Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ປະເທດເປຣູ

**ເປຣູ** (ແອັດສະປາຍ: Perú) ຫຼືຊື່ຢ່າງເປັນທາງການ **ສາທາລະນະລັດເປຣູ** (ແອັດສະປາຍ: República del Perú) ແມ່ນປະເທດທີ່ຕັ້ງຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງທະວີບອາເມລິກາໃຕ້ ມີພົມແດນທາງທິດເໜືອຕິດກັບປະເທດເອກົວເຕີແລະໂກລົມບີ ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບບະເຣຊິນແລະໂບລີວີ ທາງທິດໃຕ້ຕິດກັບຈີເລ ແລະທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ.

## ອ້າງອີງ
# ສົງຄາມອີຣານ ປີ 2026

ໃນວັນທີ 28 ກຸມພາ 2026, ອິດສະຣາເອນ ແລະ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ໄດ້ເປີດການໂຈມຕີທາງອາກາດຢ່າງກະທັນຫັນໃສ່ຫຼາຍສະຖານທີ່ ແລະ ຫຼາຍເມືອງໃນທົ່ວ ອີຣ່ານ, ເຊິ່ງໄດ້ສັງຫານ ຜູ້ນຳສູງສຸດ ອາລີ ຄາເມນີ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ອີຣ່ານຄົນອື່ນໆ. ອີຣ່ານໄດ້ຕອບໂຕ້ດ້ວຍການໂຈມຕີດ້ວຍລູກສອນໄຟ ແລະ ໂດຣນ ຕໍ່ອິດສະຣາເອນ, ຖານທັບຂອງສະຫະລັດຯ ແລະ ບັນດາປະເທດພັນທະມິດຂອງສະຫະລັດໃນພາກພື້ນ.

ຫຼັງຈາກ ການໂຈມຕີໃນວັນທີ 7 ຕຸລາ 2023, ອີຣ່ານ ແລະ ອິດສະຣາເອນໄດ້ແລກປ່ຽນ ການໂຈມຕີດ້ວຍຂີປະນາວຸດໃນປີ 2024 ແລະ ອີກຄັ້ງໃນລະຫວ່າງ ສົງຄາມສິບສອງວັນ ໃນເດືອນມິຖຸນາ 2025, ເຊິ່ງໄດ້ເຫັນ ການໂຈມຕີທາງອາກາດຂອງສະຫະລັດໃສ່ສະຖານທີ່ນິວເຄຼຍຂອງອີຣ່ານ. ອີຣ່ານ ແລະ ສະຫະລັດໄດ້ຈັດ ການເຈລະຈານິວເຄຼຍທາງອ້ອມ ໃນເດືອນກຸມພາ, ໃນຂະນະທີ່ສະຫະລັດໄດ້ດຳເນີນ ການສ້າງກຳລັງທະຫານທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ ໃນຕາເວັນອອກກາງນັບຕັ້ງແຕ່ ການບຸກໂຈມຕີອີຣັກໃນປີ 2003.

ການໂຈມຕີຮ່ວມກັນທີ່ດຳເນີນໂດຍສະຫະລັດ ແລະ ອິດສະຣາເອນໃນລະຫວ່າງການເຈລະຈານິວເຄລຍລະຫວ່າງອີຣ່ານ ແລະ ສະຫະລັດ ທີ່ໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນໃໝ່ນັ້ນໄດ້ລອບສັງຫານທ່ານ Ali Khamenei, ຜູ້ນຳສູງສຸດຂອງອີຣ່ານ, ເຊິ່ງ ສຳນັກງານຂອງທ່ານໄດ້ຖືກທຳລາຍ. ເຈົ້າໜ້າທີ່ອີຣ່ານຄົນອື່ນໆ ກໍ່ຖືກສັງຫານເຊັ່ນກັນ. ] ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ອີຣ່ານໄດ້ຍິງເຮືອບິນບໍ່ມີ ຄົນຂັບ ແລະ ລູກສອນໄຟ ຫຼາຍຮ້ອຍລູກໃສ່ເປົ້າໝາຍຕ່າງໆໃນ ອິດສະຣາເອນ ແລະ ຖານທັບສະຫະລັດໃນ ບາເຣນ, ຈໍແດນ, ຄູເວດ, ກາຕາ, ຊາອຸດິອາຣາເບຍ, ຕຸລະກີ ແລະ ສະຫະລັດອາຫລັບເອມີເຣດ. ເປົ້າໝາຍພົນລະເຮືອນໃນ ອາເຊີໄບຈັນ, ເຄີດິສະຖານ, ແລະ ໂອມານ ກໍ່ຕົກເປັນເປົ້າໝາຍເຊັ່ນກັນ. ຖານທັບ Akrotiri ຂອງອັງກິດໃນ ໄຊປຣັສ ຖືກ ໂຈມຕີໂດຍເຮືອບິນບໍ່ມີຄົນຂັບ. ມີພົນລະເຮືອນເສຍຊີວິດໃນອີຣ່ານ, ເຊັ່ນດຽວກັນກັບຄວາມເສຍຫາຍຕໍ່ໂຮງຮຽນ, ໂຮງໝໍ, ແລະ ສະຖານທີ່ມໍລະດົກທາງວັດທະນະທຳ. Hezbollah ໄດ້ເປີດການຍິງປືນໃສ່ອິດສະຣາເອນ ເຊິ່ງ ສືບຕໍ່ການຕໍ່ສູ້ ໃນພາກໃຕ້ຂອງເລບານອນ.
# ການບຸກ​ໂຈມ​ຕີ​ທີ່​ນຳພາ​ໂດຍ Hamas ​ຕໍ່ອິສຣາ​ແອ​ລ ປີ 2023

ວັນ​ທີ 7 ຕຸ​ລາ 2023, ຮາ​ມາ​ສ ແລະ​ກຸ່ມ​ຫົວ​ຮຸນ ແຮງ​ຊາດ​ປາ​ແລັດ​ສະ​ໄຕ ​ຫຼາຍ​ກຸ່ມ​ໄດ້​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີດ້ວຍ​ອາ​ວຸດ​ຈາກ ​ເຂດ​ກາ​ຊາ ​ເຂົ້າ​ໄປ​ໃນ ​ຊ່ອງ​ກາ​ຊາ ​ພາກ​ໃຕ້​ອິດ ສະ​ຣາ​ແອນ, ການ​ບຸກລຸກ​ຄັ້ງ​ທຳ​ອິດເຂົ້າໃນດິນແດນ​ອິດ​ສະ​ຣາ​ແອນ ນັບ​ຕັ້ງ​ແຕ່ ​ສົງ​ຄາມ​ອາ​ຣັບ-ອິດ​ສະ​ຣາ​ແອນ​ປີ 1948 . ການ​ໂຈມ​ຕີ​ໄດ້​ກົງ​ກັບ​ວັນ​ບຸນ​ທາງ​ສາສະໜາ​ຂອງ​ຊາວ​ຢິວ Simchat Torah. Hamas ແລະ​ ກຸ່ມ​ປະກອບ​ອາວຸດ​ປາ​ແລັດ​ສະ​ໄຕ​ນ໌​ອື່ນໆ​ໄດ້​ຕັ້ງ​ຊື່​ການ​ໂຈມ​ຕີ​ວ່າ **​ປະ​ຕິ​ບັດ​ງານ Al-Aqsa Flood**, ໃນ​ຂະ​ນະ​ທີ່​ໃນ​ອິດ​ສະ​ຣາ​ເອນ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ໄດ້​​ເອີ້ນ​ວ່າ **Black Sabbath** ຫຼື **Simchat Torah Massacre**, ແລະສາກົນຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ **ການໂຈມຕີ 7 ຕຸລາ** . ການ​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີ​ດັ່ງ​ກ່າວ​ໄດ້​ລິ​ເລີ່ມ ​ສົງ​ຄາມ​ອິດ​ສະ​ຣາ​ເອນ - Hamas ທີ່ກຳລັງດຳເນີນຢູ່ ແລະ ກຳລັງສືບຕໍ່ໃນຂົງເຂດລີບັງ.

ການ​ໂຈມ​ຕີ​ໄດ້​ເລີ່​ມຂຶ້ນ​ໃນ​ວັນ​ທີ 7 ຕຸລາ​ນີ້ ດ້ວຍ ​ການ​ຍິງ​ລູກ​ສອນ​ໄຟ​ຢ່າງ​ໜ້ອຍ 4,300 ລູກ ​ເຂົ້າ​ໄປ​ໃນ​ອິສຣາ​ແອ​ລ ​ແລະ​ການ​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີທີ່ລຳລຽງດ້ວຍ​ຍານ​ພາ​ຫະນະ ແລະ​ການກະໂດດຈ້ອງ ​ເຂົ້າ​ໄປ​ໃນ​ອິສຣາ​ແອ​ລ. ພວກ​ນັກ​ຕໍ່ສູ້​ກຸ່ມ Hamas ​ໄດ້​ລ່ວງ​ລະ​ເມີດ ​ຮົ້ວ​ກີດຂວາງ​ຂອງ​ເຂດ Gaza-Israel, ​ໄດ້​ໂຈມ​ຕີ​ຖານ​ທັບ​ທະຫານ ​ແລະ​ສັງຫານ​ພົນລະ​ເຮືອນ​ໃນ 21 ຊຸມ​ຊົນ, ລວມທັງ Be'eri, Kfar Aza, Nir Oz, Netiv Haasara, ແລະ Alumim . ອີງຕາມບົດລາຍງານຂອງ IDF ທີ່ດັດແກ້ການຄາດຄະເນກ່ຽວກັບຈໍານວນຜູ້ໂຈມຕີ, 6,000 Gazans ໄດ້ລ່ວງລະເມີດຊາຍແດນໃນ 119 ສະຖານທີ່ເຂົ້າໄປໃນອິດສະລາແອນ, ລວມທັງ 3,800 ຄົນຈາກ "ກໍາລັງ Nukhba elite" ແລະ ພົນລະເຮືອນ ແລະຫົວຮຸນແຮງອື່ນໆ 2,200 ຄົນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ບົດລາຍງານຂອງ IDF ຄາດຄະເນວ່າ 1,000 Gazans ໄດ້ຍິງຈະຫຼວດອອກຈາກເຂດ ສະນວນກາຊາ, ເຮັດໃຫ້ຈໍານວນຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມຢູ່ຝ່າຍ Hamas ເພີ່ມຂຶ້ນເຖິງ 7,000 ຄົນ.

ລວມ​ແລ້ວ, 1,139 ຄົນ​ໄດ້​ເສຍ​ຊີວິດ: ພົນລະ​ເຮືອນ​ອິດ​ສະ​ຣາ​ແອນ 695 ຄົນ (ລວມ​ທັງ​ເດັກ​ນ້ອຍ 38 ຄົນ), ຄົນ​ຕ່າງ​ປະ​ເທດ 71 ຄົນ, ແລະ​ສະ​ມາ​ຊິກ ​ກຳ​ລັງ​ຮັກ​ສາ​ຄວາມ​ປອດ​ໄພ 373 ຄົນ. 364 ພົນລະເຮືອນໄດ້ຖືກຂ້າຕາຍ ແລະບາດເຈັບອີກຫຼາຍຄົນໃນຂະນະທີ່ເຂົ້າຮ່ວມ ງານບຸນດົນຕີ Nova . ຢ່າງ​ໜ້ອຍ​ມີ​ພົນລະ​ເຮືອນ​ອິສຣາ​ແອ​ລ 14 ຄົນ​ໄດ້​ເສຍ​ຊີວິດ​ຍ້ອນ​ເນື່ອງາກ ​ຄຳ​ສັ່ງ​ Hannibal ຂອງ IDF. ພົນລະເຮືອນ ແລະທະຫານ ອິສຣາແອລ ປະມານ 250 ຄົນ ໄດ້ຖືກ ຈັບຕົວເປັນຕົວປະກັນຢູ່ເຂດ Gaza, ທັງຍັງມີຊີວິດຢູ່ ຫຼື ເສຍຊີວິດ, ແລະ ລວມທັງເດັກນ້ອຍ 30 ຄົນ, ໂດຍມີເປົ້າໝາຍບັງຄັບໃຫ້ ອິດສະຣາແອນ ແລກປ່ຽນກັບ ຊາວປາແລັດສະໄຕທີ່ຖືກກັກຂັງ, ລວມທັງແມ່ຍິງ ແລະ ເດັກນ້ອຍ. ມີ​ລາຍ​ງານ​ວ່າ ມີ ​ການ​ຂົ່ມ​ຂືນ​ແລະ​ການ​ລ່ວງ​ລະ​ເມີດ​ທາງ​ເພດ ​ຫຼາຍ​ສິບ​ກໍລະນີ, ແຕ່​ເຈົ້າ​ໜ້າ​ທີ່ Hamas ໄດ້​ປະ​ຕິ​ເສດ​ການ​ມີ​ສ່ວນ​ຮ່ວມ​ຂອງ​ນັກ​ສູ້​ຂອງ​ເຂົາ​ເຈົ້າ.

ຂໍ້ຜິດພາດ: `<ref>` tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding `<references group="lower-alpha"/>` tag was found.
# ການຮຸກຮານຢູ​ເຄຣນຂອງລັດເຊຍ 2022

໒໐໒໒ ປະເທດລັດເຊຍ​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີ​ຢູ​ເຄຣນ
ວັນ​ທີ ໒໔ ກຸມພາ ໒໐໒໒, ຣັດ​ເຊຍ​ໄດ້​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີ​ອູ​ແກຣນ​ຂະໜາດ​ໃຫຍ່, ​ເປັນ​ປະ​ເທດ​ເພື່ອນ​ບ້ານ​ທາງ​ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ສຽງ​ໃຕ້, ​ເຊິ່ງ​ເປັນ​ການ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ​ຄັ້ງ​ໃຫຍ່​ທີ່​ສຸດ​ຂອງ​ສົງຄາມ​ຣັດ​ເຊຍ - ຢູ​ແກຼນ ທີ່​ໄດ້​ເລີ່​ມຂຶ້ນ​ໃນ​ປີ ໒໐໑໔. ເລີ່ມຕົ້ນໃນຕົ້ນປີ ໒໐໒໑, ໃນລະຫວ່າງນັ້ນ, ປະທານາທິບໍດີລັດເຊຍ ວາລາດີເມຍ ປູຕິນ ໄດ້ວິພາກວິຈານການຂະຫຍາຍໃຫຍ່ຂື້ນຂອງ ນາໂຕ ຫລັງປີ ໑໙໙໗ ວ່າເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ຕໍ່ຄວາມປອດໄພແລະຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຢູເຄລນຖືກຫ້າມຢ່າງຖືກກົດຫມາຍຈາກການເຂົ້າຮ່ວມພັນທະມິດທາງທະຫານ.

ກ່ອນ​ການ​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີ, ຣັດ​ເຊຍ​ໄດ້​ຮັບ​ຮູ້​ສາທາລະນະ​ລັດ​ປະຊາຊົນ ຕໍ່​ເຂດໂດເນັສຄ໌ ​ແລະ ສາທາລະນະ​ລັດ​ປະຊາຊົນ ລູຮານສ໌ ​ຢ່າງ​ເປັນ​ທາງ​ການ, ສອງ​ລັດ​ປະກາດ​ຕົນ​ເອງ​ຢູ່​ເຂດ ດອນບາສ ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ຂອງ​ຢູ​ແກຼນ, ​ແລະ​ໄດ້​ສົ່ງ​ກຳລັງ​ທະຫານ​ເຂົ້າ​ເຂດ​ດິນ​ແດນ​ໃນ​ວັນ​ທີ ໒໑ ກຸມພາ​ນີ້. ວັນ​ທີ ໒໒ ກຸມພາ​ນີ້, ສະພາ​ສະຫະພັນຣັດ​ເຊຍ​ໄດ້​ຕົກລົງ​ເປັນ​ເອກະ​ພາບ​ໃຫ້​ປະທານາທິບໍດີ​ອາ​ເມ​ລິ​ກາ​ໃຊ້​ກຳລັງ​ທະຫານ​ຢູ່​ນອກ​ເຂດ​ຊາຍ​ແດນຣັດ​ເຊຍ.

ໃນ​ເວລາ ໕ ​ໂມງ​ຂອງ​ວັນ​ທີ ໒໔ ກຸມພາ​ນີ້, ທ່ານ​ປູ​ຕິນ​ໄດ້​ປະກາດ "ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ທາງ​ການ​ທະຫານ​ພິ​ເສດ" ຢູ່​ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ຂອງ​ອູ​ແກຣນ; ນາທີຕໍ່ມາ, ການໂຈມຕີດ້ວຍລູກສອນໄຟໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນຢູ່ສະຖານທີ່ຕ່າງໆໃນທົ່ວຢູເຄຣນ, ລວມທັງນະຄອນຫຼວງ ກຽບ. ໜ່ວຍບໍລິການຊາຍແດນ ຢູເຄຣນ ກ່າວວ່າ ເສົາຊາຍແດນ ຕິດກັບຣັດເຊຍ ແລະເບລາຣຸດ ຖືກໂຈມຕີ. ສອງ​ຊົ່ວ​ໂມງ​ຕໍ່​ມາ, ກອງ​ກຳ​ລັງ​ພື້ນ​ທີ່​ລັດ​ເຊຍ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ປະ​ເທດ.