Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Zhejiang

|  |
| --- |
| **Zhejiang** |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
| **Firenena** |  Sina |
| **Velarantany** | 101 800 km2 |
| **Isam-ponina** | 54 426 891 mpo. |
| **Hakitroka** | — |
| **Renivohitra** | Hangzhou |
| **Ben'ny faritany** | Xia Baolong |

Ny faritanin'i Zhejiang
**Zhejiang** (anarany sinoa **浙江省** izay dikaina soratra hoe *Zhèjiāng Shěng* araka ny dikan-tsoratra pinyin) dia faritany iray ao amin'ny Repoblika Entim-bahoakan'i Sina. Ny renivohiny dia Hangzhou.
Ny isam-poniny dia 54 426 891 mponina. Ny laharam-pehitany ary ny laharanjarahasin'ilay faritany dia 27° 09' hatramin'ny 31° 11' N ary 118° 02' hatramin'ny 122° 57' E.
# Anqing

﻿ / ﻿

| **Anqing**

|  |
| --- |
|  |

 |
| **Velarantany** | NC |
| **Haavo** |  |
| Isan'ny mponina | 358 661 |
| Ben'ny tanàna |  |
| Firenena |  Repoblika Entim-bahoakan'i Sina |
| Fanjakana |  |
| Faritany | Anhui |
| Faritra |  |
| Tanàna mifanolo-bodirindrina |  |

**Anqing** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Anhui ao Sina.

## Jeografia

Ny isam-ponina dia 358661 mponina tamin'ny taona 2016.

### Toe-tany

 Misy zavatra tsy ampy anatin'ity fizaràna ity. Ilaina mandray anjara ianao !
## Jereo koa

* Sina
	+ Anhui

## Tsiahy
# Kirgizistàna

|  |
| --- |
|  |
|  **Кыргыз Республикасы** (Kyrgyz) |
|  **Киргизская Республика** ru |
|  |
|  |
|  |
|  **Repoblikan'i Kirgizistana ((mg))**  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Antsipirihany) | (Antsipirihany) |

 |
|  |
| **Teny ofisialy** | Kyrgyz (fitenim-panjakana) Rosy (fiteny ofisialy) |
| **Renivohitra** | Bishkek 41°13′N 75°00′E |
| **Tanàna lehibe indrindra** | Bishkek |
| **Fitondrana sy governemanta**  - Filoha Praiminisirtra | Repoblika Sadyr Japarov (Садыр Жапаров) Akylbek Japarov (Акылбек Жапаров) |
| **Velarantany**  - Tontaliny  - Rano (%) | faha 85 199 951 km² 2020 |
| **Isam-ponina**  - Tontaliny (2020)  - hakitroka | faha 110 6 523 529 mpo. 32,63 mpo./km²
{{{1}}} |
| **Anaran'ny mponina** | Kirgizka |
| **Sandam-bola** | Som (`KGS`) |
| **Faritr'ora** | UTC |
| **Hiram-pirenena** | ' |
| **Valan-tsehatra internet** |
| **Antso an-tariby** | `++996` |

I **Kirgizistàna** dia firenena ao Azia Afovoany. Ny renivohiny dia i Bishkek. Ny tanàna lehibe indrindra dia ny renivohiny. Mirefy 199 900 km2 ny velaran-taniny ary miisa 5 500 239 ny mponina ao araka ny fanisana natao tamin' ny taona 2010. Ny faritr' ora dia +5 hatramin' ny +6. I Kirgizistàna dia tsy manana morontsiraka, nefa ahitana farihy betsaka. Firenena be tendrombohitra izy. Ny salan-kaambon’ ilay firenena dia 3 000 m ary ny tangoron-tendrombohitr' i Alai sy ny an' i Tian Shan dia ahitana tendro mahatratra mihoatra ny 7 000 m. Mihoatra ny 3 %n' ny velaran-tanin' io firenena io dia rakotra ranomandry sy orampanala mandavan-taona. Toetanin-tanibe ny toetany any Kirgizistàna ka lehibe ny fiovaovan' ny maripana.

Sarin-tanin' i Kirgizistàna
Ahitana vondrom-poko isan-karazany ny ao Kirgizistàna, ka anisan' izany ny Kirgizy izay maro anisa indrindra (manodidina ny 50 %), ny Rosiana (20 % any ho any) ary ny Ozbeka (10 % any ho any). Ny 70 %n' ny mponina dia Mozilmana. Tambanivohitra ny ankamaroan' ny mponina.

Ny famokarana landy no sehatr' asa ara-toekarena voalohany any Kirgizistàna, sahala amin' ny    any amin' ny faritra maro any Azia Afovoany.

Repoblika sôsialista sôvietika taloha, tao amin' ny Firaisana Sôvietika, i Kirgizistàna nefa nahazo fahaleovan-tena tamin' ny taona 1991. Mpikambana amin' ny Fikambanan' ny Fanjakana Mahaleo Tena izy.

## Jereo koa

**Firenena ao Azia:**

Afganistàna - Arabia Saodita - Armenia - Azerbaijàna - Bangladesy - Bareina - Botàna - Broney - Emirata Arabo Mitambatra - Filipina - Iemena - India - Indônezia - Iràka - Iràna - Israely - Japàna - Jôrdania - Kambôdia - Katara - Kazakstàna - Kirgizistàna - Kôety - Kôrea Atsimo - Kôrea Avaratra - Laôsy - Libàna - Maldiva - Malezia - Mianmara - Môngôlia - Nepaly - Ômàna - Ozbekistàna - Pakistàna - Palestina (fanjakana) - Rosia - Sina - Singaporo - Siria - Srilanka - Tailandy - Taioàna - Tajikistàna - Torkia - Torkmenistàna - Vietnamy.

**Kôntinenta eto an-tany Afrika
* Amerika (Amerika Avaratra - Amerika Atsimo)
* Azia
* Eorôpa
* Ôseania
* Antarktika
# Faritany

Ny **faritany** dia, fari-piadidiana, fizaràna ara-pitantanana, fitambaran-tanàna na faritra maromaro ao anatin' ny firenena na fanjakana iray, mety manana ny fizakan-tenany ara-pitantanana sady voafaritra araka ny toetra ifandraisan' ireo tanàna sy faritra ireo, toy ny toetrandro, ny toekarena (fambolena, fiompiana, sns) sy ny maro hafa.

Io teny malagasy hoe *faritany* io no andikana ny teny frantsay hoe *province*. Avy amin' ny teny latina hoe *provincia*, izay foronin' ny tovona hoe *pro*- ("ho ana") sy ny fototeny hoe *vincere* ("mamatotra") ny teny hoe *province*. Misy ny milaza fa midika hoe "mandresy" ny teny latina hoe *vincere*. Fizaràm-paritra tao amin' ny Repoblika Rômana, avy eo tao amin' ny Empira Rômana amin' ny tany any ivelan'i Italia ny *provincia*.

## Karazana faritany

### Faritany manam-piandrianana ao amin' ny fanjakana federaly

Ao amin' ny fanjakana federaly fehezina araka ny federalisma dia misy ny lamina ara-pitsarana ifotony ao amin' ny federasiôna izay mizaka tena amin' ny lafiny lalàmpanorenana sady manana ny fiandrianan' ny antenimieram-paritany manokana araka ny fitsinjarana ny fahefana (ohatra: ny faritany any Kanada na ny fanjakana tsirairay any Etazonia).

### Faritany tsy manam-piandrianana ao amin' ny firenena

Amin' ny firenena tsy fehezin' ny federalisma dia ampiasaina koa ny teny hoe *faritany* mba hanondroana ny fizaràna ara-pitantanan-draharaham-panjakana tsy manana fizakan-tena manokana mitaha amin' ny fianjakana foibe (ohatra: ny faritany any Sina na faritany eto Madagasikara). Ity karazana faritany iray ity no tena betsaka maneran-tany.

### Faritany tsy manam-piandrianana ao amin' ny fanjakana federaly

Ny firenena sasany dia mety lazaina hoe fanjakana federaly nefa tsy manome ny governemanta isan-toerana ny anjara fahefana tokony ho azy araka ny lalàmpanorenana federaly, hany ka ny faritany ao amin' ireo firenena ireo dia toy ny fitsinjaram-paritra ho an' ny fitantanan-draharaham-panjakana. Federasiôna tsy misy federalisma izany.

## Jereo koa

* Vondrom-paritra
* Faritra (ara-pitantanana)
* Kaominina
* Faritany eto Madagasikara
# Chongqing

﻿ / ﻿

| **Chongqing**

|  |
| --- |
|  |

 |
| **Velarantany** | NC |
| **Haavo** |  |
| Isan'ny mponina | 7 457 600 |
| Ben'ny tanàna |  |
| Firenena |  Repoblika Entim-bahoakan'i Sina |
| Fanjakana |  |
| Faritany | Chongqing |
| Faritra |  |
| Tanàna mifanolo-bodirindrina |  |

**Chongqing** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Chongqing ao Sina.

## Jeografia

Ny isam-ponina dia 7457600 mponina tamin'ny taona 2018.

### Toe-tany

 Misy zavatra tsy ampy anatin'ity fizaràna ity. Ilaina mandray anjara ianao !
## Jereo koa

* Sina
	+ Chongqing

## Tsiahy
# Mantso (vahoaka)

Lehilahy mantso
Ny **Mantso** dia vahoakan' i Azia Avaratra-Atsinanana monina indrindra ao Manchuria. Ny Jorsena dia naka ny anarana hoe "Mantso" rehefa nanafika an' i Sina tamin' ny taonjato faha-17. Amin' ny fiteny mantso izy ireo dia atao hoe ᠮᠠᠨᠵᡠ / *manju*, fa amin' ny fiteny sinoa kosa dia 满洲人 / *mǎnzhōurén*. Ny tarana-mpanjaka Jin taty aoriana (1616-1636) sy Qing (1636-1912) dia noforonin' ny Mantso sy nofeheziny. Iray amin' ny foko-firenena enina amby dimampolo ao amin' ny Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina ny Mantso.

Ny isan' ny mponina mantso dia 10 682 262 tamin' ny taona 2000 tao Sina, 12 000 tany Taiwan, 1 000 tany Hong Kong ary 1 000 tany Japôna. Ny Mantso dia 0,77 % amin' ny mponina ao Sina sy 9,28 % amin' ny foko vitsy anisa ao Sina. Any amin' ny faritany 31 ao amin' ilay firenena no misy azy ireo, ka mipetraka any Liaoning ny antsasaky ny Mantso fa ny 20 % kosa any Hebei.
# The New York Times

Ny pejy voalohan' ny *The New York Times* tamin' ny 29 Jolay 1914, manambara ny famakian' i Aotrisy-Hôngria ady amin' i Serbia.
Ny The New York Times, hafohezina amin' ny hoe NYT, dia gazety mpivoaka isan' andro any New York, naorina tamin' ny taona 1851, mivoaka amin' ny teny anglisy, amin' ny teny espaniôla ary amin' ny teny sinoa. Indraindray izy dia antsoina hoe The Grey Lady.

Sampan' ny *New York Times Company* ny *The New York Times*. Iray amin' ny gazety telo be mpamaky indrindra any Etazonia izy, miaraka amin' ny *Wall Street Journal* sy ny *USA Today*. Noho ny kalitaony sy ny fanambaràna zavatra afenina ataony dia matetika izy io no heverina ho gazetiboky amerikana fakana vaovao marina ary nahazo valisoa 130 *Pulitzer Prize* ny fanadihadiana nataony. Izy io koa no gazety amerikana mpivoaka isan' andro manana mpamaky betsaka indrindra any ivelany. Mampiasa mpanao gazety 1 700 izy tamin' ny taona 2020 ary i Joseph Kahn no talen' ny famoahan-dahatsoratra. Efa notantananan' ny fianakaviana Ochs-Sulzberger amin' ny alalan' ny Ochs-Sulzberger Family Trust nandritra ny taranaka dimy ity gazety ity hatramin' izao.

Efa tamin' ny nividianan' i Adolph Ochs an' ilay gazety tamin' ny taona 1896 ny teny filamatr' ilay gazety, izay aseho eo amin' ny zoro ambony havia amin' ny pejy voalohany, manao hoe, "*All the News That's Fit to Print*" ("Mendrika Hatonta Pirinty ny Vaovao Rehetra"). Izany dia manambara ny finiavany hiavaka amin' ny gazety mpivoaka isan' andro izay misehatra amin' ny "fanaovan-gazety mavo", toy ny *New York World* sy ny *New York Journal*.

## Jereo koa
# 907

|  |
| --- |
| *907 Amin'ny kalandrie hafa* |
| kalandrie Gregoriana | 907 *CMVII* |
| Ab urbe condita | 1660 |
| kalandrie Armenianina | 356 |
| Kalandrie sinoa | 3603–3604 |
| Calendario ebreo | 4667–4668 |
| Kalandrie hindoa ~ *Vikram Samvat* ~ *Shaka Samvat*< |  962–963 829–830 |
| Kalandrie persana | 285–286 |
| kalandrie arabo | 294–295 |
| kalandrie Ronika | 1157 |

Ireo zava-nitranga, ireo olon-teraka ary ireo olona maty tamin'ny taona 907 ny kalandrie Gregôriana.

## Zava-nitranga

 Misy zavatra tsy ampy anatin'ity fizaràna ity. Ilaina mandray anjara ianao !
## Teraka tamin'ny taona 907

## Maty tamin'ny taona 907
# 1949

|  |
| --- |
| *1949 Amin'ny kalandrie hafa* |
| kalandrie Gregoriana | 1949 *MCMXLIX* |
| Ab urbe condita | 2702 |
| kalandrie Armenianina | 1398 |
| Kalandrie sinoa | 4645–4646 |
| Calendario ebreo | 5709–5710 |
| Kalandrie hindoa ~ *Vikram Samvat* ~ *Shaka Samvat*< |  2004–2005 1871–1872 |
| Kalandrie persana | 1327–1328 |
| kalandrie arabo | 1368–1370 |
| kalandrie Ronika | 2199 |

Ireo zava-nitranga, ireo olon-teraka ary ireo olona maty tamin'ny taona 1949 ny kalandrie Gregôriana.

## Zava-nitranga

 Misy zavatra tsy ampy anatin'ity fizaràna ity. Ilaina mandray anjara ianao !
## Teraka tamin'ny taona 1949

## Maty tamin'ny taona 1949
# Paraky (zavamaniry)

Ravina sy vonim-paraky *Nicotiana tabacum*
Ny **paraky** dia zavamaniry ahitra maniry isan-taona, ao amin' ny fianakaviana *Solanaceae*, teratany any Amerika Afovoany, ambolena betsaka mba hahazoana raviny maina izay be nikôtinina ampiasaina amin' ny fanomanana ny paraky hofohina na hokisohina. Nicotiana tabacum no anarany ara-tsiansa. Rehefa lehibe izy dia mahatratra 1 ka hatramin' ny 2 m. Mitohy hatrany ny fikarohana momba ny razambeny amin' ny vondron-karazana *Nicotiana* eny amin' ny natiora, saingy heverina fa safiotra avy amin' ny *Nicotiana sylvestris* sy ny *Nicotiana tomentosiformis*, ary angamba koa ny *Nicotiana otophora*, izy io.

Indreto ny anarany amin' ny teny malagasy: **bekira**, **dary**, **dobibika**, **dolibika**, **dorindobaka**, **fitsako**, **hitsiky**, **lobaka**, **maimbobe**, **parakigasy**, **paraky**, **paraky gasy**, **sata**, **tambako**, **tobaka**, **tombako**, **tsisata**, **tsitata**

## Toetrany

Ahitana alkalôida tena misy poizina ilay zavamaniry: ny nikôtinina (fatra mahafaty eo anelanelan' ny 30 sy 60 mg) izay famonoana bibikely mahery vaika (50 heny noho ny DDT). Voapoizina indraindray ny mpioty ravim-paraky satria miditra amin' ny hoditra ny nikôtinina (aretin' ny paraky maitso). Mahalana no misy ny fanapoizinana avy amin' ny fihinanana mivantana ilay zavamaniry.

Any ambanivohitra dia tsy maintsy arovana tsy ho eny amin' ny tanim-paraky ny biby fiompy satria amin' ny ankapobeny dia tsy mazaka mihinana ravin-paraky izy ireo. Maro ny fanadihadiana mampiseho fa ny fifohana sigara dia miteraka homamiadana.

## Jereo koa

* *Nicotiana*

* Paraky
* Sigara
* Rongony
# Litoania

|  |
| --- |
|  |
| {{ {{{langue}}} }} |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  **Repoblikan'i Litoania ((mg))**  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Antsipirihany) | (Antsipirihany) |

 |
|  |
| **Teny ofisialy** | Lithuanian |
| **Renivohitra** | Vilnius  |
| **[[|Tanàna lehibe]]** | Kaunas, Klaipėda, Šiauliai |
| **Fitondrana sy governemanta**  - Filoha  - Praiminisitra: Ingrida Šimonytė | Repoblika Gitanas Nausėda |
| **Velarantany**  - Tontaliny  - Rano (%) | faha 65 200 km² |
| **Isam-ponina**  - Tontaliny (2008)  - hakitroka | faha 3 366 357 mpo. mpo./km²

  |
| **Anaran'ny mponina** |  |
| **Sandam-bola** | Litas (`Lt`) |
| **Faritr'ora** | UTC +2 |
| **Hiram-pirenena** | *Tautinė Giesmė* |
| **Valan-tsehatra internet** |
| **Antso an-tariby** | `+370` |

Litoania
I **Litoania** (*Lietuvos Respublika*) dia firenena eorôpeanina. Tafiditra amin' ny Vondrona Eorôpeanina tamin' ny 1 Aogositra 2004. Firenena ao Eorôpa Avaratra, anisan' ireo atao hoe firenena balta na fanjakana baltika i Litoania. I Vilnius no renivohiny. Mamaritra azy ao avaratra i Letônia, ao atsinanana sy ao atsimo i Bielôrosia, ao atsimo-atsinanana i Pôlônia sy ny faritr' i Kaliningrad izay an' i Rosia, ary ao andrefana ny Ranomasina Baltika. Anisan' ireo Repoblika Sôsialista Sôvietika i Litoania nefa nahazo ny fahaleovan-tenany avy tamin' ny Firaisana Sôvietika tamin' ny taona 1991. Ny fiteny litoaniana no fiteny ôfisialin' i Litoania, izay teny nibeazan' ny 85 %n' ny mponina ao aminy. Ny fiteny rosiana koa no fiteny nibeazan'ny 7 %n' ny mponina ao Litoania.

## Tanàna

Ny renivohitra sy ny tanàna lehibe indrindra any Litoania dia Vilnius (588.412 mponina). Tanàna lehibe hafa dia Kaunas (315.000), Klaipėda (166.861) ary Šiauliai (111.967). Panevėžys no tanàna fahadimy lehibe indrindra misy mponina 92.944

## Jereo koa

**Firenena ao Eorôpa**

Albania - Alemaina - Andôra - Aotrisy - Belzika - Bielôrosia - Bolgaria - Bôsnia-Herzegôvina - Danemarka - Espaina - Estônia - Fanjakana Mitambatra - Finlandy - Frantsa - Grisia (na Gresy) - Hôngria (na Hongaria) - Irlanda - Islandy - Italia - Jeôrjia - Kipra (na Sipra) - Krôasia (na - Krôatia) - Letônia - Liktenstaina - Litoania - Loksemborga - Masedônia Avaratra (na Makedônia Avaratra)- Malta - Môldavia - Môntenegrô - Nederlandy - Nôrvezy - Okraina - Pôlônia - Pôrtogaly - Tsekia - Romania - Rosia - San-Marîno - Serbia - Slôvakia - Slôvenia - Soeda - Soisa - Tsekia - Vatikàna.

## Firenena Baltika

* Estônia
* Letônia

**Kôntinenta eto an-tany Afrika
* Amerika (Amerika Avaratra - Amerika Atsimo)
* Azia
* Eorôpa
* Ôseania
* Antarktika
# Shijiazhuang

﻿ / ﻿

| **Shijiazhuang**

|  |
| --- |
|  |

 |
| **Velarantany** | NC |
| **Haavo** |  |
| Isan'ny mponina | 2 834 942 |
| Ben'ny tanàna |  |
| Firenena |  Repoblika Entim-bahoakan'i Sina |
| Fanjakana |  |
| Faritany | Hebei |
| Faritra |  |
| Tanàna mifanolo-bodirindrina |  |

**Shijiazhuang** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Hebei ao Sina.

## Jeografia

Ny isam-ponina dia 2834942 mponina tamin'ny taona 2017.

### Toe-tany

 Misy zavatra tsy ampy anatin'ity fizaràna ity. Ilaina mandray anjara ianao !
## Jereo koa

* Sina
	+ Hebei

## Tsiahy