССР-ын икымше Конституцийжым пеҥгыдемдыме**

## Шочыныт

*Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 1 кечынже шочшо-влак*

* 1950 ий — Анна Васильевна Якушева, Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже. Морко кундемыште шочын. 1975 ий гычак тудо Морко калык театрын режиссёржылан пашам ышташ тӱҥалын. Суапле пашажлан ятыр чап танык дене палемдалтын.
* 1953 ий — Сергей Коробейников, руш серызе, педагогике шанче кандидат (2004), Россий Cерызе-влак ушемын йыжъеҥже (2002).
* 1968 ий — Ирина Петровна Ефремова, руш эстраде мурызо, Марий Эл Республикын сулло артисткыже. Йошкар-Олаште шочын. 1998 ийыште марий кугыжаныш филармонийын солисткыже лийын. Калык муро-влакым сылнын йоҥгалтарымыж дене чапланен.

## Коленыт

*Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 1 кечынже колышо-влак*

## Калык пале

Феодорын кечыже. Тиде кечын тавым кӱнчаш верым кычалыныт. Йӱдлан салмам пыштен коденыт. Эрвелеш салма вӱдыжга гын, тудо верыште тавым кӱнчыман.

|  |  |
| --- | --- |
|  | 21 пеледыш Викиклатыште? |
# Тагалог йылме

**Тагалог йылме** (рушла *тага́льский язык*), (**Тагалог**; Tagalog [təˈga:log]) — Филиппин Республикын тӱҥ йылме-влак радам гыч йылме. Кутырышо-влакын чотышт Филиппиныште эн кугу.
# Тайвань

**Китай Республик (Тайвань)中華民國*|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Тайваньын тистыже | Тайваньын ойыпшо |

 |
|  |
|
Чапмуро: *中華民國國歌* |
| **Кугыжаныш йылме** | китай |
| **Рӱдола** | Тайбэй |
| **Виктем йӧн** | парламент-президент республика |
| **Президент** | Цай Инвэнь |
| **Премьер-министр** | Чэнь Цзяньжэнь |
| **Кумдык** вӱд ӱмбал % | 143-ше тӱняште 36 197,0669 км² 10,3 |
| **Калык чот** чаклык | 53-шо тӱняште 23 361 084 (2022) 645 еҥ/км² |
| **Валюта** | у тайвань доллар |
| **Интернет-домен** | .tw |
| **Телефон-код** | +886 |
| **Шагат ӱштӧ** | UTC +8 |

**Китай Республик (Тайвань)** (китайла 中華民國) — эл Азийыште.

Рӱдолаже Тайбэй.