Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1953

**Йоҥылыш: "{" пунктуационный символым кучылташ ок лий.**

|  |  |
| --- | --- |
|  | 1953 Викиклатыште? |

## Мо лийын

## Кӧ шочын

* 23 шорыкйол – Маклашин, Борис Владимирович, сӱретче, туныктышо, Россий Федераций культурын заслуженный пашаеҥже, Марий Эл Республикын заслуженный художникше
* 22 пургыж – Геннадий Смирнов, марий серызе, почеламутчо, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1998).
* 4 ага – Шулдыр Васлий, Шулдыр Васлиймарий серызе, почеламутчо, драматург, журналист, Россий Cерызе-влак ушемын йыжъеҥже (1993), Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1996).
* 22 ага — Валентина Евгеньевна Кутасова, марий шанчызе, историк, туныктышо, историй шанче кандидат (2000), доцент (2009).
* 28 ага – Владимир Иванович Чистополов, руш серызе, почеламутчо, журналист, Марий Эл Республикын сулло журналистше (2002), Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2003).
* 21 пеледыш – Сергей Коробейников, руш серызе, педагогике шанче кандидат (2004), Россий Cерызе-влак ушемын йыжъеҥже (2002).
* 20 сӱрем – Анатолий Подольский, руш серызе, почеламутчо, Россий Cерызе-влак ушемын йыжъеҥже (2006).
* 6 теле – Валерий Николаев, руш серызе, почеламутчо.
* 7 теле – Анатолий Ильич Радыгин, марий мер пашаеҥ, Удмурт Республикын сулло юристше (2002), Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (2009), «Одо Марий Ушем» организацийын сопредседательже (1996), Удмуртийысе калыкле-тӱвыра автономийын (НКА) Вуйлатышыже (2015 ий гыч), Марий Эл Республикын Удмуртийыште палемдыме еҥже (2002 ий гыч), Марий Мер Каҥашын Оналмашше (2000–2004), Марий Мер Каҥашын йыжъеҥже (2000 ий гыч).

## Кӧ колен
# Тептеҥыз

Кузе тӱнямбалсе тептеҥызым шеледалташ лиеш.Файл:Mappemonde oceanique Serret.gif the World Ocean mappemonde océanique Serret
**Тептеҥыз** — тӱҥ шинчалан вӱд ужаш. 71 наре процент мландеӱмбач тӱнямбалсе тептеҥыз дене леведалтын.

Тӱнямбалсе тептеҥыз визыт тептеҥызыш шеледалтеш:

* Тыныс (Тихий) Азийым да Австралийым Америка деч ойыркала.
* Атлантик (Атлантический) Америкым Европо да Африка деч ойыркала.
* Индий (Индийский) Кечывалвел Азийым мушкеш да Австралийым Африка деч ойыркала.
* Йӱдвел Ийшогышо але Арктик (Северный ледовитый) Йӱдвел Америкым да Евразийым мушкеш.
* Кечывалвел (Южный) Антарктидым авыркала.

Вара Тыныс да Атлантик тептеҥызым Экватор дене Йӱдвел да Кечывалвел ужашыш шеледаш лиеш.

Совет жапыште чыла школышто туныктеныт, нылыт тептеҥыз веле уло (Кечывалвел тептеҥыз деч посна). Тудым 2000 ийыште Калык коклаште Гидрографий организаций шотыш налаш рашемден.

## Важ-влак
# Физике

**Физике** (акрет грекла φύσις - *пӱртӱс* гыч) — пӱртӱс лиймаш-влакын кугурак закономерностьшо-влакым, материйын свойствыжым да ышталтмыжым, движенийын тӧртыкже-влакым тунемше естествознанийын ик тӱҥ ужашыже.