# ປະເທດເຢຍລະມັນ

| ສະຫະພັນ ສາທາລະນະລັດ ເຢຍລະມັນ *Bundesrepublik Deutschland* (ເຢຍລະມັນ)
  |
| --- |
|
ທຸງຊາດ

 ເຄື່ອງໝາຍຊາດ

 |
| **ເພງຊາດ:**ດັສລີດແດຣດັອຍເຊິນ (ແປວ່າ "ເພງແຫ່ງເຢຍລະມັນ")  |
| ສະແດງລູກໂລກສະແດງແຜນທີ່ເອີຣົບທີ່ຕັ້ງຂອງ ປະເທດເຢຍລະມັນ  (ຂຽວເຂັ້ມ)– ໃນທະວີບເອີຣົບ  (ຂຽວອ່ອນ & ເທົາເຂັ້ມ) – ໃນສະຫະພາບເອີຣົບ  (ຂຽວອ່ອນ) |
| ເມືອງຫຼວງ ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ | ແບກແລງ ﻿ / ﻿ |
| ພາສາທາງການ | ເຢຍລະມັນ |
| ເດມະນິມ | ຊາວເຢຍລະມັນ |
| ການປົກຄອງ | ສະຫະພັນ ສາທາລະນະລັດ ລະບົບລັດຖະສະພາ |
|  |
| • ປະທານາທິບໍດີ  | ຟຣັງ-ວານເຕີ ສະຕາຍມາຍເອີ |
| • ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ  | ໂອລາບ ໂຊນສ |
|  |
| ສະພານິຕິບັນຍັດ | ບຸນເດີສະຕັງ, ບຸນເດີສະຕຣາດ |
| ກໍ່ຕັ້ງ |
|  |
| • ລວມຊາດ | 18 ມັງກອນ ຄ.ສ 1871 |
| • ການລົ້ມເລີກ ສະຖານບັນກະສັດ | 9 ພະຈິກ ຄ.ສ 1918 |
| • ນາຊີເຢຍລະມັນ  | 23 ມີນາ ຄ.ສ 1933 |
| • ການແບ່ງ ຕາເວັນຕົກ–ຕາເວັນອອກ | 23 ພຶດສະພາ ຄ.ສ 1949 |
| • ລວມປະເທດ  | 3 ຕຸລາ ຄ.ສ 1990 |
|  |
| ພື້ນທີ່ |
| • ລວມ | **Lua error in Module:Convert at line 1822: attempt to index field 'en\_option\_value' (a nil value).** (ອັນດັບ 63) |
| • ແຫຼ່ງນ້ຳ (%) | 1.27 (ໃນ ຄ.ສ 2015) |
| ປະຊາກອນ |
| • 2022 ປະມານ |  84,270, 625 (ອັນດັບທີ 19) |
| • ຄວາມໜາແໜ້ນ | **Lua error in Module:Convert at line 1822: attempt to index field 'en\_option\_value' (a nil value).** (ອັນດັບທີ 58) |
| GDP (ອຳນາດຊື້) | ຄ.ສ 2023 (ປະມານ) |
| • ລວມ |  5.545 ພັນຕື້ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 5) |
| • ຕໍ່ຫົວ |  66,132 ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 17) |
| GDP (ລາຄາຕະຫຼາດ) | ຄ.ສ 2023 (ປະມານ) |
| • ລວມ |  4.308 ພັນຕື້ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 4) |
| • ຕໍ່ຫົວ |  51,383 ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 19) |
| ຈີນີ (ຄ.ສ 2020) |  30.5 ປານກາງ |
| HDI (ຄ.ສ 2019) |  0.942 ສູງຫຼາຍ · ອັນດັບທີ 9 |
| ສະກຸນເງິນ | ເອີໂຣ (€) (EUR) |
| ເຂດເວລາ | UTC+1 (ເວລາເອີຣົບກາງ) |
| • ລະດູຮ້ອນ (ເວລາອອມແສງ) | UTC+2 (ເວລາອອມແສງເອີຣົບກາງ) |
| ຂັບລົດດ້ານ | ຂວາ |
| ລະຫັດໂທລະສັບ | +49 |
| ລະຫັດອິນເຕີເນັດ | .de |

**ເຢຍລະມັນ** (ອັງກິດ: Germany; ເຢຍລະມັນ: Deutschland, ອອກສຽງ: [ˈdɔʏtʃlant] ( ຟັງສຽງ)) ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ **ສະຫະພັນ ສາທາລະນະລັດ ເຢຍລະມັນ** ເປັນສະຫະພັນທະລັດໃນຮູບແບບສາທາລະນະລັດແບບລັດຖະສະພາໃນພາກພື້ນເອີຣົບກາງ ມີລັດອົງປະກອບທັງໝົດ 16 ລັດ ມີພື້ນທີ່ 357,021 ຕາລາງກິໂລແມັດ ແລະ ມີປະຊາກອນປະມານ 85 ລ້ານຄົນ. ເຊິ່ງຖືເປັນປະເທດທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດໃນສະຫະພາບເອີຣົບ ແລະ ຫຼາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບສອງໃນເອີຣົບຮອງຈາກລັດເຊຍ. ມີເມືອງຫຼວງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດແມ່ນ ແບກແລງ ແລະ ຍັງເປັນເມືອງທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປະເທດ. ມີສູນກາງທາງເສດຖະກິດຢູ່ທີ່ແຟຣງເຟີດ ແລະ ພາກພື້ນທີ່ມີຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ສຸດຄື ຣົວ. ເຢຍລະມັນມີລະບອບການປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕເສລີພາບ ແລະ ລັດສະຫວັດດີການ. ເຢຍລະມັນມີຊາຍແດນທິດເໜືອຕິດກັບທະເລເໜືອ, ປະເທດດານມາກ ແລະ ທະເລບານຕິກ, ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບໂປໂລຍ ແລະ ເຊັກ, ທິດໃຕ້ຕິດກັບປະເທດໂອຕຣິດ ແລະ ປະເທດສະວິດ ທິດຕາເວັນຕົກຕິດປະເທດຝຣັ່ງ, ລຸກຊຳບວກ, ແບນຊິກ ແລະ ໂຮນລັງ.

ຊົນເຜົ່າດັ້ງເດີມລວມເຖິງກຸ່ມຄົນເຈີມານິກເຂົ້າມາຕັ້ງຖິ່ນຖານທາງພາກເໜືອຂອງເຢຍລະມັນຕັ້ງແຕ່ສະໄໝຄລາສສິກ ພາກພື້ນທີ່ຊື່ເຈີມາເນຍໄດ້ຮັບການຄົ້ນພົບກ່ອນ ຄ.ສ 100 ແລະ ໃນສະຕະວັດທີ 10 ດິນແດນຂອງເຢຍລະມັນກາຍເປັນສູນກາງຂອງຈັກກະວັດໂຣມັນອັນສັກສິດ ໃນໄລຍະສະຕະວັດທີ 16 ພາກພື້ນທາງເໜືອກາຍເປັນສູນກາງຂອງການປະຕິຮູບສາສະໜາຝ່າຍໂປຣເຕສແຕນ ຫຼັງຈາກສົງຄາມນະໂປລຽນ ແລະ ການລົ້ມສະຫຼາຍຂອງຈັກກະວັດໂຣມັນອັນສັກສິດໃນປີ ຄ.ສ 1806 ສະຫະພັນທະລັດ ເຢຍລະມັນໄດ້ຖືກກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ ຄ.ສ 1815 ຕໍ່ມາໃນປີ ຄ.ສ 1871 ການລວມຊາດກໍ່ໃຫ້ເກີດຈັກກະວັດເຢຍລະມັນເຊິ່ງປົກຄອງໂດຍປຣັດເຊຍ ແລະ ພາຍຫຼັງສິ້ນສຸດສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີໜຶ່ງ ແລະ ການປະຕິວັດເຢຍລະມັນໃນປີ ຄ.ສ1918 ຈັກກະວັດໄດ້ການສະພາບເປັນສາທາລະນະລັດໄວມາຣ ແລະ ປົກຄອງແບບເຄິ່ງປະທານາທິບໍດີ.

ການຂຶ້ນກຳອຳນາດຂອງອາດັອຟ ຮິດເລີ ນຳໄປສູ່ການກໍ່ຕັ້ງນາຊີເຢຍລະມັນເຊິ່ງເປັນຜົນກະທົບຕໍ່ສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ ແລະ ພັນທຸກໍາໃນເຫດການຮໍໂລຄອສ ຫຼັງສົງຄາມສິ້ນສຸດ ເຢຍລະມັນຖືກຕົກຢູ່ພາຍໃຕ້ການຍຶດຄອງຂອງຝ່າຍສຳພັນທະມິດ ກ່ອນຈະຖືກແບ່ງແຍກເປັນ ສະຫະພັນ ສາທາລະນະລັດ ເຢຍລະມັນ (ເຢຍລະມັນຕາເວັນຕົກ) ແລະ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ເຢຍລະມັນ (ເຢຍລະມັນຕາເວັນອອກ) ສະຫະພັນ ສາທາລະນະລັດ ເຢຍລະມັນ ເປັນສະມາຊິກຜູ້ກໍ່ຕັ້ງປະຊາຄົມເສດຖະກິດເອີຣົບ ແລະ ສະຫະພາບເອີຣົບ ໃນຂະນະທີ່ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ເຢຍລະມັນ ມີສະຖານະເປັນລັດ​ກອມ​ມູນິດ ແລະ ເປັນສະມາຊິກຂອງກຸ່ມຕາເວັນອອກລວມເຖິງສົນທິສັນຍາວໍຊໍ, ການ​ປະ​ຕິ​ວັດ​ງຽບ​ສະ​ຫງົບ​ນຳໄປສູ່ການລົ້ມສະຫຼາຍຂອງລັດ​ທິກອມ​ມູນິດ. ການລວມປະເທດເຮັດໃຫ້ເຢຍລະມັນຕາເວັນອອກເຂົ້າຮ່ວມ ສະຫະພັນ ສາທາລະນະລັດ ເຢຍລະມັນ ເມື່ອວັນທີ 3 ຕຸລາ ຄ.ສ 1990 ກໍ່ໃຫ້ເກີດລັດໃໝ່ຂອງເຢຍລະມັນ ເຊິ່ງໄດ້ກາຍເປັນສາທາລະນະລັດທີ່ມີລັດຖະບານກາງ ແລະ ຢູ່ພາຍໃຕ້ການບໍລິຫານໂດຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີ.

ເຢຍລະມັນເປັນ ປະເທດພັດທະນາແລ້ວ ແລະ ຖືເປັນມະຫາອຳນາດ ແລະ ເປັນສະມາຊິກຂອງ ສະຫະພາບເອີຣົບ, ເອີໂຣໂຊນ, ສະຫະປະຊາຊາດ, ອົງການເພື່ອການຮ່ວມມື ແລະ ການພັດທະນາທາງເສດຖະກິດ, ສະພາເອີຣົບ, ນາໂຕ, ກຸ່ມ 7 ແລະ ກຸ່ມ 20 ເຢຍລະມັນມີຄວາມສາມາດໃນການແຂ່ງຂັນລະດັບໂລກ ເປັນໜຶ່ງໃນຜູ້ນຳທາງວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ມີຄວາມໝັ້ນຄົງທາງເສດຖະກິດສູງ ໂດຍຫາກວັດຈາກລວມຍອດຜະລິດຕະພັນພາຍໃນ. ເຢຍລະມັນມີຂະໜາດເສດຖະກິດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນເອີຣົບ ແລະ ໃຫຍ່ເປັນອັນດັງ 4 ຂອງໂລກ ແລະ ເປັນປະເທດທີ່ມີການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກຫຼາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບ 3 ຂອງໂລກ ລວມທັງມີດັດຊະນີການພັດທະນາມະນຸດໃນລະດັບສູງ ແລະ ຍັງມີແຫຼ່ງມໍລະດົກໂລກຫຼາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບ 3 ຂອງໂລກ ລວມທັງມີສະຫວັດດີການສັງຄົມທີ່ມີຄຸນນະພາບ ລະບົບສາທາລະນະສຸກທີ່ຄົບວົງຈອນ. ກົດໝາຍສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ເຂັ້ມງວດ ແລະ ລະບົບການສຶກສາໂດຍບໍ່ເສຍຄ່າ

## ໝາຍເຫດ

## ອ້າງອີງ

## ຂໍ້ມູນ

* Fulbrook, Mary (1991). *A Concise History of Germany*. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-36836-0.
* Large, David Clay (2007). *Nazi Games: The Olympics of 1936*. W. W. Norton & Company. ISBN 978-0-393-05884-0.

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ

* Official site of the Federal Government
* Official Germany tourism website
* Germany from the BBC News
* Germany Archived 2021-01-09 at the Wayback Machine. *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* Germany from the OECD
* Germany at the EU
* ແມ່ແບບ:Osmrelation-inline