Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Loharanon-karena voajanahary

Ohatra amin' ny loharanon-karena voajanahary ny ranomasina. Ny onjan-dranomasina dia azo ampiasaina hamokarana angovo azo havaozina.
Ny **loharanon-karena voajanahary**, amin' ny ankapobeny, dia akora, zavamananaina, toerana na zavatra misy eo amin' ny natiora, tsy misy nataon' olombelona, ​​ary amin' ny ankamaroan' ny tranga, ampiasaina hanomezana fahafaham-po ny filana (angovo, sakafo, sns.) ho an' ny olombelona, ​​​​ny biby na ny zavamaniry.

Izany dia mety ho:

* akora mineraly fanodina: ranomamy, angom-poti-bato, akora metaly, sns.);
* vokatra avy amin' ny zavamananana dia (oh: hazo, trondro, haza, sns.);
* tontolo iainana voajanahary, loharanon' ny tolotra ara-tontolo iainana (oh : rano, rivotra, tany, ala, honahonam-pompotra, faritra mando, sns.);
* akora ôrganika fôsily (toy ny solika, ny arintany, etona voajanahary, ny linita na fompotra, sns.);
* loharanon' angovo (angovon' ny masoandro, angovon' ny rivotra, sns.);
* ary amin' ny heviny mitatra, ny tolotry ny tontolo iainana (famokarana ôksizenina avy amin' ny fôtôsentezy, ohatra).

Ny toetra marefo, ny tsy fahampian' ny fisiana na ny hakelin' ny fahafahana manavao ny loharanon-karena sasany dia mampiavaka ny loharanon-karena tsy azo havaozina (ohatra ny solika), mifanohitra amin' ny loharanon-karena azo havaozina (ohatra ny biômasy) izay tsy tsy midka hoe mety ritra. Satria mitombo tsy azo ihodivirana ny isan' ny mponina eran' izao tontolo izao sy ny traika ekôlôjikan' ny olombelona, ​​dia lasa olana lehibe ny fitantanana ny loharanon-karena voajanahary.

Araka ny tombatombana amin' izao fotoana izao dia vinavinaina hiakatra 110 % ny fampiasana ny loharanon-karena voajanahary amin' ny taona 2050, ka mihena 10% mahery ny ala sy toeram-ponenanan-javamananaina hafa toy ny sahalava manodidina ny 20 %. Azo tsapan-tanana ny voka-dratsin' ny fiovan' ny toetany, hiakatra 43 % ny famoahana etona mampihiboka hafanana.
# Kartikeya

I **Kartikeya** na **Skanda**, ao amin' ny hindoisma, dia andriamanitry ny tafiky ny andriamanitra. I Devasena no andriamanibavy vadiny. Zanak' i Shiva sy i Pârvatî izy. Vanto-jaza mandrakizay (*kumâra*) izy ka itsaohana nandritra ny Empira Gupta (taonjato faha-3 hatramin' ny faha-6) izy tao India Avaratra izay nanao azy ho andriamanitra mpiaro ireo Chalukya (dinastia tamin' ny taonjato faha-6 ka hatramin' ny faha-12). Ao India Atsimo no mampalaza azy, ka ao izy dia fantatra amin' ny anarana amin' ny teny tamily hoe Murugan ("zazalahy").

## Jereo koa

* Brahma - Vishnu - Shiva - Shakti - Durgâ - Surya - Ganesh - Kartikeya
# Hazo (akora)

Hazo
Ny **hazo** na **nofon-kazo** dia akora voajanahary avy amin' ny zavamaniry. Izy io dia fitambarana tambatselan-javamaniry avy amin' ny ankamaroan' ny vatan'ny zavamaniry hazo. Ao amin' ny zavamaniry, ny nofon-kazo dia miantoka ny fitaterana ny ranon-kazo avy any amin' ny fakany mankany amin' ny ravina sady miantoka ny fanohanana ny zavamaniry lehibe (hazo na hazobotry).

Akora be mpitia ny hazo noho ny hamafiny sy noho ny fahafahany manome hafanana raha dorana ary noho izy akora ho an' ny famokarana zavakanto sy ho an' ny sehatra indostrialy maro. Betsaka ny fampiasana ny hazo amin' ny fanorenana sy ny indostria (indostrian' ny taratasy, indostria simika, sns.) ary atao fandrehitra (kitay sy arina).

## Jereo koa

* Hazo (zavamaniry)
* Zavamaniry
# Voamadinika

Ny varimbazaha dia voamadinika
Ny **voamadinika** dia zavamaniry toy ny ahitra, fihinam-boa. Anisan' ny fianakaviana *Poaceae* (na *Gramineae*). Ny voamadinika fahita indrindra dia ny varimbazaha (*Triticum vulgare*), ny ôrza (*Hordeum*), ny ampembambazaha (*Sorghum halepense*), ny katsaka (*Zea mays*), ny vary (*Oryza sativa*), ampemba (*Sorghum*). Ny voamadinika no miantoka ny ampahany be amin' ny sakafon' ny olombelona eran-tany. Tena misy "siramamy miadam-piasa" (gliosida saro-drafitra) ny voany: anelanelan' ny 60 sy 85 %. Hanina masaka nahandroina mivantana, na nototoina ho lafarinina (vary, ôrza, varimbazaha, sns.) alohan' ny hamadihana azy ho mofo, na paty. Ampiasaina hohanin' ny biby fiompy ny voany sy ny tahony ary ny raviny. Azo ampiasaina amin' ny fanaovana toaka ny voan' ny voamadinika sasany. Ny ankamaroan' ny labiera, ohatra, dia azo avy amin' ny fanotrehana ny ôrza.

Ampemba
Anisan' ny zavamaniry novolen' ny olombelona voalohany ny voamadinika, nandritra ny Neôlitika, 10 000 hatramin' ny 12 000 taona lasa izay. Avy any Azia Minora ny varimbazaha, ny vary avy any Azia sy Afrika; ny katsaka no hany voamadinika teratany any Amerika. Amin' izao fotoana izao dia ambolena manerana izao tontolo izao ny voamadinika rehetra.

Katsaka
Vary
Ao amin' ny fianakaviana *Gramineae* ny ankamaroan' ny voamadinika. Atsoina amin’ ny anarana siantifika hoe *Triticum*, ny vondron-karaza' ny varimbazaha, ny ôrza *Hordeum* ny segla *Secale*, ny avoanina *Avena*, ny vary *Oryza* ary ny katsaka *Zea*. Ny ampemby sy ny mitovitovy aminy dia mizara ao amin' ny *Setatia*, ny *Eleusine*, ny *Panicum* ary ny *Pennisetum*, ny *Sorghum* sy ny *Andropogon*.

## Jereo koa

* ampemba.
* ampembambazaha
* katsaka
* ôrza
* vary
* varimbazaha
# Alaska

**Alaska**
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sary:AlaskaStateSealTransparent.png |

 |
|  |

Ny **Alaska** dia fanjakana any Etazonia, ny renivohiny dia i Juneau. Misy mponina 683 478 any.

## Jereo koa

|  |  |
| --- | --- |
| * **AL** Alabama - Montgomery
* **AK** Alaska - Juneau
* **AZ** Arizona - Phoenix
* **AR** Arkansas - Little Rock
* **CA** California - Sacramento
* **CO** Colorado - Denver
* **CT** Connecticut - Hartford
* **DE** Delaware - Dover
* **FL** Florida - Tallahassee
* **GA** Georgia - Atlanta
* **HI** Hawaii - Honolulu
* **ID** Idaho - Boise
* **IL** Illinois - Springfield
* **IN** Indiana - Indianapolis
* **IA** Iowa - Des Moines
* **KS** Kansas - Topeka
* **KY** Kentucky - Frankfort
* **LA** Louisiana - Baton Rouge
* **ME** Maine - Augusta
* **MD** Maryland - Annapolis
* **MA** Massachusetts - Boston
* **MI** Michigan - Lansing
* **MN** Minnesota - Saint Paul
* **MS** Mississippi - Jackson
* **MO** Missouri - Jefferson City
 | * **MT** Montana - Helena
* **NC** North Carolina - Raleigh
* **ND** North Dakota - Bismarck
* **NE** Nebraska - Lincoln
* **NV** Nevada - Carson City
* **NH** New Hampshire - Concord
* **NJ** New Jersey - Trenton
* **NM** New Mexico - Santa Fe
* **NY** New York - Albany
* **OH** Ohio - Columbus
* **OK** Oklahoma - Oklahoma City
* **OR** Oregon - Salem
* **PA** Pennsylvania - Harrisburg
* **RI** Rhode Island - Providence
* **SC** South Carolina - Columbia
* **SD** South Dakota - Pierre
* **TN** Tennessee - Nashville
* **TX** Texas - Austin
* **UT** Utah - Salt Lake City
* **VT** Vermont - Montpelier
* **VA** Virginia - Richmond
* **WA** Washington - Olympia
* **WV** West Virginia - Charleston
* **WI** Wisconsin - Madison
* **WY** Wyoming - Cheyenne
 |
# Fiteny kareliana

Ny **fiteny kareliana** dia fiteny ao amin' ny sampana fenikan' ny fianakaviam-piteny oraliana. Ny Kareliana, izay vahoaka tompontany ao Carelia, faritra midadasika avy any amin' ny Hoalan' i Finlandy ka hatrany amin' ny Ranomasina Fotsy, misabaka eo amin' i Finlandy sy i Rosia, no mampiasa azy. Ireto ny sampany: ny fiteny karjala sy ny fiteny ôlônetsiana ary ny fiteny loda.
# Raby

Ny **raby** dia mpiandraikitra ny fanompoam-pivavahana sady filoha ara-panahy no mpitarika ara-pivavahana ao amin'ny vondron'olona jiosy iray. Tamin'ny voalohany dia anaram-boninahitra nomena ireo mpampianatra ny Lalàna ny teny hoe *raby*. Isan'ny notondroina tamin'io teny io koa i Jesosy Kristy.

Ny raby dia sady mpandalina no mpanao fivoasana no mpampianatra ihany koa ny Torah. Misy sekoly atao hoe *yeshivas* izay natokana hanomana ny olona amin'izany anjara asan'ny raby izany, izay niorina tao Palestina, tao Jamnia (na Iabne) sy tao Tiberiada (na Tiberiasy), tao Babilona, tao Sora, tao Neherdea ary tao Pombedita. Ireo sekolin'ny raby ireo izay niorina amin'ny firenena rehetra ahitana ny zanaka am-pielezana jiosy dia mbola misy amin'izao fotoana izao. Nisy koa ny atao hoe semineran'ny raby izay nivoatra niaraka amin'ny sekolin'ny raby taty aoriana. Afaka mandray fanapahan-kevitra na mitsara momba ny Lalàna jiosy ny raby.

Araka ny fomba jiosy taloha dia ny lehilahy ihany no afaka misahana ny asan'ny raby nefa maro ireo seminera izay manosotra raby vehivavy ankehitriny.

## Ny amin'ny teny hoe raby

Ny teny hebreo hoe רב / *rav* na *rab*, izay afaka miseho amin'ny endrika milaza maro hoe רבנים / *rabanim,** izay midika ara-bakiteny hoe "olona lehibe" no nogasina hoe *raby*. Ny teny hoe רַבִּי / *rabbi* dia midika hoe "mpampianatro" izay entin'ny mpianatra miresaka amin'ny mpampianatra nyTorah. Avy amin'ny fototeny semitika hoe *RBB* , izay midika hoe "lehibe" na "hajaina" io teny hoe *rab* na *rav* io. Ny endrik'io teny io milaza maro dia ny hoe הָרַבִּים / *rabbim*, izay hita ao amin'ny Boky voalohan'ny Mpanjaka (1Mpanj. 18.25) amin'ny teny hebreo sady midika hoe "maro", "ny ankamaroany, ny maro" dia tsy fantatra mazava ny fisian'ny olona notonbdraina hoe *Raby* teo amin'ny vahoakan'ny araka ny sora-tanam-piraketan'ny Ranomasina Maty. Ny teny arabo hoe *rabb* izay mitovy fototeny aminy sady midika hoe "tompo" dia izay iantsoana matetika an'Andriamanitra na ny tompo amin'ny fiarahamonina ivelan'ny fivavahana.

Ny raby dia tsy andraikitra hita ao amin'ny Baiboly hebreo ary ireo Hebreo na Israelita tany aloha dia tsy nampiasa anaram-boninahitra sahala amin'ny hoe *Rabban* na *Ribbi* na *Rab* mba hanondroany ireo olon-kendry babiloniana na ny olon-kendrin'i Israely. Ny anaram-boninahitra heo Rabban sy Rabbi dia noresahina voalohany ao amin'ny Mishna. Nampiasaina voalohany hiresahana ny raby Gamaliela Zokiny (hebreo: רבן גמליאל הזקן‎ / *Rabban Gamliel HaZaken*) sy ny raby Simeona zanany (hebreo: רבן שמעון בן גמליאל הזקן / *Rabban Shimon ben Gamliel Hazaken* "Ny Raby Simeona zanak'i Gamaliela Zokiny) ary ny raby Joany ben Zakay (hebreo: יוחנן בן זכאי / *Yohanan ben Zakkai*) izay samy filohan'ny Sinedriona tamin'ny taonjato voaolohany.

Ny teny hoe *Rabbi* (grika: ῥαββί / *rabbi*) dia hita ao ain'ny Evanjelin'i Matio sy Evanjelin'i Marka sy Evanjelin'i Joany ao amin'ny Testamenta Vaovao izay anondroana ny Mpanora-dalàna sy ny Fariseo ary koa an'i Jesosy.
# Sampam-piteny jermanika

Faritra misy ny mpiteny jermanika
Ny **fiteny jermanika** dia sampan' ny fianakaviam-piteny indô-eorôpeana izay teraky ny fiteny prôtô-jermanika. Ny vahoaka jermanika, izay nonina tao amin' ny tapany avaratra-atsinanan' ny Empira Rômana taloha, no miteny azy hatramin' izay nisiany. Maro ny zavatra iombonan' ireo fiteny jermanika ireo ka anisan' izany ny fiovam-panonona ny renifeo araka ny fikarohan' i Grim sy Verner; ao koa ny voambolana izay ahitana fototeny tsy indô-eorôpeana.

Ny fiteny jermanika be mpiteny indrindra dia ireo ao amin' ny sampana andrefana, dia ny fiteny anglisy sy ny fiteny alemàna sy ny fiteny neerlandey ary ny fiteny skandinaviana toy ny fiteny soedoà sy danoà ary nôrveziana.

## Fanasokajiana anatiny ny fiteny jermanika

Misalpana roa lehibe ny fiteny jermanika, dia ny fiteny jermanika avaratra sy ny fiteny jermanika andrefana ary ny fiteny jermanika atsinanana.

### Ny fiteny jermanika avaratra

Ny fiteny jermanika avaratra na fiteny skandinaviana dia vondrom-piteny mpihavana akaiky, tenenina ao amin' ny firenena skandinaviana. Olona miisa 20 tapitrisa any ho any no miteny skandinaviana amin' ny maha fitenin-dreny azy. Ny fiteny skandinaviana fantatra indrindra dia ny fiteny nôrveziana (ninôrska sy bôkmaly), ny fiteny danoà, ny fiteny soedoà, ny fiteny islandey, ary ny fiteny ferôiana.

### Ny fiteny jermanika andrefana

Ny fiteny jermanika andrefana dia ahitana ny fiteny anglisy, ny fiteny frisôna, ny fiteny neerlandey, ny fiteny alemàna, ny fiteny afrikansa ny fiteny idisy.

### Ny fiteny jermanika atsinanana

Ny fiteny jermanika atsinanana dia ahitana ny fiteny gôtika sy fiteny jermanika maro hafa izay tsy misy mpiteny intsony (fiteny maty).

## Jereo koa

* Fiteny ao Eorôpna

* **Fiteny indô-eorôpeana**
	+ Fiteny anatôliana
	+ Fiteny tôkariana
	+ Fiteny baltô-slava
	+ Fiteny keltika
	+ **Fiteny jermanika**
	+ Fiteny helenika
	+ Fiteny indô-iraniana
	+ Fiteny italika
	+ Fiteny albaney sy fiteny armeniana

* Vahoaka jermanika
* Jermania
# 1989

|  |
| --- |
| *1989 Amin'ny kalandrie hafa* |
| kalandrie Gregoriana | 1989 *MCMLXXXIX* |
| Ab urbe condita | 2742 |
| kalandrie Armenianina | 1438 |
| Kalandrie sinoa | 4685–4686 |
| Calendario ebreo | 5749–5750 |
| Kalandrie hindoa ~ *Vikram Samvat* ~ *Shaka Samvat*< |  2044–2045 1911–1912 |
| Kalandrie persana | 1367–1368 |
| kalandrie arabo | 1410–1411 |
| kalandrie Ronika | 2239 |

Ireo zava-nitranga, ireo olon-teraka ary ireo olona maty tamin'ny taona 1989 ny kalandrie Gregôriana.

## Zava-nitranga

 Misy zavatra tsy ampy anatin'ity fizaràna ity. Ilaina mandray anjara ianao !
## Teraka tamin'ny taona 1989

## Maty tamin'ny taona 1989
# Karijisma

Ny **karijisma** dia sampan' ny finoana silamo teraka tamin' ny fanelanelanana natao tamin' i Ali sy i Mu'awiya raha avy niady tao Siffin izy ireo tamin' ny taona 657. Izy no sampana fahatelon' ny fivavahana silamo, manampy ny sonisma sy ny siisma. Atao hoe **Karijita** na **Kaoarijy** (arabo: خوارج / *Khawāridj*) ny mpino silamo ao aminy.

## Ny tantaran' ny fisarahana

I Mu'awiyah, izay governora omeiada tao Siria, dia nanohitra ny maha ara-dalàna ny kalifatan' i Ali. Tamin' ny taona 657 dia nifanandrina tamin' ny tafik' i Ali tao Siffin izy ary nandritra ny ady dia nitady hevitra hampitsahatra ny ady tamin' ny alalan' ny fangatahana fanelanelanana. Rehefa nanaiky ny marimaritra iraisana i Ali mba hialana amin' ny fifandatsahan-dra, dia niala avy tao amin' ny toerana nisy ny ady ny sasany amin' ny mpanohana azy, izay tsy nankasitraka afa-tsy ny fitsaran' Andriamanitra. Ireo mpisintaka ireo no lasa nantsoina hoe Karijita (avy amin' ny teny arabo hoe *kharej*, izay midika hoe "mivoaka"). Nanohitra an' i Mu'awiyah sy an' i Ali izy ireo, ka nifidy ny kalifany manokana. Avy eo izy ireo dia nikononkonona ny famonoana ny mpandray anjara tamin' ny fanelanelanana, saingy tsy nahavita namono afa-tsy an' i Ali tamin' ny taona 661.

## Ny finoany

Amin' ny Karijita dia tena zava-dehibe, mitovy amin' ny finoana, ny asa. Milaza koa izy ireo fa antony ahafaha manongana ny mpino silamo iray ny fanaovana fahotana lehibe, na dia mbola manaiky ny fanekem-pinoana aza ilay mpino. Ny Karijita dia nanjary nihevitra ny manampahefana ara-pôlitika mozilmana ho tsy tena mpivavaka ary, taorian' ny fikomiana maro nataony dia resy ihany izy ireo tamin' ny farany. Mbola misy anefa ny antokon' ny Karijita mandanjalanja, antsoina hoe Ibadita, ao Afrika Avaratra sy any Siria ary ao amin' ny Soltanatan' i Ômàna.

## Jereo koa

* Sonisma
* Siisma
# Tendrombohitra Ôlimpôsy

Tendrombohitra Ôlimpôsy
**Tendrombohitra Ôlimpôsy** na **Tendrombohitra Ôlimpa** no tendrombohitra avo indrindra any Gresy. Atao hoe Όλυμπος, *Ólympos* na *Ólimbos* izy amin' ny teny grika. Anisan' ny Olimpa akaikin' ny Hoala Termaikos ao amin' ny Ranomasina Egea izy io, any amin' ny Tandavan-tendrombohitra Ôlimpôsy eo amin' ny sisin-tanin' i Tesalia sy Makedônia, eo anelanelan' ny faritra misy an' i Larissa sy Pieria, 80 km eo ho eo atsimo-andrefan' i Tesalônika.

I Ôlimpa dia malaza ao amin' ny fedrà grika fa fonenan' ny andriamanitra grika, eo amin' ny tendro Mytikas (2 917,727 m).

## Loharano sy fanamarihana
# Metaly alkalinina

Sôdiôma na natiriôma (Na)
Ny **metaly alkalinina** dia singa simika ao amin' ny tsanganana voalohany (vondrona voalohany) ao amin' ny tabilaon-tsingerina, afa-tsy ny hidrôzenina. Ireto izy ireo: ny litiôma 3Li, ny sôdiôma 11Na, ny pôtasiôma 19K, ny robidiôma 37Rb, ny seziôma 55Cs ary ny fransiôma 87Fr. Mamorona fianakaviana tena ranoray izy ireo ka ohatra tsara indrindra amin' ny fiovaovan' ny toetra simika sy fizika eo amin' ny samy singa anaty vondrona ao amin' ny tabilaon-tsingerina.

Avy amin' ny teny arabo hoe *al-qily*, izay manondro ny lavenon' ny zavamaniry, izay betsaka pôtasiôma, ny teny hoe *alkalinina*.

Amin' ny toe-javatra manara-penitra, ny zaka tsotra dia metaly mamiratra sy malefaka ary tena miota amin' ny rivotra. Azo tapahina amin’ ny antsy izy ireo noho ny hakelin' ny hamafiny, ka mamela silaka mamiratra. Amin' io endrika metaly io dia manary mora foana elektrônam-pifandraisana ny atômany ka mamoronana katiôna misy fahan' aratra +1. Izany dia manazava ny fahamoran' ny fiotan' izy ireo eny amin' ny rivotra. Raha ny marina dia malaky matroka izy ireo amin' ny alalan' ny fiharafesenina raha iharan' ny diôksizenina (O2) sy ny hamandoan' ny rivotra; ny litiôma koa dia miota amin' ny diazôta (na dinitrôzenina N2). Noho izany dia tsy hita amin' ny endrika singa teratany velively izy ireo; tsy maintsy tehirizina ao anaty menaka mineraly izy ireo mba tsy ho azon' ny rivotra, ohatra, menaka parafinina. Mihabe io fahamora miota io arakaraka ny isa atômika, izany hoe midina manaraka ny tsanganana: metaly alkalinina faha-5 ny seziôma ka izy no manana fiota mahery indrindra amin' ny metaly rehetra.

Ny sôdiôma no metaly alkalinina betsaka indrindra ao amin' ny tontolo voajanahary, arahin' ny pôtasiôma, ny litiôma, ny robidiôma, ny seziôma ary ny fransiôma, izay tena tsy fahita firy (tsy mihoatra ny telopolo grama eto amion' ny vohon' ny Tany manontolo) noho ny taratra radiôaktifany avo dia avo (antsasak' androm-piainana 22 minitra). Ampiasaina amin' ny teknôlôjia sy indostria isan-karazany ireo singa ireo. Ampiasaina amin' ny famantaranandro atômika sy ny fomba famantarana daty ny robidiôma ary indrindra ny seziôma 133, satria manome ny fandrefesam-potoana marina indrindra ny 133Cs. Manana fampiasana indostrialy maro ny sôdiôma, ohatra ranoka mpamindra hafanana, na amin' ny jiro mandeha etona sôdiôma. Hita betsaka eo amin' ny fiainana andavanandro ny taharo amin' ny sôdiôma, toy ny sira fanao sakafo, izay voaforonn' ny klôriora-na sôdiôma (NaCl), soda (hidrôksida-na sôdiôma NaOH), na ny ranon' i Javel koa aza. Singa manan-danja izay mitana anjara toerana eo amin' ny tenan' ny zavamananaina ny sôdiôma sy ny pôtasiôma.
# Edmund Burke

|  |
| --- |
|  |
| **Edmund Burke**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | Edmund Burke |
| **Teraka** | 12 Jolay 1729 |
| **Toerana** | *-* |
| **Maty** | 9 Jolay 1797 |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Firenena** | Irlanda |
| **Asa :** | * mpanao politika
* filôzôfy
* mpanoratra
* mpanao asa soratra
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**Edmund Burke** dia mpanao politika, filôzôfy, mpanoratra, mpanao asa soratra mizaka ny zom-pirenen'i Irlanda teraka ny 12 Jolay 1729 ary maty ny 9 Jolay 1797

## Jereo koa

* Biôgrafia

### Rohy ivelany

* Ao amin'i Freebase: Archived Janoary 19, 2015 at the Wayback Machine
# Gerd Binnig

|  |
| --- |
|  |
| **Gerd Binnig**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | Gerd Binnig |
| **Teraka** | 20 Jolay 1947 |
| **Toerana** | *-* |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Firenena** | Alemaina |
| **Asa :** | * mpahay fizika
* Mpamorona
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**Gerd Binnig** dia mpahay fizika, Mpamorona mizaka ny zom-pirenen'i Alemaina teraka ny 20 Jolay 1947 tao Franckfort/Main

## Jereo koa

* Biôgrafia

### Rohy ivelany

* Ao amin'i Freebase:
# Tsady

Sainan' i Tsady
Toerana misy an' i Tsady ao afovoan' izao tontolo izao
Mari-piandrianan' i Tsady
Sarin-tanin' i Tsady
I **Tsady** dia firenena ao Afrika Afovoany, ao amin' ny lemaka lehiben' ny farihy Tsady izao ao andrefany, izay tsy manana morontsiraka, manana velarana mirefy 1 284 000 km². I Ndjamena no renivohiny. Mamaritra azy ao avaratra i Libia, ao atsinanana i Sodàna, ao atsimo ny Repoblikan' i Afrika Afovoany ary ao andrefana i Kamerona sy i Nizeria ary i Nizera. Firenena anelanelan' i Afrika Avaratra sy Afrika atsimon' i Sahara i Tsady. Atao hoe **Tsadiana** ny vahoakan' ity firenena ity.

Ny tapany avaratra dia ahitana ny tangorom-bohitr i Tibesti ao amin' ny tany efitr' i Sahara. Ao atsinanana no misy ny lembalemban' i Ennedi sy ny lembalemban' i Ouadai. Maina any avaratra ary misy fiantraikany ihany koa ny faritr’ i Sahel ao afovoany ka mahasarotra ny fahazoana rano.

Ny mponin' i Tsady dia ahitana Peola, Tobo, Sara, Kirdy ary Arabo. Ny 50 %n’ ny mponina dia Miozolmana, ny 10 % Kristiana, fa ny 45 % kosa dia manaraka ny fivavahan-drazana afrikana animista.

Miompana amin' ny fiompiana sy ny fambolena ny toekaren' i Tsady, izay mandroso ihany noho ny fangadiana vovon-drano sy ny fampiasana firihan-drano amin' ny tanimboly. Manjono ihany koa ny Tsadiana. Tamin’ ny taona 2003 no nanombohana nitrandraka ny solitany ao amin’ ny faritr' i Doba ao atsimo.

Zanatany frantsay taloha i Tsady izay nahazo ny fahaleovan-tenany tamin’ ny taona 1960. Ny fiteny frantsay sy ny fiteny arabo no fiteny ôfisialy any.

## Jereo koa

**Firenena ao Afrika:**

Afrika Atsimo - Alzeria - Angôla - Benino - Borkina Fasô - Borondy - Bôtsoana - Ejipta - Eritrea - Esoatiny (Soazilandy taloha) - Etiôpia - Gabôna - Gambia - Ganà - Ginea - Ginea Bisao - Ginea Ekoatôrialy - Jibotỳ - Kamerona - Kapvera - Kenia - Kômôro - Kôtidivoara - Lezôtô - Liberia - Libia - Madagasikara - Malaoy - Malỳ - Maorisy - Maoritania - Marôka - Môzambika - Namibia - Nizera - Nizeria - Oganda - Repoblika Arabo Saharaoy Demôkratika - Repoblika Demôkratikan' i Kôngô - Repoblikan' i Afrika Afovoany - Repoblikan' i Kôngô - Roanda - Saô Tôme e Prinsipe - Seisely - Senegaly - Siera Leôna - Sodàna - Sodàna Atsimo - Sômalia - Sômalilandy - Tanzania - Tôgô - Tonizia - Tsady - Zambia - Zimbaboe

**Kôntinenta eto an-tany Afrika
* Amerika (Amerika Avaratra - Amerika Atsimo)
* Azia
* Eorôpa
* Ôseania
* Antarktika
# 1980

|  |
| --- |
| *1980 Amin'ny kalandrie hafa* |
| kalandrie Gregoriana | 1980 *MCMLXXX* |
| Ab urbe condita | 2733 |
| kalandrie Armenianina | 1429 |
| Kalandrie sinoa | 4676–4677 |
| Calendario ebreo | 5740–5741 |
| Kalandrie hindoa ~ *Vikram Samvat* ~ *Shaka Samvat*< |  2035–2036 1902–1903 |
| Kalandrie persana | 1358–1359 |
| kalandrie arabo | 1400–1401 |
| kalandrie Ronika | 2230 |

Ireo zava-nitranga, ireo olon-teraka ary ireo olona maty tamin'ny taona 1980 ny kalandrie Gregôriana.

## Zava-nitranga

 Misy zavatra tsy ampy anatin'ity fizaràna ity. Ilaina mandray anjara ianao !
## Teraka tamin'ny taona 1980

## Maty tamin'ny taona 1980
# Nobusuke Kishi

|  |
| --- |
|  |
| **Nobusuke Kishi**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | Nobusuke Kishi |
| **Teraka** | 13 Novambra 1896 |
| **Toerana** | *-* |
| **Maty** | 7 Aogositra 1987 |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Firenena** | Japana |
| **Asa :** | * mpanao politika
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**Nobusuke Kishi** dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Japana teraka ny 13 Novambra 1896 ary maty ny 7 Aogositra 1987

## Ny fiainany manokana

Ny zanany dia Yoko Kishi. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Ichirō Satō, Eisaku Satō.

## Jereo koa

* Biôgrafia

### Rohy ivelany

* Ao amin'i Freebase:
# Fantasia (horonantsary, 1940)

| Fantasia (horonantsary, 1940) |
| --- |
| Fantasia |
| Firenena | Etazonia |
| Fiteny | anglisy |

Fantasia dia horonantsary amin'ny sarimihetsika amerikana notontosain'i nataon'i Walt Disney, ary nivoaka tamin'ny 13 novambra 1940.
# Bernardo Bertolucci

|  |
| --- |
|  |
| **Bernardo Bertolucci**

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Ankapobeny |
| **Anarana** | Bernardo Bertolucci |
| **Teraka** | 16 Martsa 1940 |
| **Toerana** | *-* |
| Fiaviana sy ny andraikitra |
| **Firenena** | Italia |
| **Asa :** | * talen-koronantsary
* mpanoratra senariô
* mpamoaka horonantsary
* mpilalao
 |
| Fiainana manokana |
|  |

**Bernardo Bertolucci** dia talen-koronantsary, mpanoratra senariô, mpamoaka horonantsary, mpilalao mizaka ny zom-pirenen'i Italia teraka ny 16 Martsa 1940

## Ny fiainany manokana

Ny vadiny dia Adriana Asti.

## Jereo koa

* Biôgrafia

### Rohy ivelany

* Ao amin'i Freebase: Archived Novambra 29, 2014 at the Wayback Machine