# Fiteny anglisy

|  |
| --- |
| **Fiteny anglisy English** |
| **Isan'ny mpiteny** | maherin' ny 380 tapitrisa ho teny nibeazana, 1 miliara raha teny nianarana |
| **Faritany** | Kôntinenta dimy |
| **Sata** | Fiteny ôfisialin'nny Firenena Mitambatra sy fikambanana iraisam-pirenena maro hafa |

* Ny **Fiteny anglisy** dia fiteny jermanika avy any Angletera. Io no fiteny nibeazan' ny mponina anatin'ny firenena maro, indrindra any amin' ny Fanjakana Mitambatra (*United Kingdom*) sy ny zanataniny taloha: Etazonia, Kanada, Aostralia, Afrika Antsimo, ary India. Ireo zanatany taloha izay mbola mampiasa ny teny anglisy dia lazaina fa ao amin'ny tontolo miteny anglisy, izay atao hoe *Anglosphere* amin'ny teny anglisy. Anisan'ny fiteny be mpampiasa indrindra eto an-tany ny fiteny anglisy, ao arian'ny fiteny sinoa. Satria izy no fiteny be mpampiasa indrindra, milaza ny olona sasany hoe "fiteny iraisam-pirenena" ny fiteny anglisy. Sady io fiteny io no teny fiasana anatin' ny Firenena Mikambana miaraka amin' ny fiteny frantsay. Fiteny ôfisialy ao amin' io fikambanana io koa izy, manapy ny fiteny arabo, ny fiteny sinoa mandarina, ny fiteny frantsay, ny fiteny rosiana ary ny fiteny espaniôla.

## Tantara

Ny fiteny anglisy dia fiteny voasokajy ao amin'ny fiteny jermanika andrefana, any Eorôpa. Ny fiteny anglisy dia avy amin' ny fitenin' ny foko jermanika tonga nipetraka ao Britania (Ilay nosin' i Britania) ary nianjadian' ny fitenin' ny mpanjanatany avy any Skandinavia, avy any Nôrmandia ary avy any Frantsa Avaratra tamin' ny Andro Antenatenany, ary taty aoriana voaanjadin' ny fiteny frantsay ankehitriny. Tahaka ny fiteny maro ao Eorôpa, betsaka ny indran-teny avy amin' ny fiteny latina sy avy amin' ny fiteny grika, hatramin' izay ka hatramin' izao. Ny fiteny rômana hafa sy ny fitenin' ny zanatany taloha dia nianjady tamin' ny fiteny anglisy britanika amin' ny fomba tsy dia lalina. Fa ny fianjadian'ny fiteny vahiny dia samihafa eo anivon' ny firenena miteny anglisy maro samihafa (fianjadian' ny fiteny eo an-toerana), ary manao fomba fiteny iray mety manamarika ny fiteny anglisy britanika. Ny razamben' ny fiteny anglisy ankehitriny — ny foko jermanika angla sy saksôna ary jiota, dia nifindra tany amin' ny Nosy Britanika tamin' ny tapaky ny taonjato fahadimy. Tamin' izany fotoana izany, ny fitenin' izy ireo dia nanakaiky ny fiteny jermanika ambany sy ny fiteny frisiana, saingy tamin' ny fivoarany taty aoriana dia nifindra lavitra ny fiteny jermanika hafa izy io.

## Fiteny avy amin' ny fiteny anglisy

Ireto ireo fiteny avy amin'ny fiteny anglisy

* Ny *fiteny anglisy tsotsotra* na *Basic English* dia teny noforonin' i C. K. Ogden sy i I. A. Richards tamin' ny taona 1930. Miisa 850 ny teny ao anatiny: ireo izay ilaina anatin' ny fiainana miaraka amin' izay ilaina mba hanazava ny dika anatin' ny firesahana.

* Ny *fiteny anglisy manokana* na *Special English* dia mampiasa teny 2 000 sady tononina moramora kokoa nohon' ny fiteny anglisy tsotra.

* Ny *fiteny anglisy nomoramoraina* na *Simple English* dia ampiasain' ny mpikambana eto amin' ny Wikipedia (ao amin' ny simple.wikipedia.org).

## Jereo koa

**Fiteny jermanika be mpiteny Fiteny anglisy
* Fiteny alemàna
* Fiteny neerlandey
* Fiteny soedoà
* Fiteny danoà
* Fiteny nôrveziana

## Fanamarihana

## Rohy ivelany

* Wikipedia Anglisy
* Ethnologue Anglisy titatra
* Re-Romanization of English Archived Aprily 21, 2006 at the Wayback Machine
* More than 20000 English words recorded by a native speaker Archived Jiona 11, 2009 at the Wayback Machine