# 1 сӱрем

|  |
| --- |
| ← **сӱрем** → |
| Шч | Кш | Вр | Из | Кг | Шм | Рш |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |
| 2026 ий |

**1 сӱрем** (1 июль) — григориан кечышот почеш идалыкын 182-шо (кужемдыме ийлаште — 183-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 183 кече кодеш.

## Пайрем да памятный дате-влак

* Армений, Прокуратур пашаеҥ-влакын кечышт.
* Болгарий, Джулая пайрем.
* Бурунди, Эрык кече.
* Ушымо Королевстве, Виргин отро-влак, Территорий кече.
* Гана, Республик кече.
* Канада, Канадын кечыже.
* Канада, Ньюфаундленд, Шарнымаш кече.
* Киргизий, Налоговикын кечыже.
* ККР, Китайысе компартийым чоҥымо кече.
* Лесото, Еш кече
* Молдавий, Налоговый службын кечыже.
* Руанда, Эрык кече.
* Сомали, Ушнымаш кече.
* Суринам, Эрык кече.
* Турций, Сарзе-теҥыз вийын кечыже.
* Украина, Архитектурын кечыже.

## Лӱмгече

* Александр, Василий, Виктор, Леонтий, Никанор, Сергей.

## Событий-влак

*Тугак ончо: Категорий:Сӱрем тылзын 1 кечысе событий-влак*

* 2005 — Марий Эл Радио икымше гана эфирыш лектын. Икымше эфирым Мурызо Эчан вӱден.
* 1953 — У Торъялыште йоча книгагудым почмо.
* 1886 — Козьмодемьянск оласе училище пелен метеорологий станцийым почыныт.
* 1751 — историйыште икымше «Энциклопедийым» савыктен лукмо.
* 1783 — Санкт-Петербург олаште Кугу театрым почмо. Вараже тудлан Мариинский театр лӱмым пуымо.
* 1862 — Россий кугыжаныш книгагудым почмо.

## Шочыныт

*Тугак ончо: Категорий:Сӱрем тылзын 1 кечынже шочшо-влак*

* 1888 — Владимир Сави (Сави), марий серызе, шанчызе, литературовед, этнолог, мер пашаеҥ, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1934), Икымше Тӱнямбал сарын участникше.
* 1924 — Юрий Сергеевич Белков, Россий Федерацийын сулло сӱретчыже. Волгоград вел Желобново селаште шочын. Йошкар-Олаш тудо 1953-шо ийыште толын. «Совеременник-влак» портрет серийжылан Олык Ипай лӱмеш кугыжаныш премий денат палемдалтын. Ятыр палыме сӱрет, пейзаж, триптих-влакын авторжо.
* 1934 — Филимон Ибатов, марий серызе, почеламутчо, журналист, туныктышо.
* 1948 — Анатолий Семёнович Соловьёв, агроном, Марий Элысе ял озанлыкын сулло пашаеҥже. Тошто Торъялыште шочын. 1973-шо ий гычак шочмо районысо «Прогресс» колхозышто тӱҥ агрономлан тыршаш тӱҥалын. Шке пашаштыже у технологийым шыҥдарымылан кугыжаныш премий дене палемдалтын.
* 1949 — Александр Григорьевич Серяков, тазалык аралтыш пашаеҥ, Россий Федерацийын сулло тренерже. Волжск олаште шочын. Паша корныжо шочмо оласе йоча-влаклан школ дене кылдалтын. Тыште тудо тренерлан, а вара вуйлатышыланат тыршен. Грек-рим кучедалмаш дене уста тренер 14 спорт мастерым ямдылен.
* 1949 — Леон Аршакович Тирацуян, Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже. 1969-ше ий гычак Марий кугыжаныш драмтеатрыште сӱретче-декоратор да постановщик семын тыршаш тӱҥалын. Тудын пашаже-влак театр сӱретче-влак ончерлаште эреак кугу акым налыныт. А «Ош кече йымалне» спектакль да «Риголетто» оперлан кугыжаныш премий дене палемденыт.
* 1955 — Эмилия Алексеевна Розинова, мер пашаеҥ. 20 ий наре механик заводышто тыршыме деч вара, «Шуко икшыван еш» мер ушемыште тыршаш тӱҥалын да 3 ий гыч ты ушемынак вуйлатышыжлан шогалын.
* 1961 — Владимир Александрович Забиякин, ялозанлык шанче кандидат. Россий Федерацийын кӱшыл шинчымашын почетан пашеҥже, доцент.
* 1969 — Екатерина Уланова, руш серызе, почеламутчо, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2007).

## Коленыт

*Тугак ончо: Категорий:Сӱрем тылзын 1 кечынже колышо-влак*

* 2010 — Вадим Иванович Охотин, руш серызе, туныктышо.

## Калык пале

* Ярилан кечыже. Кастене тулото йыр чумырген шинчыныт. Тулеш чайым шолтеныт. Ты кечын тӱрлӧ шудан чайым йӱман улмаш.
* Марий калыкат шудын вийжылан ӱшана. Моло калык дене таҥастарымаште марий-влак тиде йӧным кумдан кучылтыт. Да эше теве мо ӧрыктара: ятыр аяран шудын да поҥгын южо чер годым полшымыжо нерген марий калык ожнысек пален. Тӧрлатыше еҥ пуалме черым кораҥдаш манын кармывоҥгым моштен кучылтын.

|  |  |
| --- | --- |
|  | 1 сӱрем Викиклатыште? |