Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tanèyan

Kemmès, 9 Juli 2026 · 21.23 WIB ·

Nyara èyatorè longghu ḍâ'
ꦚꦫꦲꦺꦲꦠꦺꦴꦫꦺꦭꦺꦴꦁꦒꦸꦝꦃ

Wikipèḍia Madhurâ
ꦮꦶꦏꦶꦥꦺꦝꦶꦪꦩꦢꦸꦫ

Lombhung pangataowan mardhika bhâsa Madhurâ.
ꦭꦺꦴꦩꦧꦸꦁꦥꦔꦠꦲꦺꦴꦲꦤ꧀ꦩꦂꦢꦶꦏꦧꦱꦩꦢꦸꦫ

Satèya bâḍâ 5.363 serradhân è Wikipèḍia rèya.

|  |
| --- |
| Apa rowa Wikipèḍia? |
|
Wikipèḍia rowa proyèk ènsiklopèḍia (lombhung pangataowan) *online* sè universal, multibhâsa, bân aḍhâsaraghi ḍâ' wiki. Proyèk arèya pangarana aberri' kontèn sè bhibhâs èghuna'aghi bâli, objèktif, bân kennèng èbhuktèyaghi bi' rèng-orèng sadhâjâna. Sapa bhâi ollè nolès, meccè', bân mamolbul tèn-kontènna. È ḍinna', bâḍâ atoran ḍhâsar. Tèn-kontènna ngangghuy lèlla *Creative Commons BY-SA*. Mangkana, tèn-kontènna rowâ kennèng èsalèn bân èghuna'aghi bâli kalabân lèlla sè paḍâ.
Rèng-orèng sè nolès serradhân-serradhân è Wikipèḍia rowa ta' èbâjâr, aliyas paellan kabbhi. Rèng-orèng arèya alako kalabân cara song-osong lombhung areng-bhâreng è ḍâlem pemaoran ta'pa bâḍâ sè nyoro. Sapa bhâi ngennèng terkas aghâbây kontèn *online*, asal atoro' atoran sè èghuna'aghi bi' Yayasan Wikimedia bân pemaoranna. Contona, kontèn kodhu kennèng èbhuktèyaghi bân lajâk bâca, bân nèyap orèng sè nolès kodhu aotama'aghi patang ormat bân anḍhâp asor.
Bâḍâ bânnya' kaca bhântowan sè kennèng abhânto orèng anyar molaè aghâbây, meccè' serradhân, otabâ malebbhuwaghi ghâmbhâr. Ajjhâ' tako' atanya bân mènta tolong, apa polè bâ'na ghi' anyar è situs arèya. Kaca pakanḍhâ'ân kennèng èghuna'aghi ghâbây mabânnya' serradhân. |

|  |
| --- |
| Maju aghâbây serradhân anyar |
|
Patung kaju kerrabhân sapè Madhurâ, kèmpo'anna Tropenmuseum
  |

|  |
| --- |
| Serradhân Pèlèyan |
|
**Kalampok** (*Syzygium aqueum*) otabâ **jhâmbhu wir** iyâ arèya buwâ sè tamaso' ka ḍâlem bhu-jhâmbhuwân (Myrtaceae). Kalampok arèya bhidhâ bi' jhâmbhu semarang (*Syzygium samarangense*) makkèna buwâ bân bhungkana para' paḍâ'â. Sakèng ta' bisa èbhidhâ'aghi, brâmpan kultivara arèya ḍâ-paḍâ èkoca' kalampok otabâ jhâmbhu wir bhâi. Kalampok tamaso' tamennan sè ghâmpang ètamen. (Bâca è ḍinna'...)

Artikel pilihan sebelumnya: Pancasila – - – -

Arsip – Artikel pilihan lainnya (**Daftar** — **Sembarang**)

 |

|  |
| --- |
| Ghâmbhâr Pèlèyan |
|
Bhuttèlèng *(ukuran asli: 6.000 × 4.000 piksel, 5,28 MB)*

Arsip Ghâmbhâr Pèlèyan
« [[:File:Bâjhit|]]

Oleh: Alfiyah Rizzy Afdiquni
Lisensi: CC BY-SA 4.0  |

## Proyèk Wikimedia sè laèn

**Wikipedia** tasaḍiyâ amarghâ Yayasan Wikimedia, organisasi nirlaba sè bânnya' ngalakonè proyèk multibhâsa laènna:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | **Commons** Lombhung mèḍia |  | **Wiktionary** Lombhung oca' |  | **Wikibooks** Lombhung buku |  | **Wikisource** Lombhung gherbhung |  | **Wikiquote** Lombhung petthèghân |  | **Wikidata** Lombhung ḍata |
|  | **Wikispecies** Lombhung spesies |  | **Wikinews** Lombhung berta |  | **Wikiversity** Bahan pamolangan |  | **Wikivoyage** Pètodhu parjhâlânan |  | **Meta-Wiki** Jhâjhârbâ'ân |  | **Media-Wiki** Aplikasi abukka' |
# Dinasti Tang

Peta Dinasti Tang
**Dinasti Tang** (618–907 M) panèka sala sèttong jaman kamolja'an è dâlem jhâjhârbâ'ân Cina, sè èkennal polana kamajuan sè cè' ceppètta è dâlem seni, sastra (puisi Li Bai & Du Fu), teknologi (perkembangan percetakan), bân èpabhâjheng wilayah, kalabân ibukota Chang'an dhâddhi pusat dunnya sè makmor, sanajân kamajuan panèka èpabhâjheng sareng Pemberontakan Lushan (755–763) sè aghâbây pecahan kakobâsa'an bân akhèrra robbhu. Dinasti Tang èpadhâddhi sareng Li Yuan, sèttong jenderal militèr sè saterrossa dhâddhi Kaisar Gaozu. Èghântè'è Dinasti Sui saamponna pemberontakan sè berhasil è taon 618 M. Kaisar Taizong (626–649 M) èkennal mènangka sala sèttong pangobâsa sè palèng rajâ è dâlem sejarah Cina. Pamarenta'anna èangghep mènangka puncak kamolja'an Dinasti Tang. È bâkto panèka, Cina ngalami kamajuan politik, ekonomi, bân budaya sè signifikan. Dinasti Tang èpanènggalè warisan sè kuat è dâlem sejarah Cina bân èangghep sala sèttong periode sè palèng penting è dâlem perkembangan budaya, ekonomi, bân sosial Cina. Omorra bân kemegahan budayana aghâbây Dinasti Tang èhormati bân èkaenga'è è dâlem sejarah Cina.

## Kakoadhan

Periode Tang umumna periode kamajuan bân stabilitas, kajabana Pemberontakan An Lushan bân penurunan otoritas pusat è akhir dinasti. akadhi Dinasti Sui, Dinasti Tang aghâdhui sistem rekrutmen PNS lèbât ujian naghara. Sistem panèka èganggu sareng munculna gubernur militer regional sè èsebbhut jiedushi è abad ke-9. Samentara jârèya, kabudâjâ'an Cèna tombu bân tombu è jaman Tang; jhughân èangghep mènangka periode sè palèng bhâgus ghâbây puisi Cina.[10] Duwâ' penyair Cina sè palèng kalonta, Li Bai bân Du Fu, asalla dâri periode panèka, akadhi bânnya' pelukis kalonta akadhi Han Gan, Zhang Xuan, bân Zhou Fang. Salaèn jârèya, bâdâ bânnya' sastra jhâjhârbâ'ân sè èkompolaghi sareng para sarjana, bân jhughân ensiklopedia bân karya-karya geografis.

Bâdâ pan-bârâmpan inovasi penting è jaman Dinasti Tang, akadhi perkembangan percetakan woodblock. Agama Buddha è bâkto panèka aghâdhui pangaro sè signifikan dâ' budaya Cina, bân sekte-sekte Buddha Cina terros atamba. Namong, agama Buddha bhâkal èpèyara sareng naghara, sè aghâbây pangarona toron. Maske dinasti bân pamarèntah pusat noro' toron è abad ke-9, seni bân budaya terros atamba. Maske pamarèntah pusat sè ampon lempo ta' bisa ngator ekonomi, perdagangan terros èterrossaghi.

Pusat kakobâsa'an politik è Dinasti Tang bâdâ è ibukotana, Chang'an (Xi'an samangkèn). E dhissa', kaisar ajaga kompleks karaton sè jhâu, è dhissa' bisa nghibur para wakil politik kalabân musik, olah raga, pameran akrobatik, puisi, lukisan, bân pertunjukan teater. Chang'an jhughân andi' bânnya' sumber daya. Bâkto para pejabat prefektur Cina entar ka ibukota è taon 643 kaangghuy nyajiaghi laporan taonan, Kaisar Taizong nemmo jhâ' bânnya' dâri rèng-orèng rowa ta' andi' akomodasi sè teppa' bân kodhu nyewa kamar dâri para sodagar. Mèlana, Kaisar Taizong marenta'aghi lembaga pamarèntah sè aghâdhui tanggung jawab ghâbây pembangunan perkotaan kaangghuy mabângun kennengngan pribadi khusus ghâbây bhân-sabbhân pejabat sè dhateng ka ibukota.

## Sombher