Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Takarazuka

﻿ / ﻿

| **Takarazuka**

|  |
| --- |
|  |

 |
| **Velarantany** | NC |
| **Haavo** |  |
| Isan'ny mponina | 219 789 |
| Ben'ny tanàna |  |
| Firenena |  Japana |
| Fanjakana |  |
| Faritany | Hyōgo |
| Faritra |  |
| Tanàna mifanolo-bodirindrina |  |

**Takarazuka** dia tanàna ao amin'ny prefektioran'i Hyōgo ao Japana.

## Jeografia

Ny isam-ponina dia 219789 mponina tamin'ny taona 2017.

### Toe-tany

 Misy zavatra tsy ampy anatin'ity fizaràna ity. Ilaina mandray anjara ianao !
## Jereo koa

* Japana
	+ Hyōgo

## Tsiahy
# Bangkok

| **Bangkok**

|  |  |
| --- | --- |
| - |  |

 |
| **Velarantany** | NC |
| **Haavo** |  |
| Isan'ny mponina | 6 355 144 |
| Ben'ny tanàna | Sukhumbhand Paribatra |
| Firenena | Tailandy |
| Fanjakana |  |
| Faritany | Bangkok |
| Faritra |  |
| Tanàna mifanolo-bodirindrina | Bangkok กรุงเทพฯ *Krung Thep* |

**Bangkok** (amin'ny fiteny thai กรุงเทพมหานคร ou กรุงเทพฯ *Krung Thep* hiaino) dia renivohitr'i Tailandy, Sady tanàna no faritany ny tanànan'i Bangkok (Milli).

## Ny anarany

* amin'ny fiteny thai : กรุงเทพ มหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุธยา มหาดิลกภพ นพรัตน์ราชธานีบุรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยะวิษณุกรรมประสิทธิ์

* raha ovaina amin'ny soratra latina : *Krung Thep mahanakhon bowon rattanakosine mahintara ayuthaya mahadilok popnopparat ratchathani buriromudomratchaniwet mahasathan-amonpiman-avatansathri-sakkathatitya visnukamprasit*

Araka ny lazain'ny *Guinness World Records* io anarana i ono anaran-toerana lava indrindra eo an-tany.

* Bangkok
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Toe-tany

## Tantara

## Toe-karena

## Fianarana

## Jereo koa

### Rohy Ivelany

* ((th)) Tranonkalan'ny tanànan'ny Bangkok

### Tsiahy

|  |
| --- |
|  |
# Chigasaki

﻿ / ﻿

| **Chigasaki**

|  |
| --- |
|  |

 |
| **Velarantany** | NC |
| **Haavo** |  |
| Isan'ny mponina | 231 657 |
| Ben'ny tanàna |  |
| Firenena |  Japana |
| Fanjakana |  |
| Faritany | Kanagawa |
| Faritra |  |
| Tanàna mifanolo-bodirindrina |  |

**Chigasaki** dia tanàna ao amin'ny prefektioran'i Kanagawa ao Japana.

## Jeografia

Ny isam-ponina dia 231657 mponina tamin'ny taona 2017.

### Toe-tany

 Misy zavatra tsy ampy anatin'ity fizaràna ity. Ilaina mandray anjara ianao !
## Jereo koa

* Japana
	+ Kanagawa

## Tsiahy
# Gōjū-Ryū

## Tantara

 Higaonna Kanryō
Miyagi Chōjun
Ny Gojuryu Okinawaianina dia voaforon'i Miyagi Chojun (宮城 長順), teraka tnay Higashimachi, Naha taminy 4 aprily 1888 ; nanomboka nampianatra Nahate izy ; faha mbola voabaiko ny maître Kanryo Higaonna ; tamin'io fitaona io, efa nianatra Kempo tany Fuzhou i Kanryo ary nampianatra kempo ho an'i olona tanora izy tany Naha.

## Kata Goju-Ryu

 Misy zavatra tsy ampy anatin'ity fizaràna ity. Ilaina mandray anjara ianao !
Manana kata 13 fotsiny ny style goju-ryu.

# Rohy

* Kata Gekisai Ichi
* Gekisai Ni
* Saifa
* Belgian Goju-Ryu Karate-Do Organization Archived Novambra 7, 2008 at the Wayback Machine
* Site de l'association Yubukan
* Site de la Goju-Ryu karate-do KuYuKai International
* Site de l'AFKGO, site de Bernard Cousin Archived Aogositra 13, 2017 at the Wayback Machine
* Pascal HIVERT membre de l'AFKGO
* Philip HANQUET Arts Martiaux Passion Archived Oktobra 14, 2008 at the Wayback Machine
* Okinawa Goju-Ryu Shodokan Europe Archived Martsa 21, 2009 at the Wayback Machine
* Tranonkala ofisialy ny Jundokan Archived Septambra 17, 2008 at the Wayback Machine
# Bruce Lee

|  |
| --- |
|  |
| **Bruce Lee**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | Bruce Lee |
| **Teraka** | 27 Novambra 1940 |
| **Toerana** | *-* |
| **Maty** | 20 Jolay 1973 |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Firenena** |  Etazonia |
| **Asa :** | * talen-koronantsary
* mpilalao amin'ny fahitalavitra
* mpilalao amin'ny horonantsary
* mpanoratra
* mpamoaka horonantsary
* filôzôfy
* mpanoratra senariô
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**Bruce Lee** dia talen-koronantsary, mpilalao amin'ny fahitalavitra, mpilalao amin'ny horonantsary, mpanoratra, mpamoaka horonantsary, filôzôfy, mpanoratra senariô mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 27 Novambra 1940 ary maty ny 20 Jolay 1973

## Ny fiainany manokana

I Lee Hoi-chuen no rainy. Ny vadiny dia Linda Lee Cadwell. Ny zanany dia Brandon Lee, Shannon Lee.

## Jereo koa
# Andron' ny Alimo

Ny **Andron' ny Alimo** dia vanimpotoana tany alohan' ny fotoana nandraiketana voalohany ny tantara, izay miavaka noho ny lanjan' ny fanefena alimo. Izany vanimpotoana izany dia mahatratra 2 000 taona eo ho eo, manomboka amin' ny taona 3000 hatramin' ny 2000 tal. J.K., ao amin' ireo faritra miavaka indrindra, dia ny any Atsinanana Akaiky, ny any Eorôpa ary ny any Azia. Miovaova izany arakaraka ny faritra eto an-tany resahina izany ka sarotra ny mamaritra azy any amin' ny faritra sasany eto amin' izao tontolo izao sahala amin' ny any Amerika nisian' ny sivilizasiôna prekôlômbiana izay nahafantatra ny fanefena volamena sy varahina hatramin' ny fahazoan' ny Espaniôla ilay faritra nefa tsy hita tao ny fanefana alimo.

Ny alimo dia anarana mahafaobe iantsoana ny vokatry ny fanatsonihana miaraka ny varahina sy ny firapotsy. Amin' izao fotoana izao dia ekena fa mandimby ny Andron' ny Varahina ny Andron' ny Alimo sady dimbiasin' ny Andron' ny Vy, any amin' ny faritr' izao tontolo izao izay ahitana miavaka ireo vanimpotoana ireo. Miova be ny fari-potoan' ny Andron' ny Alimo arakaraka ny faritra sy ny kolontsaina heverina.

## Jereo koa

* Andron' ny Varahina
* Andron' ny Vy
# Ranomasimbe Pasifika

Ny ranomasimbe Pasifika miloko manga
Ny **Ranomasimbe Pasifika**, na **Ôseana Pasifika**, izay manana velarana 166 241 700 km², dia ranomasimbe be velarana indrindra eto an-tany. Mamaritra an' i Ôseania sy nosy sy tamba-nosy sasantsasany an' i Azia (Japàna, Filipina, Insolindia) izy. Voarafaritr' i Azia, i Aostralia, i Amerika sy ny Ranomasimbe Atsimo izy. Eo amin' ny laharam-pehintany faha-60 ny fisarahany amin' ny Ranomasimbe Atsimo. Sarahan' ny laharan-jarahasina faha-180 ny atsinanana sy ny andrefana amin' ny Ranomasimbe Pasifika.

## Jeôgrafia

Ny Ranomasimbe Pasifika sy ny Fehin' Afo (mena)
Ao amin' ny Ranomasimbe Pasifika no ahitana ny tevana lalina indrindra eto an-tany, ny halalin' izy ireo dia mety mahatratra 10 km mahery, ohatra ny tevan' i Korily, i Marianina, ary i Filipina. Betsaka ihany koa ny harandriaka ohatra ny Nosy Krismasy, izay atoll mivelatra indrindra ary antitra indrindra eto an-tany.

I Pasifika dia be toerana ivoahan' ny vatomiempo mafana avy any anivon-tany (*hotspot*). Ny hotspot dia mampisy ny tamba-nosy toy ny nisy Hawaii-Empereur ary ny tendrombohitra ambany ranomasina Louisville.

Ny sisin' ny Ranomasimbe Pasifika dia ny Fehin' Afo (ceinture de feu) afatsy ny atsimo mankany amin' i Antarktika. Avy amin' io Fehin' Afo io ny horohorontany mampisy ny tsonamy. Tamin' ny tapna 1900 ka hatramin' ny 2004, tsonamy 796 no hita, ary 17 % tamin' izy ireo no nisy tany Japàna. Ny ivontoerana iraisam-pirenena fanairana, ny Pacific Tsunami Warning Center, dia asaina mitazana sy manaitra ny mponina na ny governemanta raha mety hitera-doza ny tsonamy.

## Jereo koa

* Ranomasimbe
* Ranomasina
* Hoala
* Helodrano
* Morontsiraka
* Andilan-dranomasina

|  |
| --- |
| **Ny ranomasimbe** |
|  Arktika |  Atlantika |  Antarktika |  Indianina |  Pasifika |
# Keizō Obuchi

|  |
| --- |
|  |
| **Keizō Obuchi**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | Keizō Obuchi |
| **Teraka** | 25 Jiona 1937 |
| **Toerana** | *-* |
| **Maty** | 14 Mey 2000 |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Firenena** | Japana |
| **Asa :** | * mpanao politika
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**Keizō Obuchi** dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Japana teraka ny 25 Jiona 1937 ary maty ny 14 Mey 2000 tao Tokyo

## Ny fiainany manokana

I Mitsuhei Obuchi no rainy. Ny vadiny dia Chizuko Obuchi. Ny zanany dia Yūko Obuchi, Akiko Obuchi. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Mitsuhei Obuchi.

## Jereo koa

* Biôgrafia

### Rohy ivelany

* Ao amin'i Freebase:
# Yoshihiko Noda

|  |
| --- |
|  |
| **Yoshihiko Noda**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | Yoshihiko Noda |
| **Teraka** | 20 Mey 1957 |
| **Toerana** | *-* |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Firenena** | Japana |
| **Asa :** | * mpanao politika
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**Yoshihiko Noda** dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Japana teraka ny 20 Mey 1957

## Ny fiainany manokana

Ny vadiny dia Hitomi Noda.

## Jereo koa

* Biôgrafia

### Rohy ivelany

* Ao amin'i Freebase:
# Tsuneyasu Miyamoto

|  |
| --- |
|  |
| **Tsuneyasu Miyamoto**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | Tsuneyasu Miyamoto |
| **Teraka** | 7 Febroary 1977 |
| **Toerana** | *-* |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Firenena** | Japana |
| **Asa :** | * mpilalao baolina kitra
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**Tsuneyasu Miyamoto** dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Japana teraka ny 7 Febroary 1977

## Jereo koa

* Biôgrafia
# Azia Atsimo-Atsinanana

Ny toerana misy an'i Azia Atsimo-Andrefana (miloko maitso)
I **Azia Atsimo-Atsinanana** dia ny faritr' i Azia any atsinanan' i India ary any atsimon' i Sina. Ireo firenena izay lazaina fa ao Azia Atsimo-Atsinanana dia i Myanmara, Tailandy, Malaizia, Indônezia, Filipina, Vietnamy, Laôsa, Broney Darosalama ary Kambôdia. Ao amin' i Azia Atsimo-Atsinanana ihany koa i Singapaoro, na dia tsindraindray izy voasokajy ho firenena aziatika tatsinanana, noho ny kolontsainy izay anjakan' ny kolontsaina sinoa.

## Jeôgrafia

Ny velarantany manontolon' i Azia Atsimo-Atsinanana dia eo amin' ny 4 000 000 km2. Ny isan' ny mponiny dia 593 000 000. Iray ampahaenin' ny mponina ao Azia Atsimo-Atsinanana no miaina ao amin' ny nosy Java, any Indônezia, izay nosy manana hakitroky ny mponina avo indrindra eto an-tany.

Sinoa telopolo tapitrisa ihany koa no miaina ao Azia Atsimo-Atsinanana, indrindraindrindra any Indônezia, any Malaizia, any Singaporo ary any Vietnamy.

## Jereo koa

### Ireo faritra ara-dafintany ao Azia

* Azia Atsimo
* Azia Atsimo-Atsinanana
* Azia Afovoany
* Azia Andrefana

* Azia Atsinanana
* Azia Avaratra
* Afovoany Atsinanana
* Atsinanana Akaiky
* Atsinanana Indrindra

### Fizaràm-paritra hafa ao Azia

* Masreka
* Zana-kontinentan'i India
* Siberia
* India Atsinanana
* Indôsina
* Ampahatsinanana
* Tsinam-bolana lonaka
* Saikanosin'i Arabia
* Kaokazy
* Anatôlia
# Amerika Afovoany

Sarin' ny bolantany maneho ny toerana misy an' i Amerika Afovoany
I **Amerika Afovoany** dia andilan-tany mampitohy an' i Amerika Avaratra sy i Amerika Atsimo. Ny fahasamihafana misy eo amin'ny sisin-tany ara-jeôgrafia sy ny sisin-tany ara-politika, ary ny tantaran'ny fanjanahan-tany sy ny fisiam-pitoviana sy fahasamihafana ara-kolontsaina ao amlin'io faritra io dia manovaova ny famaritrana an'i Amerika Afovoany arakaraka. Araka ny famaritana azy mahazatra ny maro dia ahitana ireto firenena ireto ny ao Amerika Afovoany: i Goatemala, i Belizy, i Hôndorasy, i Salvadôro, i Nikaragoa, i Kôsta Rika ary i Panama. Azo atambatra amin'ireo tany ireo ny nosy Antilia (ahitana an' i Kioba).

## Firenena ao Amerika Afovony

* Goatemala
* Belizy
* Hôndorasy
* Salvadôro
* Nikaragoa
* Kôsta Rika
* Panama

## Jereo koa

### Ireo kôntinenta

* Afrika

* Azia
* Eorôpa
* Amerika

* Antarktika

* Ôseania

### Faritra ao Amerika

* Amerika Avaratra
* Amerika Atsimo
* Amerika Afovoany
* Amerika Latina
# Oda Nobunaga

|  |
| --- |
|  |
| **Oda Nobunaga**

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sary:Odanobunaga.jpg, Oda Nobunaga Portrait Sanpoji Yamagata.png |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | Oda Nobunaga |
| **Teraka** | 23 Jiona 1534 |
| **Toerana** | *-* |
| **Maty** | 21 Jiona 1582 |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Firenena** | Japana |
| **Asa :** | *Tsy fantatra* |
| Fiainana manokana |
|  |

**Oda Nobunaga** dia mizaka ny zom-pirenen'i Japana teraka ny 23 Jiona 1534 ary maty ny 21 Jiona 1582

## Ny fiainany manokana

I Oda Nobuhide no rainy. Ny vadiny dia Nōhime. Ny zanany dia Oda Nobutada, Oda Nobukatsu, Oda Nobutaka, Hashiba Hidekatsu, Oda Katsunaga, Tokuhime. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Oichi, Oinu no Kata, Oda Nobuhiro, Oda Nobuyuki, Oda Nobukane, Oda Nagamasu, Oda Nobuharu, Oda Nobutoki, Oda Hidetaka.

## Jereo koa

* Biôgrafia

### Rohy ivelany

* Ao amin'i Freebase:
# Zagreb

﻿ / ﻿

| **Zagreb**

|  |
| --- |
|  |

 |
| **Velarantany** | 641 km2 |
| **Haavo** |  |
| Isan'ny mponina | 790 017 |
| Ben'ny tanàna | Milan Bandić |
| Firenena | Krôasia |
| Fanjakana |  |
| Faritany |  |
| Faritra |  |
| Tanàna mifanolo-bodirindrina | Zagreb |

I **Zagreb** dia tanàna renivohitr'i  Krôasia.

## Jereo koa

* Krôasia
# Bôrneô

Ny nosy Bôrneô
I **Bôrneô** dia nosy ao Azia Atsimo-Atsinanana (na Insolindia). Izy no nosy fahefatra lehibe indrindra eto an-tany raha ny velerany no heverina (izay mahatratra 743 330 km2) aorian' i Aostralia sy i Groenlandy ary i Ginea Vaovao. Misy mponina mihoatra ny 20 tapitrisa ny ao ka 27 mp/km2 ny hakitroky ny mponina mifandraika amin' izany. Ny mpiteny malay-indôneziana sy filipino ary javaney dia miantso an' io nosy io hoe Kalimantan. Firenena telo no mizara ny tanin' i Bôrneô, dia i Broney sy i Malezia ary i Indônezia ao atsimo. Ny 3 % amin' ny velaran' io nosy io dia an' i Indônezia.

## Jereo koa

* Tanàna: Kuching (Malezia)
* Tambanosy Indôneziana
# 2001

|  |
| --- |
| *2001 Amin'ny kalandrie hafa* |
| kalandrie Gregoriana | 2001 *MMI* |
| Ab urbe condita | 2754 |
| kalandrie Armenianina | 1450 |
| Kalandrie sinoa | 4697–4698 |
| Calendario ebreo | 5761–5762 |
| Kalandrie hindoa ~ *Vikram Samvat* ~ *Shaka Samvat*< |  2056–2057 1923–1924 |
| Kalandrie persana | 1379–1380 |
| kalandrie arabo | 1422–1423 |
| kalandrie Ronika | 2251 |

Ireo zava-nitranga, ireo olon-teraka ary ireo olona maty tamin'ny taona 2001 ny kalandrie Gregôriana.

## Zava-nitranga

 Misy zavatra tsy ampy anatin'ity fizaràna ity. Ilaina mandray anjara ianao !
## Teraka tamin'ny taona 2001

## Maty tamin'ny taona 2001
# Gepara aziatika

Gepara aziatika
Ny **gepara iraniana** na **geparan' i Iràna** na **gepara aziatika** (*Acinonyx jubatus venaticus*) dia zana-karazan' ny gepara izay tena tandindomin-doza sady voafetra amin' ny sisintany Iràna-Iràka ankehitriny, na dia vitsy aza no voalaza fa tafavoaka velona tsindraindray any amin'ny faritra ambanivohitra any Iràka sy any Iràna ary any Pakistàna.

Ny volon' ny gepara aziatika dia mavo hatramin’ ny mavo tanora, matroka kokoa ny sisiny, eo anoloan' ny molony, eo ambanin' ny masony, ary ao amin' ny ilany anatiny amin’ ny tongony. Misy pentipentina mainty kely milahatra eo amin' ny lohany sy ny hatom-bozony, saingy miparitaka mikorontana izany eo amin' ny vatany, ny ranjony, ny tongony ary ny rambony. Misy tsipitsipika mainty ny tendron-drambony.

Fohy kokoa noho ny an' ny gepara afrikana ny volo amin’ ny vatany sy ny vombony. Mirefy 112 hatramin’ ny 135 sm eo ny loha sy ny vatan' ny gepara aziatika lehibe, ary mirefy 66 hatramin' ny 84 sm ny halavan' ny rambony. Manodidina ny 34-54 kg ny lanjany. Somary lehibe kokoa noho ny vavy ny lahy.
# Chris Evert

|  |
| --- |
|  |
| **Chris Evert**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | Chris Evert |
| **Teraka** | 21 Desambra 1954 |
| **Toerana** | *-* |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Firenena** | Etazonia |
| **Asa :** | * mpilalao tenisy
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**Chris Evert** dia mpilalao tenisy mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 21 Desambra 1954 tao Fort Lauderdale

## Ny fiainany manokana

I Jimmy Evert no rainy. Ny vadiny dia Andy Mill, Greg Norman, John Lloyd.

## Jereo koa

* Biôgrafia

### Rohy ivelany

* Ao amin'i Freebase: Archived Janoary 30, 2016 at the Wayback Machine
# Stephen Hawking

|  |
| --- |
|  |
| **Stephen Hawking**

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sary:Stephen Hawking.StarChild.jpg, Relative time (2886233692) (Stephen Hawking cropped).jpg |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | Stephen Hawking |
| **Teraka** | 8 Janoary 1942 |
| **Toerana** | *-* |
| **Maty** | 14 Martsa 2018 (76 taona) |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Firenena** | Fanjakana Mitambatra |
| **Asa :** | * mpahay fizika
* mpanao matematika
* mpanao asa soratra
* mpahaikintana
* mpanoratra
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**Stephen Hawking** dia mpahay fizika, mpanao matematika, mpanao asa soratra, mpahaikintana, mpanoratra mizaka ny zom-pirenen'i Fanjakana Mitambatra teraka ny 8 Janoary 1942 ary maty tamin'ny 14 Martsa 2018. COMODIN COMODIN

## Ny fiainany manokana

Ny vadiny dia Jane Wilde Hawking. Ny zanany dia Lucy Hawking.

## Jereo koa

* Biôgrafia

### Rohy ivelany

* Ao amin'i Freebase: Archived Janoary 24, 2015 at the Wayback Machine
# Walter Zenga

|  |
| --- |
|  |
| **Walter Zenga**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | Walter Zenga |
| **Teraka** | 28 Aprily 1960 |
| **Toerana** | *-* |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Firenena** |  Italia |
| **Asa :** | * mpilalao baolina kitra
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**Walter Zenga** dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Italia teraka ny 28 Aprily 1960

## Jereo koa

* Biôgrafia
# 1877

|  |
| --- |
| *1877 Amin'ny kalandrie hafa* |
| kalandrie Gregoriana | 1877 *MDCCCLXXVII* |
| Ab urbe condita | 2630 |
| kalandrie Armenianina | 1326 |
| Kalandrie sinoa | 4573–4574 |
| Calendario ebreo | 5637–5638 |
| Kalandrie hindoa ~ *Vikram Samvat* ~ *Shaka Samvat*< |  1932–1933 1799–1800 |
| Kalandrie persana | 1255–1256 |
| kalandrie arabo | 1294–1295 |
| kalandrie Ronika | 2127 |

Ireo zava-nitranga, ireo olon-teraka ary ireo olona maty tamin'ny taona 1877 ny kalandrie Gregôriana.

## Zava-nitranga

 Misy zavatra tsy ampy anatin'ity fizaràna ity. Ilaina mandray anjara ianao !
## Teraka tamin'ny taona 1877

## Maty tamin'ny taona 1877
# Herinaratra

Fivoahan'ny herinaratra avy amin'ny coil Tesla
Fivoahan'ny herinaratra avy amin'ny coil Tesla
Ny **herinaratra**, ny tsy **fitovian'ny herinaratra**, ny **tsindry herinaratra** na ny **fihenjanan'ny herinaratra** dia ny tsy fitovizan'ny herinaratra elektrika eo anelanelan'ny teboka roa, izay (amin'ny sehatry ny herinaratra tsy miova) dia nofaritana ho toy ny asa ilaina isaky ny isam-bidy mba hamindrana ny fiampangana eo anelanelan'ny teboka roa. Ao amin'ny Rafitry ny Singa Iraisam-pirenena, ny singa azo ampiasaina amin'ny volta (fahasamihafana mety) dia antsoina hoe herinaratra.

## Tambajotra Herinaratra

Ampitomboina amin'ny alalan'ny *transformer* ny voltazin'ny toby famokarana herinaratra mafana na nokleary. Avy eo dia alefa amin'ny voltazy avo lenta ny angovo elektrika, mihoatra ny 100 kV, hatramin'ny 1200 kV. Avy eo dia ahena ny heriny. Omena voltazy ambany ny tokantrano (230 V/400 V, ohatra, any Frantsa, Belzika, Alemaina, ary Madagasikara, na 120 V/240 V any Kanada).

## Fandrefesana

Bateria misy voltazy samihafa
Kisarisary fampiasana voltmeter handrefesana ny voltase amin'ny jiro.
Ohatra iray amin'ny voltmeter: fitaovana fandrefesana bateria.
Ny voltase dia azo refesina amin'ny fampiasana voltmeter mifandray mifanitsy/shunt ao amin'ny circuit. Ity fandrefesana ity dia hitan'i Alessandro Volta.

## Jereo koa

* Jiro sy Rano Malagasy
* Mpahay fizika
# Taonjato

Ny taonjato dia fe-potoana na tsingerim-potoana ahitana zato taona feno. Milahara anaty taonjato iray ny taona zato ao aminy. Ny laharana nifanarahana ho an' ny taojato iray no atao anaran' io taonjato io sady alahatra ao anatiny ny taona zato mamorona azy. Ny fitambaran' ny taonjato folo mifanesy no manome ny atao hoe taonarivo.

Ny taonjato voalohany dia nanomboka amin' ny taona 1 ka niafara amin' ny taona 100. Ny taonjato faha-18 dia nanomboka tamin' ny taona 1701 ka hatramin' ny taona 1800. Ny taonjato faha-20 dia nanomboka tamin' ny taona 1901 ka miafara amin' ny taona 2000. Ny taonjato faha-21 dia manomboka amin' ny taona 2001 ka miafara amin' ny taona 2100.

|  |  |
| --- | --- |
| **Taonjato** | **Taona** |
| Taonjato faha-10 | 901 – 1000 |
| Taonjato faha-11 | 1001 – 1100 |
| Taonjato faha-12 | 1101 – 1200 |
| Taonjato faha-13 | 1201 – 1300 |
| Taonjato faha-14 | 1301 – 1400 |
| Taonjato faha-15 | 1401 – 1500 |
| Taonjato faha-16 | 1501 – 1600 |
| Taonjato faha-17 | 1601 – 1700 |
| Taonjato faha-18 | 1701 – 1800 |
| Taonjato faha-19 | 1801 – 1900 |
| Taonjato faha-20 | 1901 – 2000 |
| Taonjato faha-21 | 2001 – 2100 |
| Taonjato faha-22 | 2101 – 2200 |

## Jereo koa

* Taonarivo
* Taompolo
* Taona
* Volana
* Herinandro
* Andro
# Baska (vahoaka)

Olentzero ao Gipuzkoa, Firenena Baska
Ny **Baska** dia vahoaka teratany hita indrindra ao amin' ny Firenena Baska, mamakivaky ny atsimo-andrefan' i Frantsa sy ny avaratr' i Espaina. Ny fifindra-monina lehiba ara-tantara dia niteraka diaspôra baska, izay niorim-ponenana indrindra any Amerika Atsimo.

Saina baskaNy ankamaroan' ny Baska dia mipetraka any amin' ny faritany ara-tantara fito ao amin' ny Firenena Baska (20 747 km²) ary mizara eo anelanelan' i Frantsa sy Espaina, eo amin' ny tehezana roan' ny Pyrénées sy eo amin' ny sisin' ny Ranomasimbe Atlantika (Helodranon' i Gascogne).

Tamin' ny taona 2016 dia miteny espaniôla ny 48,6 %, miteny baska sy espaniôla ny 42 %, miteny frantsay ny 6,6 %, miteny baska sy frantsay ny 2,8 %, ary tsy miteny afa-tsy baska ny 0,1 %.

## Jereo koa

* Firenena Baska
* Fiteny baska
# John Tyler

|  |
| --- |
|  |
| **John Tyler**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | John Tyler |
| **Teraka** | 29 Martsa 1790 |
| **Toerana** | *-* |
| **Maty** | 18 Janoary 1862 |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Firenena** | Etazonia |
| **Asa :** | * mpanao politika
* 10 Président d'Etazonia
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**John Tyler** dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 29 Martsa 1790 ary maty ny 18 Janoary 1862 tao Richmond

## Ny fiainany manokana

Ny vadiny dia Letitia Christian Tyler, Julia Gardiner Tyler.

## Filohan'i Etazonia

| nodimbiasany |  Filohan'ny Etazonia faha-10 | mpandimby |
| --- | --- | --- |
| William Henry Harrison | John Tyler 1841-1845 | James K. Polk |

## Jereo koa

* Biôgrafia

### Rohy ivelany

* Ao amin'i Freebase:
# 1111

|  |
| --- |
| *1111 Amin'ny kalandrie hafa* |
| kalandrie Gregoriana | 1111 *MCXI* |
| Ab urbe condita | 1864 |
| kalandrie Armenianina | 560 |
| Kalandrie sinoa | 3807–3808 |
| Calendario ebreo | 4871–4872 |
| Kalandrie hindoa ~ *Vikram Samvat* ~ *Shaka Samvat*< |  1166–1167 1033–1034 |
| Kalandrie persana | 489–490 |
| kalandrie arabo | 504–505 |
| kalandrie Ronika | 1361 |

Ireo zava-nitranga, ireo olon-teraka ary ireo olona maty tamin'ny taona 1111 ny kalandrie Gregôriana.

## Zava-nitranga

 Misy zavatra tsy ampy anatin'ity fizaràna ity. Ilaina mandray anjara ianao !
## Teraka tamin'ny taona 1111

* Agnès de Babenberg
* Henri II de Limbourg
* Sanemori Saitō

## Maty tamin'ny taona 1111

* Bari Lotsawa
* Roger Borsa
* Cadwgan ap Bleddyn
* Al-Ghazâlî
* Gilbert Ier de Gévaudan
* Gui II de Rochefort
* Nicolas III Grammatikos
* Robert de Molesme
* Simon Ier de Senlis
* Bohémond de Tarente
# Angovo nokleary

Ny tobim-pamokarana angovo nokleary Leibstadt any Soisa
Ny **angovo nokleary** dia angovo mifandray amin' ny hery mampitambatra ny nokleôna (prôtôna sy neotrôna), hery nokleary matanjaka ao anatin' ny vihin' ny atôma. Ny fiovan' ny vihy mamoaka io angovo io dia ny fiota nokleary. Mifehy ny fiota eo amin' ny singa bitika sy ny neotrinô ny hery nokleary malemy.

Mitranga ho azy amin' ny alalan' ny fiota nokleary mampikambana ao anatin' ny kintana ny famotsorana ny angovo nokleary — ohatra ny Masoandro — sy amin' ny alalan' ny fitresahana nokleary ao amin' ny toetra radiôaktifa voajanahary, izay loharanon' angovo voalohany amin' ny fisehon-javatra mahakasika ny volkano eto amin' ny Tany. Ny angovo mivoaka mandritra ny fiota nokleary mampitresaka na ny fiota nokleary mampikambana dia trandrahana ho amin' ny tanjona sivily sy miaramila, ao anatin' ny fitaovam-fiotana nokleary na mandritra ny fipoahana atômika.