Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ушымо Американ Штат-влак

**Ушымо Американ Штат-влакUnited States of America*|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| УАШ тисте | УАШ ойып |

 |
|  |
|
Калыкле девиз: *In God We Trust / E Pluribus Unum*
Чапмуро: *American National Anthem* |
| **Негызлыме** | 1776 |
| **Кугыжаныш йылме** | англичан |
| **Рӱдола** | Вашингтон |
| **Виктем йӧн** | федеративный республик |
| **Президент** | Дональд Трамп |
| **Кумдык** вӱд ӱмбал % | 3-шо/4-ше тӱняште 9 826 675 км² 6,76 |
| **Калык чот** чаклык | 3-шо тӱняште 310 901 000 (2010) 32 еҥ/км² |
| **Валюта** | доллар (USD) |
| **ЭЧЙ** ЭЧЙ/еҥ  | 1-ше тӱняште 14 256 млрд. $ (2009)
9-ше тӱняште
 46 381 $  |
| **Интернет-домен** | .us, .mil, .gov, .edu |
| **Телефон-код** | +1 |
| **Шагат ӱштӧ** кеҥежым | UTC-5/-10 UTC-4/-10 |

**Ушымо Американ Штат-влак (УАШ)** (англичанла *United States of America (USA)*) — эл Йӱдвел Америкыште.
Кумдык — 9,5 млн км² (тӱняште 4-ше верым айла). Калыкчот — 320 млн еҥ (2013 ий, оценка; тӱняште 3-шо верым айла). Рӱдола — Вашингтон ола.

Йӱдвелне Канада дене чек уло, кечывалвелне — Мексика дене, тыгак, Россий дене теҥыз чек уло. Тыныс тептеҥыз тиде элым касвелне мушкеш, эрвелне — Атлантик тептеҥыз, йӱдвелне — Йӱдвел тептеҥыз верланен. Кугыжаныш 50 штатлан да Колумбия федерал йырвеллан шелалтеш, тыгак, УАШ-ын кид йымалныже икмыняр отро-влак улыт. УАШ-ыште илыше-влакым американец-влак лӱмдат, а УАШ-лан — Америка лӱмым келыштареныт.

## Галерей

*
*
*
*

## Америке пуля

Икымше модмаш пирамидым пудырташ тӧчен, садыш шуҥгалтараш тӧчен шалата. Шаровникын категорийжым тӱкаш огыл. Модмаш умбакыже шуйна ик тӱшкасе шар-влакым шӱшкыл да пытартыш перыме семынак коклаш пуртен колта.

## Комментарий
# 8 ӱярня

|  |
| --- |
| ← **ӱярня** → |
| Шч | Кш | Вр | Из | Кг | Шм | Рш |
|   |   |   |   |   |   | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 | 31 |   |   |   |   |   |
| 2026 ий |

**8 ӱярня** (8 март) — григориан кечышот почеш идалыкын 67-ше (кужемдыме ийлаште — 68-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 298 кече кодеш.

## Пайрем да памятный дате-влак

* Ӱдырамаш-влакын калык-влак кокласе кечышт

## Лӱмгече

## Событий-влак

*Тугак ончо: Категорий:Ӱярня тылзын 8 кечысе событий-влак*

## Шочыныт

*Тугак ончо: Категорий:Ӱярня тылзын 8 кечынже шочшо-влак*

* 1952 — Валерий Данилович Дубников, озанлык вуйлатыше. 1977-ше ийыште Поранча кундемысе торфушемыште инженерлан пашам ышташ тӱҥалын да вуйлатыше мартеат шуын. Экономик академийын академикше. Тыгак тудо Совет Ушем кӱшыл погынын депутатше лийын. А 2004-ше ий гыч Марий Эл кугыжаныш погынын депутатше сомылым шукта.
* 1954 — Александр Германович Хлебников, туныктыш да спорт пашаеҥ, Марий Эл туныктышын сулло пашаеҥже. 1992-шо ий гычак Козьмодемьянск оласе коррекционный школ-интернатыште физкультурым вӱда.
* 1955 — Евгений Борисович Мещеряков, спорт пашаеҥ. Мордовий кундемыште шочын-кушкын. 2001-ше ийыште Волжск оласе спорт комитетын вуйлатышыжлан шогалын. Байдарка дене ияш туныктен шога.
* 1972 — Кадыкова Галина Николаевна, марий шанчызе, историк, туныктышо, историй шанче кандидат (2006), доцент (2010).
* 1974 — Светлана Талова, журналист палемда. 1996-шо ий гыч тудо «Пульс-радиошто» вӱдышылан тыршаш тӱҥалын. Икмыняр жап гыч «Пульс - радио» акционер ушемын тӱҥ редакторжо лиеш. А 9 ий ончыч Светлана Геннадьевна «3-шо канал» радион тӱҥ редакторжо. Кызыт РЕН ТВ «12 регион» телекомпанийын тӱҥ редакторжо. Тыгак кугыжаныш пашаштат Светлана шкенжым терга.

## Коленыт

*Тугак ончо: Категорий:Ӱярня тылзын 8 кечынже колышо-влак*

* 2016 — Илья Караев, марий серызе, почеламутчо, кусарыше, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2006), Пошкырт Элысе Яныш Ялкайн лӱмеш премийын лауреатше.

## Калык пале

|  |  |
| --- | --- |
|  | 8 ӱярня Викиклатыште? |