# Ady tany Vietnamy

Ny **Ady tany Vietnamy** — dia ady nanomboka tamin' ny taona 1955 ka hatramin' ny taona 1975, nitranga tany Vietnamy ary nifanandrenan' i Vietnamy Avaratra (notohanan' ny Vondron-tany Atsinanana sy i Sina ara-pitaovana) mpiara-dia amin'ny "Viet Cong" andaniny, sy i Vietnamy Atsimo, notohanan' ny tafika amerikana izay notohanan' ny tafiky ny firenena mpiara-dia maro tany amin' ny faritr' i Pasifika (Aostralia, Kôrea Atsimo, Tailandy, Filipina) ankinlany. Ity ady ity dia antsoin' ny Vietnamiana hoe **Adyfaharoa tany Indôsina** na **Adyan-trano vietnamiana**, na **AdyIray Alina Andro**, noho izy ireo tsy mihevitra izany ho ady tsy miankina amin' ny Ady tany Indôsina.

Tsy nisy famakiana ady mihitsy tamin' izany fotoana izany. Noho izany, ny taona marina nanombohan' ilay ady dia iadiana hevitra. Na izany aza, tamin' ny taona 1998 dia namaritra ny governemanta federaly amerikanina fa ny miaramila amerikana maty taorian' ny 1 Novambra 1955 - daty namoronana ny vondrona mpanolo-tsaina miaramila amerikana nalefa tany Vietnamy Atsimo, izay firenena tafahitsoka tao anatin' ny fikomiana taorian' ny Ady tany Indôsina - dia azo heverina ho maty tamin' ny Ady tany Vietnamy. Na izany aza, efa taty amin' ny taona 1965 no nanomboka niditra an-tsehatra tany Vietnamy i Etazonia, taorian' ny Fehin-kevitra tao amin' ny Hoalan' i Tonkin nolanian' ny Kôngresy Amerikana tamin' ny Aogositra 1964: ny tafika amerikana dia nihoatra ny 500 000 mahery (indrindra fa ireo izay nantsoina ho miaramila) tamin' ny taona 1969. Ny pôlitika manohitra fikomiana nataon' i Etazonia, miaraka amin' ny daroka baomba goavana, indrindra tany Vietnamy Avaratra (na Repoblika Demôkratikan' i Vietnamy) - indrindra fa ny fanafihana *Rolling Thunder* nanomboka tamin' ny Marsa 1965 ka hatramin' ny Novambra 1968 - dia tsy nahomby amin' ny fampitsahatra ny ady anaty akata tany atsimo: tamin' ny taona 1968, ny fanafihan' ny Tết nataon' ny tafiky ny Viet Cong, notohanan' ny tafika Vietnamiana tavaratra, dia manamafy ny tsy fivoaran' ny ady tamin' ny ady vietnamiana. Ny Vietnamiana Avaratra dia nampiasa ny fizaràn-tanin' i Laôsy, izay niady an-trano nanomboka tamin' ny taona 1959, sy ny an' i Kambôjy mba hitaterana ny miaramilany ho any Vietnamy Atsimo (na Repoblikan' i Vietnamy); nisy fiantraikany tamin' ireo firenena manodidina ireo ihany koa ny hetsika ara-tafika nataon' ny Amerikana. Ny Ady tany Vietnamy dia anisan' ny niteraka ny ady an-trano tao Kambôjy teo amin' ny governemanta kambôjiana notohanan' i Etazonia sy ny Kmera Mena tohanan' ny Vietnamiana Tavaratra. Nitoky tamin' ny fisian' ny tafika amerikana sy ny firenena mpiara-dia i Vietnamy Atsimo, fa i Vietnamy Avaratra kosa dia nitoky tamin' ny fandraisana anjaran' ny tafika vahiny ihany koa, indrindra fa ny avy any Sina. Niady ho fiarovan-tena tao amin' ny taniny ny miaramila vietnamiana tatsimo, nefa nandray anjara koa tamin' ny ady an-trano kambôjiana izy tamin' ny taona 1970, sy nanao hetsika fanafihana tany amin' ny tapany atsimon' i Laôsy tamin' ny taona 1971, ary namely an' i Vietnamy Avaratra tamin' ny fanafihana an-kabakabaka, na dia tsy hita firy aza ny vokatr' ireo fanafihana an-kabakabaka ireo.

Nitaky olona sy vola be dia be ilay ady, sady tsy nankasitrahin' ny vahoaka amerikana, ary nihevitra ny hifanatona amin' i Sina (izay nanana an' i Mao Zedong ho filoha) i Etazonia (teo ambany fitondran' i Richard Nixon), ary ny Fifanarahana momba ny fandriam-pahalemana tao Paris tamin' ny taona 1973 dia niteraka ny fialan' ny miaramila amerikana. Roa taona taty aoriana dia nanafika an' i Vietnamy Atsimo i Vietnamy Avaratra ary nahazo fandresena, izany dia nohamafisin' ny fianjeran' i Saigon tamin' ny volana Avrily 1975. Nitambatra tamin' ny fomba ôfisialy ilay firenena tamin' ny taona nanaraka ary lasa Repoblika Sôsialistan' i Vietnamy. Nanaraka ny ohatr' i Vietnamy koa i Kambôja sy i Laôsy mifanila aminy ka lasa firenena kômonista.

## Jereo koa

* Vietnamy Avaratra
* Vietnamy Atsimo
* Ady tany Indôsina