Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Jhâman Tello' Naghârâ

| Three Kingdoms period Cèṭa'an:Langn |
| --- |
| 220–280 AD |
| Evolution of territory controlled by Chinese states between 190 and 280 AD |
| Lokasi | China proper |
| Peristiwa penting | * End of the Han dynasty Cèṭa'an:Nwr
* Battle of Red Cliffs Cèṭa'an:Nwr
* Battle of Xiaoting Cèṭa'an:Nwr
 |

| Jhâman Tello' Naghârâ |
| --- |
| **Nama Tionghoa** |
| Hanzi tradisional: | Cèṭa'an:Linktext |
| Hanzi sederhana: | Cèṭa'an:Linktext |
| Pinyin: | Sānguó |
|

| Alih aksara |
| --- |
| Mandarin |
| - Hanyu Pinyin: | Sānguó |
| - Wade-Giles: | Cèṭa'an:Tonesup |
| - Romanisasi Yale: | Sāngwó |
| - Bopomofo: | Cèṭa'an:Bpmfsp |
| Wu |
| - Romanisasi Bahasa Shanghai: | Cèṭa'an:Tonesup |
| Yue (Kantonis) |
| - Romanisasi Yale: | Sāamgwok |
| - Jyutping: | Saam1 gwok3 |

 |
| **Nama Jepang** |
| Kyujitai: | 三國 |
| Shinjitai: | 三国 |
|

| Alih aksara |
| --- |
| - Romaji: | Sangoku |

 |
| **Nama Korea** |
| Hangul: | 삼국 |
| Hanja: | 三國 |
|

| Alih aksara |
| --- |
| - Romanisasi: | Samguk |

 |
| **Nama Vietnam** |
| Vietnam: | *Tam Quốc* |

**Jhâman Tello' Naghârâ** otabâ paḍâ è kennal kalabân nyama Samkok (Hanzi sederhana 三国時代; Hanzi tradisional: 三國時代, hanyu pinyin: sanguo shidai, bhâsa Ènggris: Three Kingdoms Era) (220-280) iyâ arèya jhâman è konco'na Dinasti Han è bâkto Tiongkok pecca dhâddhi tello' Naghârâ sè salèng amosowan.

È ḍâlem sajjhârâ Tiongkok bèyasana coma bâḍâ è kaisar tongghâl sè èyangghep ajhâlânnaghi mandhât langngè' ka'angghuy anḍi' kobâsa, tapè è jhâman rèya taḍâ' sèttong Naghârâ sè ollè naklokaghi naghârâ laènna ka'angghuy masèttong Tiongkok, maka kalowarra tello' naghârâ kalabân kaisar bâng-sèbâng. Tiongkok akhèrra è pasèttong bi' kalowarga Sima sè marebbhu' kakobâsaan ḍâri naghârâ Wei bân naklokaghi Wu bân majhâghâ Dinasti Jin.

## Kronologi Sajjhârâ

### Penghujung Dinasti Han

Dinasti Han ngalamè kamarosotdhân sajjhek taon 100 karna kaisar-kaisar pangowasa sè ta’ cakap marènta bân pembucco’an è ḍâlem birokrasi pamarènta. Pan-brâmpan pamberontakghân tokang tanè pecca sebagai bentu’ ka ta’ powasân rakyat ka kakaisaran. Namong, ka ta’ mampuwânna kaisar lebbi sara è ghuna’aghi bi’ para kasim kaangghuy akonsolidasiaghi kakobâsaan è tanangnga dhibi’. Penghujung Dinasti Han lakar jhâman sè bânnya’ pamarèntaan kasim.

Sajjhek Kaisar Hedi, kaisar-kaisar salanjhutdhâ ongghâ tahta è jhâman na’-kana’. Arèya panyebbhâbbhâ  taḍa’ pamarèntaan sè stabil bân kowat karna pamarèntaan è jhâlânnaghi bi’ kasim-kasim bân kalowarga na kaisar laènna sè terros kamudhiyân arè ngalakonè kudeta kaangghuy manyanglè kaisar sè bhâkal rajâ’â kaangghuy mapagghun kakobâsaânna dhibi’na. Rèya nyebbhâbbhâghi lèngkaran sètan sè sajân rosak kabâdâânna Dinasti Han. È konco’ Dinasti Han kalowar pambârontakghân Serban Konèng, sè è katowaè bi’ Zhang Jiao kalabân pangèkotdhâ. Mereka toju’ e wilajâ na Yu Zhou, Xu Zhou, Yan Zhou. Teppa’na lambâ’ neng-neng è kottha sè bâḍâ Ping Yuan, Wan, Xu Chang, Ye, Xiao Pei, Shou Chun. Kaangghuy kalowar maka pamarènta Dinasti Han nobattaghi He Jin sebagai Jendral rajâ jhughânan perdana mentri. Saabittdhâ korang lebbi na 8 taon, He Jin pakgghun ta’ bisa mataḍâ’ pamberontakghân.

## Sombher