Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ariana (firazanana)

Ny **Ariana** dia foto-pisainana ara-tantara momba ny firazanana efa lany andro, izay nipoitra tamin' ny faramparan' ny taonjato faha-19 mba hamaritana ny vahoaka avy amin' ny Prôtô-Indô-Eorôpeana izay noheverina ho vondrona ara-pirazanana. Avy amin' ny fampiasana ara-tantara ny teny hoe "*Ariana*" Io voambolana io, izay ampiasain' ny Indô-Iraniana môderina ho enti-milaza ny "andriana". Tsy manohana ny maha-marina an' io hevitra io anefa ny porofo araka antrôpôlôjia sy ara-tantara ary araka arkeôlôjia.

Io teny io sy ny heviny dia avy amin' ny fiheverana fa razambe miavaka niavian' ny santionany ambony karazana indrindra amin' ny olombelona ny mpiteny prôtô-indô-eorôpeana tany am-boalohany, ​​ary ny taranany mandraka ankehitriny dia mahaforona firazanana miavaka na zana-pirazanana ao amin' ny firazanana kaokaziana, miaraka amin' ny firazanana semitika sy ny hamitika. Heverina ho diso lalana sy tsy misy dikany ara-biôlôjia io fomba fanasokajiana ny olombelona io amin' izao fotoana izao noho ny fifanahafana akaiky ara-pototarazo sy ny fifandraisana saro-drafitra misy eo amin' ireo vondrona ireo.

Noraisin' ny mpanoratra mpanavakava-bolon-koditra sy antisemita (mankahala Jiosy) isan-karazany io teny io nandritra ny taonjato faha-19, anisan' izany i Arthur de Gobineau sy i Richard Wagner ary i Houston Stewart Chamberlain, ka nisy vokany tamin' ny fanavakavaham-bolon-koditra "siantifika" nataon' ny Nazi taty aoriana.

Tamin' ny taompolo 1930 dia nifandray amin' ny nazisma sy ny nôrdisisma io teny io miaraka amin' ny heviny, ary nampiasaina hanohanana ny ideôlôjia sopremasista fotsy hoditry ny arianisma izay nampiseho ny firazanana ariana ho "firazanana ambony", ka ny tsy Ariana amin' izany dia noheverina ho ambany ara-pirazanana (*Untermensch*, ara-bakiteny. "olombelona ambany") sady norahonana ho tokony haringana. Tany Alemaina teo ambany fitondran' ny Nazi dia niteraka ny ampahany manan-danja indrindra amin' ny foto-kevitry ny fanjakana ireo hevitra ire, izay nitarika ny hôlôkaosta (fandringanana ny Jiosy eorôpeana tamin' ny Ady Lehbe faharoa).
# Savoka

Savoka amin' ny toho-tantely
Ny **savoka** dia kilasin' ny zavatra ôrganika isan-karazany izay vainga afaka mitroka menaka, mora volavolaina amin' ny mari-panan-trano. Ahitana alkanina sy lipida ambony izy ireo, matetika manana teboka fitsonihana eo amin' ny 40 °C eo ho eo, mitsonika mba hanome ranoka ambany hadity. Ny savoka dia tsy mety levona anaty rano fa levona amin' ny mpadevona ôrganika toy ny heksanina sy ny benzenina ary klôrôfôrma. Savoka voajanahary isan-karazany no vokarin' ny zavamaniry sy ny biby ary hita koa ao amin' ny solitany.

## Jereo koa

* Savony

* Labozia
# H. G. Wells

|  |
| --- |
|  |
| **H. G. Wells**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | H. G. Wells |
| **Teraka** | 21 Septambra 1866 |
| **Toerana** | *-* |
| **Maty** | 13 Aogositra 1946 |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Firenena** | Fanjakana Mitambatra |
| **Asa :** | * mpanoratra
* mpanao asa soratra
* mpanoratra tantara lava
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**H. G. Wells** dia mpanoratra, mpanao asa soratra, mpanoratra tantara lava mizaka ny zom-pirenen'i Fanjakana Mitambatra teraka ny 21 Septambra 1866 ary maty ny 13 Aogositra 1946 tao London

## Ny fiainany manokana

Ny vadiny dia Amy Catherine Robbins.

## Jereo koa

* Biôgrafia

### Rohy ivelany

* Ao amin'i Freebase: Archived Jiona 13, 2014 at the Wayback Machine
# Rianaratra

Ny **rianaratra** dia fivoizan’ny lanjan-kerinaratra, anaty zavatra mampita aratra. Ny hery elektrômanetika no manery ireo fivoizana ireo izay foton’ny aratra.

a) Ireo karazan-jaka mampita aratra

Ny vainga metaly, na madio na mifangaro no fantatra fa mpampita aratra. Ny volafotsy no metaly fatra-mpampita aratra avo lenta indrindra. Ny varahina no metaly ampiasaina anaovana tady elektrika ary ny aliominiôma kosa ho an'ny tamba-tady elektrika, noho ny hatsàran'ny fampitàna aratra azo amin'ireo,ary koa noho ny vidin'ireo metaly ireo.Anatin' ireny solosaina avo lenta ireny dia ampisaina ny volamena.

Mikasika ny ranoka indray : ny rano fampiasaintsika andavanandro dia fantatsika fa ilàna fitandremana manokana raha mikijakija aratra isika.

Mitovy ve ny zava-misy anaty vainga metaly sy anaty rano ? Maninona ny vaingan-tsira no tsy mampita aratra kanefa ny ranotsira dia mpampita raindahiny arakaraka ny taha-pahabetsahan'ny sira ao anatiny ?

## Amin’ny ankapobeny

 Misy zavatra tsy ampy anatin'ity fizaràna ity. Ilaina mandray anjara ianao !
b) Ny anaty vainga

Tany am-boalohany tamin’ny fihatombohan’ny fanadihadiana ny fivoizan’ny aratra, dia noheverin’ny siantifika fa ny rianaratra dia zavatra manana lanjan’aratra miabo. Taty aoriana, dia noporofoina fa elektrôna izay lanjan’aratra miiba, no mivoivoy anaty metaly ary mahatonga ny fivoivoizan’ny rianaratra.

c) Ny anaty ranoka

Raha izany no misy anaty vainga metaly, ahoana kosa ny anaty ranoka mampita aratra, tahaka ny ranontsira ohatra ? Fivoizan'ny lanjan-kerinaratra, hoy isika ny rianaratra, kanefa ny elektrôna dia tsy "milomano" malalaka anaty ranoka. Ny iôna no hany kiritidraha mitondra lanjan-kerinaratra afaka mihetsika malalaka anatin'ny ranoka raha mampita aratra io ranoka io.

## Jereo koa

* Aratra
# Gennadiy Nikonov

|  |
| --- |
|  |
| **Gennadiy Nikonov**

|  |
| --- |
|  |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | Gennadiy Nikonov |
| **Teraka** | 11 Aogositra 1950 |
| **Toerana** | *-* |
| **Maty** | 14 Mey 2003 |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Firenena** | Firaisan'ny Repoblika Sosialista Sovietika, Rosia |
| **Asa :** | * injeniera
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**Gennadiy Nikonov** dia injeniera mizaka ny zom-pirenen'i Firaisan'ny Repoblika Sosialista Sovietika, Rosia teraka ny 11 Aogositra 1950 ary maty ny 14 Mey 2003

## Jereo koa

* Biôgrafia

### Rohy ivelany

* Ao amin'i Freebase:
# Leonid Gobyato

|  |
| --- |
|  |
| **Leonid Gobyato**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | Leonid Gobyato |
| **Teraka** | 6 Febroary 1875 |
| **Toerana** | *-* |
| **Maty** | 21 Mey 1915 |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Asa :** | * injeniera
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**Leonid Gobyato** dia injeniera teraka ny 6 Febroary 1875 ary maty ny 21 Mey 1915

## Jereo koa

* Biôgrafia

### Rohy ivelany

* Ao amin'i Freebase:
# Tafi-Piarovan' i Israely

Ny **Tafi-Piarovan' i Israely**, izay antsoina amin' ny fanafohezan-teny hebreo hoe **Tzahal** na **Tsahal** koa, dia ny tafiky ny Fanjakan' i Israely. Atao hoe צְבָא הַהֲגָנָה לְיִשְׂרָאֵל / *Tsva ha-Hagana le-Yisra'el* (ara-bakiteny "ny Tafika Fiarovana ho an' ny Israely"), izay hafohezina amin' ny hoe צה״ל / *Tzahal* na*Tsahal,* izy amin' ny teny hebreo.

Izy io dia misy sampana telo: ny Tafika an-tanety israeliana (זרוע היבשה) sy ny Tafika ana habakabaka israeliana (זְרוֹעַ הָאֲוִיר וְהֶחָלָל / *Zroa HaAvir VeHahalal*) ary ny Tafika an-dranomasina israeliana (חיל הים הישראלי / *Ḥeil HaYam HaYisraeli*). Ny Tsahal dia tarihin' ny lehiben' ny etamazaoro jeneraly, izay eo ambany fahefan' ny minisitry ny fiarovana israeliana.

## Jereo koa

* Mossad
# Zaira

Sainan' i Zaira
I **Zaira** na ny **Repoblikan' i Zaira** dia ny Repoblika Demôkratikan' i Kôngô ankehitriny tamin' ny Repoblika Faharoa, tamin' ny taona 1971 hatramin' ny taona 1997. Izany fari-potoana izany dia mifanandrify amin' ny naha filohan' ny Repoblika an' i Joseph-Désiré Mobutu izay fantatra indrindra amin' ny anarana hoe Mobutu Sese Seko.
# Sid Meier

|  |
| --- |
|  |
| **Sid Meier**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | Sid Meier |
| **Teraka** | 24 Febroary 1954 |
| **Toerana** | *-* |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Firenena** | Kanada |
| **Asa :** | * injeniera
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**Sid Meier** dia injeniera mizaka ny zom-pirenen'i Kanada teraka ny 24 Febroary 1954

## Jereo koa

* Biôgrafia

### Rohy ivelany

* Ao amin'i Freebase:
# Lavitrisa

Ny iray **lavitrisa** na **1 000 000 000** dia isa nanahary izay mitovy amin' ny folo ampitomboina amin' ny tenany intsivy (10 × 10 × 10 × 10 × 10 × 10 × 10 × 10 × 10). Mitentina arivo tapitrisa ity isa ity. Ao amin' ny Rafitra Iraisam-Pirenena momba ny Venty, ny lavitrisa dia tondroina amin' ny litera **G** (*giga*).

Misy ny Malagasy tsy mahazoazo ny anaran' io isa io izay misafidy ny teny frantsay nohagasina hoe "miliara" satria tsy nisy teo amin' ny Ntaolo malagasy ny teny hoe "lavitrisa" satria tapitra hatreo amin' ny hoe "tapitrisa" hono ny fanisana amin' ny teny malagasy madiodio.

## Jereo koa

* aotra/zerô - isa/iray/iraika - roa - telo - efatra - dimy - enina - fito - valo - sivy
* folo - roapolo - telopolo - efapolo - dimampolo - enimpolo - fitopolo - valopolo - sivifolo

* zato - arivo - alina - hetsy - tapitrisa - lavitrisa
* Fanisana amin' ny teny malagasy - isa - tarehimarika - mpamaritra isa

## Rohy ivelany

* "Manisa", *motmalgache.org*
# Ralph Guggenheim

|  |
| --- |
|  |
| **Ralph Guggenheim**

|  |
| --- |
|  |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | Ralph Guggenheim |
| **Teraka** | 6 Jiona 1951 |
| **Toerana** | *-* |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Asa :** | * injeniera
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**Ralph Guggenheim** dia injeniera teraka ny 6 Jiona 1951

## Jereo koa

* Biôgrafia

### Rohy ivelany

* Ao amin'i Freebase: Archived Mey 1, 2016 at the Wayback Machine
# Tony Richardson

|  |
| --- |
|  |
| **Tony Richardson**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | Tony Richardson |
| **Teraka** | 5 Jiona 1928 |
| **Toerana** | *-* |
| **Maty** | 14 Novambra 1991 |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Firenena** | Fanjakana Mitambatra |
| **Asa :** | * talen-koronantsary
* mpanoratra senariô
* mpamoaka horonantsary
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**Tony Richardson** dia talen-koronantsary, mpanoratra senariô, mpamoaka horonantsary mizaka ny zom-pirenen'i Fanjakana Mitambatra teraka ny 5 Jiona 1928 ary maty ny 14 Novambra 1991 tao Los Angeles

## Ny fiainany manokana

Ny zanany dia Natasha Marysiuk, Joely Richardson.

## Jereo koa

* Biôgrafia

### Rohy ivelany

* Ao amin'i Freebase:
# Fauvism

Fovizma dia lova manam-pahefana ao amin'ny Fovà (Frantsay amin'ny "biby mena" izany), antsoina ho samy olona niseho tamin'ireo mpiasa moderna tamin'ny taona faha-20 voalohany, izay nanomezana ny vokatry ny fitsipiky ao amin'ny tetika mivantana sy ny maitso matoky ny fepetra voasoratra na ny maroary rehetra nomen'ny Impressionism. Raha ny lohahevitra amin'ny lova Fovizma dia nitsangana tamin'ny taona 1904 sy nampidirina hatrany ny taona 1910, saingy ny fiovana tamin'izany lasa fomba fiasa faha-3 taona fotsiny, 1905-1908, ary nisy roa na telo ny fivoriana.Ireo mpiara-miasa tamin'ny fomba fiasa dia André Derain sy Henri Matisse.

## Mpikambana sy lova

Maty amin'ny Matisse sy Derain, ny mpikambana hafa dia nanamafy tamin'ireo Robert Deborne, Albert Marquet, Charles Camoin, Bela Czobel, Louis Valtat, Jean Puy, Maurice de Vlaminck, Henri Manguin, Raoul Dufy, Othon Friesz, Georges Rouault, Jean Metzinger, Kees van Dongen ary Georges Braque (taorian'izany no natao mpanambady tamin'ny Cubism tamin'ny Picasso).

Ny sary amin'ny Fovizma dia voafaritra amin'ny fampananam-bodi-tsosiala maro sy ny maitso misy, na dia ny toetra misy aza dia voafaritra amin'ny fihetsiketsehana sy ny famahanana ny zava-misy. Fovizma(Fauvism) dia azo antsoina ho fomba fiasa foana avy tamin'ny Post-Impressionism nataon'ny Van Gogh voafaritra amin'ny fampiadiana ny rindrina avy any amin'ny pointillism tamin'ny Seurat ary mpikaroka hafa tamin'ny Neo-Impressionist, amin'ny maha-zava-poana, Paul Signac. Ny fifanarahana hafa nampiray azy dia Paul Cézanne sy Paul Gauguin, izay nanatanteraka fampananam-bodi-tsosiala mafonja tsy feno ny fepetra, indrindra ao amin'ny sary avy any Tahiti, izay nanohizany ny asa amin'ny Collioure tamin'ny taona 1905. Nony tamin'ny taona 1888 dia nilaza Gauguin tamin'ny Paul Sérusier hoe: "Ahoana no mahita ireo hazo ireo ianao? Mena izy ireo. Midira mena ao aminy; ity omby, maro andro izay, farany mavo, afa-ho sady faran'olona; ity hazo mena ity? Midira vermiliona ao." Fovizma dia antsoina ho voalohany amin'ny fampanambadiana, toy ny Expressionism, amin'ny fampiasana maitso tsy mifandray amin'ny famelabelarana. Ny hafa amin'ireo Fovizma dia nanatrika ny mpikaroka amin'ny voanjo sy ny asa tao anatin'ny fampiasana ny fanamby Afrikana sy Oseanika, amin'ny alalan'ny fomba hafa amin'ny fanamby tsy an'ny afovoan'ny tany sy ny fanamby hafa amin'ny tany vahiny sy ny fanamby tany am-boalohany, izay nanome mpikaroka maro hanao fanombohana ny Cubism.
# Hankou

| **Hankou**

|  |
| --- |
|  |

 |
| **Velarantany** | tsy fantatra km2 |
| **Haavo** |  |
| Isan'ny mponina | tsy fantatra |
| Ben'ny tanàna | tsy fantatra |
| Firenena |  Sina |
| Fanjakana |  |
| Faritany | Hubei |
| Faritra |  |
| Tanàna mifanolo-bodirindrina |  |

I **Hankou** dia tanàna ao amin'ny Repoblika Entim-bahoakan'i Sina.

## Jeografia

Ilay tanàna dia ao amin'ny faritanin'ny Hubei.

## Rohy ivelany

* tsy fantatra : Sehatra ofisialy