# Napoleon Bonaparte

Napoleon Bonaparte|  |
| Asmana ḍâlem bhâsa asli | (co) Napulione Buonaparte  |
| Carèta oḍi' |
| Èlahèraghi | (co) Napulione Buonaparte  15 Agustus 1769  Ajaccio (id)   |
| Sèdhâ | 5 Mèi 1821  (51 taon) Longwood House (en)   |
| Penyebab kematian (id)  | Kanker lambung (id)   |
| Tempat pemakaman (id)  | Cathédrale Saint-Louis-des-Invalides (en)  (1840–) Valley of the Tomb (en)  (–1840) |
|  |
|

|   Kaisar Prancis (id)   |
| --- |

 20 Maret 1815 – 22 Junè 1815

|  18è French co-prince of Andorra (en)   |
| --- |

 20 Maret 1815 – 22 Junè 1815 ← Louis XVIII dari Perancis (id)  – Napoleon II (id)  → Bersama dengan (id) : Francesc Antoni de la Dueña y Cisneros (mul)

|  18è French co-prince of Andorra (en)   |
| --- |

 1806 – 26 Jânuwari 1812 ← Louis XVI dari Perancis (id)  – tanpa nilai → Bersama dengan (id) : Francesc Antoni de la Dueña y Cisneros (mul)

|   Raja Italia (id)   |
| --- |

 17 Maret 1805 – 11 April 1814

|   Kaisar Prancis (id)   |
| --- |

 18 Mèi 1804 – 6 April 1814

|  100è President of the French Academy of Sciences (en)   |
| --- |

 1800 – 1800 ← Raphael Bienvenu Sabatier (en)  – Claude Louis Berthollet (mul)  →

|   First Consul (en)   |
| --- |

 10 Novèmber 1799 – 18 Mèi 1804

|   Head of state of France (en)   |
| --- |

 |
|  |
| Data pribadi (id)  |
| Aghâma | Katolisisme (id)  bi' Deisme (id)   |
| Pendidikan | École militaire (id)   (1784–)  |
| Tègghi | 168 cm  |
| Tangan utama (id)  | Kidal (id)   |
| Kalakoan |
| Karjâ | Politikus, kolektor seni (id) , Kaisar (id) , pemimpin monarki (id) , Militan (id) , pemimpin militer (id)  bi' army officer (en)   |
| Periode aktif (id)  | 1789  –  1821  |
| Pangkat militer (id)  | Brigadir Jenderal  divisional general (en)    |
| Konflik (id)  | Perang Napoleon (id)  bi' Perang Revolusi Prancis (id)   |
| Bhâlâ |
| Keluarga (id)  | Wangsa Bonaparte (id)   |
| Pasangan nikah (id)  | Joséphine de Beauharnais (id)  (1796, 1796–1809) Marie Louise (id)  (1810–1821)  |
| Kekasih (id)  | Marie Walewska (id)   Éléonore Denuelle (id)   Giuseppina Grassini (mul)   Elisabeth de Vaudey (en)   Pauline Fourès (mul)   Emilie Kraus von Wolfsberg (mul)   Albine de Montholon (mul)    |
| Pottra | Napoleon II (id)  Charles Léon (id)  Alexandre Colonna Walewski (id)  Eugen Megerle von Mühlfeld (mul)  Jules Barthélemy-Saint-Hilaire (id)   |
| Orèng towa | Carlo Buonaparte (id)  , Letizia Bonaparte (id)   |
| Saudara (id)  | Elisa Bonaparte (id) , Louis Bonaparte (id) , Carolina Bonaparte (id) , Paolina Bonaparte (id) , Joseph Bonaparte (id) , Lucien Bonaparte (id) , Jérôme Bonaparte (id)  bi' unnamed daughter Bonaparte (en)   |
| Kerabat (id)  | Camillo Filippo Ludovico Borghese (mul)  (brother-in-law (en) ) Stéphanie de Beauharnais (mul)  (adopted daughter (en) ) Eugène de Beauharnais (id)  (adopted son (en) ) Napoleon III dari Perancis (id)  (keponakan laki-laki (id) )  |
| Penghargaan (id) * (1810)  Knight Grand Cordon of the Order of Christ (en)
* (18 Mèi 1808)  Knight of the Order of the Elephant (en)
* (5 Junè 1805)  Grand Cross of the Napoleonic order of the Iron Crown (en)
* (5 April 1805)  Order of Saint Hubert (en)
* (1805)  Bintang Elang Hitam (id)
* Order of Saint Anna, 1st class (en)
* Ordo Santiago (id)
* Bintang Charles III (id)
* Order of Fidelity (en)
* Orde Serafim (id)
* Order of the Crown (en)
* Order of the Lion and the Sun First class (en)
* Knight of the Order of St. Alexander Nevsky (en)
* Order of the Crown of Westphalia (en)
* Order of the Union (en)
* Order of Ludwig I (en)
* Order of the Three Golden Fleeces (en)
* Royal Order of Spain (en)
* Merit Order of the Bavarian Crown (en)
* Order of the Rue Crown (en)
* Bintang Elang Merah (id)
* Order of Saint Stephen of Hungary (en)
* Ordo Elang Putih (Polandia) (id)
* Knight Grand Cross of the Order of Saint Joseph (en)
* Orde Santo Andreas (id)
* Grand Master of the Legion of Honour (en)
* Knight of the Order of the Golden Fleece (en)
* Grand Cross of the Legion of Honour (en)
* French Order of Academic Palms (en)
* Royal Order of Saint George for the Defense of the Immaculate Conception (en)
* Order of the Reunion (en)
* Order of Leopold (en)
* Royal Order of the Two-Sicilies (en)
* Order of Saint Joseph (en)
 |
|  **Tanda tangan (id)**  |
|

---

 |
|  |
|  |
|

---

 |
|   |

Kaisar Napoleon **Bonaparte** (*Napoléon Bonaparte*; bhâsa Prancis: [napɔleɔ̃ bɔnapaʁt], asma lahir "*Napoleone di Buonaparte*"); 15 Agustus 1769 – 5 Mei 1821) èngghi panèka pamèmpèn militèr bân politik Prancis sè dhâddhi kasohor bâkto perrang *revolusioner*. Mènangka Napoleon **I**, èpon Kaisar Prancis sajjhek taon 1804 kantos taon 1814, bân abâli è taon 1815. Napoleon asalla ḍâri sèttong Kalowarga santana lokal kalabân asma Napoleone è Buonaparte (ḍâlem bhâsa Korsika Nabolione otabâ Nabulione).

Napoleon aghâdhuwi pangaro rajâ ḍâ' maslahat-maslahat Èropa sè abitta lebbi ḍâri sèttong dasawarsa bâkto mèmpn Prancis alabân kalompok perrang-perrabg Napoleonis. Èpon mennang kabânjya'an ḍâri perrang-perrang panèka para' sadhâjâna perrangnga kalabân sants' ngaollè kendali Èropa *kontinental* sabellumma dibudina kala è taon 1815. Karana maso' sala sèttong panglima palèng mantèrèng ḍâlem sajara, jhâk-ajhâkanna èajhâri è sakola'an militèr è sadhâjâna dhunnya bân èpon pagghun dhâddhi sala sèttong tokoh politik sè palèng kasohor bân dhâddhi perdebbadhân ḍâlem sajara Bârâ'. Ḍâlem maslahat-maslahat sipil, Napoleon aghâdhuwi sèttong pangaro sè rajâ bân abit kalabân abhâkta panganyaran liberal ḍâ' naghâra-naghârâ sè èjhejhe, otamana ka naghâra-naghâra lembâ, Swiss, Italia, bân sabâgiyân bânnya' Jèrman. Èpon alaksana'aghi atoran-atoran liberal pokok è Prancis bân è sadhâjâna Èropa Bârâ'. Prèstasina sè baka è biḍâng hokom panèka Kètab ḍhâng-onḍhâng Napoleon, dè èghuna'aghi ḍâlem bânnya' bentu' bân saparapat sistem hokom è dhunnya, ḍâri Jeppang kantos Quebec.

## Bhâbhâd bân Sakolana

Napoleon Bonaparte panèka pottra kapèng ḍuwâ' ḍâri pètto' tarètanna. Èpon bhâbhâr è Casa Buonaparte, è kottha Ajaccio, Korsika, è tangghâl 15 Agustus 1769, sataon salastarèna kapolowan kasebbhut èbeghi bâ ètarèma Republik Genova ḍâ' Prancis. Èpon bhâbhâr kalabân asma Napoleone è Bounspartè, nangèng è omor 20 taon èpon ngobâ asmana dhâddhi **Napoléon Bounaparte**.

Wangsa Bounaparte panèka kalowarga santana sè asalla ḍâri Italia, sè ngallè ka Korsika è abad ka-16. Ramana, Nobile Carlo Buonaparte, pokrol, perna dhâddhi bâkkèl Korsika bâkto è ḍâlem kakobâsa'an Louis XVI è taon 1777. Èbhuna asmana Maria Letizia Bonaparte. Èpon aghâdhuwi kaka', Joseph; bân 5 alè', èngghi panèka Lucien, Elisa, Louis, Pauline, Caroline, bân Jérôme. Napoleon èbaptis mènangka Katolik pan-bârâmpan arè sabellumma molang arèna sè kaḍuwâ', kateppadhân tangghâl 21 Juli 1771 è Katedral Ajaccio.

Kasantanan, kasoghiyân, bân sambhungan kalowargans sè lowas marèngè Napoleon kasempadhân sè rajâ ka'angghuy ajhâr sampè' ka sakola'an tèngghi. È bulân Jânuwari 1779, Napoleon èḍaftaraghi è sèttong sakola'an aghâma è Autun, Prancis, ka'angghuy ajhâr bhâsa Prancis, bä è bulân Mèi èpon aḍâftar è sakola'an militèr è Brienne-le-Château. È sakola'an, èpon acaca kalabân logat Korsika sè kentel, sampè' èco-koco sareng ca-kancana; maksa abâ'na ka'angghuy ajhâr. Napoleon pènter matematika, bân cokop paham pangajhârân sajara bân geografi. Sa'amponna lastarè sakola'anna è Brienne è taon 1784, Napoleon aḍâftar è sakola'an èlit École Militaire è Paris. È ka'ḍissa èpon èajhâri dhâddhi perwira atileri. Bâkto sakola è ka'ḍissa, ramana sèdhâ. Maka ḍâri ka'dissa Napoleon kapaksa mamare sakolana sataon lebbi lekkas. Èpon èuji bân ilmowan kasohor Pierre-Simom de Laplace, sè è kamodiyân arè èpèlè bân Napoleon ka'angghuy dhâddhi angghuta senat.

## Karir Militèr

Èpon dhâddhi morèd è sakola'an militèr Brienne taon 1779 è omor 10 taon, kapènterenna adhâddhiyâghi Napoleon lulus è omor 15 taon. Karir militèrra nai' sa'amponna èpon suksès *menumpas* kasalbudhân sè èdhâddhiyâghi sareng kaom royalis kalabân sanget abhludhus:nèba'aghi mariem è kottha Paris ḍâri attas menara. Kadhâddhiyân panèka èlampa'aghi è taon 1795 bâkto Napoleon omor 26 taon. Bânnya' perrang sè èmennangngè Napolèon è antarana alabân Austria bân Prusia.

### Abâli ka Korsika

Bonaparte, 23 taon, mènangka lètnan kolonel batalyon Korsika. Lokèsan èghâbây taon 1835 sareng Henri Félix Emmanuel Philippoteaux
Sa'amponna lulus è bulân Sèptèmber 1785, Bonaparte ètugasaghi dhâddhi lètnan ḍuwâ' è rèsimen artileri La Fère. Èpon atugas è Valence bân Auxonne sampè' peccana Rèvolusi Prancis è taon 1789, dhâddhi abâ'na ngabi'i bâkto cuti sè lanjhâng è Korsika sè makowat *nasionalisme* Korsikana. È bulân Sèptèmber 1789, abâ'na abâli ka Korsika bân mataber perjuwangan rèvolusionèr Prancis. Pasquale Paoli abâli ka polo ka'ḍissa è bulân Juli 1790, nangèng abâ'na ta' simpatik ḍâ' Bonaparte, karana abâ'na ngangghep ramana penghianat sabâb adhingghâlaghi perjuwangan kamardhika'an Korsika.

## Sombher