Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Muslim

**Muslim** (bhâsa Arab) panèka oca' ghâbây orèng aghâma Islam. Mongghu artè maknawi, oreng Islam èngghi panèka orèng sè pasra ḍâ’ Allah kalaban coma abhâktè tor nyo’on partolongan ka Allah manabi ngaghungè parlo ḍâ’ sadhâjâna sè bâḍâ e langngè’ tor bhumè. Orèng lake' sè sè Islam èsebbhut *Muslim* bân orèng binè' èsebbhut *muslimah.* Muslim nganggep Al-Qur'an, mènangka firman ḍâri Allah sè èwahyuaghi ḍâ' ka Nabbhi Muhammad, nabi Islam palèng buḍi. Salaènna Al-Qur'an, umat Islam jhughân parcajâ ḍâ' ka wahyu-wahyu sebellunna, akadhi Taurat, Zabur, bân Injil. Kabânnya'an muslim ngalakonè praktik atoro' Nabbhi Muhammad sè èsebbhut sunnah.

È taon 2020 populasi muslim sè èparkiraaghi para' 1,9 miliar muslim. Orèng Islam bâḍâ ra-kèra 25% ḍâri total populasi è dhunnya. Persentase orèng sè Muslim è bhân-sabbhân ḍaratan benua panèka: 45% Afrika, 25% Asia bân Oseania kolektif, 6% Eropa, bân 1% Amerika. Salaèn jârèya, è wilayah geografis sè èbâgi, angka-angka panèka: 91% Timur Tengah–Afrika Ḍâjâ 90% Asia Tengah, 65% Kaukasus, bân 42% sub-Sahara Afrika.

## Mètorot bhâsa

Filolog muslim Ibnu al-Anbari adhâbu:

> *Muslim iyâ arèya orèng sè adhâddhiyaghi ibâdâna coma bhâḍhi Allah polana mongghu bhâsa Arab, oca' ‘salima’ artèna dhâddhi ka'aghungan, maksoddhâ ‘Islam’ adhâddhiyaghi aghâma coma ka'aghungan Allah.*
>
>

È pan-bârâmpan kennengngan è ḍâlem Al-Qur'an, oca' muslim aghâdhui arte sè universal, contona:

> "Ibrahim bânnè orèng Yahuḍi, bânnè orèng Kristen, namong orèng Islam sè lerres [مُّسۡلِمࣰا], bân bânnè musyrik." -- Quran 3:67
>
>

## Kualifikasi

Sèpat muslim èbâḍâ'aghi ḍâri kombinasi pola pèkkèran bân sikap individu ḍâ' iman è ḍâlem ajhâran Islam.

Ka'angghuy dhâddhi muslim bân maso' Islam, kodhu ngoca' syahadat è âḍâ'na saksi muslim, ya'ni sala sèttong Rokon Islam, coma bâḍâ sèttong Pangèran (Allah) bân Nabbhi Muhammad otosan Pangèran. È ḍâlem bhâsa Arab: ašhadu ʾan-lā ʾilāha ʾillā-llāhu wa ʾašhadu ʾanna muħammadan rasūlu-llāh (أشهد أن لا إله إلا الله وأشهد أن محمداً رسول الله) “Kaulâ asaksè taḍâ' Pangèran sè patut èsembah salaèn Allah, bân Muhammad panèka otosân Allah.”

Amalan-amalan muslim èjhârbâ'aghi ḍâlem lèma' rokon Islam: syahadat, sholat sabbhân arè (abhâjâng), zâkat, pasa è bulân Romadon, bân hajji ka Makka palèng sakonè'na sakalèyan.

## Tèologi Islam

È ḍâlem Al-Qur'an bânnya' nabbi bân otosân aghâma Yahudi bân Kristen, aropa'aghi orèng Islam. Pan-bârâmpan sè èsebbhut panèka: Aḍam, Nuh, Ibrahim, Ismail, Yakub, Musa, bân Isa. Al-Qur'an anyata'aghi jhâ' orèng-orèng ka'ḍinto orèng Islam polana tunḍu' ḍâ' Ghustè Allah, maḍâpa' pessen Allah bân ajhâlânaghi nilai-nilai Islam tamaso' sholat, apasa bân hajji. Dhâddhi, è ḍâlem Sorat 3:52 Al-Qur'an, morèddha Isa ngoca' ka salerana, "Kaulâ ampon parcajâ ḍâ' Ghustè Allah; bân dhâddhi saksi jhâ' kaulâ panèka orèng Islam (wa-shahad be anna muslimūn)." Ḍâlem aghâma Islam, sabellunna Al-Qur’an, Allah ampon apareng Taurat ḍa’ para nabbhi tor otosân è bhângsa Isra’il, Zabur ḍâ’ Daud tor Injil ka Isa, seè sadhâjâna èangghep nabbhi-nabbhi Islam sè penting.

## Sombher