Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Лоптык

**Лоптык** — сферик координат радамлыклаште кучылтмо географик координат, кудо Мландыште, Кечыште, планетлаште да пылпомыш сферыште объектын экватор да эклиптик деч торалыкшым палемдаш полша.

## Тыгак ончо

* Параллель
* Географик координат-влак
* Кутык
# 2011

**Йоҥылыш: "{" пунктуационный символым кучылташ ок лий.**

|  |  |
| --- | --- |
|  | 2011 Викиклатыште? |

## Мо лийын

## Кӧ шочын

## Кӧ колен

* 13 шорыкйол — Светлана Эсаулова, марий серызе, почеламутчо, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1991).
* 14 пургыж — Евгений Афанасьевич Хлебников, йылмызе, шанчызе, туныктышо, мер пашаеҥ, философий шанче кандидат, Марий Эл Республикысе С.Г. Чавайн лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше.
# 11 вӱдшор

|  |
| --- |
| ← **вӱдшор** → |
| Шч | Кш | Вр | Из | Кг | Шм | Рш |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |
| 2026 ий |

**11 вӱдшор** (11 апрель) — григориан кечышот почеш идалыкын 101-ше (кужемдыме ийлаште — 102-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 264 кече кодеш.

## Пайрем да памятный дате-влак

* Паркинсонын черже ваштареш кучедалме кече.
* Концлагерьлаште колышо-влакым шарныме кече.
* Россий — Юж аралтыш (противовоздушный оборона) войскан кечыже.
* Уганда — Эрык кече.

## Лӱмгече

* Католик лӱм-влак: Эмма, Леонтий, Филипп, Валерий, Станислав.
* Танле (православный) лӱм-влак: Антип, Иван, Кирилл, Марк, Яков.

## Событий-влак

*Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 11 кечысе событий-влак*

* 1968 ий — Провой кундем Красногорский посёлкысо «Электродвигатель» заводым почмо.

### Тӱням мучко

* 1857 ий — Александр Кокымшо кугыжа Российын у ойыпшым пеҥгыдемден: тушто кок вуян арсланым сÿретлыме лийын.
* 1909 ий — Телль-Авив олалан негызым пыштыме.
* 1945 ий — Бухенвальд концлагерьыште восстаний лийын. Пленник-влак шкеныштым шке утарен кертыныт.

## Шочыныт

*Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 11 кечынже шочшо-влак*

* 1914 ий — Илья Васильев, марий серызе, туныктышо, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
* 1930 ий — Зоя Александровна Киселёва, Марий Эл Республикын сулло агрономжо, ял озанлык пашаен шочын. Килемар районысо «Рассвет» колхозышто 29 ий, «Броневик» совхозышто 5 ий пашам ыштен. 1974-1979-ше ийлаште СССР кӱшыл погынын депутатше лийын. Пашажым аклен, «Знак Почёта» орден да кугыжаныш чап танык дене палемденыт.
* 1947 ий — Валериан Арсеньевич Идабаев, кугыжаныш пашаеҥ. Шкеже тудо Курыкмарий кундем гыч. Козьмодемьянскысе ӱй заводын вуйлатышыжлан пашам ышта. Кугыжаныш погынын депутатшат лийын.
* 1956 ий — Олег Дмитриевич Краснов, спортсмен да туныктыш пашаеҥ. Юлсер кундем Алексеевское посёлкышто шочын. Тудын тунемшыже-влак кокла гыч Россий спорт мастер лӱмым налшат уло. Тиде – Дмитрий Николаевич Екатеринин. Олег Дмитриевич – Россий Федерацийысе образованийын отличникше.
* 1962 ий — Александр Леонидович Иванов, спорт пашаеҥ да туныктышо. Тудын паша корныжо У Торъял кундемысе Кузнеч тӱҥ школ дене кылдалтын. Тудо Россий Федерацийысе образованийын почётан пашаеҥже лӱмым нумалеш.

## Коленыт

*Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 11 кечынже колышо-влак*

## Калык пале

**Кирилл** кече. Тиде кечын ожно куэ пушеҥгылан кугу тÿткышым ойыреныт. Лÿмынак куэрлашке каеныт да куэвÿд ден изи укшыжым конденыт. Тиде укш дене черле еҥым пераш да вÿдшым тудлан йÿкташ гын, вашке паремеш манын ÿшаненыт.

|  |  |
| --- | --- |
|  | 11 вӱдшор Викиклатыште? |
# 1957

**Йоҥылыш: "{" пунктуационный символым кучылташ ок лий.**

|  |  |
| --- | --- |
|  | 1957 Викиклатыште? |

## Мо лийын

## Кӧ шочын

* 16 шорыкйол – Юрий Алексеевич Калиев, марий шанчызе, философ, туныктышо, философий шанче доктор, профессор.
* 3 пургыж – Шкалина Галина Евгеньевна, марий шанчызе, историк, культуролог, философ, туныктышо, профессор, философий шанче кандидат (1986), культурологий доктор (2003), М.А. Кастрен Обществе премийын лауреатше (2000), Россий Федерацийын кӱшыл профессионал туныктышын почётан пашаеҥже (2007), Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (2012).
* 1 ӱярня – Антонина Николаевна Шакирова, марий серызе, журналист, Марий Эл Республикын сулло журналистше.
* 25 вӱдшор – Альберт Васильев, марий серызе, почеламутчо, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2003).
* 19 сорла – Алевтина Сенькова, марий серызе, почеламутчо.
* 11 шыжа – Владимир Иванов (Владимир Алексеевич Иванов), марий серызе, почеламутчо.
* 28 кылме — Кудрявцев Владимир Геннадьевич, марий шанчызе, сӱретче, туныктышо, искусствоведений кандидат (1989), искусствоведений доктор (2005), Марий Эл Республикысе сымыктышын сулло пашаеҥже (2006), Россий Федерацийысе тӱвыран сулло пашаеҥже (2013).
* 16 теле – Зинаида Долгова (Зинаида Васильевна Долгова), марий серызе, почеламутчо, драматург, артист, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1975), Марий АССР-ын сулло артистше (1996), Марий АССР-ын Калык артистше (1999), Йыван Кырла лÿмеш театр премийын лауреатше (ныл гана).

## Кӧ колен

* 24 пургыж – Алексей Эрыкан, марий серызе, почеламутчо, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1937).