Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ຟອສຟໍຣັດ

**ຟອສຟໍຣັດ** (ອັງກິດ: Phosphorus) ເປັນ ອົງປະກອບທາງເຄມີ ; ມັນມີ ສັນຍາລັກ **P** ແລະ ເລກປະລໍາມະນູ 15. ຟອສຟໍຣັດ ອົງປະກອບມີຢູ່ໃນສອງຮູບແບບໃຫຍ່, ຟອສຟໍຣັດ ສີຂາວ ແລະ ຟອສຟໍຣັດ ສີແດງ, ແຕ່ເນື່ອງຈາກວ່າມັນມີ ປະຕິກິລິຍາ ສູງ, ຟອສຟໍຣັດ ບໍ່ເຄີຍພົບເຫັນເປັນອົງປະກອບທີ່ບໍ່ມີອິດສະຫຼະໃນໂລກ. ມັນມີຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນຢູ່ໃນເປືອກໂລກປະມານຫນຶ່ງກຼາມຕໍ່ກິໂລກຣາມ (ສົມທຽບທອງແດງຢູ່ທີ່ປະມານ 0.06 ກຣາມ). ໃນແຮ່ທາດ, ຟອສຟໍຣັດ ໂດຍທົ່ວໄປເກີດຂຶ້ນເປັນ ຟອສເຟດ .

ຟອສເຟດເປັນອົງປະກອບທີ່ຈຳເປັນຕໍ່ການດຳລົງ ຊີວິດ ໂດຍສ່ວນໃຫຍ່ຜ່ານ ຟອສເຟດ, ທາດປະສົມທີ່ມີຟອສເຟດໄອອອນ, PO 4 3−. ຟອສເຟດເປັນອົງປະກອບຂອງ DNA, RNA, ATP, ແລະ phospholipids, ທາດປະສົມທີ່ຊັບຊ້ອນພື້ນຖານຂອງ ຈຸລັງ . ຟອສຟໍຣັດ ອົງປະກອບໄດ້ຖືກແຍກອອກຄັ້ງທໍາອິດຈາກ ປັດສະວະ ຂອງມະນຸດ, ແລະ ຂີ້ເທົ່າກະດູກ ແມ່ນແຫຼ່ງຟອສເຟດທີ່ສໍາຄັນ. ລະເບີດຝັງດິນ phosphate ມີຟອດຊິວທໍາເນື່ອງຈາກວ່າຟອສເຟດມີຢູ່ໃນເງິນຝາກຟອດຊິວທໍາຂອງຊາກສັດແລະ excreta. ລະດັບຟອສເຟດຕໍ່າເປັນຂີດຈໍາກັດທີ່ສໍາຄັນຕໍ່ການເຕີບໂຕຂອງລະບົບນິເວດຂອງພືດຈໍານວນຫນຶ່ງ. ສ່ວນຫຼວງຫຼາຍຂອງທາດປະກອບ ຟອສຟໍຣັດ ທີ່ຂຸດຄົ້ນໄດ້ຖືກບໍລິໂພກເປັນ ຝຸ່ນ. ຟອສເຟດແມ່ນຈໍາເປັນເພື່ອທົດແທນ ຟອສຟໍຣັດ ທີ່ພືດເອົາອອກຈາກດິນ, ແລະຄວາມຕ້ອງການປະຈໍາປີຂອງມັນແມ່ນເພີ່ມຂຶ້ນເກືອບສອງເທົ່າຂອງການເຕີບໂຕຂອງປະຊາກອນມະນຸດ. ຄໍາຮ້ອງສະຫມັກອື່ນໆປະກອບມີ ສານປະກອບ organoຟອສຟໍຣັດ ໃນ ຜົງຊັກຟອກ, ຢາຂ້າແມງໄມ້, ແລະ ສານປະສາດ.
# ພາສາອິນໂດເນຊຽນ

| ພາສາອິນໂດເນຊຽນ |
| --- |
| *Bahasa Indonesia* |
| ປ້າຍທີ່ມີພາສາອິນໂດເນເຊຍ |
| ອອກສຽງ | [baˈha.sa in.doˈne.sja] |
| ປະເທດທີ່ມີການເວົ້າ | ອິນໂດເນເຊຍ |
| ຊົນເຜົ່າ | ຊາວອິນໂດເນເຊຍ |
| ຈຳນວນຜູ້ເວົ້າ | ພາສາແມ່ - 43 ລ້ານຄົນ  (2010 census) ພາສາທີສອງ: 156 ລ້ານຄົນ (2010 census) 300 ລ້ານຄົນ (2022) |
| ຕະກຸນພາສາ | ອົດສະໂຕຣນີຊຽນ
* ມາເລ-ໂພລີນີຊີ
	+ ມາເລ-ຊຸມບາວາ (?)
		- ມາເລອິກ
			* ມາເລ
				+ **ພາສາອິນໂດເນຊຽນ**
 |
| ຮູບແບບກ່ອນໜ້າ | ພາສາມາເລເກົ່າ
* ພາສາມາເລຄລາສສິກ (ມາເລຣີອາວ-ໂຢຮໍ)
	+ ພາສາມາເລກ່ອນສະໄໝໃໝ່ (ພາສາມາເລໝູ່ເກາະອິນເດຍຕາເວັນອອກ)
		- **ພາສາອິນໂດເນຊຽນ**
 |
| ຮູບແບບມາດຕະຖານ | ອິນໂດເນເຊຍ

 |
| ລະບົບການຂຽນ | ລາຕິນ (ອັກສອນຣູມິ) ອັກສອນເບລລ໌ອິນໂດເນເຊຍ |
| ສະຖານະພາບທາງການ |
| ພາສາທາງການ |  ອິນໂດເນເຊຍ

---

 ອາຊຽນ
 |
| ຜູ້ວາງລະບຽບ | ສຳນັກງານພັດທະນາ ແລະ ສົ່ງເສີມພາສາ |
| ລະຫັດພາສາ |
| ISO 639-1 | id |
| ISO 639-2 | ind |
| ISO 639-3 | ind |
| Linguasphere | 31-MFA-ac |
| [[File:|300px]] |
|  |
|

ຜູ້ເວົ້າພາສາອິນໂດເນຊຽນ
**ພາສາອິນໂດເນຊຽນ** ຫຼື **ພາສາອິນໂດເນເຊຍ** (ອິນໂດເນເຊຍ: Bahasa Indonesia) ເປັນພາສາລັດຖະການ ແລະ ພາສາປະຈຳຊາດຂອງປະເທດອິນໂດເນເຊຍ ໂດຍເປັນໜຶ່ງໃນວິທພາສາມາດຕະຖານຂອງພາສາມາເລ ເຊິ່ງເປັນພາສາຕະກູນອົດສະຕະໂລເນຊີທີ່ໃຊ້ເປັນພາສາກາງໃນກຸ່ມເກາະພະຫຸພາສາຢ່າງອິນໂດເນເຊຍຍາວນານຫຼາຍສັດຕະວັດ ອິນໂດເນເຊຍເປັນປະເທດທີ່ປະຊາກອນຫຼາຍເປັນອັນດັບທີ 4 ຂອງໂລກ ໂດຍມີປະຊາກອນຫຼາຍກວ່າ 270 ລ້ານຄົນ ສ່ວນໃຫຍ່ເວົ້າພາສາອິນໂດເນເຊຍ ເຮັດໃຫ້ພາສານີ້ເປັນໜຶ່ງໃນພາສາທີ່ມີຜູ້ເວົ້າກັນແພ່ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນໂລກ

## ອ້າງອີງ
# ອັດຕາແລກປ່ຽນ

**ອັດຕາແລກປ່ຽນ** ແມ່ນ ມູນຄ່າຂອງໜຶ່ງຫົວໜ່ວຍ ຂອງ ເງິນຕາສະກຸນໜຶ້່ງ ເປັນ ເງິນສະກຸນອື່ນ.

## ຄວາມໝາຍ

ອັດຕາແລກປ່ຽນ ແມ່ນ ມູນຄ່າຂອງໜຶ່ງຫົວໜ່ວຍ ຂອງ ເງິນຕາສະກຸນໜຶ້່ງ ເປັນ ເງິນສະກຸນອື່ນ.

* ອັດຕາແລກປ່ຽນເງິນໂດລາຕໍ່ກີບ ເທົ່າກັບ 8000 ກີບ ຈະໝາຍຄວາມວ່າ 1 ໂດລາ = 8000 ກີບ.
* ອັດຕາແລກປ່ຽນເງິນເຢັນຕໍ່ກີບ ເທົ່າກັບ 9000 ກີບ ຈະໝາຍຄວາມວ່າ 1 ເຢັນ = 9000​ ກີບ.
* ອັດຕາແລກປ່ຽນເງິນກີບຕໍ່ໂດລາ ເທົ່າກັບ 0.000125 ຈະໝາຍຄວາມວ່າ 1 ກີບ = 0.000125 ໂດລາ (ໝາຍຄວາມວ່າ 1 ກີບ x 8000 = 0.000125 x 8000 = 1 ໂດລາ ). ໃນກໍລະນີທີ່ ຫົວໜ່ວຍ ຂອງ ອັດຕາແລກປ່ຽນ ແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍຄືກໍລະນີນີ້ ບາງເທື່ອ ອັດຕາແລກປ່ຽນອາດຈະບໍ່ສະແດງໂດຍ ຫົວໜ່ວຍໜຶ່ງກີບ ແຕ່ ເປັນຫົວໜ່ວຍພັນກີບແທນ ເຊັ່ນ 1000 ກີບ = 0.125 ໂດລາ ເພື່ອໃຫ້ສາມາດຄິດໄລ່ໄດ້ງ່າຍກວ່າ.

## ປະເພດຂອງອັດຕາແລກປ່ຽນ

### ຕາມກົນໄກກຳໜົດ

ອັດຕາແລກປ່ຽນ ທີ່ ທາງການ ຫຼື ອົງກອນລັດກຳໜົດ ເອີ້ນວ່າ "ອັດຕາແລກປ່ຽນທາງການ" ແລະ ອັດຕາແລກປ່ຽນ ທີ່ກຳໜົດຂຶ້ນ ໂດຍ ປະລິມານ ຄວາມຕ້ອງການ ແລະ ການສະໜອງ ເອີ້ນວ່າ "ອັດຕາແລກປ່ຽນຕະຫຼາດ".

### ຕາມມູນຄ່າກຳໜົດ

ໃນວຽກງານຕົວຈິງ ຂອງ ການແລກປ່ຽນເງິນຕາ ໂດຍທົ່ວໄປ ຜູ້ປະກອບການແລກປ່ຽນເງິນຕາ ເຊັ່ນ ທະນາຄານ ຈະກຳນົດ ອັດຕາແລກປ່ຽນ ເປັນ ສອງອັດຕາ​:​ (1) ອັດຕາ ທີທີເອັສ (TTS) ແລະ (2) ອັດຕາ ທີທີບີ (TTB). ໂດຍທົ່ວໄປ ອັດຕາ ທີທີເອັສ ຈະສູງກວ່າ ອັດຕາ ທີທີບີ ເຊິ່ງໝາຍຄວາມວ່າ ຜູ້ປະກອບການແລກປ່ຽນ ຈະຂາຍເງິນຕາສະກຸນໃດໜຶ່ງ ແພງກວ່າອັດຕາທີ່ຕົນເອງຈະຊື້ເອົາ.

* ທີທີເອັສ(TTS)

ຫຍໍ້ມາຈາກຄຳວ່າ Telegraphic Transfer Selling rate (ພາສາອັງກິດ) ແປວ່າ ອັດຕາຂາຍໂອນທາງໂທລະເລກ ເຊິ່ງໝາຍເຖິງ ອັດຕາທີ່ຜູ້ປະກອບການແລກປ່ຽນເງິນຕາ ຂາຍເງິນຕາໃດໜຶ່ງ.
* ທີທີບີ(TTB)

ຫຍໍ້ມາຈາກຄຳວ່າ Telegraphic Transfer Buying rate (ພາສາອັງກິດ) ແປວ່າ ອັດຕາຊື້ໂອນທາງໂທລະເລກ ເຊິ່ງໝາຍເຖິງ ອັດຕາທີ່ຜູ້ປະກອບການແລກປ່ຽນເງິນຕາ ຊື້ເອົາເງິນຕາໃດໜຶ່ງ.
# ອາຫານຝຣັ່ງ

ແມ່ແບບ:Draft

**ອາຫານຝຣັ່ງ** ແມ່ນອາຫານການກິນຂອງຊາວຝະລັ່ງໃນປະເທດຝຣັ່ງ. ອາຫານຫຼັກສຳຄັນທີ່ມັກຂາດບໍ່ໄດ້ທຸກມື້ ແມ່ນ ເຂົ້າຈີ່ ເນີຍແຂງ ເຫຼົ້າແວງ ແລະ ຊີ້ນສັດຕ່າງ ໆ.

## ສ່ວນປະກອບຫຼັກ

ຜັກທີ່ນິຍົມໃຊ້ໄດ້ແກ່ ມັນຝະລັ່ງ ເຂົ້າ​ບາ​ເລ ກາລົດ ໝາກຖົ່ວຂຽວ ຜັກລີກ ຫົວຜັກກາດ ໝາກເຂືອຫຳມ້າ ໝາກອຶຍາວພຸ່ນ ແລະ ຫອມແດງ.

ໝາກໄມ້ທີ່ນິຍົມກິນໄດ້ແກ່ ໝາກກ້ຽງ ໝາກເລັ່ນ ໝາກກ້ຽງເປືອກບາງ ໝາກພິດ ໝາກຄາຍ ໝາກໂປ່ມ ໝາກຈອງ ໝາກພລຳ ໝາກເຊີຣີ ໝາກສະຕໍເບີຣີ ໝາກຣາສເບີຣີ ໝາກແບລັກເບຣີ ໝາກເຣດເຄີເຣນ ໝາກແບລັກເຄີເຣັນ ໝາກອະງຸ່ນ ແລະ ໝາກກ້ຽງໃຫຍ່.

ຊີ້ນສັດຫຼັກ ໆ ໄດ້ແກ່ ໄກ່ ເປັດ ຫ່ານ ນົກກາງແກ ໄກ່ງວງ ນົກ​ກະທາ ງົວ ລູກງົວ ໝູ ແກະ ລູກແກະ ກະຕ່າຍ ມ້າ ກົບ ຫອຍໂຂ້ງ ປາກັບອາຫານທະເລຫຼັກ ໆ ໄດ້ແກ່ ປາຄອດ ປາຊາດີນ ປາທູນ້າ ປາແຊມ້ອນ ປາເທຣົາ ຫອຍແມງຜູ້ ຫອຍນາງລົມ ກຸ້ງ ປາເຮີຣິງ ແລະ ປາໝຶກ.

## ອາຫານປະຈຳຊາດ

ມີອາຫານຫຼາຍຊະນິດທີ່ຖືວ່າເປັນອາຫານປະຈຳຊາດຂອງປະເທດຝະລັ່ງ.

ອາຫານມື້ນຶ່ງມັກປະກອບດ້ວຍອາຫານສາມຊຸດ ແມ່ນ *hors d'œuvre* ຫຼື *entrée* (ອາຫານຈານທຳອິດ ລາງເທື່ອມີຊຸບນຳ), *plat principal* (ອາຫານຈານຫຼັກ), *fromage* (ເນີຍແຂງ) ແລະ/ຫຼື *dessert* (ຂອງຫວານ), ລາງເທື່ອອາດໃຫ້ກິນສະລັດກ່ອນເນີຍແຂງຫຼືຂອງຫວານນຳດ້ວຍ.

ອາຫານຈານທຳອິດ (Hors d'œuvre)
* *Basil salmon terrine*
* ຊຸບຂົ້ນຝະລັ່ງ ຫຼື ບິດ (bisque)
* *Foie gras* ກັບນ້ຳ *jus ເປັດ*
* *French onion soup*
* *Croque monsieur*

ອາຫານຈານຫຼັກ (Plat principal)
* *Pot au feu*
* *Steak frites*
* ເຂົ້າຈີ່ບາແກັດ
* ເນີຍແຂງຝະລັ່ງ

ເຂົ້າຈີ່ຫວານ (Pâtisserie)
* ເຂົ້າໜົມຝະລັ່ງໂດຍທົ່ວໄປ
* *Mille-feuille*
* *ມາກາຣົງ*
* *ເອແຄ*

ຂອງຫວານ (Dessert)
* *Crème brûlée*
* *Mousse au chocolat*
* *Crêpe*
* *Café liégeois*

## ອ້າງອີງ

* Patrick Rambourg, *Histoire de la cuisine et de la gastronomie françaises*, Paris, Ed. Perrin (coll. tempus n° 359), 2010, 381 pages. ISBN 978-2-262-03318-7
* Bryan Newman, "Behind the French Menu",
# ລົດເມ

ລົດເມໃນປະເທດການາດາ
**ລົດເມ** (ຄຳເຄົ້າ: ຣົຖເມລ໌, ອັງກິດ: bus, ຝຣັ່ງ: autobus) ແມ່ນລະບົບຂົນສົ່ງມວນຊົນລະບົບນຶ່ງທີ່ໃຫ້ບໍລິການເທິງຖະໜົນ ໂດຍມີລັກສະນະເປັນລົດຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ບັນທຸກຜູ້ໂດຍສານເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໂດຍກຳໜົດເສັ້ນທາງ ແລະສ່ວນໃຫຍ່ເອິ້ນຊື່ເສັ້ນທາງເປັນໂຕເລກ ເຊັ່ນ ສາຍ 1 ສາຍ 2 ແລະມີເກັບຄ່າໂດຍສານໂດຍວິທີຕ່າງໆ ກັນໄປ.

## ອ້າງອີງ
# ເກີບ

ຮູບແຕ້ມເກີບ
**ເກີບ** ແມ່ນເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມທີ່ຜູ້ຄົນເອົາມາໃຊ້ກັບຕີນ ເພື່ອຄຸ້ນກັນອັນຕະລາຍອັນເກີດຈາກການສຳຜັດພື້ນຜິວຕ່າງໆ ຫຼືການເຈັດປວດຕີນຈາກການຍ່າງຫຼືການແລ່ນ. ເກີບມີຫຼາຍແບບຢ່າງຕາມແຕ່ວັດຖຸແລະປະໂຫຍດການໃຊ້ການ.​ ບັດດຽວນີ້ ເກີບຖືເປັນເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມອັນມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍຕາມສະໄໝນິຍົມ.
# ປະເທດປາປົວນິວກີເນ

**ປະເທດປາປົວຊີນູແວນກິເນ** (ຝຣັ່ງ: Papouasie-Nouvelle-Guinée, ອັງກິດ: Papua New Guinea, ຕອກປິຊິນ: Papua Niugini) ມີຊື່ຢ່າງເປັນທາງການວ່າ **ລັດເອກະລາດປາປົວຊີນູແວນກີເນ** (ຝຣັ່ງ: État indépendant de Papouasie-Nouvelle-Guinée}, ອັງກິດ: Independent State of Papua New Guinea, ຕອກປິຊິນ: Independen Stet bilong Papua Niugini, ) ແມ່ນປະເທດໃນໂອເຊອານີ ເປັນພື້ນທີ່ທາງຕາວັນອອກຂອງເກາະນູແວນກີເນ (ພື້ນທີ່ທາງຕາວັນຕົກເປັນຂອງແຂວງປາປົວຊີຂອງປະເທດອິນໂດເນເຊຍ) ຕັ້ງຢູ່ໃນບໍລິເວນຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ຂອງມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ຢູ່ທາງເໜືອຂອງປະເທດອົດສະຕາລີ ແລະຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງໝູ່ເກາະຊາໂລມົງ.

## ອ້າງອີງ

ບັນນານຸກົມ
* Swadling, Pamela (1996). *Plumes from Paradise*. Papua New Guinea National Museum. ISBN 9980-85-103-1.

## ອ່ານຕື່ມ

* Biskup, Peter, B. Jinks and H. Nelson. *A Short History of New Guinea* (1970)
* Connell, John. *Papua New Guinea: The Struggle for Development* (1997) online
* Gash, Noel. *A Pictorial History of New Guinea* (1975)
* Golson, Jack. *50,000 years of New Guinea history* (1966)
* Griffin, James. *Papua New Guinea: A political history* (1979)
* James, Paul. et al., *Sustainable Communities, Sustainable Development: Other Paths for Papua New Guinea* (2012)
* Knauft, Bruce M. *South Coast New Guinea Cultures: History, Comparison, Dialectic* (1993) excerpt and text search
* McCosker, Anne. *Masked Eden: A History of the Australians in New Guinea* (1998)
* Mckinnon, Rowan, et al. *Papua New Guinea & Solomon Islands* (Country Travel Guide) (2008) excerpt and text search
* Waiko. John. *Short History of Papua New Guinea* (1993)
* Waiko, John Dademo. *Papua New Guinea: A History of Our Times* (2003)
* Zimmer-Tamakoshi, Laura. *Modern Papua New Guinea* (1998) online

### ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນປະຖົມມະພູມ

* Jinks, Brian, ed. *Readings in New Guinea history* (1973)
* Tim Flannery *Throwim' Way Leg: Tree-Kangaroos, Possums, and Penis Gourds* (2000) memoir excerpt and text search
* Malinowski, Bronislaw.  *Argonauts of the Western Pacific: An Account of Native Enterprise and Adventure in the Archipelagoes of Melanesian New Guinea* (2002) famous anthropological account of the Trobriand Islanders; based on field work in 1910s online
* Visser, Leontine, ed. *Governing New Guinea: An Oral History of Papuan Administrators, 1950–1990* (2012)
* Whitaker, J.L. et al. eds. *Documents and readings in New Guinea history: Pre-history to 1889* (1975)

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ

ລັດຖະບານ
* Prime Minister of Papua New Guinea Archived 2008-10-11 at the Wayback Machine
* Chief of State and Cabinet Members Archived 2011-08-13 at the Wayback Machine

ຂໍ້ມູນທົ່ວໄປ
* Papua New Guinea entry at *The World Factbook*
* Papua New Guinea at *UCB Libraries GovPubs*.
* ປະເທດປາປົວນິວກີເນ ຢູ່ *Open Directory Project*
* *Wikimedia Atlas* ຂອງ Papua New Guinea
* Papua New Guinea Business Directory
* PNG Links & Search incl. GoPNG & NGO links; Who's Who; Blogs, Forums, Factsheets, etc.
* Forecasts for Papua New Guinea Development
# ສົມເດັດພະເຈົ້າຊາລລ໌ທີ 3 ແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກ

| ສົມເດັດພະເຈົ້າຊາລລ໌ທີ ໓  |
| --- |
|  |
|

---

 |
| **ພະບໍລົມນາມາພິໄທ** | ຊາລສ໌ ຟິລິປ ອາຣ໌ເທອຣ໌ ຈອຣ໌ຈ |
| **ພະປໍລະມາພິໄທ** | ຊາລສ໌ທີສາມ ໂດຍພະຄຸນແຫ່ງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ພະເຈົ້າມະຫາຊີວິດແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກບຣິເຕນໃຫຍ່ ແລະ ອຽກລັງເໜືອ ແລະອານາຈັກອື່ນໆ ຂອງພະອົງ ປະມຸຂແຫ່ງເຄືອຈັກກະພົບ ພະຜູ້ພິທັກສັດທາ |
| **ພະລາຊະອິສະລິຍະຍົດ** | ພະມະຫາກະສັດແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກບຣິເຕນໃຫຍ່ ແລະ ອຽກລັງເໜືອ​ |
| **ລາຊະວົງ** | ເມັາທ໌ແບທເທັນ-ວິນເຊອຣ໌ (ລາຊະວົງວິນເຊອຣ໌) |
| **ຄອງລາດ** | 8 ກັນຍາ ຄ.ສ. 2022 - ປັດຈຸບັນ |
| **ບໍລົມລາຊາພິເສກ** | 6 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 2023 |
| **ລາຊະການກ່ອນໜ້າ** | ສົມເດັດພະລາຊິນີນາດເອລີຊາແບັດທີ 2 |
| **ຂໍ້ມູນສ່ວນພະອົງ** |
| **ພະລາຊະສົມພົບ** | 14 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1948 (77 ພັນສາ) |
| **ບ່ອນທີ່ພະລາຊະສົມພົບ** | ນະ ພະລາຊະວັງບັກກິງແຮມ ນະຄອນເວສຕ໌ມິນສເຕອຣ໌ ລອນດອນ ສະຫະລາຊະອານາຈັກ |
| **ພະລາດຊະບິດາ** | ເຈົ້າຊາຍຟິລິປ ດຍຸກແຫ່ງເອເດນບອກ |
| **ພະລາດຊະມານດາ** | ສົມເດັດພະລາຊິນີນາດເອລີຊາແບັດທີ 2 |
| **ພະບໍລົມລາຊິນີ** | ຄາມິນລາ ແຊນດ໌ (ສົມລົດ 2005) |
| **ພະວໍລະຊາຍາ** | ໄດອານາ ສະເປນເຊອຣ໌ (1981–1996; ຢ່າ) |
| **ພະລາດຊະບຸດ** | ເຈົ້າຊາຍວິນລຽມ ເຈົ້າຊາຍແຫ່ງການ ເຈົ້າຊາຍແຮຣີ້ ດຍຸກແຫ່ງ​ຊັກແຊັກ |
| **ລາຍພະອະພິໄທ** |  |

| **ລາຊະວົງແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກແລະລາຊະອານາຈັກເຄືອຈັກກະພົບ** |
| --- |
|  |
| **ສົມເດັດພະລາຊາ** ສົມເດັດພະລາຊິນີ
* ເຈົ້າຊາຍແຫ່ງການ ເຈົ້າຍິງແຫ່ງການ
	+ ເຈົ້າຊາຍຈອດແຫ່ງການ
	+ ເຈົ້າຍິງຊາລັອດແຫ່ງການ
	+ ເຈົ້າຊາຍລຸຍແຫ່ງການ
* ດຍຸກແຫ່ງຊັກແຊັກ ດັສເຊສແຫ່ງຊັກແຊັກ
	+ ເຈົ້າຊາຍອາຊີແຫ່ງຊັກແຊັກ
	+ ເຈົ້າຍິງລິລີແບັດແຫ່ງຊັກແຊັກ

---

* ເຈົ້າຍິງພະລາຊະກຸມາລີ
* ດຍຸກແຫ່ງຍອກ
	+ ເຈົ້າຍິງເບຍທຣິສ
	+ ເຈົ້າຍິງຍູເຊນີ
* ດຍຸກແຫ່ງເອແດມບອກ ດັສເຊສແຫ່ງເອແດນບອກ

---

* ດຍຸກແຫ່ງກອສເຕີ ດັສເຊສແຫ່ງກອສເຕີ
* ດຍຸກແຫ່ງເຄນ ດັສເຊສແຫ່ງເຄນ
* ເຈົ້າຍິງອະເລັກຊານດາ
* ເຈົ້າຊາຍໄມເຄິລແຫ່ງເຄນ ເຈົ້າຍິງໄມເຄິລແຫ່ງເຄນ
 |
| ບ • ສ • ດ |

**ສົມເດັດພະເຈົ້າຊາລລ໌ທີ 3** (ອັງກິດ: Charles III) ພະນາມເຕັມ **ຊາລສ໌ ຟິລິປ ອາຣ໌ເທອຣ໌ ຈອຣ໌ຈ** (*Charles Philip Arthur George*; ພະລາຊະສົມພົບ 14 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1948) ແມ່ນພະມະຫາກະສັດສະຫະລາຊະອານາຈັກແລະອີກ 14 ປະເທດເຄືອຈັກກະພົບ

ສົມເດັດພະເຈົ້າຊາລສ໌ສະເດັດພະລາຊະສົມພົບ ນະ ພະລາຊະວັງບັກກິງແຮມໃນລາຊະສະໄໝຂອງສົມເດັດພະເຈົ້າຈອຣ໌ຈທີ 6 ພະໄອຍະກາ ແລະກາຍເປັນທາຍາດຜູ້ມີສິດທິໂດຍຕົງເມື່ອສົມເດັດພະລາຊິນີນາດເອລີຊາແບັດທີ 2 ພະລາຊະມານດາ ຂຶ້ນຄອງລາດໃນ ຄ.ສ. 1952

ສົມເດັດພະເຈົ້າຊາລສ໌ຄອງລາດຫຼັງພະລາຊະມານດາສະຫວັນຄົດໃນວັນທີ 8 ກັນຍາ ຄ.ສ. 2022 ດ້ວຍພະຊົນພັນສາ 73 ພັນສາ ພະອົງແມ່ນລາຊະທາຍາດທີ່ດຳລົງພະຍົດອົງລາຊະທາຍາດຍາວນານທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດ ແລະແມ່ນລາຊະທາຍາດທີ່ພະຊົນມາຍຸມາກທີ່ສຸດທີ່ສືບລາຊະບັນລັງສະຫະລາຊະອານາຈັກ ພະລາຊະພິທີລາຊາພິເສກຈັດຂຶ້ນບ່ອນທີ່ມະຫາວິຫານເວສຕ໌ມິນສເຕີອຣ໌ໃນວັນທີ 6 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 2023

ຂໍ້ຜິດພາດ: `<ref>` tags exist for a group named "ໝາຍເຫດ", but no corresponding `<references group="ໝາຍເຫດ"/>` tag was found.
# ປະເທດແອນຊານວາດໍ

| ສາທາລະນະລັດ ແອນຊານວາດໍ *República de El Salvador* (ແອັດສະປາຍ) |
| --- |
|
ທຸງຊາດ

ເຄື່ອງໝາຍຊາດ

 |
| **ຄຳຂວັນ:**Dios, Unión, Libertad ("ພຣະເຈົ້າ, ຄວາມປອງດອງ, ເສລີພາບ") |
| **ເພງຊາດ:**ເພງຊາດແອນຊານວາດໍ |
|  |
| ເມືອງຫຼວງ ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ | ຊັງຊານວາດໍ ﻿ / ﻿ |
| ພາສາລັດຖະການ | ພາສາແອັດສະປາຍ |
| ການປົກຄອງ | ລັດດ່ຽວ ລະບົບປະທານາທິບໍດີ ສາທາລະນະລັດລັດຖະທຳມະນູນ |
|  |
| • ປະທານາທິບໍດີ  | ນາຢິບ ນູເກເລ |
| • ຮອງປະທານາທິບໍດີ  | ເຟລິກ ອຸລໂລອາ |
|  |
| ເອກະລາດ |
|  |
| • ຈາກ ປະເທດແອັດສະປາຍ  | 15 ກັນຍາ ຄ.ສ 1821 |
| • ຈາກ ສະຫະລັດອາເມຣິກາກາງ  | ຄ.ສ 1842 |
|  |
| ພື້ນທີ່ |
| • ລວມ | **Lua error in Module:Convert at line 1822: attempt to index field 'en\_option\_value' (a nil value).** (149) |
| • ແຫຼ່ງນ້ຳ (%) | 1.5 |
| ປະຊາກອນ |
| • 2005 ປະມານ | 6,881,000 (98) |
| • ສຳມະໂນປະຊາກອນ 1992 | 5,118,599 |
| • ຄວາມໜາແໜ້ນ | **Lua error in Module:Convert at line 1822: attempt to index field 'en\_option\_value' (a nil value).** (32) |
| GDP (ອຳນາດຊື້) | 2018 (ປະມານ) |
| • ລວມ | $53.667 ຕື້ (ອັນດັບທີ 101) |
| • ຕໍ່ຫົວ | $8,388 (ອັນດັບທີ 111) |
| GDP (ລາຄາຕະຫຼາດ) | 2018 (ປະມານ) |
| • ລວມ | $25.855 ຕື້ (ອັນດັບທີ 102) |
| • ຕໍ່ຫົວ | $4,041 (ອັນດັບທີ 111) |
| ຈີນີ (2015) | 40.8 ປານກາງ |
| HDI (2019) |  0.673 ປານກາງ · ອັນດັບທີ 124 |
| ສະກຸນເງິນ | * ໂດລາສະຫະລັດ (USD, ຕັ້ງແຕ່ປີ 2001)
* ບິດຄອຍ (BTC, XBT, ຕັ້ງແຕ່ 7 ກັນຍາ 2021)
 |
| ເຂດເວລາ | UTC-6 |
| ລະຫັດໂທລະສັບ | 503 |
| ລະຫັດອິນເຕີເນັດ | .sv |

**ແອນຊານວາດໍ** (ແອັດສະປາຍ: El Salvador) ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ **ສາທາລະນະລັດແອນຊານວາດໍ** (ແອັດສະປາຍ: República de El Salvador) ເປັນປະເທດໃນແຖບອາເມຣິກາກາງ ມີຈຳນວນປະຊາກອນປະມານ 6.5 ລ້ານຄົນ ເປັນປະເທດທີ່ມີຄວາມໜາແໜ້ນຂອງປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດໃນແຜ່ນດິນໃຫຍ່ຂອງທະວີບອາເມຣິກາ (ໂດຍສະເພາະໃນເຂດເມືອງຫຼວງຊັງຊານວາດໍ) ແລະ ເປັນປະເທດທີ່ມີການພັດທະນາອຸດສາຫະກຳຫຼາຍທີ່ສຸດໃນພາກພື້ນ. ປະເທດແອນຊານວາດໍໄດ້ຍົກເລີກສະກຸນເງິນໂກລັງ ແລະ ປ່ຽນມາໃຊ້ສະກຸນເງິນໂດລາສະຫະລັດແທນໃນປີ 2001.

## ໝາຍເຫດ

## ອ້າງອີງ

* ປະເທດແອນຊານວາດໍ Archived 2005-05-07 at the Wayback Machine ຈາກເວັບໄຊກະຊວງຕ່າງປະເທດ