Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tibet

I Tibeta ara-tantara
Tibetischer Kulturraum
I **Tibet** dia faritra an-dembalemba any avaratry ny tangoron-tendrombohitra Himalaya any Azia, onenan' ny Tibetana sy foko hafa (Monba, Qiang ary Lhoba) ary misy mponina Han sy Hui. I Tibet no lembalemba be mponina indrindra eto an-tany, ary 4 900 m ny haavony miohatra amin' ny ranomasina.

Ny velaran-tanin' i Tibet dia miova eo anelanelan' ny 1 221 600 km2 (ho an' ny Faritra Mizaka Tenan' i Tibet) sy 2 500 000 km2 (ho an' ny "Tibet ara-tantara" na "Tibet Lehibe". Ny renivohitra ara-tantara izay, araka ny mahazatra, ifantohan' ny fahefana ara-pivavahana sy ara-panjakana ao Tibet, dia i Lhasa.

Amin' ny anarana hoe "Tibet ara-tantara", ity faritra ity, izay takian' ny governemanta Tibetana any an-tsesitany, dia ahitana faritra telo nentim-paharazana:

* i Ü-Tsang: ny ampahany be amn' ny fizaran-taniny dia tafiditra ao amin' ny Faritra Mizaka Tenan' i Tibet;
* i Amdo: nisaraka ho Faritanin' i Qinghai sy Faritanin' i Gansu ary Faritanin' i Sichuan;
* i Kham: mizara amin' ny Faritanin' i Sichuan sy ny Faritanin' i Yunnan ary ny Faritra Mizaka Tenan' i Tibet).

Ilay atao hoe "Tibeta ara-tantara" izay takian' ny governemanta tibetana an-tsesitany dia misy faritra telo, dia i Ü-Tsang (ny ampahany be amin' io faritra io dia ao amin' ny Faritra Mizaka Tenan' i Tibet) sy i Amdo (izay mizara amin' ireto faritany ireto: i Qinghai sy i Gansu ary i Sichuan) ary i Kham (izay mizara amin' ireto faritany ao amin' ny faritra mizakatenan' i Tibeta: i Sichuan sy i Yunnan).

Miisa 6 000 000 any ho any ny Tibetana ao amin' ny Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina. Ny ankamaroan' ny Tibetana dia manaraka ny bodisma tibetana. Miteny amin' ny endrika isam-paritra telon' ny fiteny tibetana izy ireo. Ny fiteny tibetana dia ao amin' ny fianakaviam-piteny tibetô-birmana.

## Ony

* Yangtse

## Jereo koa

**Lisitry ny firenena any Azia: Afganistàna - Arabia Saodita - Armenia - Azerbaijàna - Bangladesy - Bareina - Botàna - Broney - Emirata Arabo Mitambatra - Filipina - Iemena - India - Indônezia - Iràka - Iràna - Israely - Japàna - Jeôrjia - Jôrdania - Kambôdia - Katara - Kazakstàna - Kirgizistàna - Kôety - Kôrea Atsimo - Kôrea Avaratra - Laôsy - Libàna - Maldiva - Malezia - Mianmara (na Birmania) - Môngôlia - Nepaly - Ômàna - Ozbekistàna - Pakistàna - Palestina - Rosia - Sina - Singapôro - Siria - Srilankà - Tailandy - Taioàna - Tajikistàna - Timôro Atsinanana - Torkia - Torkmenistàna - Vietnamy

**Fanjakana mbola misy olana: Abkazia - Karabaga Ambony - Kordistàna - Ôsetian' i Alania Atsimo - Riokio - Tibeta
# Yangzhou

﻿ / ﻿

| **Yangzhou**

|  |
| --- |
|  |

 |
| **Velarantany** | NC |
| **Haavo** |  |
| Isan'ny mponina | 539 715 |
| Ben'ny tanàna |  |
| Firenena |  Repoblika Entim-bahoakan'i Sina |
| Fanjakana |  |
| Faritany | Jiangsu |
| Faritra |  |
| Tanàna mifanolo-bodirindrina |  |

**Yangzhou** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Jiangsu ao Sina.

## Jeografia

Ny isam-ponina dia 539715 mponina tamin'ny taona 2013.

### Toe-tany

 Misy zavatra tsy ampy anatin'ity fizaràna ity. Ilaina mandray anjara ianao !
## Jereo koa

* Sina
	+ Jiangsu

## Tsiahy
# Papoazia-Ginea-Vaovao

Sainan' i Papoa Ginea Vaovao
Sarin-tany maneho an' i Papoazia-Ginea-Vaovao eto amin' izao tontolo izao
Sarin-tanin' i Papoazia-Ginea-Vaovao
I **Papoa Ginea Vaovao** na **Papoazia-Ginea-Vaovao** dia firenena ao Ôseania.
Ny renivohiny dia i Port Moresby. Ny tanàna lehibe indrindra dia i Port Moresby. 462 840 km2 ny velarantaniny ary 7 059 653 ny isa-mponiny araka ny fanisana natao tamin' ny taona 2011. Ny faritr' ora dia +10.

## Jereo koa

* Fiteny papoa

* Papoa (vahoaka)

* **Firenena ao Ôseania**: Aostralia - Nosy Koky - Fijy - Kiribaty - Nosy Marsaly - Mikrônezia - Naoro - Nioe - Zelandy Vaovao - Palaô - Papoazia-Ginea-Vaovao - Nosy Sôlômôna - Samôa - Tônga - Tovalo - Vanoato.

* **Ny kôntinenta:** Afrika - Azia - Eorôpa - Amerika - Ôsania
# Darwin

﻿ / ﻿

| **Darwin**

|  |
| --- |
|  |

 |
| **Velarantany** | NC |
| **Haavo** |  |
| Isan'ny mponina | 129 062 |
| Ben'ny tanàna |  |
| Firenena |  Aostralia |
| Fanjakana |  |
| Faritany | Faritany Avaratra |
| Faritra |  |
| Tanàna mifanolo-bodirindrina |  |

**Darwin** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Faritany Avaratra ao Aostralia.

## Jeografia

Ny isam-ponina dia 129062 mponina tamin'ny taona 2017.

### Toe-tany

 Misy zavatra tsy ampy anatin'ity fizaràna ity. Ilaina mandray anjara ianao !
## Jereo koa

* Aostralia
	+ Faritany Avaratra

## Tsiahy
# Melaneziana (vahoaka)

Zazavavy kely any Vanuatu
Ny **Melaneziana** dia vahoaka monina indrindra amin' ireo vondro-nosy mitambatra ao amin' i Melanezia, ao avaratra sy avaratra-atsinanan' i Aostralia, sy mahafaoka an' i Papoazia-Ginea-Vaovao sy an' i Kaledônia-Vaovao ary an' ireo vondro-nosy Solomon sy Vanoato ary Fijy.

## Fiaviany

Ny Melaneziana dia taranaky ny olona nifindra monina avy any amin' ny tapany atsimo-atsinanan' i Azia tamin' ny alalan' ny lakam-be tokony 3 000 taona tal. J.K. hatramin' ny taonarivo voalohany tal. J.K. Nizotra nankany atsinanana sy niorim-ponenana tsikelikely tao amin' ireo faritra a-morontsiraka tao amin' ireo nosy ireo izy ireo alohan' ny hidirany tany afovoan-tany.

## Asa fivelomana

Monina ambanivohitra ny Melaneziana. Mpamboly amin' ny tany avy nodorana mba hambolena zavamaniry misy vodiny, toy ny saonjo sy ny vomanga sy ny hafa koa ny Maleziana. Mampidi-bola amin' ny alalan' ny fanamboarana kôpra koa izy ireo. Mamboly kafe sy kakaô koa ny Melaneziana. Miompy kisoa sy karazana lamboala, izay ataony sorona amin' ny lanonana misy fomban-drazana izy ireo, ka ny henany dia zaraina amin' ny mpanatrika rehetra. Mihinana trondro ireo vahoaka maleziana monina a-morontsiraka.

## Kolontsaina

### Kolontsaina nentim-paharazana

Manana kolontsaina maro isan-karazany ny Melaneziana, dia kolontsaina tsy dia misy toetra itambarany firy. Ny olona manana traikefa amin' ny fitenenena sy amin' ny fandaminana ny fifandraisan' ny tontolo hita maso amin' ny tontolo tsy hita maso, sy ny fifandraisan' ny velona amin' ny maty no mitarika ny fiarahamonin' ny Melaneziana.

### Kolontsaina taty aoriana

Rehefa nifandray amin' ny mpivarotra sy misiônera kristiana tamin' ny faran' ny taonjato faha-19 sy tamin' ny fiandohan' ny taonjato faha-20 ny Melaneziana dia tsy nanary ny fomban-drazany fa namorona fivavahana mampifangaro finoana sy fomba, dia ny fivavahana amin' ny sambo, ny finoana milenarista izay inoany fa hisehoan' ny sambo hitondra harena ho azy ireo. Tamin' ny taona 2011 dia fantatra fa ny 92 %n' ny Maleziana dia Kristiana.

## Fiteny any Melanezia

Ankizy mpianatra any amin' ny nosy Solomon
Miteny amin' ny fiteny maro ao amin' ny fianakaviam-piteny aostrôneziana na malaiô-pôlineziana ny Melaneziana, indrindra ny sampam-piteny ôseaniana na ôseanika, sy amin' ireo vondrom-piteny papoa tsy miray fianakaviana. Maro koa ireo fiteny kreôly tenenin' ny Melaneziana, toy ny tok pisin, ny hiri motu, ny pijin, ny bislamara ary ny ny maley papoa.

## Jereo koa

* Fiteny melaneziana
* Melanezia

* Papoa (vahoaka)
* Tompon-tanin' i Aostralia
* Dravidiana (vahoaka)
* Negritô
* Pigmea
# Christopher Luxon

Christopher Luxon
**Christopher Mark Luxon** dia mpanao politika neozelandey mizaka ny zom-pirenen'i Zelandy Vaovao teraka ny 19 Jolay 1970 tao Christchurch. Praiminisitra tany Zelandy Vaovao izy hatramin'ny faran'ny Novambra 2023. Mpitarika ny mpanohitra tao amin'ny Antenimieran'ny Zelandy Vaovao izy teo aloha.

Christopher Luxon dia teraka tao Christchurch any amin'ny faritr'i Canterbury any amin'ny Nosy Atsimon'i Zelandy Vaovao ary izy no lahimatoa tamin'ny zanakalahy telo tao amin'ny fianakaviana.
# Charles III.

Fanjakan'i Charles III.
**Charles III.(Charles Philip Arthur George)*; teraka ny 14 Novambra 1948 tao Lôndôna) dia Mpanjakan'i  Fanjakana Mitambatra sy ireo fanjakana Commonwealth 14 hafa nanomboka ny 8 Septambra 2022.

Teraka tao amin'ny Lapan'i Buckingham i Charles tamin'ny fotoana nanjakan'ny raibeny, King George VI., ary lasa mpandova ny reniny, Queen Elizabeth II, tamin'ny 1952.

## Mpanjakan'i Fanjakana Mitambatra

| nodimbiasany |  Mpanjakan'i Fanjakana Mitambatra | mpandimby |
| --- | --- | --- |
| Elizabeth II 1952-2022 | Charles III. 2022- |  |

## Jereo koa

* Diana, Andriambavin'i Valesa

## Jereo koa
# East Wenatchee, Washington

﻿ / ﻿

| **East Wenatchee, Washington**

|  |
| --- |
|  |

 |
| **Velarantany** | 9,87 km2 |
| **Haavo** |  |
| Isan'ny mponina | 13 190 |
| Ben'ny tanàna | Steven C. Lacy |
| Firenena |  Etazonia |
| Fanjakana |  |
| Faritany | Washington (state) |
| Faritra |  |
| Tanàna mifanolo-bodirindrina | East Wenatchee, Washington |

**East Wenatchee, Washington** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Washington, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 98802..

## Jeografia

Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 47.4213888889 ary -120.288055556.
Ny faritr'ora dia GMT -8.

## Jereo koa

* Etazonia
	+ Washington

### Rohy ivelany

* City of East Wenatchee
# Selah, Washington

﻿ / ﻿

| **Selah, Washington**

|  |
| --- |
|  |

 |
| **Velarantany** | 11,71 km2 |
| **Haavo** |  |
| Isan'ny mponina | 7 147 |
| Ben'ny tanàna |  |
| Firenena |  Etazonia |
| Fanjakana |  |
| Faritany | Washington (state) |
| Faritra |  |
| Tanàna mifanolo-bodirindrina | Selah, Washington |

**Selah, Washington** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Washington, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 98942..

## Jeografia

Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 46.6522222222 ary -120.535.
Ny faritr'ora dia GMT -8.

## Jereo koa

* Etazonia
	+ Washington

### Rohy ivelany

* City of Selah
# Sonoma, Kalifornia

﻿ / ﻿

| **Sonoma, Kalifornia**

|  |
| --- |
|  |

 |
| **Velarantany** | 7,102 km2 |
| **Haavo** |  |
| Isan'ny mponina | 10 648 |
| Ben'ny tanàna | Linda Kelly<ref name='' |-='' |='' [[Firenena]]='' ||='' [[Sary:Flag='' of='' the='' United='' States.svg|link='|25px|border]] [[Etazonia]]' |-='' |='' [[Fanjakana]]='' ||='' |-='' |='' [[Faritany]]='' ||='' <span='' class='flagicon'> California |
| Faritra |  |
| Tanàna mifanolo-bodirindrina | Sonoma, Kalifornia |

I **Sonoma, Kalifornia** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Sary:Flag of California.svg California, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 95476..

## Jeografia

Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 38.2888888889 ary -122.458888889.
Ny faritr'ora dia GMT -8.

## Rohy ivelany

* www.sonomacity.org
# Alturas, Kalifornia

﻿ / ﻿

| **Alturas, Kalifornia**

|  |
| --- |
|  |

 |
| **Velarantany** | 6,342 km2 |
| **Haavo** |  |
| Isan'ny mponina | 2 827 |
| Ben'ny tanàna |  |
| Firenena |  Etazonia |
| Fanjakana |  |
| Faritany |  California |
| Faritra |  |
| Tanàna mifanolo-bodirindrina | Alturas, Kalifornia |

I **Alturas, Kalifornia** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Sary:Flag of California.svg California, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 96101..

## Jeografia

Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 41.4872222222 ary -120.5425.
Ny faritr'ora dia GMT -8.

## Rohy ivelany

* City of Alturas, California Archived Febroary 2, 2002 at the Wayback Machine
# Vondrom-piteny paleô-siberiana

Ny **fiteny paleô-siberiana** na **paleô-aziatika** na **hiperbôreana** dia vondrom-piteny ahitana fianakaviam-piteny madinika efatra ao amin' ny tapany atsinanan' i Siberia. Ireto avy ireo fianakaviam-piteny ao amin' io vondrona paleo-siberiana io:

* ny fianakaviam-piteny ieniseiana (ahitana ny fiteny keta sy ny fiteny ioga; ny ankamaroany dia fiteny maty);
* ny fianakaviam-piteny tsoktsa-kamtsadala (na loôravetlàna na tsokotko-kamtsatkàna) (ahitana ny fiteny tsoktsa, ny fiteny aliotora, ny fiteny koriaka, ny fiteny kereka ary ny fiteny itelmena na kamtsadala);
* ny fiteny nivke (na giliàka, fiteny manirery).
* ny fiteny iokagiry (fiteny manirery).
* ny fianakaviam-piteny eskimô-aleota (indraindray ampidirina ao)
* ny fianajaviam-piteny aino (indraindray ampidirina ao)

## Jereo koa

### Fianakaviam-piteny lehibe

* Fianakaviam-piteny afrô-aziatika
* Fianakaviam-piteny nizerô-kôngôley
* Fianakaviam-piteny nilô-sahariana
* Fianakaviam-piteny indô-eorôpeana

* Fianakaviam-piteny altaika

* Fianakaviam-piteny oraliana
* Fianakaviam-piteny dravidiana
* Fianakaviam-piteny sinô-tibetana
* Fianakaviam-piteny aostrôaziatika
* Fianakaviam-piteny aostrôneziana
* Fianakaviam-piteny hmông-miena
* Fianakaviam-piteny tay-kaday
* Fianakaviam-piteny japônika
* Fianakaviam-piteny na-dene
* Fianakaviam-piteny eskimô-aleota

### Vondrom-pianakaviam-piteny

* Vondrom-piteny kôisàna;
* Vondrom-piteny kaokaziana
* Vondrom-piteny paleô-siberiana;
* Vondrom-piteny papoa;
* Vondrom-piteny amerindiana;
* Vondrom-pitenin'ny tompontanin'i Aostralia;
* Vondrom-piteny any Andamàna.
# Fiteny tsovasa

Ny **fiteny tsovasa** dia fiteny ao amin' ny sampana ôgora amin' ny fiteny torkika. Atao hoe Чӑваш чӗлхи ity fiteny ity amin' ny teny tsovasa. Ny Tsovasa sy ny Rosiana sasany dia miteny tsovasa any andrefan' ny tendrobohitra Ural ao amin' ny Repoblikan' i Chuvashia ao amin' ny Federasiônan' i Rosia. Olona iray tapitrisa eo ho eo no miteny azy io.

## Jereo koa

* **Vahoka torkika sasany:** Azery - Baskira - Gagaoza - Iakoty - Kaskay - Kazàka - Kirgizy - Oigoro - Ozbeka - Tatara - Tiorka - Torkmena - Tovàna - Tsovasa
* **Fiteny torkika sasany**: fiteny afsara - fiteny argo - fiteny azery - fiteny baskira - fiteny gagaoza - fiteny iakoty - fiteny kaskay - fiteny kazàka - fiteny kiptsaka - fiteny kirgizy - fiteny ôgora - fiteny ôgoza - fiteny oigora - fiteny ozbeka - fiteny tatara - fiteny tatara krimeana - fiteny tatara siberiana - fiteny tiorka - fiteny torkmena - fiteny tovàna - fiteny tsovasa