# Endrika araka anjara asa

Ny **endrika araka anjara asa** na **kaso** dia endriky ny teny, indrindra ny anarana sy ny mpisolo ary ny mpamari-toetra, izay manambara ny anjara asa sy/na ny tsinjara asan' io teny io ao amin' ny fehezanteny. Tsy ny fiteny rehetra no manana an' io fomba fanehoana ny anjara asan' ny teny io ary ao amin' ireo fiteny izay ahitana azy io dia tsy mitovy ny isany. Ny endrika mitovy anarana ao amin' ny fiteny roa dia tsy voatery hanondro zavatra mitovy tanteraka. Ny endrika araka anjara asa iray dia tsy voatery haneho anjara asa tokana fa matetika maro. Ahitana fampiasana kaso betsaka, ohatra, ny teny latina, ny teny rosiana, ny teny alemàna.

## Karazana endrika araka anjara asa

### Endrika araka anjara asa lehibe

#### Endrika milaza lazaina

Ny endrika milaza lazaina dia endriky ny teny atao lazaina. Amin' ny fiteny anglisy dia endrika milaza lazaina ny hoe *I, you, he, she, it, we, they, who* ary *whoever*. Toy izany koa, amin' ny fiteny frantsay dia endrika milaza lazaina ny hoe *je* sy *tu*. Ao amin' ny teny malagasy dia matetika ambara fa ny hoe *izaho, aho, ianao, izy, isika, ianareo* dia lazaina, fa ny *ahy, anao, azy, antsika, anay, anareo* dia fameno.

#### Endrika milaza fameno

Ny endrika milaza fameno dia endriky ny teny atao fameno, tsy manavaka na iharana na tolorana na hafa izany fameno izany. Amin' ny fiteny anglisy dia endrika milaza fameno ny hoe *me, you, him, her, it, us, them, whom* ary *whomever,* raha mitaha amin' ny hoe *I, you, he, she, it, we, they, who* ary *whoever*. Toy izany koa, amin' ny fiteny frantsay dia endrika milaza fameno ny hoe *me sy te* raha mitaha amin' ny *je* sy *tu*. Ao amin' ny teny malagasy dia matetika ambara fa ny hoe *izaho, aho, ianao, izy, isika, ianareo* dia lazaina, fa ny *ahy, anao, azy, antsika, anay, anareo* dia fameno.

#### Endrika milaza fameno iharana

Ny endrika milaza fameno iharana dia endriky ny teny atao fameno maneho ny anjara asan' ny teny atao fameno iantefan' ny asa na ny hetsika. Amin' ny fiteny frantsay dia endrika milaza fameno iharana ny hoe *le* sy *la* ary *les* raha mitaha amin' ny *il* sy *elle* ary *ils/elles*. Ny *lui* sy ny *leur* dia endrika milaza fameno mpandray.

#### Endrika milaza fameno tolorana

Ny endrika milaza fameno tolorana dia endriky ny teny atao fameno maneho ny anjara asa fameno tolorana. Amin' ny fiteny frantsay dia endrika milaza fameno tolorana ny hoe *lui s*y *leur* raha mitaha amin' ny *il/elle* sy *ils/elles*.

#### Endrika milaza fameno tompon-javatra

Ny endrika milaza fameno tompon-javatra dia endriky ny teny atao fameno maneho ny anjara asa fameno tompon-javatra. Amin' ny fiteny anglisy dia endrika milaza fameno tompon-javatra ny hoe *my, mine; your, yours; his; her, hers; its; our, ours*; *their, theirs; whose; whosever* raha mitaha amin' ny hoe sy ny hoe *I, you, he, she, it, we, they, who* ary *whoever,* izay endrika lazaina, sy ny hoe *me, you, him, her, it, us, them, whom* ary *whomever,* izay endrika fameno.

#### Endrika milaza famenon' anarana

Ny endrika milaza famenon' anarana dia ampiasaina rehefa ny anarana no famenon' ny anarana hafa. Ny endrika milaza famenon' anarana dia maneho manokana ny fananana, amin' ny fiteny maro.

Ohatra amin' ny fiteny latina:

*Petri manus* ("tanan' i Petera)*, Mariae domus* ("tranon' i Maria")*, Petri mater* ("renin' i Petera"), raha mitaha amin' ny anarana hoe *Petrus* sy *Maria* izay amin' ny endrika lazaina.

### Endrika milaza fameno toe-javatra

#### Endrika milaza fameno toerana

Ny endrika milaza fameno toerana dia endriky ny teny atao fameno maneho ny anjara asa fameno toerana. Amin' ny fiteny frantsay dia endrika milaza fameno toerana ny hoe *y* (sy *en*: toerana ialana) raha mitaha amin' ny *il, elle*, *ils* ary *elles*. izay lazaina, sy ny *le* sy *la* ary *les*, izay endrika fameno iharana, na ny *lui* sy *leur* izay endrika fameno tolorana. Amin' ny fiteny litoaniana dia endrika milaza fameno toerana ny hoe *Lietuvoje* ("ao Litoania) sy *Vilniuje* ("any Vilnius") raha mitaha amin' ny *Lietuva* ("Litoania") sy *Vilnius* ("Vilnius") izay endrika lazaina,

#### Endrika milaza fameno fialana

Ny endrika milaza fameno fialana dia maneho indrindra ny hetsika avy amin' ny toerana (misokatra). Afaka maneho fisarahana koa io endrika io.

Amin' ny fiteny baska, ny endrika milaza fameno fialana dia manondro ny toeram-piaviana, izay azo adika amin' ny fiteny maladasy hoe "avy": ny endrika milaza fameno fialana dia azo amin' ny fampidirana ny tovana -*tik* na *etik* (raha tokana), ary *-etatik* (raha maro): *Bilbotik etorri naiz,* "Avy any Bilbao aho".

#### Endrika milaza fameno fitaovana

Ny endrika milaza fameno fitaovana maneho indrindra ny fitaovana hanatanterahana ny hetsika. Amin' ny fiteny hôngroà, ny endrika milaza fameno fitaovana dia aseho amin' ny alalan' ny tovana -*val*/-*vel*, ny -*v*- dia miova rehefa arahin' ny teny manomboka amin' ny renifeo hafa:

* *Ceruzával írok* ("Manoratra amin' ny penina aho")

#### Endrika milaza fameno antony

Ny endrika milaza fameno antony dia maneho ny antony manosika ny hetsika asehon' ny matoanteny. Hita amin' ny fiteny kanada sy telogo (fiteny dravidiana), ny fiteny ketsoa any Amerika Atsimo, ary ny fiteny artsy (fiteny kaokaziana avaratra-atsinanana). Hita ao amin' ny fiteny tôkariana B (fiteny indô-eorôpeana) efa lany tamingana koa io.

#### Endrika milaza fameno fomba

Ny endrika milaza fameno fomba dia ampiasain' ny fiteny sasany, maneho ny fomba fanatanterahana ny asa asehon' ny matoanteny, ampiasaina amin' ny fiteny finoa sy estôniana ary tiorka.

## Jereo koa

* Filaza isa

* Kilasin' anarana

* Kilahivavy