# Malaoỳ

|  |
| --- |
|  |
|  **Republic of Malawi** ((en)) |
|  **Dziko la Malaŵi** rw |
|  |
|  |
|  |
|  **Repoblikan'i Malaoy ((mg))**  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Antsipirihany) | (Antsipirihany) |

 |
| Teny filamatra *: Unity and Freedom (Firaisana sy Fahalalahana)* |
|  |
| **Teny ofisialy** | Fiteny anglisy, Fiteny chichewa |
| **Renivohitra** | Lilongwe 13° 57′ S, 33° 42′ E |
| **Tanàna ngeza indrindra** | Blantyre |
| **Fitondrana sy governemanta**  - Président | Repoblika Peter Mutharika |
| **Velarantany**  - Tontaliny  - Rano (%) | faha 98 118 484 km² 20,6 % |
| **Isam-ponina**  - Tontaliny (2025)  - hakitroka | faha 2 224 282 mpo. 187,6 mpo./km²
{{{1}}} |
| **Anaran'ny mponina** | Malawita |
| **Sandam-bola** | Kwacha malawita (`MWK`) |
| **Faritr'ora** | UTC +2 |
| **Hiram-pirenena** | *Mlungu salitsani malawi* |
| **Valan-tsehatra internet** |
| **Antso an-tariby** | `+265` |

I **Malaoỳ** dia firenena any amin' ny faritra atsimo ao Afrika na koa ao Afrika Atsinanana, tsy manana morontsiraka, manana velarana mirefy 118 484 km², eo anelanelan' i Môzambika sy i Zambia, ary i Tanzania. Voafaritry ny farihy Malawi na farihy Nyassa izy, farihy fahatelo aty Afrika amin' ny velarany, mandrakotra ampahadimin' ny velaran' i Malaoỳ ny farihy Malawi ary betsaka ny renirano mivarina ao. Atao hoe **Malaoita** na **Malaoiana** ny vahoakan' io firenena io.

Ny fiavian' ny anarana hoe *Malaoỳ* (avy amin' ny anaran' ny farihy, amin' ny fiteny banto) dia tsy mazava tsara; lazaina fa avy amin' ny mponina any atsimon' i Malaoỳ na lazaina fa maneho ny hazavan' ny masoandro rehefa miposaka eo amin' ny farihy (izay aseho eo amin' ny sainam-piren' i Malaoy).

Firenena be tendrombohitra i Malaoỳ. Ny ampahany be atsinanana amin’ ny taniny dia misy ny farihy Malawi, izay farihy lehibe fahatelo aty Afrika.

I Malaoỳ dia iray amin’ ny firenena misy mponina be hakitroka indrindra aty Afrika, ary ny ankamaroan’ ny mponina dia monina any ambanivohitra. Kristiana ny ankamaroan’ ny vahoala malaoita.

Ny fambolena no iankinan’ ny toekaren’ i Malaoỳ, nefa ianjadian’ ny fiovaovan’ ny toetrandro, indrindra ny haintany, izany fambolena izany.

Tamin’ ny taona 1964 no nahazoan’ i Malaoỳ ny fahaleovan-tenany raha nozanahin’ ny Britanika izy talohan’ izany. Mpikambana ao amin’ ny Commonwealth i Malaoỳ ary ny fiteny anglisy sy ny fiteny tsitseoa no fiteny ôfisialiny.

## Jereo koa

* **Firenena ao Afrika:** Afrika Atsimo - Alzeria - Angôla - Benino - Borkina Fasô - Borondy - Bôtsoana - Ejipta - Eritrea - Esoatiny (Soazilandy taloha) - Etiôpia - Gabôna - Gambia - Ganà - Ginea - Ginea Bisao - Ginea Ekoatôrialy - Jibotỳ - Kamerona - Kapvera - Kenia - Kômôro - Kôtidivoara - Lezôtô - Liberia - Libia - Madagasikara - **Malaoy** - Malỳ - Maorisy - Maoritania - Marôka - Môzambika - Namibia - Nizera - Nizeria - Oganda - Repoblika Arabo Saharaoy Demôkratika - Repoblika Demôkratikan' i Kôngô - Repoblikan' i Afrika Afovoany - Repoblikan' i Kôngô - Roanda - Saô Tôme e Prinsipe - Seisely - Senegaly - Siera Leôna - Sodàna - Sodàna Atsimo - Sômalia - Sômalilandy - Tanzania - Tôgô - Tonizia - Tsady - Zambia - Zimbaboe

* **Foko ao Malaoy**: Lemba (vahoaka) -
* **Tanàna ao Malaoy**: Blantyre sy Lilongwe

**Kôntinenta eto an-tany Afrika
* Amerika (Amerika Avaratra - Amerika Atsimo)
* Azia
* Eorôpa
* Ôseania
* Antarktika