# Azia

Ny misy an' i Azia eto amin' izao tontolo izao
I **Azia** na **Asia** dia kôntinenta ahitana firenena miisa 46, izay voafaritry ny Ranomasimbe Arktika ao avaratra, ny andilan-dranomasin' i Bering sy ny Ranomasimbe Pasifika ao atsinanana, ny Ranomasimbe Indiana ao atsimo, ary ny Ranomasina Mena sy ny Ranomasina Mediteranea ao atsimo-atsinanana. Ny efitra manasaraka an' i Azia sy Eorôpa dia nifanarahana fa ny tendrombohitra Ural. Raha heverina ho kôntinenta iray i Azia sy i Eorôpa noho izy ireo tany mitohy dia antsoina hoe Eorazia. Manana velarana 43 810 582 km2 i Azia ka izy no be velarana indrindra amin' ny kôntinenta rehetra. Izy koa no be mponina indrindra (4,3 lavitrisa: 60 % amin' ny mponina eran-tany). Ao no ahitana ny tendrombohitra avo indrindra, dia i Everest, izay mahatratra 8 848 m.

Sarin-tanin' i Azia
Mifanjohy mankany Ôseania ny nosy sy ny tamba-nosy ao atsimo-atsinanana: anisan' izany ny vondro-nosy Filipina sy ny vondro-nosy Indônezia (i Sumatra sy i Java ary i Sulawesi), i Bôrneô ary i Ginea Vaovao. Ao avaratra atsinanan' i Azia no ahitana ny vondro-nosin' i Japàna sy ny nosy Sakhalin. Ao amin' ny Ranomasimbe Indiana no misy ny nosy Srilanka sy ny tamba-nosy madinika toa ny an' i Maldiva sy ny nosy Andaman sy Nikobar.

## Ny faritra ao Azia

### Ny faritra ao Azia araka ny famaritan' ny Firenena Mikambana

Araka ny famaritan' ny Firenena Mikambana dia izao ny faritra hita ao Azia: Azia Avaratra, iAzia Afovoany, Atsinanana Afovoany, Azia Atsimo, Azia Atsinanana, ary Azia Atsimo-Atsinanana.

#### Azia Avaratra

Fizaràm-paritra any Azia
I Azia Avaratra dia ahitana an' i Siberia ny faritra Farany Atsinanana rosiana, ary indraindray koa i Môngôlia sy i Mantsoria izay atambatra amin' i Azia Atsinanana amin' ny ankapobeny.

#### Azia Afovoany

I Azia Afovoany hita eo afovoan' ny kôntinenta aziatika izay mivelatra manodidina ny Ranomasina Kaspiana, ny Ranomasin' i Aral ary ny farihy Balkhach. I Kazakstàna, i Ozbekistàna, i Tajikistàna, i Torkmenistàna ary i Kirgizistàna no firenena ao Azia Afovoany.

#### Atsinanana Afovoany

Ny faritra Atsinanana Afovoany dia ny tapany atsimo-andrefan' i Azia. I Arabia Saodita, i Iràka, i Iemena, i Ômàna, i Iràna, i Siria, i Jôrdania, i Israely, i Palestina ary i Torkia no firenena ao amin' ity faritra ity.

#### Azia Atsimo

I Azia Atsimo dia faritra atsimo ao Azia izay mahafaoka an' i Afganistàna, i Bangladesy, i Botàna, i India, Ny vondro-nosy Maldiva, i Nepaly, i Pakistàna ary i Srilanka. Faritra be mponina indrindra eto an-tany i Azia Atsimo, izay onenan' olona miisa 1,9 lavitrisa tamin' ny taona 2019, izany hoe ampahefatry ny mponina maneran-tany.

#### Azia Atsinanana

Faritra atsinanana ao amin' ny kôntinentan' i Azia i Azia Atsinanana. Ireto avy ny firenena hita ao Azia Atsinanana: Sina, Kôrea Avaratra, Kôrea Atsimo, Japàna ary i Taioàna. Manampy azy ireo i Môngôlia (izay indraindray atao isan' i Azia Afovoany) sy i Vietnamy sy i Singaporo (noho ny antony ara-kolontsaina, atambatra matetika amin' i Azia Atsimo-Atsinanana), ny faritra rosiana Atsinanana Indrindra koa dia azo ampidirina ao. Matetika dia akambana amin' ny faritra Farany Atsinanana izy.

#### Azia Atsimo-Atsinanana

I Azia Atsimo-Atsinanana dia ny faritr' i Azia any atsinanan' i India sy any atsimon'

I Broney, i Filipina, i Indônezia, i Kambôdia, i Laôsy, i Malezia, i Mianmara, i Sina. i Tailandy, i Timôro Atsinanana ary i Vietnamy no firenena ao Azia Atsimo-Atsinanana.

### Faritra hafa

#### Ny faritra hafa ao Azia

* Azia Avaratra Atsinanana

* Atsinanana Indrindra
* Masreka
* Zana-kontinenta Indiana
* Siberia
* India Atsinanana
* Indôsina
* Tsinam-Bolana Lonaka
* Saikanosin' i Arabia
* Kaokazy
* Anatôlia

#### Faritra ara-tantara ao Azia

* Siria
* Palestina (faritra)
* Mesôpôtamia

Azia
Amerika - Eoropa - Afrika - Azia - Oseania - Antartika
## Jereo koa

**Ireo kôntinenta Afrika - Azia - Eorôpa - Amerika (Amerika Avaratra - Amerika Atsimo) - Antarktika - Ôseania - Eorazia

**Lisitry ny firenena any Azia: Afganistàna - Arabia Saodita - Armenia - Azerbaijàna - Bangladesy - Bareina - Botàna - Broney - Emirata Arabo Mitambatra - Filipina - Iemena - India - Indônezia - Iràka - Iràna - Israely - Japàna - Jeôrjia - Jôrdania - Kambôdia - Katara - Kazakstàna - Kirgizistàna - Kôety - Kôrea Atsimo - Kôrea Avaratra - Laôsy - Libàna - Maldiva - Malezia - Mianmara (na Birmania) - Môngôlia - Nepaly - Ômàna - Ozbekistàna - Pakistàna - Palestina - Rosia - Sina - Singapôro - Siria - Srilankà - Tailandy - Taioàna - Tajikistàna - Timôro Atsinanana - Torkia - Torkmenistàna - Vietnamy

**Fanjakana mbola misy olana: Abkazia - Karabaga Ambony - Kordistàna - Ôsetian' i Alania Atsimo - Riokio - Tibeta