Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ພາສາມາລາຢາລຳ

| ພາສາມາລາຢາລຳ |
| --- |
| മലയാളം |
| *ມາລາຢາລຳ* ໃນ ອັກສອນມາລາຢາລາມ |
| ອອກສຽງ | ແມ່ແບບ:IPA-ml;  pronunciation  |
| ປະເທດທີ່ມີການເວົ້າ | ອິນເດຍ |
| ພາກພື້ນ | ພາກໃຕ້ຂອງອິນເດຍ
* ເຄຣາລາ
* ທະມິນນາດູ (ເມືອງ​ກັນ​ຍາ​ກູ​ມາ​ຣີ ແລະເມືອງອື່ນໆທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບເຄຣາລາ)
* ປູດູເຊີຣີ (ເມືອງມາເຮີ)
* ລັກສະດວີບ
* ຄານາຕາກາ (ຢູ່ໃນເມືອງດັກຊິນາ ແລະ ​ໂກ​ດາ​ກູ)
 |
| ຊົນເຜົ່າ | ​ຊາວມາລາຢາລີ |
| ຈຳນວນຜູ້ເວົ້າ | L1: 37 ລ້ານ  (2011) L2: 810,000 (2011) Total: 38 ລ້ານ (2011) |
| ຕະກຸນພາສາ | ພາ​ສາດຣາວິເດຍ* ພາກໃຕ້
	+ ພາກ​ໃຕ້​ I
		- ທະມິນ–ພາສາກັນນາດາ
			* ທະມິນ–ໂກຕາ
				+ ທະມິນ–ໂທດາ
					- ທະມິນ-ອິຣູລາ
						* ທະມິນ–ໂກດາວາ–ອູຣາລີ
							+ Tamil–Malayalam
								- Malayalamoid
									* **ພາສາມາລາຢາລຳ**
 |
| ຮູບແບບກ່ອນໜ້າ | ພາສາທາມິວເກົ່າ
* Middle Tamil
	+ ພາສາມາລາຢາລາເກົ່າ
		- **ພາສາມາລາຢາລຳ**
 |
| ພາສາຖິ່ນ | Kasaragod ມາລາບາເໜືອ Wayanad Kozhikode Eranad Valluvanad (South Malabar) Palakkad Thrissur-Kochi North Travancore West Vembanad Central Travancore South Travancore ລັກສະດວີບ Beary Ravula Jeseri Arabi Suriyani Judeo-Malayalam Byari |
| ລະບົບການຂຽນ | * ອັກສອນມາລາຢາລາມ (Brahmic)
* Malayalam Braille
* Vatteluttu (historical)
* Koleluttu (historical)
* Malayanma (historical)
* Grantha (historical)
* Arabi Malayalam script (mostly historical)
* Suriyani Malayalam (historical)
* Hebrew script
* ອັກສອນລາຕິນ (ບໍ່ເປັນທາງການ)
 |
| ສະຖານະພາບທາງການ |
| ພາສາທາງການ | * ພາສາທາງການຂອງອິນເດຍ
	+ ເຄຣາລາ
	+ ລັກສະດວີບ (ເພີ່ມເຕີມ)
	+ ມາເຮີ, ປູດູເຊີຣີ
 |
| ຜູ້ວາງລະບຽບ | * Kerala Sahitya Akademi
* ລັດຖະບານເຄຣາລາ
 |
| ລະຫັດພາສາ |
| ISO 639-1 | ml |
| ISO 639-2 | mal |
| ISO 639-3 | mal |
| Linguasphere | 49-EBE-ba |
| ສີຟ້າ = ສ່ວນໃຫຍ່ ຫຼື ສ່ວນຫຼາຍເວົ້າພາສາມາລາຢາລຳ
ສີຟ້າອ່ອນ = ຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍທີ່ເວົ້າພາສາມາລາຢາລຳ ຫຼື ພາສາມາລາຢາລຳແມ່ນເວົ້າຄຽງຄູ່ກັບພາສາອື່ນໆ |
|

ພາສາມາລາຢາລຳ
**ພາສາມາລາຢາລຳ** (മലയാളം) ເປັນ​ພາ​ສາດຣາວິເດຍເວົ້າ​ໃນ​ລັດເຄຣາລາຂອງ​ປະເທດອິນເດຍ ​ແລະ​ອາ​ນາ​ເຂດ​ສະ​ຫະ​ພາບ​ລັກສະດວີບ ແລະປູດູເຊີຣີ (ເມືອງມາເຮີ​) ໂດຍ​ຊາວມາລາຢາລີ. ພາສາມາລາຢາລຳແມ່ນໜຶ່ງໃນ 22 ພາສາທາງການຂອງປະເທດອິນເດຍ.

## ອ້າງອີງ
# ພາສາຮິນດິ

**ພາສາຮິນດິມາດຕະຖານທັນສະໄໝ** (आधुनिक मानक हिन्दी, Āhunik Mānak Hindī), ໂດຍທົ່ວໄປເອີ້ນວ່າພາສາຮິນດິ, ແມ່ນພາສາຮິນດິຕານີທີ່ມາດຕະຖານທີ່ຂຽນດ້ວຍຕົວໜັງສືເທວະນາການ. ມັນເປັນພາສາທີ່ເປັນທາງການຂອງອິນເດຍຄຽງຄູ່ກັບພາສາອັງກິດແລະພາສາຝຣັ່ງຂອງອິນເດຍເຫນືອ. ພາສາຮິນດິຖືກຖືວ່າເປັນການລົງທະບຽນ Sanskrited ຂອງພາສາ Hindustani, ເຊິ່ງຕົວຂອງມັນເອງແມ່ນອີງໃສ່ພາສາ Khariboli ຕົ້ນຕໍຂອງ Delhi ແລະເຂດໃກ້ຄຽງ.ມັນເປັນພາສາທາງການໃນເກົ້າລັດ ແລະສາມອານາເຂດຂອງສະຫະພັນ ແລະເປັນພາສາທາງການເພີ່ມເຕີມໃນສາມລັດອື່ນໆ.ພາສາຮິນດີຍັງເປັນໜຶ່ງໃນ 22 ພາສາທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ຂອງສາທາລະນະລັດອິນເດຍ.

ຄຳວ່າ "ຮິນດີ" ໃນອັກສອນເທວະນາກຣີ
## ອ້າງອີງ
# ປະເທດອິນເດຍ

| ສາທາລະນະລັດອິນເດັຽ भारत गणराज्य (ຮິນດີ) *Bhārat Gaṇarājya* |
| --- |
|
ທຸງຊາດ

ຕາແຜ່ນດິນ

 |
| **ຄຳຂວັນ:**ສະຕຸຍເມວ ຊະຍະເຕ "ຄວາມຈິງເທົ່ານັ້ນຈຶ່ງມີໄຊ" |
| **ເພງຊາດ:**ຊະນະ ຄະນະ ມະນະ "ດວງໃຈແຫ່ງຜອງຊົນ"  |
| ພື້ນທີ່ທີ່ຄວບຄຸມສະແດງໃນສີຂຽວເຂັ້ມ ບໍລິເວນທີ່ອ້າງສິດແຕ່ບໍ່ໄດ້ຄວບຄຸມສະແດງໃນສີຂຽວອ່ອນ |
| ເມືອງຫຼວງ | ນິວເດລີ |
| ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ | ມຸມໄບ |
| ພາສາລັດຖະການ | ພາສາຮິນດີ ແລະ ພາສາອັງກິດ |
| ການປົກຄອງ | ສະຫະພັນທະລັດ,ສາທາລະນະລັດ |
| ເອກະລາດ ຈາກ ສະຫະລາຊະອານາຈັກ |
|  |
| • ປະກາສ  | 15 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1947 |
| • ສາທາຣະນະຣັຖ  | 26 ມັງກອນ ຄ.ສ. 1950 |
|  |
| • ແຫຼ່ງນ້ຳ (%) | 9.56 |
| ປະຊາກອນ |
| • 29 ກໍລະກົດ 2017 ປະມານ | 1,319,180,000 (2) |
| • ສຳມະໂນປະຊາກອນ 2001 | 1,027,015,247 |
| GDP (ອຳນາດຊື້) | 2017 (ປະມານ) |
| • ລວມ | $ 9.446 ລ້ານລ້ານ |
| • ຕໍ່ຫົວ | $ 7,173 |
| GDP (ລາຄາຕະຫຼາດ) | 2017 (ປະມານ) |
| • ລວມ | $ 2.439 ລ້ານລ້ານ |
| • ຕໍ່ຫົວ | $ 1,852 |
| ຈີນີ (2011) | 35.2 **ຂໍ້ຜິດພາດ: ຄ່າຈີນີບໍ່ຖືກຕ້ອງ** |
| HDI (2016) |  0.624 **ຂໍ້ຜິດພາດ: ຄ່າ HDI ບໍ່ຖືກຕ້ອງ** · 131st |
| ສະກຸນເງິນ | ລູປີ (Rs.)1 (INR) |
| ເຂດເວລາ | UTC+5:30 (IST) |
| • ລະດູຮ້ອນ (ເວລາອອມແສງ) | UTC+5:30 (not observed) |
| ຂັບລົດດ້ານ | ຊ້າຍມື |
| ລະຫັດໂທລະສັບ | 91 |
| ລະຫັດອິນເຕີເນັດ | .in |
| 1 **Re.** ເປັນເອກະພົດ |

**ອິນເດຍ** (ອັງກິດ: India) ຫຼື **ພາຣະຕະ** (ຮິນດິ: भारत) ຊື່ທາງການວ່າ **ສາທາລະນະລັດອິນເດຍ** (ອັງກິດ: Republic of India, ຮິນດິ: भारत गणराज्य) ຕັ້ງຢູ່ໃນອາຊີໃຕ້ ເປັນພື້ນທີ່ສ່ວຍໃຫຍ່ຂອງອະນຸທະວີບອິນເດຍ ມີປະຊາກອນຫຼາຍເແນອັນດັບທີ 2 ຂອງໂລກ ແລະ ເປັນປະເທດປະຊາທິປະໄຕທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດໃນໂລກ ໂດຍມີປະຊາກອນຫຼາຍກວ່າ 1,000 ລ້ານຄົນ ມີພາສາເວົ້າ 88ພາສາໂດຍປະມານ. ທາງດ້ານເສດຖະກິດ ອິນເດຍມີອຳນາດການຊື້ຫຼາຍເປັນອັນດັບທີ 4 ຂອງໂລກ ທັງນີ້ ອະນາເຂດທາງທິດເໜືອຕິດກັບປະເທດຈີນ ປະເທດເນປານ ແລະ ປະເທດພູຖານ, ທາງຕະເວັນຕົກສຽງເໜືອຕິດກັບປາກີສະຖານ, ທາງຕະເວັນອອກຕິດກັບປະເທດມຽນມາ, ທາງຕະເວັນຕົກສຽງໃຕ້ຕິດກັບມະຫາສະໝຸດອິນເດຍ, ທາງຕະເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕິດກັບປະເທດສີລັງກາ ອ້ອມຮອບປະເທດບັງກາລາເທດ, ທາງທິດເໜືອ ທິດຕາເວັນອອກ ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກ. ນອກນັ້ນຍັງມີເຂດແດນທາງທະເລຕໍ່ເນື່ອງກັບນ່ານນ້ຳໄທ ມຽນມາ ແລະ ອິນໂດເນເຊຍ ແລະດ້ວຍພື້ນທີ່ 3,287,590 ກິໂລຕາແມັດ ອິນເດຍຈຶ່ງເປັນປະເທດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດອັນດັບ 7 ຂອງໂລກ.

## ອ້າງອິງ

* "Former Presidents". President’s Secretariat. ຄົ້ນຫາເມື່ອ 29 November 2008.
* "List of Presidents/Vice Presidents". Election Commission of India. ຂໍ້ມູນເກົ່າທີ່ຖືກບັນທຶກຈາກແຫຼ່ງດັ້ງເດີມເມື່ອ 11 ມັງກອນ 2012. ຄົ້ນຫາເມື່ອ 29 ພະຈິກ 2008.

Official website ของประธานาธิบดีอินเดีย

* Rediff.com – Presidents of India
* The Hindu – A presidential poll in the coalition age Archived 2007-09-11 at the Wayback Machine
* Zee News: Former Presidents
# ພາສາສັນສະກິດ

**ພາສາສັນສະກິດ** (ສັນສະກິດ: संस्कृता वाक्; संस्कृतम्) ແມ່ນພາສາທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດພາສາໜຶ່ງໃນພາສາກຸ່ມອິນເດຍ-ເອີລົບ ສາຂາຍ່ອຍອິນເດຍ-ອີລ່ານ ແລະຢູ່ໃນກຸ່ມຍ່ອຍອິນເດຍ-ອາລະຍະ ໂດຍມີວິວັດທະນາການໃນລະດັບໃກ້ຄຽງກັບພາສາລາແຕັງແລະກະເລັກເປັນຕົ້ນ. ສ່ວນຫຼາຍ ຖືວ່າເປັນພາສາທີ່ຕາຍແລ້ວ ແຕ່ຍັງມີຜູ້ໃຊ້ໃນແວດວົງຈຳກັດໃນອິນເດຍ ເຊັ່ນ ໝູ່ບ້ານມັດທູ ໃນລັດກັນນາຕະກະ ເຊິ່ງປະດິດຄໍາສັບໃໝ່ໆຂຶ້ນ. ໃນສາສະໜາຮິນດູເຊື່ອວ່າ ແຕ່ເດິກດຳບັນແມ່ນພາສາທີ່ເທບພະເຈົ້າໃຊ້ສື່ສານນຳມະນຸດ ໂດຍສະເພາະແມ່ນນຳລືສີທັງຫຼາຍ ເພື່ອຖ່າຍທອດຄວາມຮູ້ແຈ້ງແລະປັນຍາຍານ.

## ອ້າງອີງ
# ເບົາຫວານ

| ເບົາຫວານ |
| --- |
|  |
| ສັນ​ຍາ​ລັກ​ວົງ​ມົນ​ສີ​ຟ້າ​ສໍາ​ລັບ​ພະ​ຍາດ​ເບົາ​ຫວານ​ |
| ການອອກສຽງ | * /ˌdaɪəˈbiːtiːz, -tɪs/
 |
| ສາຂາວິຊາ | Endocrinology |
| ອາການ | ຖ່າຍເບົາເລື້ອຍໆ, ຫິວນໍ້າເພີ່ມຂຶ້ນ, ຄວາມອຶດຫິວເພີ່ມຂຶ້ນ |
| ພາວະແຊກຊ້ອນ | ຄວາມບໍ່ສົມດຸນການເຜົາຜານ metabolism, ພະຍາດ cardiovasculars, myocardial infarction, ຄວາມເສຍຫາຍຂອງເສັ້ນປະສາດແລະສະຫມອງ, ຫມາກໄຂ່ຫຼັງຄວາມລົ້ມເຫຼວ, ການປ່ຽນແປງກະເພາະລໍາໄສ້. |
| ໄລຍະດຳເນີນໂຣກ | ການໃຫ້ອະໄພອາດເກີດຂຶ້ນໄດ້, ແຕ່ພະຍາດເບົາຫວານມັກຈະເປັນຕະຫຼອດຊີວິດ |
| ປະເພດ | * ພະຍາດເບົາຫວານປະເພດ 1,
* ພະຍາດເບົາຫວານປະເພດ 2,
* ພະຍາດເບົາຫວານຖືພາ
 |
| ສາເຫດ | ຄວາມບໍ່ພຽງພໍຂອງອິນຊູລິນ ຫຼືການຕໍ່ຕ້ານຄ່ອຍໆ |
| ປັດໄຈສ່ຽງ | * **ປະເພດ 1**: ພັນທຸກໍາ ແລະປັດໄຈສິ່ງແວດລ້ອມ
* **ປະເພດ 2**: ພັນທຸກໍາ, ໂລກອ້ວນ, ປະຫວັດຄອບຄົວ, ພະຍາດຕັບໄຂມັນທີ່ບໍ່ມີເຫຼົ້າ, ຂາດການອອກກຳລັງກາຍ
 |
| ວິທີວິນິດໄສ | ນໍ້າຕານໃນເລືອດສູງ, HbA1c ເພີ່ມຂຶ້ນ |
| ໂຣກອື່ນທີ່ຄ້າຍຄືກັນ | Diabetes insipidus |
| ການຮັກສາ | ການປ່ຽນແປງວິຖີຊີວິດ, ຢາປົວພະຍາດເບົາຫວານ |
| ຢາ | ອິນຊູລິນ, antihyperglycemics |
| ຄວາມຊຸກ | 463 ລ້ານ (5.7%) |
| ການເສຍຊີວິດ | 4.2 ລ້ານ (2019) |

**ເບົາຫວານ** (ອັງກິດ: Diabetes mellitus, diabetes) ແມ່ນກຸ່ມຂອງ ພະຍາດ endocrine ທົ່ວໄປທີ່ມີລັກສະນະໂດຍລະດັບນໍ້າຕານໃນເລືອດສູງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ເບົາຫວານແມ່ນຍ້ອນຕັບອ່ອນຜະລິດຮໍໂມນອິນຊູລິນບໍ່ພຽງພໍ, ຫຼືຈຸລັງຂອງຮ່າງກາຍບໍ່ຕອບສະຫນອງຕໍ່ຜົນກະທົບຂອງອິນຊູລິນ. ເບົາຫວານກວມເອົາປະມານ 4.2 ລ້ານຄົນເສຍຊີວິດໃນແຕ່ລະປີ, ກັບ 1.5 ລ້ານທີ່ສາເຫດມາຈາກທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບການປິ່ນປົວຫຼືການປິ່ນປົວບໍ່ດີ.

ເບົາຫວານ ຊະນິດທີ່ ສຳ ຄັນແມ່ນ ປະເພດ 1 ແລະ ປະເພດ 2.

ອາການຕົ້ນຕໍຂອງເບົາຫວານ
## ອ້າງອີງ
# ວັນວາເລນທາຍ

| ວັນນັກບຸນວາເລນທາຍ |
| --- |
| ບັດວັນວາເລນທາຍຈາກປີ 1909 |
| ຊື່ອື່ນ | ວັນວາເລນທາຍ |
| ຈັດຂຶ້ນໂດຍ | ຄົນໃນຫຼາຍປະເທດ; ແອນກລິຄັນ ຄອມມິວນຽນ ນິກາຍລູເທີແຣນ ນິກາຍກາໂຕລິກດັ້ງເດີມ |
| ປະເພດ | ສາສະໜາຄຣິດ, ວັດທະນາທຳ, ການຄ້າ |
| ຄວາມສຳຄັນ | ວັນສະຫຼອງຂອງນັກບຸນວາເລນທາຍ; ການສະເຫຼີມສະຫຼອງກ່ຽວກັບຄວາມຮັກ |
| ການຖືປະຕິບັດ | ໃຫ້ບັດອວຍພອນ ແລະ ຂອງຂວັນ, ການອອກເດດ, ເຂົ້າຮ່ວມໃນພິທີບັບຕິສະມາ |
| ວັນທີ | * 14 ກຸມພາ *(ສາສະໜາຄຣິດຕາເວັນຕົກກຳນົດ)*
* 6 ກໍລະກົດ *(ຄຣິດຕະຈັກອອກໂຕດົກກຳນົດ)*
* 30 ກໍລະກົດ *(ຄຣິດຕະຈັກອອກໂຕດົກກຳນົດ)*
 |
| ຄວາມຖີ່ | ທຸກປີ |

**ວັນນັກບຸນວາເລນທາຍ** (ອັງກິດ: Saint Valentine's Day) ຫຼື ເອີ້ນວ່າ **ວັນວາເລນທາຍ** (ອັງກິດ: Valentine's Day) ກົງກັບວັນທີ 14 ກຸມພາຂອງທຸກປີ ວັນວາເລນທາຍມີການສະເຫຼີມສະຫຼອງໃນຫຼາຍປະເທດທົ່ວໂລກ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນປະເທດຕາເວັນຕົກ ເຖິງແມ່ນວ່າມັນຍັງເປັນມື້ເຮັດວຽກຢູ່ໃນທຸກປະເທດເຫຼົ່ານັ້ນກໍຕາມ
# ອະລາດິນ (ຮູບເງົາ 1992)

| ອະລາດິນ |
| --- |
| ຮູບ:Aladdin (1992 Disney film) poster.jpgໂປສເຕີຮູບເງົາ |
| ກຳກັບ | * John Musker
* Ron Clements
 |
| ບົດຮູບເງົາ | * Ron Clements
* John Musker
* Ted Elliott
* Terry Rossio
 |
| ເນື້ອເລື່ອງ | * Burny Mattinson
* Roger Allers
* Daan Jippes
* Kevin Harkey
* Sue Nichols
* Francis Glebas
* Darrell Rooney
* Larry Leker
* James Fujii
* Kirk Hanson
* Kevin Lima
* Rebecca Rees
* David S. Smith
* Chris Sanders
* Brian Pimental
* Patrick A. Ventura
 |
| ສ້າງຈາກ | "ອະລາດິນ" ຈາກ *ອາຣັບກາງຄືນ* |
| ອຳນວຍການສ້າງ | * John Musker
* Ron Clements
 |
| ນັກສະແດງນຳ | * Scott Weinger
* Robin Williams
* Linda Larkin
* Jonathan Freeman
* Frank Welker
* Gilbert Gottfried
* Douglas Seale
 |
| ຕັດຕໍ່ | H. Lee Peterson |
| ດົນຕີປະກອບ | Alan Menken |
| ບໍລິສັດຜູ້ສ້າງ | * Walt Disney Pictures
* Walt Disney Feature Animation
 |
| ຈຳໜ່າຍ/ເຜີຍແຜ່ | Buena Vista Pictures Distribution |
| ວັນສາຍ | 11 ພະຈິກ 1992 |
| ຄວາມຍາວ | 90 ນາທີ |
| ປະເທດ |  ສະຫະລັດອາເມຣິກາ |
| ພາສາ | ອັງກິດ |
| ທຶນສ້າງ | 28 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ |
| ລາຍໄດ້ | 504.1 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ |

ອະລາດິນ (ອັງກິດ: Aladdin) ແມ່ນຮູບເງົາແອນິເມຊັນອາເມຣິກັນທີ່ອອກສາຍໃນປີ 1992, ຜະລິດໂດຍ Walt Disney Feature Animation. ຮູບເງົາຂຽນບົດແລະກຳກັບໂດຍ John Musker ແລະ Ron Clements ແລະສະແດງນໍາໂດຍ Scott Weinger, Robin Williams, Linda Larkin, Jonathan Freeman, Frank Welker, Gilbert Gottfried ແລະ Douglas Seale.

## ນັກສະແດງ

* Scott Weinger ຮັບບົດ ອະລາດິນ (Aladdin)
* Robin Williams ຮັບບົດ ຈີນີ່ (Genie)
* Linda Larkin ຮັບບົດ ຈັສມິນ (Jasmine)
* Jonathan Freeman ຮັບບົດ ຈາຟາ (Jafar)
* Frank Welker ຮັບບົດ ອາບູ (Abu)
* Gilbert Gottfried ຮັບບົດ ຢາໂກ (Iago)
* Douglas Seale ຮັບບົດ The Sultan
* Jim Cummings ຮັບບົດ ຣາຊູລ (Razoul)
* Charlie Adler ຮັບບົດ ກາຊີມ (Gazeem)
* Corey Burton ຮັບບົດ Prince Achmed

## ອ້າງອິງ

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ

* ທີ່ອິນເຕີເນັດມູວີເດຕາເບສ
* *ອະລາດິນ* at AllMovie
* *ອະລາດິນ* at Box Office Mojo
* *ອະລາດິນ* at Rotten Tomatoes
* *ອະລາດິນ* at Metacritic
* *ອະລາດິນ* ທີ່ສະຫຍາມໂຊນ
# ກົວລາລຸມປູ

ກົວລາລຸມປູ

**ກົວລາລຸມປູ** (ມາເລ: Kuala Lumpur, ອັກສອນຢາວີ: كوالا لومڤور, ອອກສຽງຕາມພາສາມາເລວ່າ **ກົວລາລຸມປູຣ໌**) ແມ່ນນະຄອນຫຼວງຂອງປະເທດມາເລເຊຍແລະແມ່ນເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນປະເທດ. ພາຍໃນປະເທດນັ້ນ ກົວລາລຸມປູມັກຈະເອີ້ນຫຍໍ້ ໆ ວ່າ **KL**.

ກົວລາລຸມປູແມ່ນນຶ່ງໃນສາມດິນແດນສະຫພັນຂອງມາເລເຊຍ (Malaysian Federal Territories) ລ້ອມຮອບດ້ວຍລັດສະລັງງໍເທິງຊາຍຝັ່ງຕາເວັນຕົກຕອນກາງຂອງຄາບສະໝຸດມະລາຢູ.
ຝ່າຍບໍລິຫານຂອງລັດຖະບານປະເທດໄດ້ຍ້າຍໄປຢູ່ເມືອງໃໝ່ ແມ່ນ ປູຕະລາຈາຢາ. ຢ່າງໃດກໍດີ ພະລາຊະຖານຂອງເຈົ້າຊີວິດຂອງມາເລເຊຍ ລັດຖະສະພາມາເລເຊຍ ແລະຝ່າຍນິຕິບັນຍັດຍັງຄົງຢູ່ກົວລາລຸມປູ.
# ເຟຊບຸກ

**ເປັນຜູ້ສາ**

ອຸປະກອນຈາກໄທເຟຊບຸ

ກ

ເຟດບຸກກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍ ມາຣ໌ກ ຊັກເຄີຣ໌ເບີຣ໌ກ. ຮ່ວມນຳໝູ່ຮ່ວມຫ້ອງໃນວິທະຍາໄລຂອງເຂົາເຈົ້າແລະເປັນນັກຮຽນວິທະຍາສາດຄອມພິວເຕີຜູ້ຊື່ ເອັດວາຣ໌ໂດ ຊາເວຣິນ, ດິສຕິນ ມອສໂຄວິຕຊ໌ ແລະຄຣິສ ອິວສ໌. ແຕ່ເກົ່າສະມາຊິກຂອງເວັບໄຊຈະຈຳກັດສະເພາະກຸ່ມຜູ້ກໍ່ຕັ້ງແລະນັກຮຽນມະຫາວິທະຍາໄລຮາເວີຣ໌ດ. ແຕ່ຕໍ່ມາຂະຫຍັບຂະຫຍາຍໄປສູ່ມະຫາວິທະຍາໄລອື່ນໃນແຖບບອສຕັ້ນ, ກຸ່ມໄອວີ້ລີກ, ແລະມະຫາວິທະຍາໄລສະແຕນຟອຣ໌ດ ແລ້ວຄ່ອຍ ໆ ເພີ່ມນັກຮຽນຈາກມະຫາວິທະຍາໄລອື່ນ ຈນເປີດໃຫ້ກັບນັກຮຽນຊັ້ນໄຮສະຄູລ ຈົນໃນທີ່ສຸດທຸກຄົນກໍ່ສາມາດເຂົ້າສະມັກໄດ້ໂດຍອາຍຸຫຼາຍກວ່າ 13 ປີຂຶ້ນໄປ.
# ຄົນເຈນ Z

**ຄົນເຈນ Z** (ອັງກິດ: Gen Z, Generation Z) ແມ່ນກຸ່ມປະຊາກອນ ທີ່ເກີດລຸນຄົນລຸ້ນ Millennials ແລະ ກ່ອນໜ້າ ຄົນລຸ້ນ Alpha. ນັກຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ສື່ມວນຊົນໄດ້ກຳນົດໃນຊ່ວງກາງຫາທ້າຍຊຸມປີ 1990 ເປັນປີເລີ່ມຕົ້ນ ແລະ ຕົ້ນຊຸມປີ 2010 ເປັນປີສຸດທ້າຍ, ໂດຍສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນເກີດລະຫວ່າງປີ 1997 ແລະ 2012. ພວກເຂົາແມ່ນລູກຫຼານຂອງ ຄົນລຸ້ນ X ແລະ ຄົນລຸ້ນ Baby Boomers.
# ໄອດາໂຮ

| ລັດໄອດາໂຮ |
| --- |
| ລັດ |
|  ທຸງ ກາ |
| ຊື່: ລັດແກ້ວປະເສີດ (ຢ່າງເປັນທາງການ), ລັດມັນຕົ້ນ |
| ຄຳຂວັນ: *Esto perpetua* (Latin for "Let it be perpetual") |
| ເພງ: "Here We Have Idaho" |
| ແຜນທີ່ສະຫະລັດອາເມຣິກາເນັ້ນລັດໄອດາໂຮ |
| ປະເທດ | ສະຫະລັດອາເມຣິກາ |
| ສະຖານະກ່ອນເປັນລັດ | Oregon Territory, Washington Territory, Idaho Territory |
| ເຂົ້າຮ່ວມສະຫະລັດອາເມຣິກາ | ວັນທີ 3 ກໍລະກົດ 1890 (43rd) |
| ເມືອງຫຼວງ (ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ) | Boise |
| ການປົກຄອງ |
|  • ຜູ້ວ່າການ | Brad Little (R) |
|  • ຮອງຜູ້ວ່າການ | Scott Bedke (R) |
| ສະພານິຕິບັນຍັດ | Legislature |
|  • ສະພາສູງ | Senate |
|  • ສະພາລຸ່ມ | House of Representatives |
| ຝ່າຍຕຸລາການ | Idaho Supreme Court |
| ສະມາຊິກວຸດທິສະພາ | Mike Crapo (R) Jim Risch (R) |
| ສະມາຊິກສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນ | 1. Russ Fulcher (R) 2. Mike Simpson (R) |
| ພື້ນທີ່ |
|  • ທັງໝົດ | 83,570 ຕລ.ໄມລ໌ (216,444 ຕລ.ກມ.) |
|  • ພື້ນດິນ | 82,644 ຕລ.ໄມລ໌ (214,046 ຕລ.ກມ.) |
|  • ພື້ນນ້ຳ | 927 ຕລ.ໄມລ໌ (2,399 ຕລ.ກມ.)  1.11% |
| ອັນດັບພື້ນທີ່ | 11th |
| ຂະໜາດ |
|  • ຄວາມຍາວ | 479 ໄມລ໌ (771 ກິໂລແມັດ) |
|  • ຄວາມກວ້າງ | 305 ໄມລ໌ (491 ກິໂລແມັດ) |
| ຄວາມສູງ | 5,000 ຟຸດ (1,520 ແມັດ) |
| ຄວາມສູງຈຸດສູງສຸດ (Borah Peak) | 12,662 ຟຸດ (3,859 ແມັດ) |
| ຄວາມສູງຈຸດຕ່ຳສຸດ (Confluence of Snake and Clearwater River; Lewiston) | 713 ຟຸດ (217 ແມັດ) |
| ປະຊາກອນ |
|  • ທັງໝົດ | 1,964,727 ຄົນ |
|  • ອັນດັບ | 37th |
|  • ຄວາມໜາແໜ້ນ | 23.63 ຄົນ/ຕລ.ໄມລ໌ (8.33 ຄົນ/ຕລ.ກມ.) |
|  • ອັນດັບຄວາມໜາແໜ້ນ | 44th |
|  • ລາຍຮັບສະເລ່ຍຄົວເຮືອນ | $76,918 |
|  • ອັນດັບລາຍໄດ້ | 31st |
| ເດມະນິມ | Idahoan |
| ພາສາ |
|  • ພາສາທາງການ | English |
| ເຂດເວລາ |
| primary | UTC−07:00 (Mountain) |
|  • ລະດູຮ້ອນ  (ເວລາອອມແສງ) | UTC−06:00 (MDT) |
| Idaho Panhandle | UTC−08:00 (Pacific) |
|  • ລະດູຮ້ອນ  (ເວລາອອມແສງ) | UTC−07:00 (PDT) |
| ອັກສອນຫຍໍ້ໄປສະນີ | ID |
| ລະຫັດ ISO 3166 | US-ID |
| ລະຕິຕູດ | 42° N to 49° N |
| ລອງຈິຕູດ | 111°03′ W to 117°15′ W |
| ເວັບໄຊ | idaho.gov |

**ໄອດາໂຮ** (**Idaho**) ເປັນ ລັດ ທີ່ບໍ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບທະເລຢູ່ໃນເຂດ ປາຊີຟິກຕາເວັນຕົກສຽງເຫນືອ ແລະ ພູດອຍພາກຕາເວັນຕົກ ຂອງ ພາກຕາເວັນຕົກຂອງສະຫະລັດ. ມັນມີຊາຍແດນຕິດກັບ Montana ແລະ Wyoming ໄປທາງທິດຕາເວັນອອກ, ເນວາດາ ແລະ Utah ໄປທາງທິດໃຕ້, ແລະ Washington ແລະ Oregon ໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກ; ລັດແບ່ງສ່ວນເລັກນ້ອຍຂອງ ຊາຍແດນການາດາ - ສະຫະລັດ ໄປທາງທິດເຫນືອກັບແຂວງ British Columbia ຂອງການາດາ. ນະຄອນຫຼວງຂອງລັດ ຂອງ Idaho ແລະເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດແມ່ນ Boise. ມີເນື້ອທີ່ 83,569 ຕາຕະລາງໄມລ໌ (216,440 ຕາຕະລກິໂລາງແມັດ), ໄອດາໂຮ ເປັນລັດ ໃຫຍ່ອັນດັບທີ 14 ໂດຍເນື້ອທີ່ດິນ. ລັດມີປະຊາກອນປະມານ 2.0 ລ້ານຄົນ, ຢູ່ໃນອັນດັບທີ 13 ທີ່ມີປະຊາກອນຕໍາ່ສຸດທີ່ 13 ແລະເປັນລັດ ທີ່ມີປະຊາກອນຫນາແຫນ້ນຫນ້ອຍທີ 7 ຂອງ 50 ລັດຂອງສະຫະລັດ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ

ຂໍ້ຜິດພາດ: `<ref>` tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding `<references group="lower-alpha"/>` tag was found.