Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Fotoana

Famantaranandro, fitaovana fandrefesam-potoana sy anamarihana ny fizaràn' ny fotoana ao anatin( ny iray andro
Ny **fotoana** dia ny fandrosoana mitohy tsy misy fetra eo amin' ny fisiana ary fisehoan-javatra izay miseho amin' ny fifandimbiasana izay tsy azo ovaina hatramin' ny lasa, ka hatramin' izao, ary amin' ny hoavy.

## Jereo koa

* Universal Time Coordinate
# Sinema

Ny **sinema** dia karazan-kanto iray. Izy io dia zava-kanto voaorina amin'ny sary maro alaina avy amin'ny atao hoe fakan-tsary na kamerà manokana hahafahana maka sary efatra ambin'ny roapolo na telopolo anatin'ny iray segondra. Ireo sary ireo dia alefa misesy (24 isa-tsegondra). Ny fandefasana sary maro misesy ao anatin'ny fe-potoana vitsivitsy dia manao an'ilay sary hihetsika ho antsika olombelona satria ao ny filofo retiniana sy ny vokatra phi.
# Fiteny kôreanina

|  |
| --- |
| **Koreanina** |
| **Isan'ny mpiteny** | 82,5 tapitrisa |
| **Faritany** |  Korea Avaratra
 Korea Atsimo
 Sina (ao Yanbian) |
| **Sata** | Ofisialy ao Korea Avaratra sy Atsimo |

Ny **fiteny kôreanina** dia fiteny tenenina any Kôrea ary eny amin' ny faritra moron-tsisintanin' ny Repoblika Entim-bahoakan' i Sina (Yanbian) ary amin' ny fikambanana kôreanina any ivelan-tanindrazany (Beijing, Shandong, Rosia, Aostralia, Etazonia, Frantsa, sns.). Io teny io no teny ofisialin' i Kôrea Avaratra sy Kôrea Atsimo.

Mbola iadian-kevitra ny fianankaviam-piteny misy ny fiteny kôreanina. Heverin' ireo mpahaitsikerafiteny fa fiteny manirery ny fiteny kôreanina, kanefa ny sasany dia mametraka azy ao amin' ny fianakaviam-piteny altaika. Nisy fitoviana vitsivitsy amin' ny fiteny japôney io fiteny io .

Ny fiteny koôreanina dia soratana amin' ny hangul; ampiasaina ihany koa ny hanja, amin' ny voambolana siantifika indrindra indrindra.

## Soratra

lopy*Lahatsoratra antsipirihany* : Hangul.

Ny fiteny kôreanina dia nampiasa ny hanja (sinôgrama) izay mbola ampiasaina amin' ny fanoratana ny fiteny sinoa ao Sina na ny fiteny japôney ao Japana.
Nanomboka tamin' ny taonjato fahaenina hatramin' ny taonjato faha-20 ny fiteny kôreanina no nampiasa io tarehin-soratra io. Tamin' ny taonjato faha-20 dia nosoloina ho hangul ny soratra ôfisialy. Ny hangul dia abidy noforonin' i Sejong Ilaibe tamin' ny taonjato faha-15, ary noraràna nanomboka tamin' ny taona 1504 hatramin' ny 1894 ny hangul ary nampiasaina ho abidy ôfisialy nanomboka tamin' ny 1945. Na dia vitsy ankehitriny ireo olona mahafehy tsara ny hanja, mbola ampiasaina ihany io soratra io amin' ny fianarana ambony amin' ny voambolana siantifika ary ireo voambolana mikasika ny filôzôfia sinoa.

Ny hangul dia ahitana litera 24 (renifeo 14 ary zanapeo 10). Soratana amin' ny alalan' ny fanavondronana litera araka ny vaninteny ny hangul. Mitovitovy endrika amin' ny fipetraky ny lela am-panononana ny renifeo ny endriky ny litera. Ny zanapeo dia manana ny eva taôista (teboka na tsipika fohy, tsipika mitsangana ary tsipika mitsivalana, izay midika "Masoandro", "olona" ary "Tany").

Soratana miaraka amin' ny elanelana ny teny kôreanina ankehitriny tsy ohatr' ireo fiteny sinoa na japôney. Mampiasa mari-tsoratra tandrefana ny kôreanina.

## Jereo koa

* Kôrea Atsimo
* Kôrea Avaratra
* Hangul

## Loharano
# Fiteny taỳ

Ny **fiteny taỳ** (anarany eo an-toerana: ภาษาไทย [phaː˧.saː˩˦.tʰɑj˧]) dia fiteny ao amin' ny vondrom-piteny taỳ voasokajy ao amin'ny fiteny tai-kaday. Ny isan' ny mpiteny taỳ dia enimpolo tapitrisa. Ny fiteny taỳ dia teny ofisialin' ny Fanjakan' i Tailandy.

## Fanoratana

Ny fiteny taỳ dia soratana amin' ny alàlan' ny abogida manokana (abidy taỳ ) avy amin' ny abidy kimera, navadika mba hahafahana manoratra tsara ny fiteny taỳ.

* Izy io dia manana renifeo roapolo, soratana amin' ny alàlan'ny litera efatra ambin' ny efapolo, roa no tsy ampiasaina intsony;
* Izy io dia manana zanapeo efatra ambin' ny roapolo, misy ny zanapeo misosona ho roa ary ny zanapeo misosona ho telo, soratana amin' ny alàlan' ny litera telo ambin' ny folo (zanapeo enina fohy, dimy lava ary diakritika zanapeo misosona manokana) ;
* Ny haabom-peo dia miankina amin'ny renifeo safidiana, voazara ho vondrona telo ; asiana diakritika efatra mba hahafahana mampiditra teny vahiny sarotra soratana.

Ny fiteny taỳ dia soratana avy any ankavia mankany ankavanana, tsy misy fijanonan-tsoaratra, ary mety misy teny maro soratana miraikitra. Tsy mifandray ny litera. Tsy misy lohasoratra.

## Fanononana

### Zanapeo

Tabilaon' ny zanapeon'ny fiteny thai soratana amin'ny AAI|  | aloha | anivo | aoriana |
| mikatona | i | ɯ | u |
| mikatona sasany | e | ɤ | o |
| mivoha sasany | ɛ |  | ɔ |
| mivoha | a |  | ɑ |

### Renifeo

Tabilaon'ny renifeon'ny fiteny thai soratana amin'ny AAI|  | bilabiales | labiodentales | alvéolaires | post-alvéolaires | palatales | vélaires | glottales |
| occlusives sourdes non-aspirées | p |  | t |  |  | k | ʔ |
| occlusives sourdes aspirées | pʰ |  | tʰ |  |  | kʰ |  |
| occlusives sonores | b |  | d |  |  |  |  |
| affriquées (sourdes) |  |  |  | ʨ |  |  |  |
| affriquées (sourdes) aspirées |  |  |  | ʨʰ |  |  |  |
| fricatives (sourdes) |  | f | s |  |  |  | h |
| nasales | m |  | n |  |  | ŋ |  |
| latérales |  |  | l |  |  |  |
| vibrantes (battue) |  |  | r |  |  |
| spirantes |  |  |  |  | j | w |  |

### Haabom-peo

Ny fiteny thai dia manana haabom-peo dimy : ambany [˨˩], afovoany [˧], ambony [˦˥], mihidina [˥˩] ary miakatra [˩˦].

## Jereo koa

* Tailandy

### Rohy ivelany

* Dictionnaire Thaïlande-guide : dictionnaire français-thaï de plus de trois mille mots
* dictionnaire thaï (romanisé)-français/français-thaï (romanisé) Freelang
* Dictionnaire gratuit Volubilis : thaï - thaï romanisé - français - anglais (47 000 entrées)
* Clavier Thaï en ligne Archived Septambra 28, 2007 at the Wayback Machine

### Boky

* ASSIMIL, *Introduction au thaï*, nataon'i Watana Noonpackdee Butori sy Bernard G. Butori, (ISBN 2700520866)
# Busan

﻿ / ﻿

| **Busan**

|  |
| --- |
|  |

 |
|  |
| **Velarantany** | 763 km2 |
| **Haavo** |  |
| Isan'ny mponina | 3,657,840 |
| Ben'ny tanàna |  |
| Firenena |  Korea Atsimo |
| Fanjakana |  |
| Faritany |  |
| Faritra |  |
| Tanàna mifanolo-bodirindrina |  |

**Busan** (na **Pusan**) dia tanàna seranan-tsambo tena manan-danja any  Korea Atsimo, misy mponina maherin'ny 3.700.000.