# Rain' ny Fiangonana

Rain' ny Fiangonana
Ny **Rain' ny Fiangonana** na **Rain' ny Eglizy** na **Aban' ny Eglizy** dia mpanoratra kristiana teo anelanelan' ny taonjato faha-2 sy faha-7 nanao fampianarana nanana ny fahefany sady mbola tanana hatramin' izao. Fepetra efatra no namaritan' ny Fiangonana ny mpanoratr' ireo taonjato ireo izay mendrika ny hahazo izany anaram-boninahitra izany:

* olona niaina tamin' ny vanim-potoana voalohan' ny Fiangonana;

* olona niaina tanaty fahamasinana;

* olona nanao asa soratra tsy ahitana fahadisoam-pampianarana sady misy fampahafantarana sy fanamarinana mafonja ny fampianaram-pinoana kristiana;

* olona nahazo ny fankatoavan' ny Fiangonana.

Ankoatra izany dia natao hoe nanana fifandraisana voaporofo tamin' ny Apôstôly ny Rain' ny Fiangonana na azo inoana ho izany tokoa ka ny sasany amin' izy ireo dia atao hoe Ray Apôstôlika. Ny Mpanoratra skôlastika no nandimby ny Rain' ny Fiangonana.

## Ny Rain' ny Fiangonana malaza

### Ray apôstôlika

I Klemento avy any Rôma (papa Klemento I)
Mpianatra sy mpandimby ny Apôstôly roa ambin' ny folo ny Ray apôstôlika. Ny mpanoratra literatiora kristiana tamin’ ny fiteny grika sady maty maritiry ihany, ary ireo tena nalaza tamin' ny taonjato voalohany sy faha-2 no tondroina indrindra amin' ny hoe *Ray apôstôlika*. Tsy nampidirina ho anisan' ny boky ao amin' ny Baiboly ny soratr' izy ireo, nefa heverina fa fitohizan' ny soratry ny Apôstôly mamorona ny kanônan’ ny Testamenta Vaovao sady loharano saro-bidy amin' ny fahafantarana ny tantaran' ny fiangonana.

Ireto ny Ray apôstôlika:

* Klemento avy any Rôma
* Ignatiôsy avy any Antiôkia
* Pôlikarpôsy avy any Smirna
* Papiasy avy any Hierapôlisy

### Rain' ny Fiangonana grika

I Klemento avy any Aleksandria
Ny Rain' ny fiangonana nanoratra tamin' ny fiteny grika no atao hoe "Rain' ny fiangonana grika". Ireto ny Rain' ny fiangonana grika, atao hoe Ray grika, ireo:

* Jostinôsy Martira
* Ireneo avy any Smirna
* Klementôsy avy any Aleksandria
* Ôrigenesy avy any Aleksandria
* Atanasiôsy avy any Aleksandria
* Basiliôsy avy any Kaisarea
* Gregôriôsy avy any Nisa
* Gregôriôsy avy any Nazianzosy
* Jôanesy Krisôstômôsy
* Kirilôsy avy any Aleksandria
* Maksimôsy avy any Kônstantinôpôlisy
* Jôanesy avy any Damaskôsy

### Rain' ny Fiangonana latina

*Masindahy Aogostino*, sary nataon' i Antonio Rodríguez.
Ny rain' ny fiangonana nanoratra tamin' ny fiteny latina no atao hoe "Rain' ny fiangonana latina". Ireto ireo Rain' ny fiangonana latina izay atao hoe Ray latina ireo:

* Tertoliano
* Kipriano avy any Kartago
* Hilario avy any Piktavio
* Ambrôsio avy any Milano
* Damaso I (papa)
* Hierônimo avy any Stridôna
* Aogostino avy any Hipôna
* Gregôrio Lehibe
* Isidôro avy any Sevila

### Rain' ny Fiangonana siriaka

*I Efrema Siriana*, sary rosiana tamin'ny taonjato faha-16,
Ny Rain' ny fiangonana izay nanoratra tamin' ny fiteny siriaka no atao hoe "Rain' ny fiangonana siriaka" na "Ray siriaka". Maro amin' ny asa soratr' izy ireo no nadika tamin' ny fiteny grika sy tamin' ny fiteny latina. Ireto avy ireo Rain' ny fiangonana siriaka ireo:

* Afrahata
* Efrema Siriana
* Isaka avy any Antiôkia
* Isaka avy any Ninive

### Rain' ny Fiangonan' ny tany efitra

*Masindahy Paoly avy any Tebay*, sary nataon'i José de Ribera, taona 1640.
Ny Rain' ny Fiangonan' ny tany efitra dia ny Rain' ny fiangonana niaina tany amin' ny tany efitr' i Egipta. Na tsy dia nanoratra maro tahaka ny Rain' ny fiangonana hafa aza izy ireo dia nisy akony lehibe teo amin' ny fivavahana kristiana ny zavatra nosoratany. Maro amin' ny zavatra nolazain' izy ireo no voangona ao amin' ny boky atao hoe *Apophthegmata Patrum* ("Tenin' ny Rain' ny Fiangonan' ny tany efitra"). Ireto ny Rain' ny fiangonana tany an' efitra:

* Paoly avy any Tebay
* Antônio Lehibe
* Pakômio Lehibe

## Ny fandalinana momba ny Rain' ny Fiangonana

Atao hoe patristika sy patrôlôjia ny taranja sy ny haisoratra momba ny Rain' ny Fiangonana. Samy avy amin' ny teny grika hoe *patḗr* na teny latina hoe *pater* (izay samy midika hoe "ray") ny teny hoe *patristika* sy *patrôlôjia*.

### Ny patristika

Taranja andalinana ny fiainana sy ny asa ary ny fampianaram-pinoanan' ny Rain' ny Fiangonana ny patristika, izany hoe ny tantaran' izy ireo. Matetika dia mifangaro ny hevitry ny hoe *patristika* sy *patrôlôjia*.

### Ny patrôlôjia

Ny fitambaran' ny asa soratry ny Rain' ny Fiangonana ny patrôlôjia, ary manondro ny fitambaran' ny asa soratra andalinana ireo asa soratra ireo koa io teny io. Avahana noho ny patrôlôjia latina sy ny patrôlôjia grika. Ny patristika dia misy karazana literatiora maro (fanaovana hevi-teny, toriteny, sns) miorina kokoa amin' ny Baiboly, "fahefana fara tampony" izay halalinina amin' ny heviny ara-bakiteny sy ara-tantara ary indrindra amin' ny heviny ara-panahy (alegôrika).

## Jereo koa

* Apôstôly
* Patristika
* Patrôlôjia