Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ມິກກີ ເມົາສ໌

ມິກກີ ເມົາສ໌

anthropomorphic mouse, comics character, animated character, television character, film character, video game character, Disney core universe character, mascot character| ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ | Sensational Six  |
| ວັນທີສ້າງ/ວັນກໍ່ຕັ້ງ | 18 ພະຈິກ 1928  |
| ເພດ | male organism  |
| Name in native language | Mickey Mouse  |
| Given name | Mickey  |
| Family name | Mouse  |
| ຊື່ຕາມທ້ອງຖິ່ນ | Mickey Mouse  |
| Sibling | Oswald the Lucky Rabbit, Felicity Fieldmouse  |
| Unmarried partner | Minnie Mouse  |
| Relative | Morty Fieldmouse, Ferdie Fieldmouse  |
| Family | Mickey Mouse family  |
| Has pet | ພລູໂຕ  |
| Filmography | Mickey Mouse filmography  |
| Named after |   |
| Replaces | Oswald the Lucky Rabbit  |
| ຜູ້ສ້າງ | ວໍລ ດິສນີ, Ub Iwerks  |
| Performer | Chris Diamantopoulos  |
| ປະເທດຕົ້ນກໍາເນີດ | ສະຫະລັດອາເມຣິກາ  |
| Public domain date | 1 ມັງກອນ 2024, 1 ມັງກອນ 2042  |
| ນັກພາກ | ວໍລ ດິສນີ, Carl W. Stalling, Wayne Allwine, Bret Iwan, Chris Diamantopoulos  |
| Inspired by | Oswald the Lucky Rabbit  |
| ລາງວັນທີ່ໄດ້ຮັບ | Berliner Bär, star on Hollywood Walk of Fame  |
| First appearance | Plane Crazy  |
| From narrative universe | Mickey Mouse universe  |
| Location of creation | ເດິ ວໍລ ດິສນີ  |
| ເວັບໄຊທາງການ |   |
| Narrative role | protagonist  |
| Copyright status | copyrighted  |
| Media franchise | Mickey Mouse franchise  |

**ມິກກີ ເມົາສ໌** (Mickey Mouse) ເປັນຕັວກາຕູນ ສ້າງຂຶ້ນໃນປີ 1928 ໂດຍຜູ້ສ້າງ ວໍລ ດິສນີ ໂດຍນຸ່ງເສື້ອສັ້ນສີແດງ, ເກີບສີເຫຼືອງໃຫຍ່, ແລະຖົງມືສີຂາວ
ທໍາອິດໄດ້ປະກົດຂຶ້ນໂດຍ Steamboat Wille ມີຄູ່ຜົວເມຍ Dot Warner ແລະ Minnie Mouse
# ການຖ່າຍຮູບ

ກ້ອງຖ່າຍຮູບ
**ການຖ່າຍຮູບ** (ຄຳເຄົ້າ: ກາຣຖ່າຍຮູປ) ແມ່ນການບັນທຶກເອົາພາບເຫດການຕ່າງໆນັ້ນໄວ້ດ້ວຍເຄື່ອງມືທາງວິທະຍາສາດທີ່ເອີ້ນກັນ ແລະ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ ກ້ອງບັນທຶກພາບ(ກ້ອງຖ່າຍຮູບ),ຊື່ງປະຈຸບັນນີ້ ມີສອງແບບຄື: ແບບໃຊ້ຟີມ ແລະ ແບບດີຊີຕານ. ຫຼັກການເຮັດວຽກຂອງກ້ອງທັງສອງແບບນີ້ແມ່ນອາໃສຫຼັກການຂອງການສະທ້ອນແສງຈາກວັດຖຸທີ່ຕ້ອງການບັນທຶກພາບ ກັບຄືນເຂົ້າໄປຫາເລນຂອງກ້ອງຖ້າເປັນກ້ອງແບບໃຊ້ໃຊ້ຟີມແສງດັ່ງກ່າວກໍ່
ຈະໄປທຳປະຕິກິຍາທາງເຄມີກັບຟີມແລ້ວຖືກເກັບໄວ້ໃນຟີມ, ສ່ວນກ້ອງແບບດີຊີຕານແສງດັ່ງກ່າວຈະຖືກວັດຂະໜາດແລະປະລິມານຄວາມເຂັ້ມຂອງແສງແລ້ວຈະຖືກແປງເປັນຮູບຂອງສັນຍານໄຟຟ້າແລ້ວຖືກເກັບໄວ້ ໃນໜ່ວຍຄວາມຈຳຂອງກ້ອງ.

## ອ້າງອີງ
# ແມວ

| ແມວ |
| --- |
|  |
| ສະຖານະການອະນຸຮັກ |
| ສັດລ້ຽງຫຼືປະສຸສັດ  |
| ການຈຳແໜກຊັ້ນທາງວິທະຍາສາດ |
| ອານາຈັກ: | Animalia |
| ຟີລຳ: | Chordata |
| ຊັ້ນ: | Mammalia |
| ອັນດັບ: | Carnivora |
| ວົງ: | Felidae |
| ສະກຸນ: | *Felis* |
| ຊະນິດ: | F. catus |
| ຊື່ທະວິນາມ |
| Felis catus Linnaeus, 1758 |
| ຊື່ພ້ອງ |
| * *Felis catus domestica* (ຊື່ພ້ອງຜິດ)
* *Felis silvestris catus*
 |

**ແມວ** ຫຼື **ແມວເຮືອນ** (ອັງກິດ: cat, ຝຣັ່ງ: chat, ຊື່ວິທະຍາສາດ: *Felis catus*) ເປັນສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນ້ຳນົມ ຢູ່ໃນຕະກູນ Felidae ເຊິ່ງເປັນຕະກູນດຽວກັບສິງແລະເສືອດາວ. ຕົ້ນຕະກູນແມວມາຈາກເສືອຊີເບລີ (*Felis tigris altaica*) ເຊິ່ງມີຊ່ວງລຳໂຕຕັ້ງແຕ່ດັງເຖິງປາຍຫາງຍາວປະມານ 4 ແມັດ. ແມວທີ່ລ້ຽງຕາມເຮືອນ ຈະມີຮູບຮ່າງຂະໜາດນ້ອຍ. ຂະໜາດລຳໂຕຍາວ. ຊ່ວງຂາສັ້ນແລະຈັດຢູ່ໃນກຸ່ມຂອງປະເພດສັດກິນຊີ້ນເປັນອາຫານ ມີແງແລະເລັບແຫຼມຄົມສາມາດຫົດຊ່ອນເລັບໄດ້ເຊັ່ນດຽວກັບເສືອ. ສືບສາຍເລືອດມາຈາກແມວປ່າທີ່ມີຂະໜາດໃຫຍ່ກວ່າ ເຊິ່ງລັກສະນະບາງຢ່າງຂອງແມວຍັງຄົງພໍ້ເຫັນໄດ້ໃນແມວເຮືອນປັດຈຸບັນ.

## ອ້າງອີງ

ບັນນານຸກົມ
* "ITIS Standard Report Page: Felis catus". *ITIS Online Database.* Reston, Virginia: Integrated Taxonomic Information System. 2011. Retrieved 14 December 2011.
* Linnaeus, Carolus (1766) [1758]. *Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis* (ພາສາລາແຕັງ) 1 (12th ed.). Holmiae (Laurentii Salvii). p. 62. Retrieved 2 April 2008.
* Wozencraft, W. C. (2005). "Species Felis catus". In Wilson, D. E.; Reeder, D. M. *Mammal Species of the World* (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. pp. 534–535. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ

* High-Resolution Images of the Cat Brain
* Biodiversity Heritage Library bibliography for *Felis catus*
* Catpert. The Cat Expert Archived 2008-12-11 at the Wayback Machine – Cat articles
* View the cat genome in Ensembl
# ຈິນຊີຮ່ອງເຕ້

| ຈິນຊີຮ່ອງເຕ້ |
| --- |
| *ຈັກກະພັດແຫ່ງຈັກກະວັດຈີນ*  |
| ຈັກກະພັດແຫ່ງຣາຊະວົງສິນ |
| ສະເວີຍລາດ | 221–210 ປີກ່ອນ ຄ.ສ |
| ພຣະມະຫາກະສັດແຫ່ງຣັດສິນ |
| ສະເວີຍລາດ | 247– 221 ປີກ່ອນ ຄ.ສ |
| Predecessor | ພຣະເຈົ້າສິນວັງຊຽງ |
| Successor | ພຣະອົງເອງ |
|  |
| ປະສູດ | ອິ໋ງ ເຈິ້ງ/ຈ້າວ 260 ປີກ່ອນ ຄ.ສ |
| ສິ້ນພະຊົນ | 210 ປີກ່ອນຄ.ສ |
| Burial | ສຸສານຫູວງ ຊີອານ |
|

| Full name |
| --- |
| * ຊື່ບັນພະຊົນ: ອິ໋ງ (嬴)
* ຊື່ຕະກູນ: ຈ້າວ (趙)
* ຊື່ຕົວ: ເຈິ້ງ (政)
 |

 |

**ສິນສື່ຫວັງຕີ້​,** ຕາມ​ສຳນຽງ​ມາດ​ຕະ​ຖານ ​ຫຼື **ຈິ໋ນຊີຮ່ອງເຕ້**​ ​ຕາມ​ສໍາ​ນ​ຽງ​ອື່ນ ( ຈີນ: 秦始皇帝; ພິນອິນ: *Qín Shǐ Huángdì* 260–210 ກ່ອນ ຄ.ສ.) ເປັນພຣະມະຫາກະສັດພຣະອົງທຳອິດແຫ່ງຈັກກະພັດຈີນ ສ້າງຕັ້ງ ລາຊະວົງສິນ ແລະບໍ່ຊົງໃຊ້ຕຳແໜ່ງ *ຫວັງ* (王) ຄືກັບພຣະມະຫາກະສັດໃນລາຊະວົງຊາງ ແລະ ລາຊະວົງໂຈກ່ອນໜ້ານີ້​ແຕ່​ຊົງໃຊ້ຕຳແໜ່ງ*ຫວັງຕີ້* (皇帝), ອັນເປັນຕຳແໜ່ງທີ່ພຣະມະຫາກະສັດຈີນຊົງໃຊ້ສືບໆກັນມາອີກສອງພັນປີ.

ພຣະອົງປະສູດໃນ ເມືອງຫານຕານ, ເມືອງຫຼວງຂອງລັດຈ້າວ, ມີພະນາມເດີມວ່າ **ອິ໋ງ ເຈິ໋ງ** (嬴政) ຫຼື ຈ້າວ ເຈິ້ງ **(**趙政), ພຣະບິດາ ຄື ພຣະເຈົ້າສິນຈວັງຊຽງ (秦莊襄王) ພຣະມະຫາກະສັດແຫ່ງຣັດສິນ ພຣະມານດາ ຄື ຈ້າວ ຈີ (赵姬), ພຣະອົງຊົງໄດ້ຮັບຄວາມອະນຸເຄາະຈາກ ລຫວີ່ ປູ້ເຫວຍ໌ (呂不韋). ) ພໍ່ຄ້າຜູ້ມັ່ງຄັ່ງ ໃນສືບທອດລາຊະບັນລັງຕໍ່ຈາກພຣະບິດາ. ໃນປີ 221 ກ່ອນ ຄ.ສ. ເມື່ອ​ມີ​ອາ​ຍຸ 38 ປີ, ເພິ່ນ​ໄດ້​ເອົາ​ຊະ​ນະລັດ​ອື່ນໆທັງ​ໝົດ ແລະຊົງຜະນວກລວມລັດເຫຼົ່ານັ້ນເຂົ້າເປັນຈັກກະວັດອັນໜຶ່ງອັນດຽວ ແລ້ວຊົງຂຶ້ນຄອງອຳນາດໃນຖານະ ຫວັງຕີ້ ພຣະອົງທຳອິດຂອງຈັກະະວັດຈີນ ໃນຣາຊະສະໄໝຂອງພຣະອົງ ແມ່ທັບນາຍກອງຂອງພຣະອົງມີສ່ວນຢ່າງຍິ່ງ ໃນການຂະຫຍາຍອານາເຂດຈັກກະວັດຂອງພຣະອົງ ໂດຍການ​ສູ້​ຮົບ​ກັບ​ຊາວ​ບ້າ​ຍຢີໄປ່ເຢວ່ (百越) ທາງຕອນໃຕ້ຂອງຣັດຊູ່, ຈົນສາມາດຜະນວກ​ຫູ​ໜານ ​ແລະ ກວ່ງ​ຕົງ ໄດ້ເປັນການຖາວອນ ​ແລະ ​ເຮັດສົງຄາມກັບ​ຊາວຊຍົງໜູ (匈奴) ທາງ​ຕອນໃນຂອງເອເຊຍ.

ພຣະອົງ​ຍັງ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ຮ່ວມກັບອັກຄະຣະມະຫາເສນາບໍດີ ຫຼີ່ ຊື່ (李斯) ​ໃນ​ການ​ປະຕິ​ຮູບຂະໜານໃຫຍ່ໃນດ້ານ​ເສດຖະກິດ​ແລະ​ການ​ເມືອງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ຫຼັກປະຕິບັດທີ່ແຕກຕ່າງກັນໄປໃນລັດຕ່າງໆ ແຕ່ກ່ອນນັ້ນກາຍເປັນມາດຕະຖານດຽວກັນ ປະຫວັດສາດແບບຈາຮີດລະບຸວ່າ, ​ໃນ​ເລື່ອງ​ນີ້, ​ຊົງສັ່ງ​ໃຫ້ ​ເຜົາຕຳລາ​ແລະ​ຂ້າບັນດິດຢ່າງຫຼວງຫູາຍ ໂຄງການ​ອັນ​ໃຫຍ່​ຫຼວງ​ຂອງ​ພຣະອົງນັ້ນ ຍັງ​ລວມ​ເຖິງ​ການ​ລວມເອົາ​ກຳ​ແພງ​ຂອງລັດ​ຕ່າງໆ ເຂົ້າເປັນ​ເປັນ​ກຳ​ແພງ​ເມືອງ​ຈີນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັນ ແລະ​ສ້າງ​ເສັ້ນ​ທາງ​ເດີນ​ທາງ​ບົກ​ເປັນ​ໜຶ່ງດຽວກັນ ພ້ອມ​ທັງ​ສ້າງ​ສຸສານ​ຫຼວງ ​ເຊິ່ງມີ​ທະຫານ​ດິນ​ເຜົາ ຂະໜາດເທົ່າຄົນແທ້ອາລັກຂາຢູ່ ພຣະອົງໄດ້ສະເຫວີຍຣາດຢູ່ຈົນເສຍຊີວິດເມື່ອ 210 ປີກ່ອນ ຄ.ສ ລະຫວ່າງການສະເດັດ ປະພາດພາກຕາເວັນອອກ ເປັນຄັ້ງທີ 5

ນັກປະຫວັດສາດແບບຈາຮີດມັກພັນລະນາວ່າ ພຣະອົງຊົງເປັນຜູ້ປົກຄອງທີ່ໂຫດຮ້າຍ ແລະເປັນຜູ້ນິຍົມໃນ​ກົດໝາຍ ​ຢ່າງ​ເຄັ່ງ​ຄັດ, ທັງນີ້, ສ່ວນ​ໜຶ່ງ​ເປັນຜົນມາຈາກມຸມມອງໃນສະໄໝ ​ລາຊະວົງຮັ່ນ ທີ່​ມີການວິພາກວິຈານພຣະອົງ​ຢ່າງ​ຮຸນ​ແຮງ​ແຕ່ວ່ານັບແຕ່ກາງຄິດສະຕະວັດທີ 20 ເປັນຕົ້ນມາ ນັກວິຊາການເລີ່ມຕັ້ງຄຳຖາມເຖິງມຸງດັ່ງກ່າວ.

## ອ້າງອີງ

## ບັນນານຸກົມ

*
*
*
*
*
*

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
# ນະຄອນຫຼວງ

**ນະຄອນຫຼວງ** (ຄຳເຄົ້າ: ນະຄອຣຫຼວງ) ຫຼື **ເມືອງຫຼວງ** ຫຼື **ລາຊະທານີ** (ຄຳເຄົ້າ: ຣາຊທານີ) ແມ່ນ ເມືອງຫຼັກທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບລັດຖະບານ. ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງທຳນຽບລັດຖະບານ.

## ນະຄອນຫຼວງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນແຕ່ລະທະວີບ

ຊື່ທະວີບ ຊື່ເມືອງຫຼວງ ແລະຈຳນວນປະຊາກອນໃນວົງເລັບ

* ອາຟະລິກ: ໄກໂລ (16,100,000)
* ອາຊີ: ໂຕກຽວ (21,237,000)
* ເອີລົບ: ລອນດອນ (14,400,000)
* ອາເມລິກາເໜືອ: ເມັກຊິໂກຊິຕີ້ (19,809,471)
* ໂອເຊອານີ: ແວວລີງຕັ້ນ (445,400)
* ອາເມລິກາໃຕ້: ບົວໂນດໄອເລດ (12,430,000)

## ອ້າງອີງ
# ຂົງຈື້

* ຂົງຈື້
* ຈີນ: 孔子

Confucius| ຮູບ​ແຕ້ມ​​ຂົງ​ຈື້ (685–758​) |

**ຂົງຈື້** (ຈີນ: 孔子) ເປັນຄູສອນ, ນັກປັດຊະຍາ, ແລະນັກຄິດ. ແນວ​ຄວາມ​ຄິດ​ຂອງເພີ່ນໄດ້​ສຸມ​ໃສ່​ໃນການ​ເຮັດ​ແນວ​ໃດ​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ຈະ​ມີ​ຊີ​ວິດ​ທີ່​ດີກ​ວ່າ​ແລະ​ສ້າງ​ສັງ​ຄົມ​ທີ່ມີສັນ​ຕິ​ພາບ​. ເພີ່ນເຊື່ອໃນຄວາມເມດຕາ, ຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ຜູ້ອື່ນ, ແລະການນໍາພາທີ່ດີ. ຄຳສອນຂອງເພີ່ນໄດ້ກາຍເປັນພື້ນຖານຂອງປັດຊະຍາທີ່ເອີ້ນວ່າລັດທິຂົງຈື້, ເຊິ່ງໄດ້ມີອິດທິພົນຕໍ່ວັດທະນະທຳຂອງຈີນແລະປະເທດອື່ນໆໃນອາຊີຕາເວັນອອກຫຼາຍພັນປີ.

## ຊີວິດຊ່ວງຕົ້ນ

ຂົງ​ຈື້​ເກີດ​ຢູ່​ລັດ​ລູ (ຊານ​ຕົງ​ໃນ​ປະຈຸ​ບັນ, ປະເທດຈີນ) ​ໃນ​ຄອບຄົວ​ທຸກ​ຍາກ​ທີ່​ມີ​ຮາກ​ຖານ​ສູງ​ສົ່ງ. ພໍ່​ຂອງ​ລາວ​ຕາຍ​ຕອນເພີ່ນ​ຍັງ​ນ້ອຍ, ດັ່ງ​ນັ້ນ​ແມ່​ຈຶ່ງ​ລ້ຽງ​ດູເພີ່ນ​ຄົນ​ດຽວ. ຂົງຈື້ຮັກການຮຽນຮູ້ແລະເຮັດວຽກຫນັກເພື່ອສຶກສາຕົນເອງ. ຕອນ​ຍັງ​ນ້ອຍ, ເພີ່ນ​ໄດ້​ເຮັດ​ວຽກ​ງານ​ຕ່າງໆ​ເພື່ອ​ລ້ຽງ​ດູ​ຕົນ​ເອງ, ຄື​ການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ກະ​ສິ​ກຳ​ແລະ​ເຮັດ​ວຽກ​ໃຫ້​ລັດ.

## ຄຳສອນ

### ຂົງຈື້ໄດ້ສອນວ່າ ກຸນແຈຂອງຊີວິດທີ່ດີ ແລະສັງຄົມທີ່ສະຫງົບສຸກແມ່ນ:

* **ຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ຄອບຄົວ:** ຮັກແລະເຊື່ອຟັງພໍ່ແມ່ແລະຜູ້ເຖົ້າແກ່ຂອງເຈົ້າ.
* **ຄວາມເມດຕາແລະຄວາມຍຸຕິທໍາ:** ປະຕິບັດຕໍ່ຄົນອື່ນໃນແບບທີ່ເຈົ້າຕ້ອງການ.
* **ຄວາມເປັນຜູ້ນໍາທີ່ດີ:** ຜູ້ນໍາຄວນມີຄຸນນະທໍາ ແລະນໍາພາໂດຍຕົວຢ່າງ.
* **ການສຶກສາ:** ການຮຽນຮູ້ແລະການປັບປຸງຕົນເອງແມ່ນຫນ້າທີ່ຕະຫຼອດຊີວິດ.
# ລາຊະວົງຢວນ

| ລາຊະວົງຢວນ * 大元
* *Dà Yuán*  (Chinese)
* ແມ່ແບບ:MongolUnicode
* *Dai Ön ulus*  (Mongolian)
 |
| --- |
| 1271–1368 |
| ລາຊະວົງຢວນ (ປ. 1290) |
| ສະຖານະ | Khagan-ruled division of the Mongol Empire Conquest dynasty of Imperial China |
| ເມືອງຫຼວງ | * Khanbaliq (now Beijing)
* Shangdu (summer capital)
 |
| ພາສາທົ່ວໄປ | * Middle Mongol
* Chinese (Old Mandarin)
* Old Uyghur
 |
| Official script | 'Phags-pa script |
| ສາສະໜາ  | Buddhism (Tibetan Buddhism as *de facto* state religion), Confucianism, Taoism, Shamanism, Mongolian Tengrism/Chinese Heaven worship, Chinese folk religion, Chinese Nestorian Christianity, Roman Catholic Christianity, Judaism, Chinese Manichaeism, Islam |
| ການປົກຄອງ | Monarchy |
| Emperor |   |
|  |
| • 1260–1294  | Kublai |
| • 1332–1368  | Toghon Temür |
|  |
| Chancellor |   |
|  |
| • 1264–1282  | Ahmad Fanakati |
| • 1340–1355  | Toqto'a |
|  |
| ຍຸກປະຫວັດສາດ | Postclassical Era |
|  |
| • Kublai proclaimed Emperor  | 5 ພຶດສະພາ 1260 |
| • Kublai's proclamation of the dynastic name "Great Yuan"  | 5 ພະຈິກ 1271 |
| • Battle of Xiangyang  | 1268–1273 |
| • Conquest of Southern Song  | 4 ກຸມພາ 1276 |
| • Battle of Yamen  | ວັນທີ 19 ມີນາ 1279 |
| • Red Turban Rebellion  | 1351–1368 |
| • Fall of Khanbaliq  | 14 ກັນຍາ 1368 |
| • Formation of Northern Yuan dynasty  | 1368–1388 |
|  |
| ພື້ນທີ່ |
| 1310 | **Lua error in Module:Convert at line 1822: attempt to index field 'en\_option\_value' (a nil value).** |
| ສະກຸນເງິນ | Jiaochao banknotes, Chinese cash |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ກ່ອນໜ້າ** | **ຖັດໄປ** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ຈັກກະວັດມົງໂກນ |
|  | Song dynasty |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Northern Yuan |  |
| ລາຊະວົງມິງ |  |
| Phagmodrupa dynasty |  |

 |

 |

**ລາຊະວົງຢວນ** (ຂຽນຕາມເຄົ້າເດີມ: ຣາຊວົງຄ໌ຢວນ; ຈີນ: 元朝​)​, ຢ່າງ​ເປັນ​ທາງ​ການ​ທີ່ **​ຍິ່ງ​ໃຫຍ່​ຢວນ** (ຈີນ: 大元; ພາສາມົງໂກລີ: Yeke Yuwan Ulus, ຕາມ​ຕົວ​ໜັງ​ສື "ລັດ​ຢວນ​ທີ່​ຍິ່ງ​ໃຫຍ່"), ແມ່ນ​ຈັກ​ກະ​ພັດ ​ມົງ​ໂກນ ​ທີ່​ນໍາ​ພາ ​ຂອງ​ຈີນ ​ແລະ​ເປັນ ​ລັດ​ສືບ​ຕໍ່ ​ຂອງ ​ຈັກ​ປະ​ເທດ​ມົງ​ໂກນ ​ຫຼັງ​ຈາກ ​ການ​ແບ່ງ​ປັນ​ຂອງ​ຕົນ​. ມັນ​ໄດ້​ຖືກ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ໂດຍ Kublai (Emperor Shizu ຫຼື Setsen Khan​)​, khagan​-emperor ທີ​ຫ້າ​ຂອງ​ຈັກ​ກະ​ວານ​ມົງ​ໂກນ​ຈາກ​ຕະ​ກູນ Borjigin , ແລະ​ດໍາ​ເນີນ​ການ​ຈາກ 1271 ຫາ 1368​. ໃນ ​ປະຫວັດສາດ​ຂອງ​ຈີນ, ລາຊະວົງ​ຢວນ​ໄດ້​ສືບ​ຕໍ່​ລາ ຊະວົງ​ຊົ້ງ ​ແລະ​ມາ​ກ່ອນ ​ລາຊະວົງ​ໝິງ.

## ອ້າງອີງ

ຂໍ້ຜິດພາດ: `<ref>` tags exist for a group named "ໝາຍເຫດ", but no corresponding `<references group="ໝາຍເຫດ"/>` tag was found.
# ເຕິ້ງ ສຽວຜິງ

| ເຕິ້ງ ສຽວຜິງ |
| --- |
| 邓小平 |
| ເຕິ້ງ ສຽວຜິງໃນປີ 1979 |
|  |
| Chairman of the Central Advisory Commission |
| **ດຳລົງຕຳແໜ່ງ** 13 ກັນຍາ 1982 – ວັນທີ 2 ພະຈິກ 1987 |
| ປະທານປະເທດ | Li Xiannian |
| ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ | Zhao Ziyang |
| Deputy | * Bo Yibo
* Xu Shiyou
* Tan Zhenlin
* Li Weihan
* Wang Zhen
* Song Renqiong
 |
| ເລຂາທິການໃຫຍ່ | * Hu Yaobang
* Zhao Ziyang (ຮັກສາການ)
 |
| ກ່ອນໜ້າ | *ສ້າງຕັ້ງຫ້ອງການ* |
| ຖັດໄປ | Chen Yun |
|  ປະທານ​ຄະນະ​ກຳມະການ​ການ​ທະຫານ​ສູນ​ກາງ |
| **ດຳລົງຕຳແໜ່ງParty Commission**: ແມ່ແບບ:Avoid wrap |
| Deputy | * Ye Jianying
* Zhao Ziyang
* Yang Shangkun
* Liu Bocheng
* Nie Rongzhen
* Xu Xiangqian
 |
| ເລຂາທິການໃຫຍ່ | * Hu Yaobang
* Zhao Ziyang
* Jiang Zemin
 |
| ກ່ອນໜ້າ | Hua Guofeng |
| ຖັດໄປ | Jiang Zemin |
| **ດຳລົງຕຳແໜ່ງState Commission**: ແມ່ແບບ:Avoid wrap |
| ກ່ອນໜ້າ | *ສ້າງຕັ້ງຫ້ອງການ* |
| ຖັດໄປ | Jiang Zemin |
| ທີ 3 ປະທານ​ສະພາ​ປຶກສາ​ການ​ເມືອງ​ປະຊາຊົນ​ຈີນ |
| **ດຳລົງຕຳແໜ່ງ** 8 ມີນາ 1978 – ວັນທີ 17 ມິຖຸນາ 1983 |
| ກ່ອນໜ້າ | ໂຈ໋ ເອີນຫຼາຍ (ຈົນກ່ວາ 1976) |
| ຖັດໄປ | Deng Yingchao |
|  |
| ຂໍ້ມູນສ່ວນບຸກຄົນ |
| ເກີດ | Deng Xiansheng 22 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1904(1904-08-22) Guang'an, ເສສວນ, ລາຊະວົງຊິງ |
| ເສຍຊີວິດ | 19 ກຸມພາ ຄ.ສ. 1997 (92 ປີ) ປັກກິ່ງ, ຈີນ |
| ທີ່ໄວ້ສົບ | Ashes scattered at sea |
| ພັກການເມືອງ | ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຈີນ​ (ຈາກ​ປີ 1924​) |
| ຄູ່ສົມລົດ | * Zhang Xiyuan (张锡瑗)（ປີແຕ່ງງານ；ປີຢ່າຮ້າງ）
* Jin Weiying (金维映)（ປີ－ປີແຕ່ງງານ）
* Zhuo Lin（ປີແຕ່ງງານ）
 |
| ບຸດ | 6, including:
* Deng Pufang
* Deng Nan
* Deng Rong
 |
| ຄວາມສັມພັນ | Deng Zhuodi (grandson) |
| ການສຶກສາ | ມະຫາວິທະຍາໄລ Moscow Sun Yat-sen |
| ລາຍເຊັນ |  |
| ເວັບໄຊ | cpc.people.com.cn |
| ຍົດທີ່ໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງ |
| ສັງກັດ | * ກອງທັບ​ແດງ​ຈີນ
* Eighth Route Army
* ກອງທັບປົດປ່ອຍປະຊາຊົນ
 |
| ປະຈຳການ | 1929–1952, 1975–1980 |
| ຍົດ | ແມ່ແບບ:Indented plainlist |
| ໜ່ວຍ | ແມ່ແບບ:Indented plainlist |
| ຜ່ານສຶກ | ແມ່ແບບ:Indented plainlist |
|  |
|  |
| Chinese name |
| ຈີນປະຍຸກ | 邓小平 |
|  ຈີນດັ້ງເດີມ | 鄧小平 |
|

| ການຖອດຄວາມ |
| --- |
| ຈີນກາງມາດຕະຖານ |
| Hanyu Pinyin | Dèng Xiǎopíng |

 |
|  |
| **ຜູ້ນຳ​ສູງ​ສຸດຂອງ​ຈີນ←** Hua Guofeng
* Jiang Zemin **→**
 |
|  |

**ເຕິ້ງ ສຽວຜິງ** (22 ສິງຫາ 1904 – ວັນ​ທີ 19 ກຸມພາ​ປີ 1997) ​ແມ່ນ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ, ນັກ​ປະຕິວັດ, ນັກ​ທິດ​ສະ​ດີ​ການ​ເມືອງ​ຂອງ​ຈີນ, ດຳລົງ​ຕຳ​ແໜ່​ງ​ເປັນ​ຜູ້ນຳ​ສູງ​ສຸດຂອງ​ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ​ແຕ່​ປີ 1978-1989. ລາວ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຖື​ວ່າ​ເປັນ "ສະ​ຖາ​ປະ​ນິກ​ຂອງ​ຈີນ​ທັນ​ສະ​ໄຫມ​" ສໍາ​ລັບ​ການ​ປະ​ກອບ​ສ່ວນ​ຂອງ​ຕົນ​ເພື່ອສັງຄົມນິຍົມທີ່ມີລັກສະນະແບບຈີນ ​ແລະ​ທິດ​ສະ​ດີເຕິ້ງ ສຽວຜິງ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ
# ດັດຊະນີການພັດທະນາມະນຸດ

World map representing the inequality-adjusted Human Development Index categories (based on 2018 data, published in 2019).

|  |  |
| --- | --- |
|   0.800–1.000 (very high)
  0.700–0.799 (high)
  0.550–0.699 (medium) |   0.350–0.549 (low)
  Data unavailable |

ດັດຊະນີການພັດທະນາມະນຸດ (ອັງກິດ: Human Development Index: HDI) ເປັນດັດຊະນີການວັດແທກ ແລະ ປຽບທຽບຄວາມທຸກຍາກ ຄວາມຮູ້ໜັງສື ການສຶກສາ ອາຍຸໄຂ ການເກີດລູກ ແລະ ປັດໄຈ ອື່ນໆ ທົ່ວໂລກ ເປັນວິທີການວັດແທກຄວາມຢູ່ດີກິນດີຕາມມາດຕະຖານ ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິ່ງໃນເດັກນ້ອຍ ແລະ ເຍົາວະຊົນ ຫຼາຍຄົນໃຊ້ດັດຊະນີການພັດທະນາມະນຸດ ຂອງ ສະຫະປະຊາຊາດ ນີ້ໃນການລະບຸ ວ່າປະເທດໃດປະເທດໜຶ່ງຈັດຢູ່ໃນກຸ່ມປະເທດທີ່ພັດທະນາແລ້ວ ປະເທດທີ່ກຳລັງພັດທະນາ ຫຼື ປະເທດທີ່ພັດທະນາໜ້ອຍທີ່ສຸດ ດັດຊະນີດັ່ງກ່າວໄດ້ພັດທະນາຂື້ນມາໃນປີ ຄ.ສ 1990 ໂດຍນັກເສດຖະສາດຄົນປາກີສະຖານ ຊື່ ອາຮຸບັບ ອຸນ ຮາກ ແລະ ອົງການສະຫະປະຊາຊາດໄດ້ໃນດັດຊະນີດັ່ງກ່າວມາໃຊ້ຕັ້ງແຕ່ປີ ຄ.ສ 1993 ເປັນຕົ້ນມາ,

ດັດຊະນີການພັດທະນາມະນຸດວັດດ້ວຍຄວາມສຳເລັດໂດຍສະເລ່ຍຂອງແຕ່ລະປະເທດໃນການພັດທະນາມະນຸດສາມດ້ານຫຼັກໆ ໄດ້ແກ່:

ການມີຊີວິດທີ່ຍືນຍາວ ແລະ ມີສຸຂະພາບດີ ເຊິ່ງວັດໄດ້ຈາກ ອາຍຸໄຂ

ຄວາມຮູ້ ເຊິ່ງວັດໄດ້ຈາກການຮູ້ໜັງສື (ມີນ້ຳໜັກເປັນສອງໃນສາມສ່ວນ) ແລະ ອັດຕາສ່ວນການເຂົ້າຮຽນສຸດທິທີ່ລວມກັນທັງ ລະດັບ ປະຖົມ ມັດທະຍົມຕົ້ນ ແລະ ມັດທະຍົມປາຍ (ມີນ້ຳໜັກໜຶ່ງໃນ ສາມສ່ວນ)

ມາດຕະຖານຄຸນນະພາບຊີວິ ເຊິ່ງວັດໄດ້ຈາກຜະລິດຕະພັນມວນລວມພາຍໃນປະເທດ GDP ຕໍ່ຫົວຄົນ ແລະ ຄວາມເທົ່າທຽມກັນຂອງອຳນາດຊື້ PPP.

ໃນແຕ່ລະປີ ລັດສະມາຊິກຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດຈະຖືກຈັດອັນດັບຕາມດັດຊະນີນີ້ ປະເທດທີ່ໄດ້ຮັບການຈັດອັນດັບຢູ່ໃນອັນດັບຕົ້ນໆ ມັກຈະໂຄສະນາການຈັດອັນດັບດັ່ງກ່າວ ເພື່ອຈະດຶງດູດໃຫ້ບຸກຄະລາກອນທີ່ມີຄວາມສາມາດອົບພະຍົບເຂົ້າມາໃນປະເທດຂອງຕົນຫຼາຍຂື້ນ (ເພື່ອເປັນການພັດທະນາຂັບພະຍາກອນມະນຸດທາງດ້ານເສດຖະກິດ) ຫຼື ເພື່ອທີ່ຈະຫຼຸດແຮງຈູງໃຈໃນການອົບພະຍົບອອກ.

ຢ່າງໃດກໍຕາມ ອົງການສະຫະປະຊາຊາດຍັງມີວິທີການວັດຄວາມທຸກຍາກໃນແຕ່ລະປະເທດອີກດ້ວຍ ໂດຍການໃຊ້ດັດຊະນີຄວາມທຸກຍາດຂອງມະນຸດ (Human Poverty Index)

ປະເທດທີ່ມີ HDI ຫຼາຍທີ່ສຸດຄື: ປະເທດນອກແວ 0.938 ແລະ ໜ້ອຍທີ່ສຸດຄື ປະເທດຊິມບາເວ 0.140 ຢູ່ທີ່ອັນດັບ 169. ສ່ວນປະເທດລາວ 0.497 (ປານກາງ) ຢູ່ອັນດັບທີ 122 ໃນປະເທດອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ທີ່ມີ HDI ຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນສິງກະໂປ 0.846 ອັນດັບທີ 27. ສ່ວນອາຊີຕາເວັນອອກກາງ ປະເທດທີ່ມີ HDI ໜ້ອຍທີ່ສຸດໃນອາຊີແມ່ນ ອັບການິສະຖານ 0.349 ອັນດັບທີ 155 ຂອງໂລກ ແລະ ໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ແມ່ນ ມຽນມາ 0.451 ອັນດັບທີ 132.
# ແມ່ນ້ຳແຍງຊີ

| (ແມ່ນ້ຳແຍງຊີ) Yangtze River |
| --- |
|  |
| ທີ່ຕັ້ງ |
| ປະເທດ | China |
| ແຂວງ | Qinghai, Tibet, Yunnan, Sichuan, Chongqing, Hubei, Hunan, Jiangxi, Anhui, Jiangsu, Shanghai |
| ເມືອງ | Luzhou, Chongqing, Yichang, Jingzhou, Yueyang, Wuhan, Jiujiang, Anqing, Tongling, Wuhu, Nanjing, Zhenjiang, Yangzhou, Nantong, Shanghai |
| ລັກສະນະທາງກາຍະພາບ |
|  |
| ຕົ້ນນ້ຳ | Dam Qu (Jari Hill) |
|  • ຕຳແໜ່ງ | Tanggula Mountains, Qinghai |
|  • ພິກັດພູມສາດ | ﻿ / ﻿ |
|  • ຄວາມສູງ | 5170 m |
|  |
|  |
| ແຫຼ່ງທີ2 | Ulan Moron |
|  • ພິກັດພູມສາດ | ﻿ / ﻿ |
|  |
|  |
| ແຫຼ່ງທີ3 | Chuma'er River |
|  • ພິກັດພູມສາດ | ﻿ / ﻿ |
|  |
|  |
| ແຫຼ່ງທີ4 | ແມ່ນ້ຳ Muluwusu |
|  • ພິກັດພູມສາດ | ﻿ / ﻿ |
|  |
|  |
| ແຫຼ່ງທີ5 | Bi Qu |
|  • ພິກັດພູມສາດ | ﻿ / ﻿ |
|  |
| ປາກນ້ຳ | East China Sea |
|  • ຕຳແໜ່ງ | Shanghai ແລະ Jiangsu |
| ຂະໜາດອ່າງ | 1,808,500 km2 (698,300 sq mi) **units?** |
| ລຸ່ມນ້ຳ |
| ແມ່ນ້ຳສາຂາ |   |
|  • ຊ້າຍ | Yalong, Min, Tuo, Jialing, Han |
|  • ຂວາ | Wu, Yuan, Zi, Xiang, Gan, Huangpu |

 ແຜນທີ່ຂອງອ່າງແມ່ນ້ ຳ ແຍງຊີ
 ເກາະ Golden, ຢູ່ແມ່ນ້ ຳ ແຍງຊີ, ປະເທດຈີນ ( LMS, 1869, p.64)
ແມ້ນ້ຳແຍງຊີ (**Yangtze)** ເປັນແມ່ນ້ຳທີ່ຍາວທີ່ສຸດໃນອາຊີ, ຍາວທີ່ສຸດອັນດັບສາມຂອງໂລກແລະຍາວທີ່ສຸດໃນໂລກໄຫລຜ່ານ ພາຍໃນປະເທດດຽວທັງໝົດ. ມັນເລີ່ມຢູ່ທີ່ Jari Hill ເທິງ ພູ Tanggula (ພູພຽງຕີເບດ) ແລະໄຫລຜ່ານ 6,300 ກມ (3,900 mi) ທາງທິດຕາເວັນອອກ ໄປຍັງ ທະເລຈີນຕາເວັນອອກ . ມັນແມ່ນແມ່ນ້ຳທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດອັນດັບ 6 ຂອງປະລິມານການໄຫຼໃນໂລກ . ອ່າງລະບາຍນ້ຳ ຂອງມັນປະກອບດ້ວຍ ໜຶ່ງ ສ່ວນຫ້າຂອງເນື້ອທີ່ດິນຂອງຈີນ ແລະເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສ ຂອງປະຊາກອນເກືອບ ໜຶ່ງ ສ່ວນສາມຂອງປະຊາກອນທົ່ວປະເທດ .
# ເອຊຽນເກມ

**ເອຊຽນເກມ** ຫຼື ທີ່​ເອີ້ນ​ກັນ​ວ່າ **Asiad** ​ແມ່ນ ​ງານ​ກິລາ​ຫຼາຍ ​ທະວີບ ​ທີ່​ຈັດ​ຂຶ້ນ​ທຸກໆ 4 ປີ​ສຳລັບ ​ນັກ​ກິລາ ​ອາຊີ. ງານ​ກິລາ​ເອຊຽນ​ເກ​ມ​ໄດ້​ຈັດ​ຂຶ້ນ​ໂດຍ ​ສະຫະພັນ​ເອຊຽນ​ເກ​ມ ຈາກ ​ງານ​ກິລາ​ຄັ້ງ​ທຳ​ອິດ ​ທີ່ ​ນະຄອນ​ນິວ​ເດ​ລີ ​ຂອງ​ອິນ​ເດຍ ​ໃນ​ປີ 1951, ຈົນ​ຮອດ ​ປີ 1978. ນັບ​ແຕ່ ​ງານ​ກິລາ​ໂອ​ລິ​ມປິກ​ປີ 1982 ​ໄດ້​ຈັດ​ຂຶ້ນ​ໂດຍ ​ສະພາ​ໂອ​ລິ​ມປິກ​ອາ​ຊີ, ພາຍຫຼັງ​ສະຫະພັນ​ກິລາ​ເອຊຽນ​ເກ​ມ​ໄດ້​ແບ່ງ​ແຍກ. ງານ​ກິລາ​ໂອ​ລິ​ມປິກ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຮັບ​ຮູ້​ຈາກ ​ຄະນະ​ກຳມະການ​ໂອ​ລິ​ມປິກ​ສາກົນ ​ແລະ ​ແມ່ນ​ງານ​ກິລາ​ຫຼາຍ​ອັນ​ທີ​ສອງ​ຫຼັງ ​ງານ​ກິລາ​ໂອ​ລິ​ມປິກ.

9 ປະ​ເທດ​ໄດ້​ເປັນ​ເຈົ້າພາບ​ຈັດ​ງານ​ກິລາ​ເອຊຽນ​ເກ​ມ. 46 ປະ​ເທດ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ງານ​ມະ​ຫະ​ກຳ​ກິ​ລາ, ລວມ​ທັງ ​ອິດ​ສະ​ຣາ​ເອນ, ເຊິ່ງ​ໄດ້​ຖືກ​ຍົກ​ເວັ້ນ​ຈາກ​ງານ​ມະ​ຫະ​ກຳ​ຫຼັງ​ຈາກ​ການ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ຄັ້ງ​ສຸດ​ທ້າຍ​ໃນ ​ປີ 1974. ງານ​ກິລາ​ຄັ້ງ​ສຸດ​ທ້າຍ​ໄດ້​ຈັດ​ຂຶ້ນ​ຢູ່ ​ເມືອງ​ຫາງ​ໂຈ່​ວຂອງ​ຈີນ ​ແຕ່​ວັນ​ທີ 23 ກັນຍາ​ຫາ​ວັນ​ທີ 8 ຕຸລາ 2023.

ໂລໂກ້
## ອ້າງອີງ
# ຟອນແຕກ

ຕົວຢ່າງໜັງສືລາວທີ່ພິມໂດຍໃຊ້ລະບົບ Unicode ປັດຈຸບັນ (ເທິງ) ແລະ ໜັງສືລາວທີ່ຟອນແຕກ (ລຸ່ມ) ທີ່ບໍ່ໄດ້ໃຊ້ຟອນ ASCII ຂອງໂປຣແກມ LaoScript ເຮັດໃຫ້ເກີດຟອນແຕກ ມັກເກີດໃນເອກະສານເກົ່າທີ່ພິມຊ່ວງປີ 1990-2010
**ຟອນແຕກ** (ຫຼື ໃນພາສາຍີ່ປຸ່ນ: 文字化け, **"ໂມຈິບາເກະ"**) ແມ່ນອາການໃນລະບົບຄອມພິວເຕີທີ່ໂຕໜັງສືສະແດງຜົນເປັນໂຕຫຼ່ຽມ (□), ເປັນເຄື່ອງໝາຍຄຳຖາມ (�), ເປັນພາສາຕ່າງດາວທີ່ອ່ານບໍ່ຮູ້ເລື່ອງ ຫຼື ວັນນະຍຸດຊ້ອນກັນ.

ປາກົດການນີ້ເກີດຂຶ້ນເມື່ອຊອບແວ ຫຼື ລະບົບປະຕິບັດການ ຖອດລະຫັດຕົວອັກສອນ ໂດຍໃຊ້ຕາຕະລາງລະຫັດທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງ ຫຼື ບໍ່ກົງກັນກັບຕາຕະລາງທີ່ໃຊ້ໃນຕອນບັນທຶກຂໍ້ມູນ (Encoding). ໃນປັດຈຸບັນ ບັນຫາຟອນທ໌ແຕກໄດ້ຫຼຸດລົງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ຍ້ອນການເຂົ້າມາມີບົດບາດຂອງ Unicode ແຕ່ກໍຍັງສາມາດພົບໄດ້ໃນລະບົບຖານຂໍ້ມູນເກົ່າ.

ກ່ອນທີ່ລະບົບ Unicode ຈະຖືກກຳນົດໃຫ້ເປັນມາດຕະຖານສາກົນ ແລະ ເຂົ້າມາມີບົດບາດຢ່າງເປັນທາງການໃນຄອມພິວເຕີ, ການພິມພາສາລາວໃນຊ່ວງປີ 1990 ຫາ ຕົ້ນປີ 2000 ແມ່ນມີຄວາມຍາກລຳບາກ ແລະ ຊັບຊ້ອນຫຼາຍ. ໃນຍຸກນັ້ນລະບົບປະຕິບັດການເກົ່າ (ເຊັ່ນ Windows 95/98) ບໍ່ຮູ້ຈັກພາສາລາວເລີຍ ສິ່ງທີ່ນັກພັດທະນາຟອນລາວ (ຟອນຕະກູນ Saysettha Lao, Alice, Bubble Lao...) ໃນຍຸກນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ໃຊ້ວິທີເອົາຮູບຮ່າງ (Glyph) ຂອງຕົວອັກສອນລາວ ໄປຝັງທັບໄວ້ໃນຕຳແໜ່ງຂອງຕົວອັກສອນພາສາອັງກິດ ຫຼື ສັນຍາລັກພິເສດ ທີ່ບໍ່ຄ່ອຍໄດ້ໃຊ້ໃນຕາຕະລາງ ASCII.

## ຕົວຢ່າງຟອນແຕກ

ເຊິ່ງຕົວຢ່າງແຟ້ມອັກສອນ ຄຳວ່າ "ລາວ" ທີ່ເຂົ້າລະຫັດໂດຍໃຊ້ລະບົບ Unicode UTF-8. ລະບົບຈະແປງຄຳນີ້ໃຫ້ກາຍເປັນກຸ່ມລະຫັດຕົວເລກຖານສິບຫົກ ຄື:

`E0 BB 82` = (ລ)

`E0 BB B2` = (າ)

`E0 BB 80` = (ວ)

ເມື່ອນຳໄປສະແດງໃນລະບົບຊັອບແວທີ່ບໍ່ຮອງຮັບພາສາລາວ ຫຼື ພາສາທີ່ມີອັກສອນຂຽນເປັນຂອງໂຕເອງ (ທີ່ບໍ່ແມ່ນອັກສອນໂຣມັນ) ລະບົບນັ້ນຈະບໍ່ຮູ້ວ່າຂໍ້ມູນນີ້ແມ່ນ UTF-8 ແຕ່ພະຍາຍາມອ່ານໂດຍໃຊ້ຕາຕະລາງ ISO-8859-1 ລະບົບປາຍທາງຈະເອົາເລກ `E0` `BB` `82` ໄປທຽບໃສ່ຕາຕະລາງພາສາເອີຣົບ ຕົວອັກສອນຈຶ່ງພ້ຽນ ແລະ ສະແດງຜົນອອກມາເປັນ "à»à»²à»" ແທນ.
# ລັດຫວຽດນາມ

| ລັດຫວຽດນາມ *Quốc gia Việt Nam*  (Vietnamese) *État du Viêt Nam*  (French) |
| --- |
| 1949–1955 |
|
ທຸງຊາດ

ສັນຍາລັກ

 |
| **ຄຳຂວັນ:Dân vi quý* "ປະຊາຊົນແມ່ນສໍາຄັນທີ່ສຸດ" |
| **ເພງຊາດ:Thanh niên Hành Khúc* "ເດືອນມີນາຂອງຊາວຫນຸ່ມ" |
| **Grand Seal of the State** 保大國長  (1949–1954)

---

 |
| ດິນແດນ​ທີ່​ລັດ​ຫວຽດນາມ​ຄວບ​ຄຸມ​ພາຍຫຼັງ​ກອງ​ປະຊຸມ​ເຈ​ນີວາ​ປີ 1954 |
| ສະຖານະ | ລັດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຂອງສະຫະພັນຝຣັ່ງ (ຈົນກ່ວາ 1954) ລັດເອກະລາດ (ຫຼັງຈາກ 1954) |
| ເມືອງຫຼວງ | Saigon–Cholon ﻿ / ﻿ |
| ພາສາລັດຖະການ | ພາສາຫວຽດ, ພາສາຝຣັ່ງ |
| ສາສະໜາ  | ສາສະໜາ​ພຸດ​ຊາວ​ຫວຽດ ລັດ​ທິ​ໂຣ​ມັນ​ກາ​ໂຕ​ລິກ ພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ຂົງຈື້ Taoism |
| ເດມະນິມ | ຊາວຫວຽດນາມ, ຊາວຫວຽດນາມໃຕ້ (ຫຼັງປີ 1954) |
| ການປົກຄອງ | ຊົ່ວຄາວ ລະບອບການປົກຄອງແບບເຄິ່ງລັດຖະທຳມະນູນ |
| Chief of State |   |
|  |
| • 1949–1955  | Bảo Đại |
| • 1955  | ໂງດິນຢຽມ |
|  |
| ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ |   |
|  |
| • 1949–1950  | Bảo Đại |
| • 1950  | Nguyễn Phan Long |
| • 1950–1952  | Trần Văn Hữu |
| • 1952–1953  | Nguyễn Văn Tâm |
| • 1954  | Bửu Lộc |
| • 1954–1955  | ໂງດິນຢຽມ |
|  |
| ຍຸກປະຫວັດສາດ | ສົງຄາມເຢັນ |
|  |
| • Proclamation  | 2 ກໍລະກົດ 1949 |
| • ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເຈ​ນີ​ວາ​ 1954  | ວັນທີ 21 ກໍລະກົດ 1954 |
| • ລົງປະຊາມະຕິ 1955  | 26 ຕຸລາ 1955 |
|  |
| ສະກຸນເງິນ | piastre đồng (ຈາກປີ 1953) |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ກ່ອນໜ້າ** | **ຖັດໄປ** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | **1949:**
 Provisional Central Government of Vietnam |
|  | **1954:**
 ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ |  |
| ປະເທດຫວຽດນາມໃຕ້ |  |

 |

 |
| ປັດຈຸບັນເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ | ​ຫວຽດ​ນາມ​ |

**ລັດຫວຽດນາມ** (ຫວຽດນາມ: Quốc gia Viêt Nam; ຝຣັ່ງ: État du Viêt-Nam) ເປັນລັດໜຶ່ງໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕັ້ງແຕ່ປີ 1949 ຈົນເຖິງປີ 1955, ທຳອິດເປັນສະມາຊິກຂອງສະຫະພາບຝຣັ່ງ ແລະຕໍ່ມາເປັນປະເທດ (ແຕ່ວັນທີ 4 ມິຖຸນາ 1954 ຫາ 26 ຕຸລາ 1955). ລັດ​ໄດ້​ອ້າງ​ເອົາ​ອຳນາດ​ເໜືອ​ຫວຽດນາມທັງ​ໝົດ​ໃນ​ສົງຄາມ​ອິນ​ດູ​ຈີນ​ຄັ້ງ​ທຳ​ອິດ, ​ເຖິງ​ແມ່ນ​ວ່າ​ດິນແດນ​ສ່ວນ​ໃຫຍ່​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ນີ້​ຖືກ​ຄວບ​ຄຸມ​ໂດຍ​ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ.

## ອ້າງອີງ
# ຕາມກົດໝາຍ

ໃນ ກົດຫມາຍ ແລະ ລັດຖະບານ, ຕາມກົດໝາຍ (ພາສາລາຕິນ: de jure) ອະທິບາຍເຖິງການປະຕິບັດທີ່ຖືກຮັບຮູ້ຢ່າງເປັນທາງການໂດຍກົດໝາຍ ຫຼືມາດຕະຖານທີ່ເປັນທາງການອື່ນໆ, ໂດຍບໍ່ຄໍານຶງເຖິງການປະຕິບັດຕົວຈິງ. ປະໂຫຍກນີ້ມັກຈະຖືກໃຊ້ໃນທາງກົງກັນຂ້າມກັບ *de facto* ('ໃນຄວາມເປັນຈິງ'), ເຊິ່ງອະທິບາຍສະຖານະການທີ່ມີຢູ່ໃນຄວາມເປັນຈິງ, ເຖິງແມ່ນວ່າບໍ່ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບຢ່າງເປັນທາງການ.

## ອ້າງອີງ