# Франций

**ФранцийRépublique française*|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Францийсын тистыже | Францийын ойыпшо |

 |
|  |
|
Калыкле девиз: *Liberté, Égalité, Fraternité*
Чапмуро: *La Marseillaise* |
| **Негызлыме** | 843 |
| **Кугыжаныш йылме** | француз |
| **Рӱдола** | Париж |
| **Виктем йӧн** | республик |
| **Президент** | Эмманюэль Макрон |
| **Премьер-министр** | Элизабет Борн |
| **Кумдык** вӱд ӱмбал % | 47-ше тӱняште 674 843 км² 0,26 |
| **Калык чот** чаклык | 20-шо тӱняште 64 102 000 (2007) 114 еҥ/км² |
| **Валюта** | эвро (EUR) |
| **ЭЧЙ** ЭЧЙ/еҥ  | 6-шо тӱняште 2,2 трлн. $ (2006)
18-ше тӱняште
 35 404 $  |
| **Интернет-домен** | .fr (+.eu) |
| **Телефон-код** | +33 |
| **Шагат ӱштӧ** кеҥежым | UTC +1 UTC +2 |

**Франций** (французла *France*) — Европысо эл. Элын лӱмжӧ акрет годсо франк-влакын этнимышт деч шога. Францийын калыкше пудыранен, романысе тукымвожшо уло да романысе йылме дене ойла.

Калык — 62 814 233 метрополий ден 67 848 156 еҥ - 20201 июльышто аклыме (2020), тидын шотыштак 90 наре граждан — Влак улыт. 2019 ийлан вераҥдыме шотышто Францийын составше: католик — 41 %, религийдыме — 40 %, мусульман — 5 %, 2 %, лютеран — 2 %, моло религий — 2 %, православий — 2 %, иудей — влак — 1 % , будиторист — влак — 1 %, иудей-влак-1%, увер уке-1%.

Франций атом кучеман, НАТУН членже-влак кокла гыч ИКТЫЖЫНАТ, Уналыкеш Лӱдыкшыдымылыкшӧ Шотышто ик членжат лийын. 1950-ше ийла гыч — Ик кугыжаныш, Европысо ушемым ыштымаште участвоватлыше кугыжаныш-влак кокла гыч иктыже.

Тӧртыклукшо орган-кок пӧлеман парламент (Шудо Да Калык погынымаш). Административно-территориальный шеледалтмаш: 18 регион кундемысе (13 метрополий да 5 теҥыз регионысо департамент)-влакым пуртышо 101 департамент (96 метрополий да 5 теҥыз департамент-влак), 5 морный увертарымаш да 3 административно-территориальный образований ден 3 административно-территориальный образований-влакын ойыртеман департаментышт).

## Эртымгорно

Франций - официал лӱмжӧ Француз республик - Касвел Европысо кугыжаныш. Рӱдола - Париж. Элын лӱмжӧ акрет.

## Сӱспан-влак

Францийыш Мийымаш финанс-кечалтше йотэл, але картлан ик ийлан пуалтеш да тыгай тичмаш ий шуйалт кертеш. Тиде типан илаш видым пуымо негыз-ситыше капиталын улмыжо, тыгак Францийыште тарваныдымаш лийшаш. Элыште лийме 5 ий эртымек, вес элын гражданинже ПМСЛАН правам налеш, вара вигак гражданствыш документым пуа.

Визитер (визитер) - кужу жап вучымо визытан, эквивалент визыт. Йотэл элыште финанс вуйыншогышым налаш кужун визым налеш. Тудо Францийыш толеш. 3 тылзе жапыште иммиграцийым да интеграцийым (СССР) управленийыште сералташ кӱлеш. Вара йотэл префектурышто картым Налеш Уныка. Документым пуымо жап-2-3 тылзе.

## Экономике

Франций-кугу тӱзланыше стационар эл, йӧнозанлык производствын объёмжо почеш ик верым налеш. Элгӧргысӧ валовой лектыш 2009 ийыште тролл доллар) 1,9 трл (2,6 трл доллар). КАЛПАК тиде ийыштак 30 691 евро (42747 доллар). Франций лӱмдымӧ ВП - 6-мый тыныслыкын экономике вийже улам АУШ, Китай, Японий, Немыч Эл да Кугу Британий деч вара (2018 ийлан увер). Паран 551 602 км2 км2 шке территорийже дене келшышын 64 миллион дене еҥ, Франций кугу эллан шотлалтеш. А экономике нелытше тӱнямбалысе ареныште ик тӱҥ рольым модаш кертеш. Францийын рӱдӧ географий положенийже гыч Тӱҥалын Европышто, Касвел Европысо тӱҥ торгайымаш корнылаштыже: Кыдалаш теҥыз, Ласа-Манаша, Атлантике.

1957 ийыште ыштыме ик европысо чумыр рынкын ужашыштыже француз предприятий-влакын вияҥмышт, а ончычсо колоний ден теҥызысе территорий-шамыч коммерций дене кылдалтше партеран улыт.

## Важ-влак