Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ການສຶກສາ

ການບໍ່ເອົາໃຈໃສ່ໃນຫ້ອງຮຽນ, ການລວມເອົາເນື້ອໃນທາງດ້ານການເມືອງເຂົ້າໃນເອກະສານການສຶກສາຫລືຄູອາຈານຜູ້ທີ່ລ່ວງລະເມີດບົດບາດຂອງຕົນໃນການຮຽນຕໍ່ນັກຮຽນແມ່ນຜິດກັບຈຸດປະສົງຂອງການສຶກສາທີ່ສະແຫວງຫາສິດເສລີພາບໃນການຄິດແລະການຄິດທີ່ ສຳ ຄັນ.
ກາຣສຶກສາ ໂດຍທົ່ວໄປ ຈະໝາຍເຖິງ ຣະບົບທີ່ຖ່າຍທອດຄວາມຮູ້ ຈາກ ຄົນ ຫຼື ລຸ້ນຄົນໜຶ່ງ ໃຫ້ ຄົນອື່ນ ຫລື ລຸ້ນຄົນອື່ນ ຢູ່ ໂຮງຮຽນ, ມຫາວິທຍາລັຍ, ໂຮງຮຽນວິຊາຊີບ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ ກາຣສຶກສາ ໂດຍ ພໍ່ແມ່ຕໍ່ລູກ. ກາຣສຶກສາພາຄບັງຄັບ ຈະໝາຍເຖິງ ກາຣສຶກສາ ທີ່ ໂດຍຫລັກກາຣແລ້ວ ບຸຄຄົລໃດໜຶ່ງ ໃນປະເທສນັ້ນໆ ຈະຕ້ອງເຂົ້າຮັບ ເຊັ່ນ ຢູ່ ປະເທສລາວ ແມ່ນ ປະຖົມປີທີ 5 ໃນຂນະທີ່ ຢູ່ ຍີ່ປຸ່ນ ແມ່ນ ມັທຍົມປີທີ 3 (ຫຼື ຫ້ອງ 9 ເພາະ ຢູ່ ຍີ່ປຸ່ນ ໃຊ້ ປະຖົມ ຣະບົບ 6 ປີ).

## ສາມັນສຶກສາ

* ປະຖົມສຶກສາ
* ມັດທະຍົມສຶກສາ
* ອຸດົມສຶກສາ
# ວິທະຍາສາດ

**ວິທະຍາສາດ** (ຄຳເຄົ້າ: ວິທຍາສາສຕຣ໌) ໝາຍເຖິງ ຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບສິ່ງຕ່າງ ໆ ໃນທຳມະຊາດທັງທີ່ມີຊີວິດແລະບໍ່ມີຊີວິດ ລວມທັງກະບວນການປະມວນຄວາມຮູ້ຢ່າງປະຈັກ ທີ່ເອີ້ນວ່າກະບວນການທາງວິທະຍາສາດ ແລະກຸ່ມຂອງອົງຄວາມຮູ້ທີ່ໄດ້ຈາກກະບວນການດັ່ງກ່າວ).

ການສຶກສາໃນດ້ານວິທະຍາສາດຍັງຖືກແບ່ງຍ່ອຍອອກເປັນ ວິທະຍາສາດທຳມະຊາດ ແລະ ວິທະຍາສາດປະຍຸກ. ຄຳວ່າ science ໃນພາສາອັງກິດ ເຊິ່ງແປວ່າ ວິທະຍາສາດນັ້ນ ມາຈາກພາສາລາແຕັງ ຄຳວ່າ scientia ເຊິ່ງໝາຍຄວາມວ່າ ຄວາມຮູ້.

## ປັດຊະຍາວິທະຍາສາດ

ຄວາມສຳເລັດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງວິທະຍາສາດໃນປະຫວັດມະນຸດ ໄດ້ສ້າງປະເດັນຄຳຖາມທາງປັດຊະຍາໄວ້ຫຼາຍຫຼວງ. ໂດຍນັກປັດຊະຍາວິທະຍາສາດໄດ້ຕັ້ງຄຳຖາມທາງປັດຊະຍາທີ່ສຳຄັນດັ່ງນີ້

* ສິ່ງໃດແມ່ນໂຕແບ່ງແຍກຄວາມຮູ້ທາງວິທະຍາສາດກັບຄວາມຮູ້ປະເພດອື່ນ ໆ ເຊັ່ນ ໂຫລາສາດ.
* ຄວາມຮູ້ທາງວິທະຍາສາດແມ່ນຄວາມຈິງຫຼືບໍ່.
* ຄວາມຮູ້ທາງວິທະຍາສາດເຊື່ອຖືໄດ້ພຽງໃດ.
* ວິທະຍາສາດມີປະໂຫຍດຈິງ ໆ ຫຼືບໍ່.
* ສີລະທຳຂອງວິທະຍາສາດທີ່ເໝາະສົມ ແມ່ນຮູບແບບໃດ.

ປະເດັນເຫຼົ່ານີ້ຍັງແມ່ນທີ່ຖົກຖຽງໃນໝູ່ນັກປັດຊະຍາວິທະຍາສາດຢ່າງຫຼາຍໃນປະຈຸບັນ ແລະບໍ່ມີຄວາມເຫັນໃດທີ່ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບທົ່ວໄປອີກເລີຍທີດຽວ Archived 2021-04-19 at the Wayback Machine.

## ອ້າງອີງ
# ລັດທິຄອມມູນິດ

**ລັດທິຄອມມູນິດ** (ອັງກິດ: *Communism*) ເປັນ ​ລັດ​ທິ ​ສັງ​ຄົມ​ການ​ເມືອງ, ປັດ​ຊະ​ຍາ​, ແລະ ​ເສດ​ຖະ​ກິດ ​ໃນ ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ສັງ​ຄົມ​ນິ​ຍົມ​, ທີ່​ມີ​ເປົ້າ​ຫມາຍ​ຂອງ​ການ​ສ້າງ ​ສັງ​ຄົມ​ຄອມ​ມິ​ວ​ນິ​ສ, ເປັນ​ລະ​ບຽບ ​ການ​ເສດ​ຖະ​ກິດ​ສັງ​ຄົມ ​ສຸມ​ໃສ່ ​ການ​ເປັນ​ເຈົ້າ​ຂອງ​ທົ່ວ​ໄປ ​ຂອງ ​ວິ​ທີ​ການ​ຜະ​ລິດ​, ການ​ແຜ່​ກະ​ຈາຍ​, ແລະ​. ແລກປ່ຽນທີ່ຈັດສັນຜະລິດຕະພັນໃຫ້ທຸກຄົນໃນສັງຄົມໂດຍອີງໃສ່ຄວາມຕ້ອງການ. ສັງ​ຄົມ​ຄອມ​ມິ​ວ​ນິ​ສ​ຈະ​ປະ​ກອບ​ດ້ວຍ​ການ​ຂາດ ​ຊັບ​ສິນ​ສ່ວນ​ຕົວ ​ແລະ ​ຊົນ​ຊັ້ນ​ສັງ​ຄົມ​, ແລະ​ໃນ​ທີ່​ສຸດ ​ເງິນ ແລະ ​ລັດ (ຫຼື ​ລັດ​ປະ​ເທດ​ຊາດ ​)​.

ຄ້ອນກ່ຽວ, ສັນຍາລັກຂອງລັດທິຄອມມູນິດ
 ລັດ​ທີ່​ມີ​ລັດ​ຖະ​ບານ​ຄອມ​ມິ​ວ​ນິ​ສ​ເປັນ​ສີ​ແດງ, ກ່າວ​ວ່າ ​ສະ​ຫະ​ພາບ​ໂຊ ​ວຽດ​ເຊື່ອ​ໃນ​ຈຸດ​ຫນຶ່ງ​ທີ່​ຈະ ​ກ້າວ​ໄປ​ສູ່​ການ​ສັງ​ຄົມ​ນິ​ຍົມ ​ໃນ​ສີ​ສົ້ມ, ແລະ ​ລັດ​ທີ່​ມີ​ລັດ​ຖະ​ທໍາ​ມະ​ນູນ​ອ້າງ​ອີງ​ເຖິງ​ສັງ​ຄົມ​ນິ​ຍົມ ​ເປັນ​ສີ​ເຫຼືອງ.
## ເອກະສານອ້າງອີງ
# ອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ບໍ່ຂຶ້ນກັບລັດຖະບານ

**ອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ບໍ່ຂຶ້ນກັບລັດຖະບານ** (ອັງກິດ: non-governmental organization; NGO) ແມ່ນອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ບໍ່ຫວັງຜົນກໍາໄລທີ່ດໍາເນີນການຢູ່ນອກໂຄງສ້າງທາງດ້ານການເມືອງຂອງສະຖາບັນ. ມັນຖືກນໍາໃຊ້ໂດຍທົ່ວໄປເພື່ອອ້າງເຖິງກຸ່ມສະຫນັບສະຫນູນທາງດ້ານສັງຄົມ, ວັດທະນະທໍາ, ກົດຫມາຍ, ແລະສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ບໍ່ມີເປົ້າໝາຍໃນຫຼັກການຄ້າ, ແຕ່ແທນທີ່ຈະເປັນການກຸສົນໃນການປົກປ້ອງປະຊາຊົນຈາກຜົນສະທ້ອນຂອງການພັດທະນາທີ່ບໍ່ດີ. ອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ບໍ່ຂຶ້ນກັບລັດຖະບານສ່ວນຫຼາຍແມ່ນໄດ້ຮັບທຶນຈາກພາກເອກະຊົນ.

ຄຳ​ທີ່​ໃຊ້​ໃນ​ປະຈຸ​ບັນ​ນີ້​ຖືກ​ນຳ​ໃຊ້​ເປັນ​ຄັ້ງ​ທຳ​ອິດ​ໃນ​ມາດຕາ 71 ຂອງ​ກົດ​ບັດ​ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດ​ທີ່​ໄດ້​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ໃໝ່​ໃນ​ປີ 1945. ໃນຂະນະທີ່ບໍ່ມີຄໍານິຍາມທີ່ຄົງທີ່ ຫຼືເປັນທາງການສໍາລັບ NGO ແມ່ນຫຍັງ, ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວພວກມັນຖືກນິຍາມວ່າເປັນອົງການທີ່ບໍ່ຫວັງຜົນກໍາໄລທີ່ບໍ່ຂຶ້ນກັບການຄຸ້ມຄອງ ຫຼືທິດທາງຂອງລັດຖະບານ - ເຖິງແມ່ນວ່າພວກເຂົາອາດຈະໄດ້ຮັບທຶນຂອງລັດຖະບານ.

## ອ້າງອິງ
# ອາສາສະໝັກ

**ອາສາສະໝັກ** (ອັງກິດ: volunteer) ແມ່ນຜູ້ທີ່ສະໝັກໃຈເຮັດວຽກເພື່ອປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊົນແລະສັງຄົມ ໂດຍບໍ່ຫວັງຜົນຕອບແທນໃດໆ ຫຼື ບຸກຄົນທີ່ອາສາເຂົ້າມາຊ່ວຍເຫຼືອສັງຄົມດ້ວຍຄວາມສະໝັກໃຈ ເສຍສະຫຼະ ເພື່ອຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ອື່ນ ປ້ອງກັນ ແກ້ໄຂບັນຫາ ແລະພັດທະນາສັງຄົມ ໂດຍບໍ່ຫວັງຜົນຕອບແທນ.
# ທຸລະກິດ

ໃນດ້ານເສດຖະກິດ **ທຸລະກິດ** (ຄຳເຄົ້າ: ທຸຣກິຈ; ອັງກິດ: business) ຫຼື **ອັງຕະເລິປະລິດ** (ຝຣັ່ງ: entreprise) ແມ່ນ ວິທະຍາສາດໃນການ ບໍລິຫານ, ຄຸ້ມຄອງ ຄົນ, ອົງການຈັດຕັ້ງເພື່ອ ທຳການຜະລິດ, ຫຼື ສະໜອງການບໍລິການທີ່ ໂດຍທົ່ວໄປ ແມ່ນ ເພື່ອ ສະແຫວງຫາ ຜົນກຳໄລ. ບຸກຄົນ ເຮັດທຸລະກິດ ແມ່ນ ນັກທຸລະກິດແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ເຮັດທຸລະກິດ ມັກຖືກເອີ້ນວ່າ ບໍລິສັດຫຼື ວິສາຫະກິດ.

## ປະເພດບໍລິສັດ,ວິສາຫະກິດ ຕາມ ກຳມະສິດ

* ວິສາຫະກິດສ່ວນບຸກຄົນ
* ວິສາຫະກິດຮຸ້ນສ່ວນ
* ບໍລິສັດ

## ປະເພດບໍລິສັດ,ວິສາຫະກິດ ຕາມ ຂະໜາດ

* ວິສາຫະກິດຂະໜາດໃຫຍ່
* ວິສາຫະກິດຂະໜາດນ້ອຍແລະກາງ

## ປະເພດບໍລິສັດ,ວິສາຫະກິດ ຕາມ ຂອບເຂດການເຄື່ອນໄຫວ

* ວິສາຫະກິດຂ້າມຊາດ
* ວິສາຫະກິດພາຍໃນປະເທດ
* ວິສາຫະກິດຕ່າງປະເທດ

## ອ້າງອີງ

ກົດຫມາຍວ່າ ດ້ວຍ ວິສາຫະກິດ ສະບັບປັບປຸງ 2013 ສປປລາວ
# ຕິກຕ້ອກ (ແອັບ)

**ຕິກຕ້ອກ** (*ອັງກິດ: TikTok*) ແມ່ນແອັບໃນ iOS ແລະແອນດຣອຍດ໌ (Android) ວີດີໂອສື່ສັງຄົມເພື່ອສ້າງແລະແບ່ງປັນລີບຊີງ ຕະຫລົກ ແລະພອນສະຫວັນ ແອັບນີ້ສ້າງໂດຍ Bytedance ໄດ້ຖືກເປີດຕົວໃນປີ ໒໐໑໗ ສຳລັບຕະຫຼາດນອກປະເທດຈີນ ໄດ້ເປີດຕົວໃນເມື່ອກ່ອນໃນຊື່ພາສາຈີນວ່າ Douyin (ຈີນ: 抖音) ສຳລັບຕະຫຼາດໃນປະເທດຈີນໃນປີ ໒໐໑໖ ຕິກຕ້ອກແລະ Douyin ແມ່ນຄືກັນ ແຕ່ດໍາເນີນການກັບເຄື່ອງແມ່ຂ່າຍທີ່ແຕກຕ່າງກັນເພື່ອປະຕິບັດຕາມຂອງການກວດສອບທາງອິນເຕີເນັດໃນປະເທດຈີນ ແອັບນີ້ອະນຸຍາດໃຫ້ຜູ້ໃຊ້ເພື່ອສ້າງເພງແລະວີດີໂອລີບຊີງ ຂອງ ໓ ເຖີງ ໑໕ ວິນາທີ ແລະວິດີໂອວົນຮອບຂອງ ໓ ວິນາທີ ເຖີງ ໖໐ ນາທີ ເປັນທີ່ນິຍົມໃນອາຊີ ສະ​ຫະ​ລັດອາເມລີກາ ແລະພາກສ່ວນອື່ນໆຂອງໂລກ ແອັບນີ້ບໍ່ມີຢູ່ໃນປະເທດຈີນແລະເຄື່ອງແມ່ຂ່າຍຂອງມັນແມ່ນອີງໃສ່ປະເທດຕ່າງໆບ່ອນທີ່ແອັບສາມາດໃຊ້ໄດ້
# ຄະລາວາດນິຍົມ

**ຄະລາວາດນິຍົມ** (ອັງກິດ: secularism, ຝຣັ່ງ: laïcité) ແມ່ນ ແນວປັດຊະຍາອັນວ່າສະຖາບັນການປົກຄອງຫຼືສະຖາບັນການເມືອງ ຫຼື ສະຖາບັນໃນຮູບອື່ນຄວນຈະດຳເນີນການປົກຄອງເຊິ່ງເປັນອິສະລະຈາກການອຳນາດການຄວບຄຸມຂອງສະຖາບັນສາສະໜາ ແລະຫຼືຄວາມເຊື່ອທາງສາສະໜາ.

ໃນມູມນຶ່ງສະຖາບັນທີ່ດຳເນີນນະໂຍບາຍ “ຄະລາວາດນິຍົມ” ກໍຈະເປັນສະຖາບັນເຊິ່ງຖືນະໂຍບາຍຂອງຄວາມເປັນກາງໃນທາງດ້ານຄວາມເຊື່ອທາງສາສະໜາຂອງປະຊາຊົນແລະ/ຫຼືຜູ້ຢູ່ໃນການປົກຄອງ ຜູ້ຈະດຳເນີນການປົກຄອງອັນເປັນອິສະລະຈາກກົດແລະຄຳສອນ ຫຼື ຄວາມເຊື່ອທາງສາສະໜາ, ເຊິ່ງຈະບໍ່ໃຊ້ອຳນາດຕາມຫຼັກຄວາມເຊື່ອທາງສາສະໜາໃນການບັງຄັບປະຊາຊົນ ແລະ ເຊິ່ງບໍ່ມີການມອບອະພິສິດພິເສດຫຼືໃຫ້ການຊ່ອຍເຫຼືອແກ່ສະຖາບັນສາສະໜາ ຫຼືໃນອີກມູມນຶ່ງ “ຄະລາວາດນິຍົມ” ໝາຍເຖິງມູມມອງເຊິ່ງກ່ຽວກັບກິຈະກຳແລະການຕັດສິນໃຈຂອງມະນຸດ ໂດຍສະເພາະແມ່ນກິຈະກຳແລະການຕັດສິນໃຈທາງການເມືອງ ວ່າຄວນຕັ້ງຢູ່ເທິງພື້ນຖານຂອງຂໍເທັດຈິງໂດຍປາສະຈາກອະຄະຕິຈາກອິດທິພົນທາງສາສະໜາ.
# ສິດທິເດັກ

ຮູບ:ສິດທິເດັກ.jpgຄວາມສະເໝີພາບຂອງເດັກນ້ອຍ
**ສິດທິເດັກ** ແມ່ນສິດທິທີ່ເດັກທຸກຄົນຄວນໄດ້ຮັບເພື່ອຮັບປະກັນວ່າພວກເຂົາຈະໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງ ການດູແລ ແລະຄວາມສຸກສະບາຍຂອງພວກເຂົາ ຕາມຂໍ້ກຳນົດໃນອະນຸສັນຍາສິດທິເດັກໂລກ (Convention on the Rights of the Child - CRC) ຂອງສະຫະປະຊາຊາດ (UN)

## ມີຫຼາຍສິດທິສຳຄັນທີ່ເດັກຄວນໄດ້ຮັບດັ່ງນີ້:

### 1. ສິດທິໃນຊີວິດ

ທຸກເດັກຄວນມີສິດໃນການດຳລົງຊີວິດ ແລະໄດ້ຮັບການດູແລເພື່ອໃຫ້ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍຄວາມປອດໄພ.

### 2. ສິດທິໃນການສຶກສາ

ທຸກເດັກຄວນໄດ້ຮັບການສຶກສາຂັ້ນພື້ນຖານເພື່ອຊ່ວຍເສີມສ້າງຄວາມຮູ້ ທັກສະ ແລະອະນາຄົດຂອງພວກເຂົາ.

### 3. ສິດທິໃນຄວາມສະຫງົບ ແລະຄວາມສຸກສະບາຍ

ເດັກຄວນໄດ້ຮັບຄວາມປອດໄພຈາກຄວາມຮຸນແຮງ ການຂົ່ມເຫັງ ຫຼືສິ່ງທີ່ສ້າງຄວາມເສຍຫາຍຕໍ່ຄວາມສຸກສະບາຍຂອງພວກເຂົາ.

### 4. ສິດທິໃນການໃຊ້ຄວາມຄິດເຫັນ ແລະການເຫັນດ້ວຍຕົນເອງ

ເດັກມີສິດທີ່ຈະເປັນຄົນຂຶ້ນຢູ່ຂຶ້ນກັບຄວາມຄິດເຫັນ ແລະຄວາມຕ້ອງການຂອງພວກເຂົາ ດ້ວຍການໃຫ້ສຽງສິດໃນຄວາມສຳຄັນເທົ່າກັນ.

### 5. ສິດທິໃນການປົກປ້ອງ

ເດັກຄວນໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງຈາກສິ່ງທີ່ອາດສ້າງອັນຕະລາຍ ຫຼືສົ່ງຜົນເສຍຫາຍຕໍ່ພວກເຂົາ ຊື່ນ: ການຖືກຂົ່ມເຫັງ ການຖືກໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງ ຫຼືການຖືກໃຊ້ເປັນເຄື່ອງມື.

ສິດທິເດັກເປັນສິ່ງສຳຄັນທີ່ສັງຄົມຄວນໃຫ້ຄວາມໃສ່ໃຈ ເພື່ອສ້າງສັງຄົມທີ່ຍຸດທຳ ແລະເຮັດໃຫ້ເດັກແຕ່ລະຄົນສາມາດເດີນທາງໄປສູ່ອະນາຄົດໄດ້ຢ່າງປອດໄພ ແລະມີສິດເທົ່າທຽມກັນ.
# ລັດ

**ລັດ** (ຄຳເຄົ້າ: ຣັຖ) ແມ່ນ ກົນໄກທາງການເມືອງໂດຍມີອຳນາດອະທິປະໄຕປົກຄອງດິນແດນທາງພູມິສາດທີ່ມີອານາເຂດແລະມີປະຊາກອນແນ່ນອນ ໂດຍອຳນາດດັງກ່າວເບັດເສັດທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກລັດ ບໍ່ຂຶ້ນກັບລັດອື່ນຫຼືອຳນາດອື່ນຈາກພາຍນອກ ແລະອາດກ່າວໄດ້ວ່າ ລັດສາມາດຄົງຢູ່ໄດ້ແມ້ນຈະບໍ່ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຈາກລັດອື່ນ ພຽງແຕ່ລັດທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງເຫຼົ່ານີ້ ມັກຈະພົບວ່າຕົນປະສົບອຸປະສັກໃນການເຈລະຈາສົນທິສັນຍາກັບຕ່າງປະເທດແລະດຳເນີນກິຈະການທາງການທູດກັບລັດອື່ນ.

ອົງປະກອບສຳຄັນຂອງລັດ ມີ 4 ປະການ ແມ່ນ:

1. ປະຊາກອນ: ລັດທຸກລັດຈະຕ້ອງມີປະຊາກອນຈຳນວນນຶ່ງເຊິ່ງເປັນກຸ່ມຄົນທີ່ມີຈຸດມຸ່ງໝາຍແລະມີປະໂຫຍດຮ່ວມກັນ. ຈຳນວນປະຊາກອນຂອງແຕ່ລະລັດອາດມີຫຼາຍໜ້ອຍແຕກຕ່າງກັນໄປ ທີ່ສຳຄັນແມ່ນ ຈະຕ້ອງມີປະຊາກອນດຳລົງຊີບຢູ່ພາຍໃນຂອບເຂດຂອງລັດນັ້ນ.

2. ດິນແດນ: ລັດຕ້ອງມີດິນແດນອັນແນ່ນອນຂອງລັດນັ້ນ ກ່າວແມ່ນ ມີເສັ້ນເຂດແດນເປັນທີ່ຍອມຮັບຂອງນານາປະເທດທັງໂດຍຂໍ້ເທັດຈິງແລະໂດຍສົນທິສັນຍາ ທັງນີ້ລວມເຖິງພື້ນດິນ ພື້ນນ້ຳແລະພື້ນອາກາດ.

3. ອຳນາດອະທິປະໄຕ: ອຳນາດອະທິປະໄຕ ແມ່ນ ອຳນາດລັດ ໝາຍເຖິງ ອຳນາດສູງສຸດໃນການປົກຄອງປະເທດ ເຮັດໃຫ້ລັດສາມາດດຳເນີນການທັງໃນສ່ວນທີ່ກ່ຽວກັບການປົກຄອງພາຍໃນແລະພາຍນອກ.

4. ລັດຖະບານ: ລັດຖະບານແມ່ນ ອົງກອນຫຼືໜ່ວຍງານທີ່ດຳເນີນງານຂອງລັດໃນການປົກຄອງປະເທດ. ລັດຖະບານແມ່ນຜູ້ເຮັດໜ້າທີ່ສາທາລະນະສະໜອງເຈຕະນາລົມຂອງສາທາລະນະຊົນໃນລັດ ເພື່ອຮັກສາຜົນປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊົນແລະປ້ອງກັນການຮຸກຮານຈາກລັດອື່ນ. ລັດຖະບານເປັນອົງກອນທາງການເມືອງທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ຂອງລັດ.