Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 4 вӱдшор

|  |
| --- |
| ← **вӱдшор** → |
| Шч | Кш | Вр | Из | Кг | Шм | Рш |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |
| 2026 ий |

**4 вӱдшор** (4 апрель) — григориан кечышот почеш идалыкын 94-ше (кужемдыме ийлаште — 95-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 271 кече кодеш.

## Пайрем да памятный дате-влак

* Интернет кече.

## Лӱмгече

* Католик лӱм-влак: Бенедикт, Гаетано, Зосима, Исидор, Тигернах.
* Танле (православный) лӱм-влак: Аглаида, Аполлинария, Василий, Дарья, Дросида, Исаакий, Мамфуса, Таисия.

## Событий-влак

*Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 4 кечысе событий-влак*

* 1583 ий — Козьмодемьянск олалан негызым пыштыме.

* 1147 ий — тачысе кече марте аралалт кодшо эн тошто документ негызеш ончалаш гын, икымше гана «Москва» шомак йоҥгалтын.
* 1932 ий — Американ шымлызе Чарльз Глен Кинг С витаминным луктын. Кызыт тудым аскорбин кислота лÿм дене палат.
* 1949 ий — НАТО альянс шочын.

## Шочыныт

*Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 4 кечынже шочшо-влак*

* 1899 ий — Иосиф Беляев, курыкмарий серызе, туныктышо, I степенян Ачамланде сар орденын кавалерже, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
* 1920 ий — Василий Ошкан, курыкмарий серызе, почеламутчо, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
* 1934 ий — Елизар Николаевич Мустаев, марий йылмызе, туныктышо, шанчызе, филологий шанче кандидат (1975), профессор (1991), Марий АССР-ысе шанчын сулло пашаеҥже (1994) Россий Федерацийысе кӱшыл школын сулло пашаеҥже (2004), Марий кугыжаныш университетын почётан профессоржо (2004).
* 1923 ий — Лидия Александровна Попова пошкудо Татарстан кундемыште ял озанлык специалист, Россий Федерацийын сулло агрономжо шочын. Волжский районысо «За коммунизм» колхозышто 11 ий агрономлан тыршен.
* 1983 ий — Кирилл Андреевич Михайлов, спортсмен, Ванкувер олаште эртыше параолимпиадыште марий рвезе шӧртньӧ медаль-влакым сеҥен. Шкеже Пошкырт Эл Мишкан кундем гыч. Мыланна калык-влак кокласе классан спорт мастер семын палыме. Кандашымше марий калык погынышто Кирилл уна лийын, марий калыкын мер илышыштыжат моткоч кугу пагалымашым сулен.

## Коленыт

*Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 4 кечынже колышо-влак*

* 1971 ий — Тыныш Осып, марий серызе, туныктышо, драматург, кусарыше, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1934).

## Калык пале

**Васли кече** (Василийын кечыже). Тиде кечын ожно шулышо вÿдын куш да кузе йогымыжым эскереныт: вÿд йогымо корнышто сурт-оралтым чоҥаш тыршен огытыл. Куткышуэ ÿмбалсе лум эн ончыч йÿдвел могыр гыч шулаш тÿҥалеш гын – шокшо кеҥежым вучыман.

|  |  |
| --- | --- |
|  | 4 вӱдшор Викиклатыште? |
# Мексика

**МексикаEstados Unidos Mexicanos*|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Мексикын тистыже | Мексикын ойыпшо |

 |
|  |
|
Чапмуро: *Himno Nacional Mexicano* |
| **Негызлыме** | 1810 |
| **Кугыжаныш йылме** | испан |
| **Рӱдола** | Мехико |
| **Виктем йӧн** | республик |
| **Президент** | Фелипе Кальдерон |
| **Кумдык** вӱд ӱмбал % | 14-ше тӱняште 1 972 550 км² 2,5 |
| **Калык чот** чаклык | 11-ше тӱняште 111 211 789 (2009) 55 еҥ/км² |
| **Валюта** | песо (MXN) |
| **ЭЧЙ** ЭЧЙ/еҥ  | 13-ше тӱняште 1 085 млрд. $ (2010)
46-ше тӱняште
 10 211 $  |
| **Интернет-домен** | .mx |
| **Телефон-код** | +52 |
| **Шагат ӱштӧ** кеҥежым | UTC-6/-8 UTC-6/8 |

**Мексика** (испанла *México*) — эл Йӱдвел Америкыште.
# Психологий

**Психологий** — психикын закономерностьшым, формыжым, кузе вияҥмыжым шымлыше шанче.

Шымлыше психологий, вигак, шымла психикым, тудын принципшым, законжым ден механизмжым, тудо дене кылдалтме процессым ден лиймашым.

Практический (прикладной) психологий налме психике нерген палымашым чон сфере дене кылдалтме айдемын илышыже гыч практический задачым решатлымаш верч кучылташ тырша.

Мутлан, тиде улыт:

йоча-влакым куштымашын ден туныктымашын пашаже (*вияҥмаш психологий*)
ешыште гармоничный коклым чоҥымаш (*еш психологий*)
шемер коллективыште вашкылын, паша мотивацийым ден уш пашам ыштен кертмашым нӧлтымашын йодыш-влак (*паша психологий*)
шкенче кушмашын ден вияҥмашын задачышт,
решатлымаш иктаж-могай еҥын илышыштыже неле ситуацийым, тудын гыч еҥ шкевуя лекмашым муын ок керт (*консультативный психологий*)
*клинический психологий*, психиатрий дене пырля, ыштылеш психике шолдыргымашын терапийжым, нунын диагностикшым, тыгак соматический чер дене орланыше еҥлан психологический полшымашым

Психикын процесс ден лиймаш:

Умылымаш (рушла: восприятие)
Вуйшоныш (шоныш, шонымаш, мышлений)
Шам (сознаний)
# Юмо Крешын

**Юмо Крешын** — христиан пайрем. Иоан Креститель Исус Кристосым Иордан эҥерыште тынеш пуртымо лӱмеш пайремлалтеш.

"Исус Иоан Утарыше дек тынеш пураш толын. Исуслан тынеш пураш да язык деч кораҥаш оккӱлым пален, Иоан Тудым чарен ойлен: "Тиде мыланем Тыйын тынеш пурымет кӱлеш, а Тый мый декем толынат!" Но Исус тудлан вашештен: "Ынде тек тыге лиеш. Тидын дене ме кӱлеш семын Юмын шонымыжым шуктена". Тидын деч вара Иоан Исусым тынеш пуртен. Тынеш пурымеке, Исус тунамак вӱд гыч лектын. Тыгодым кава почылт каен, Иисус деке кӧгӧрчен семын Юмын Шнуй Шӱлышыжӧ волен, тыгодым кавапомыш гычак Йӱк шоктен: "Тиде Мыйын йӧратыме Эргым, Тудын велне Мыйын поро кумылем".

## Кылвер-влак