Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ຄາຣິບຽນ

**ຄາຣິບຽນ** (ອັງກິດ: Caribbean; ຝຣັ່ງ: Caraïbe; ສະເປນ: Caribe) ແມ່ນເຂດອະນຸພາກພື້ນພາກກາງຂອງທະວີບອາເມລິກາ ຕັ້ງຢູ່ອ້ອມຮອບທະເລຄາຣິບຽນໃນມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກເໜືອ, ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນທັບຊ້ອນກັບອິນເດຍຕາເວັນຕົກ. ມີຊາຍແດນຕິດກັບອາເມລິກາເຫນືອໄປທາງທິດເຫນືອ, ອາເມລິກາກາງໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກ, ແລະອາເມລິກາໃຕ້ໄປທາງໃຕ້, ມັນປະກອບດ້ວຍເກາະດອນຈໍານວນຫລາຍ, ໝູ່​ເກາະ​ນ້ອຍ, ຫີນປະກາລັງ, ແລະທະນາຄານ.

ແຜນ​ທີ່​ຂອງຄາຣິບຽນ
## ເອກະສານອ້າງອີງ
# ແຜ່ນດິນໄຫວ

ຈຸດສູນກາງ ແຜ່ນດິນໄຫວສ່ວນຫຼາຍແມ່ນເກີດຂື້ນຕາມຂອບເຂດຂອງແຜ່ນ tectonic, ໂດຍສະເພາະຢູ່ໃນ ວົງແຫວນໄຟ ປາຊີຟິກ.
**ແຜ່ນດິນໄຫວ** ແມ່ນການສັ່ນສະເທືອນຂອງພື້ນຜິວ ໂລກ ທີ່ເປັນຜົນມາຈາກການປ່ອຍພະລັງງານຢ່າງກະທັນຫັນໃນ lithosphere ທີ່ສ້າງ ຄື້ນຟອງແຜ່ນດິນໄຫວ. ແຜ່ນ​ດິນ​ໄຫວ​ສາ​ມາດ​ມີ ​ຄວາມ​ຮຸນ​ແຮງ, ຈາກ​ຄວາມ​ອ່ອນ​ແອ​ທີ່​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ບໍ່​ສາ​ມາດ​ຮູ້​ສຶກ​ໄດ້, ຈົນ​ເຖິງ​ຄວາມ​ຮຸນ​ແຮງ​ທີ່​ຈະ​ຂັບ​ໄລ່​ວັດ​ຖຸ ແລະ ຜູ້​ຄົນ​ຂຶ້ນ​ສູ່​ອາ​ກາດ, ສ້າງ​ຄວາມ​ເສຍ​ຫາຍ​ຕໍ່​ພື້ນ​ຖານ​ໂຄງ​ລ່າງ​ທີ່​ສຳ​ຄັນ, ແລະ ສ້າງ​ຄວາມ​ເສຍ​ຫາຍ​ໄປ​ທົ່ວ​ທັງ​ເມືອງ.
# ປະເທດໂບລີວີ

| ລັດພະຫຸຊົນຊາດໂບລີວີ *Estado Plurinacional de Bolivia* (ແອັດສະປາຍ)
*Puliwya Mamallaqta* (ເຄຊົວ)
*Wuliwya Suyu* (ໄອມາຣາ)
*Tetã Hetãvoregua Mborivia* (ກົວຣານີ) |
| --- |
|
ທຸງຊາດ

ເຄື່ອງໝາຍຊາດ

 |
| **ຄຳຂວັນ:**"ຄວາມເປັນໜຶ່ງດຽວຄືພະລັງ" (ແອັດສະປາຍ: La Unión es la Fuerza) |
| **ເພງຊາດ:**"ເພງຊາດໂບລີວີ" |
| **ທຸງຄວບຄູ່ ວິປາລາ**  |
| ທີ່ຕັ້ງຂອງ ປະເທດໂບລີວີ  (ຂຽວ)ໃນທະວີບອາເມຣິກາໃຕ້  (ເທົາ) |
| ເມືອງຫຼວງ | ຊູເກຣ (ຕາມລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ຝ່າຍຕຸລາການ)
 ລາປາສ (ຝ່າຍບໍລິຫານ ແລະ ຝ່າຍນິຕິບັນຍັດ) |
| ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ | ຊານດາກຣຸສເດລາຊິເອຣາ ﻿ / ﻿
 |
| ພາສາລັດຖະການ | * ແອັດສະປາຍ
* ເຄຊົວ
* ໄອມາຣາ
* ກົວຣານີ
* ແລະ ອີກ 33 ພາສາ (ທັງໝົດເປັນພາສາພື້ນເມືອງ)
 |
| ພາສາອື່ນໆ | * ອັງກິດ
* ພລາວດີດຊ໌
* ປອກຕຸຍການ
 |
| ກຸ່ມຊົນເຜົ່າ (2009) | * 68% ເມສຕິໂຊ (ລູກປະສົມລະຫວ່າງກຸ່ມຜິວຂາວກັບຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງ)
* 20% ຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງ
* 5% ຊາວໂບລີວີຜິວຂາວ
* 2% ໂຊໂລ
* 1% ຊາວໂບລີວີເຊື້ອສາຍອາຟຣິກາ
* 1% ອື່ນໆ
* 3% ບໍ່ລະບຸ
 |
| ສາສະໜາ (2018) | * 89.3% ຄຣິດ
* —70.1% ໂຣແມັງກາໂຕລິກ
* —17.3% ໂປຣເຕນແຕນ
* —1.9% ນິກາຍອື່ນໆ
* 10.1% ບໍ່ມີ
* 0.6% ອື່ນໆ
 |
| ການປົກຄອງ | ລັດດ່ຽວ ສາທາລະນະລັດລັດຖະທຳມະນູນລະບົບປະທານາທິບໍດີ |
|  |
| • ປະທານາທິບໍດີ  | ລຸຍ ອາຣເຊ |
| • ຮອງປະທານາທິບໍດີ  | ດາບິດ ໂຊເກວັງກາ |
|  |
| ສະພານິຕິບັນຍັດ | ສະພານິຕິບັນຍັດພະຫຸຊົນຊາດ |
| • ສະພາສູງ | ວຸດທິສະພາ |
| • ສະພາລຸ່ມ | ສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນ |
| ເອກະລາດ ຈາກແອັດສະປາຍ |
|  |
| • ປະກາດ  | 6 ສິງຫາ 1825 |
| • ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງ  | 21 ກໍລະກົດ 1847 |
| • ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນ  | 7 ກຸມພາ 2009 |
|  |
| ພື້ນທີ່ |
| • ລວມ | **Lua error in Module:Convert at line 1822: attempt to index field 'en\_option\_value' (a nil value).** (ອັນດັບທີ 27) |
| • ແຫຼ່ງນ້ຳ (%) | 1.29 |
| ປະຊາກອນ |
| • 2019 ປະມານ | 11,428,245 (ອັນດັບທີ 83) |
| • ຄວາມໜາແໜ້ນ | **Lua error in Module:Convert at line 1822: attempt to index field 'en\_option\_value' (a nil value).** (ອັນດັບທີ 224) |
| GDP (ອຳນາດຊື້) | 2019 (ປະມານ) |
| • ລວມ | 89.018 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 88) |
| • ຕໍ່ຫົວ | 7,790 ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 123) |
| GDP (ລາຄາຕະຫຼາດ) | 2019 (ປະມານ) |
| • ລວມ | 40.687 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 90) |
| • ຕໍ່ຫົວ | 3,823 ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 117) |
| ຈີນີ (2019) |  41.6 ປານກາງ |
| HDI (2019) |  0.718 ສູງ · ອັນດັບທີ 107 |
| ສະກຸນເງິນ | ໂບລີບີໂນ (BOB) |
| ເຂດເວລາ | UTC−4 (BOT) |
| ຮູບແບບວັນທີ | ວວ-ດດ-ປປປປ |
| ຂັບລົດດ້ານ | ຂວາມື |
| ລະຫັດໂທລະສັບ | +591 |
| ລະຫັດອິນເຕີເນັດ | .bo |

**ໂບລີວີ** (ແອັດສະປາຍ: Bolivia, ອອກສຽງ: [boˈliβja] ( ຟັງສຽງ)) ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ **ລັດພະຫຸຊົນຊາດໂບລີວີ** (*Estado Plurinacional de Bolivia*) ເປັນປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລໃນພາກກາງ-ພາກຕາເວັນຕົກຂອງທະວີບອາເມຣິກາໃຕ້ ເມືອງຫຼວງຕາມລັດຖະທຳມະນູນແມ່ນຊູເກຣ ໃນຂະນະທີ່ທີ່ຕັ້ງລັດຖະບານ ແລະ ເມືອງຫຼວງຝ່າຍບໍລິຫານແມ່ນລາປາສ ສ່ວນເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ ແລະ ສູນກາງອຸດສາຫະກຳຫຼັກຄືຊານຕາກຣຸຊເດລາຊິເອຣາເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ໃນ *ຢາໂນສໂອຣິເອນຕາເລສ* ຫຼື ທົ່ງພຽງໃນພາກຕາເວັນອອກຂອງປະເທດ. ໂບລີວີມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບປະເທດບຣາຊິນທາງທິດເໜືອ ແລະ ທິດຕາເວັນອອກ ຈົດປະເທດປາຣາກວາຍ ແລະ ອາກຊັງຕີນທາງທິດໃຕ້ຕິດກັບຊີເລ ແລະ ເປຣູທາງທິດຕາເວັນຕົກ.

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ

* ເວັບໄຊຂອງລັດຖະບານໂບລີວີ Archived 2008-09-11 at the Wayback Machine (ແອັດສະປາຍ)
* Archived 2011-08-28 at the Wayback Machine ຈາກເວັບໄຊກະຊວງຕ່າງປະເທດ
* ຂໍ້ມູນປະເທດໂບລີວີ Archived 2018-12-25 at the Wayback Machine ຈາກເດິເວີລແຟກບຸກ (ອັງກິດ)
* ຂໍ້ມູນປະເທດໂບລີວີ ຈາກສາລານຸກົມບຣິທານິກາ (ອັງກິດ)

## ອ້າງອີງ
# ປະເທດອານບານີ

| ສາທາລະນະລັດ ອານບານີ *Republika e Shqipërisë* (ອານບານີ) |
| --- |
|
ທຸງຊາດ

ເຄື່ອງໝາຍຊາດ

 |
| **ຄຳຂວັນ:**"Ti Shqipëri, më jep nder, më jep emrin Shqipëtar" ("ເຈົ້າອານບານີ ໃຫ້ກຽດແກ່ຂ້າ ເຈົ້າໃຫ້ຊື່ອານບານີໃຫ້ແກ່ຂ້າ") |
| **ເພງຊາດ:**ຮີມນີ ອີ ຟຣາມູຣິດທ໌ ("ເພງສັນລະເສີນແກ່ທຸງ")  |
|  |
| ເມືອງຫຼວງ ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ | ທິຣານາ ﻿ / ﻿ |
| ພາສາລັດຖະການ | ອານບານີ |
| ພາສາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍໄດ້ຮັບການຍອມຮັບ | * ເກຣັກ
* ຣູມານີ
* ມາເຊໂດນີ
 |
| ສາສະໜາ (2020) | * 59% ອິດສະລາມ
* 17% ຄຣິດ
* 9% ບໍ່ມີ
* 15% ບໍ່ລະບຸ
 |
| ເດມະນິມ | ຊາວອານບານີ |
| ການປົກຄອງ | ລັດດ່ຽວ ສາທາລະນະລັດລະບົບລັດຖະສະພາ |
|  |
| • ປະທານສທິບໍດີ  | ໄບຣຳ ເບກາຈ |
| • ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ  | ເອດີ ຣາມາ |
| • ປະທານລັດຖະສະພາ  | ລິນດິຕາ ນິກອລລາ |
|  |
| ສະພານິຕິບັນຍັດ | ຄູເວນດີ |
| ປະຫວັດກໍ່ຕັ້ງ |
|  |
| • ອານາເຂດອາບານອນ  | 1190 |
| • ລາຊະອານາຈັກອານບານີ  | ກຸມພາ 1272 |
| • ພຣິນຊ໌ດອມອານບານີ  | 1368 |
| • League of Lezhë  | 2 ມີນາ 1444 |
| • ອານາເຂດມີດີຕາ  | 1515 |
| • Pashalik of Scutari/Janina  | 1757/1787 |
| • ປະກາດເອກະລາດຈາກອານາຈັກອັອດໂຕມັນ | 28 ພະຈິກ 1912 |
| • ອານາເຂດອານບານີ  | 29 ກໍລະກົດ 1913 |
| • ສາທາລະນະລັດທີ 1  | 31 ມັງກອນ 1925 |
| • ລາຊະອານາຈັກອານບານີ  | 1 ກັນຍາ 1928 |
| • ສາທາລະນະລັດທີ 2  | 11 ມັງກອນ 1946 |
| • ສາທາລະນະລັດທີ 3  | 28 ທັນວາ 1976 |
| • ສາທາລະນະລັດທີ 4  | 29 ເມສາ 1991 |
| • ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນ | 28 ພະຈິກ 1998 |
|  |
| ພື້ນທີ່ |
| • ລວມ | **Lua error in Module:Convert at line 1822: attempt to index field 'en\_option\_value' (a nil value).** (ອັນດັບທີ 140) |
| • ແຫຼ່ງນ້ຳ (%) | 4.7 |
| ປະຊາກອນ |
| • ມັງກອນ 2020 ປະມານ |  2,845,955 |
| • ສຳມະໂນປະຊາກອນ 2011 | 2,821,977 |
| • ຄວາມໜາແໜ້ນ | **Lua error in Module:Convert at line 1822: attempt to index field 'en\_option\_value' (a nil value).** (ອັນດັບທີ 63) |
| GDP (ອຳນາດຊື້) | 2020 (ປະມານ) |
| • ລວມ | 42.594 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ |
| • ຕໍ່ຫົວ | 14,866 ໂດລາສະຫະລັດ |
| GDP (ລາຄາຕະຫຼາດ) | 2020 (ປະມານ) |
| • ລວມ | 16.753 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ |
| • ຕໍ່ຫົວ | 5,847 ໂດລາສະຫະລັດ |
| ຈີນີ (2019) |  34.3 ປານກາງ |
| HDI (2019) |  0.795 ສູງ · ອັນດັບທີ 69 |
| ສະກຸນເງິນ | ເລດ (ALL) |
| ເຂດເວລາ | UTC+1 (CET) |
| • ລະດູຮ້ອນ (ເວລາອອມແສງ) | UTC+2 (CEST) |
| ຮູບແບບວັນທີ | ວວ.ດດ.ປປ |
| ຂັບລົດດ້ານ | ຂວາມື |
| ລະຫັດໂທລະສັບ | +355 |
| ລະຫັດອິນເຕີເນັດ | .al |

**ອານບານີ** ຫຼື **ແອລບາເນຍ** (ອານບານີ: Shqipëri ຫຼື *Shqipëria*, ອອກສຽງ [ʃcipəˈɾi(a)]; ອັງກິດ: Albania) ຫຼື ຊື່ທາງການແມ່ນ **ສາທາລະນະລັດ ອານບານີ** (ອັງກິດ: Republic of Albania; ອານບານີ: Republika e Shqipërisë) ເປັນປະເທດແທບເມດີແຕຣາເນໃນເອີຣົບຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້. ຊາຍແດນທາງເໜືອຕິດຕໍ່ກັບມົງເຕເນໂກຣ, ຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຕິດກັບແຊັກບີ (ໂຄໂຊໂວ), ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບມາເຊໂດນີ ແລະ ທິດໃຕ້ຕິດກັບເກຣັກ ຊາຍຝັ່ງ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກຕິດທະເລເອເດຣຍຕິກ ຊາຍຝັ່ງ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ສຽງ​ໃຕ້ຕິດທະເລໄອໂອນຽນ ປົກຄອງພາຍໃຕ້ລະບອບປະຊາທິປະໄຕ

## ອ້າງອີງ

ຂໍ້ຜິດພາດ: `<ref>` tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding `<references group="lower-alpha"/>` tag was found.
# ໂດນັລ ທຣຳ

| ໂດນັລດ໌ ທຣັມປ໌ Donald Trump |
| --- |
|  |
| ເກີດ | 14 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1946 ນະຄອນນິວຍອກ ລັດນິວຍອກ ປະເທດສະຫະລັດອາເມລິກາ |
| ສັນຊາດ | ອາເມລິກັນ |
| ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກຈາກ | ປທ ສະຫະລັດຄົນທີ 47, ອະດີດປະທານາທິບະດີຄົນທີ່ 45 ແຫ່ງສະຫະລັດອາເມລິກາ |
| ສາດສະໜາ | ສາສະໜາຄິດ |
| ຄູ່ສົມລົດ | Ivana Zelníčková (1977–1991) Marla Maples (1993–1999) Melania Knauss (2005–ປັດຈຸບັນ) |
| ບຸດ | ໂດນັນ ຈູເນຍ ອີວາງກາ ທຣັມປ໌ ທິບຟານີ ທຣັມປ໌ ເອລິກ ທຣັມປ໌ ບາຮອນ ທຣັມປ໌ |
| ລາຍເຊັນ |
|  |

**ໂດນັລດ໌ ຈອນ ທຣັມປ໌** (ອັງກິດ: Donald John Trump; ເກີດເມື່ອ 14 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1946) ແມ່ນນັກການເມືອງຄົນອາເມຣິກາ, ປັດຈຸບັນເປັນ ປທ ສະຫະລັດອາເມລິກາຄົນທີ 47, ອະດີດປະທານາທິບໍດີຄົນທີ່ 45 ແຫ່ງສະຫະລັດອາເມລິກາ, ໂດຍໄດ້ເລີ່ມດຳລົງຕຳແໜ່ງຢ່າງເປັນທາງການໃນວັນທີ່ 20 ມັງກອນ ຄ.ສ. 2017. ໃນປີ 2020, ລາວໄດ້ແພ້ການເລືອກຕັ້ງໃຫ້ກັບ ໂຈ ໄບເດັນ, ເຊິ່ງໄດ້ເຂົ້າຮັບຕໍາແໜ່ງໃນວັນທີ 20 ມັງກອນ 2021.

ທຣັມລົງສະໝັກເລືອກຕັ້ງເປັນປະທານາທິບໍດີ ສະຫະລັດ ອີກຮອບໃນປີ 2024 ແລະ ຖືກຄັດເລືອກເປັນຕົວແທນຂອງພັກ Republican ເຂົ້າຊິງຕຳແໜ່ງປະທານາທິບໍດີໃນການເລືອກຕັ້ງ ເດືອນພະຈິກ 2024 ແລະ ທຣັມໄດ້ຮັບໄຊຊະນະການເລືອກ ແລະ ກຳລັງຈະກາຍເປັນ ປທ ສະຫະລັດຄົນທີ 47.

ເຂົາເປັນປະທານແລະປະທານເຈົ້າໜ້າບໍລິຫານ ຂອງບໍລິສັດທຣັມປ໌ອໍກາໄນເຊຊັ່ນຜູ້ພັດທະນາອະສັງຮິມມະຊັບໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ. ທຣັມປ໌ຍັງເປັນຜູ້ກໍ່ຕັ້ງທຣັມປ໌ເອັນເຕີເທນເມນຕ໌ຮີສອດທີ່ມີກິດຈະການກາສິໂນແລະໂຮງແຮມຫຼາຍແຫ່ງທົ່ວໂລກແລະດ້ວຍການໃຊ້ຊີວິດທີ່ຫຼູຫຼາແລະການເວົ້າຈາທີ່ໂຜງຜາງເຮັດໃຫ້ເຂົາມີຊື່ສຽງ ແລະຍັງເປັນສ່ວນໃຫ້ເຂົາປະສົບຄວາມສຳເລັດໃນລາຍການຣຽລລິຕີ້ໂຊທາງຊ່ອງເອັນບີຊີ ທີ່ຊື່ *The Apprentice* (ທີ່ເຂົາຮັບຕຳແໜ່ງພິທີກອນແລະຜູ້ອຳນວຍການສ້າງ).

ໃນປີ 2026, ໃນອາເມລິການລາຕີນ, ລາວສັ່ງຈັບຕົວຜູ້ນຳຂອງເວເນຊູເອລາທີ່ກ່າວຫາວ່າເປັນຜູ້ຄ້າຢາເສບຕິດ. ໃນເດືອນກຸມພາ 2026, ທຣັມ ແລະ ລັດຖະບານຂອງລາວຮ່ວມມືກັບອິດສຣາແອນເພື່ອໂຈມຕີອີຣ່ານ ແລະ ເປີດສົງຄາມ ເຮັດໃຫ້ສັງຫານຜູ້ນຳສູງສຸດ ແລະ ຜູ້ນຳຄົນອື່ນໆຂອງອີຣານ.
# ໄຊບີເລຍ

**ໄຊບີເລຍ** (ລັດເຊຍ: Сибирь) ເປັນ​ເຂດ​ພູມ​ສາດ​ທີ່​ກວ້າງ​ຂວາງ​ປະ​ກອບ​ດ້ວຍ​ທັງ​ຫມົດ​ຂອງ​ອາ​ຊີ​ເຫນືອ, ຈາກພູອູຣານໃນ​ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ໄປ​ຫາ​ປາ​ຊີ​ຟິກໃນ​ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​.

ແຜນທີ່ໄຊບີເລຍ
## ເອກະສານອ້າງອີງ