Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ນິ​ໂຄ​ລາ ເທສລາ

| ນິ​ໂຄ​ລາ ເທສລາ |
| --- |
| Никола Тесла |
| ຮູບຄົນໂດຍ Napoleon Sarony, 1890s |
| ເກີດ | 10 ກໍລະກົດ ຄ.ສ. 1856(1856-07-10) Smiljan, Austrian Empire (ຍຸກສະໄໝ ປະເທດກຣົວຊີ) |
| ເຖິງແກ່ກຳ | 7 ມັງກອນ ຄ.ສ. 1943 (86 ປີ) ນະຄອນນິວຢອກ, ນິວຢອກ, ສະຫະລັດ. |
| ສຸສານ | ພິພິທະພັນນິໂກລາ ເທສລາ Belgrade, ປະເທດເຊີເບຍ |
| ຄວາມເປັນພົນເມືອງ | ອອສເຕຣຍ (1856–1891) ອາເມລິກາ ແມ່ແບບ:No wrap |
| ການສຶກສາ | ວິທະຍາໄລເທກໂນໂລຍີ Graz (ເລີກ​ຮຽນ) |
| ລາຍມືຊື່ |  |
| ແມ່ແບບ:Infobox engineering career |

**ນິ​ໂຄ​ລາ ເທສລາ** (Никола Тесла; ວັນທີ 10 ກໍລະກົດ 1856 – 7 ເດືອນ​ມັງ​ກອນ 1943​) ເປັນ​ຊາວ​ເຊີ​ເບຍ​ອາ​ເມລິ​ກາ ວິ​ສະ​ວະ​ກອນ​, ນັກອະນາຄົດ, ແລະ ນັກປະດິດ​. ລາວເປັນທີ່ຮູ້ຈັກສໍາລັບການປະກອບສ່ວນຂອງລາວໃນການອອກແບບລະບົບການສະຫນອງໄຟຟ້າກະແສສະຫຼັບ (AC) ທີ່ທັນສະໄຫມ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ
# ພະໂພທິທຳ

(ທ່ານໂພທິທັມ)Bodhidharma (ສັນສະກິດ: Bodhidharma, Devanagari बोधिधर्म; ຕົວອັກສອນ Roman (NLAC): bōdhidharma; ຈີນ: 菩提達摩, ພິນອິນ: Pútídámó, Dámó), ແຕ່ໃນນິຍາຍຄວາມເຂັ້ມແຂງພາຍໃນຂອງໄທແລະລາວ, ມັນມັກເອີ້ນວ່າ ຕັ໊ກມ່ອ ຫຼື ຕັ້ກມ່ອ (ສຳນຽງເທຄວັນ. ກົງ​ກັບ​ພາສາ​ຈີນ​ກາງ​ວ່າ ຕັ໊ກມ່ອ) ເປັນ​ພະ​ມະຫາ​ຍານ​ຜູ້​ກໍ່​ຕັ້ງ​ນິກາຍ ເຊົນ ໃນ​ປະ​ເທດ​ຈີນ. ມີປະຫວັດສາດທີ່ບໍ່ຈະແຈ້ງຫຼາຍ ແຕ່ເຊື່ອວ່າມີຢູ່ ແລະເປັນຜູ້ກໍ່ຕັ້ງວັດ ເສ້າຫຼິນ ໃນປະເທດຈີນແລະຍັງໄດ້ເຜີຍແຜ່ມວຍຈີນໃນບັນດາຈົວຂອງວັດ ເສ້າຫຼິນ. ຈົນກາຍ ເຊົນ ຊື່ສຽງຈົນເຖິງທຸກມື້ນີ້

ພຣະພຸດທະເຈົ້າ

ອີງຕາມຄວາມໝາຍ, ພຣະອົງໄດ້ເກີດໃນສະຕະວັດທີ 6 ແລະເປັນລູກຊາຍທີສາມຂອງ ພຣະມະຫາກະສັດແຄວ້ນຄັນທາຣະ. ປະເທດອິນເດຍ ໃກ້​ກັບ[[​ເມືອງມາຣາຊ]]ໃນ​ປະ​ຈຸ​ບັນ. ມີຕາສີຟ້າ ນັບຕັ້ງແຕ່ລາວຍັງອ່ອນ ພະອົງ​ເກັ່ງ​ກ້າ ແລະ​ຮູ້​ຈັກ​ພະ​ຄຳພີ​ຂອງ​ທຸກ​ສາສະໜາ ແລະ​ວັນນະຄະດີ. ການພິມອັກສອນບູຮານ ລາວເປັນນັກປັນຍາຊົນທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງຍຸກ.

ประวัติชีวิตของท่านถือเป็นตำนาน ขาดหลักฐานที่แน่นอน เช่น ตำนานหนึ่งเล่าว่า ท่านได้ตัดหนังตาทิ้ง เนื่องจากโมโหที่เผลอหลับไปขณะทำสมาธิ เมื่อหนังตานั้นตกถึงพื้น ก็เติบโตกลายเป็นต้นชา และตำนานยังเล่าต่อว่า ด้วยเหตุดังกล่าวภิกษุนิกายเซนจึงนิยมดื่มน้ำชา เพราะจะได้ไม่ง่วงเวลาทำสมาธิ

พ.ศ. 1079 มีการสร้างสถูปอุทิศถวายท่านขึ้นในเมืองเหอหนาน ภายหลังรัชสมัยจักรพรรดิถังไท่จง

ตุ๊กตาล้มลุกของญี่ปุ่น ที่เรียกว่า "ดะรุมะ" ก็เชื่อกันว่าสืบมาจากท่าน
# ໝາກກ້ຽງ

ໝາກກ້ຽງ
**ໝາກກ້ຽງ** ແມ່ນໄມ້ພຸ່ມຫຼືໄມ້ຕົ້ນສ່ຳນ້ອຍຫຼາຍຊະນິດ. ເປັນພືດໃບລຽງຄູ່. ສະກຸນ Citrus ວົງ Rutaceae. ມີນຳກັນນັບຮັອຍຊະນິດ. ເຕີບໂຕກະຈາຍຢູ່ທົ່ວຫຼ້າ. ໂດຍຫຼາຍຈະມີນ້ຳມັນຫອມລະເຫີຍໃນໃບ, ດອກ, ແລະລູກ. ແລະມີກິ່ນສຸນ. ຄັນນຳໃບຂຶ້ນສ່ອງກັບແສງແດດ, ຈະເຫັນຈຸດນ້ອຍໆ ເຕັມໄປໝົດ. ຈຸດເຫຼົ່ານັ້ນກໍ່ແມ່ນແຫຼ່ງນ້ຳມັນຫັ້ນເອງ. ໝາກກ້ຽງຫຼາຍຊະນິດກິນໄດ້. ລູກມີລົດສົ້ມຫຼືຫວານ. ມັກຈະມີແຄລຊຽມ, ໂປແທສຊຽມ, ໄວຕາມິນເອ, ແລະໄວຕາມິນຊີ ຫຼາຍເປັນພິເສດ.
# ນິກາຍເຖຣະວາດ

**ເຖລະວາດ**, sthaviravada *ສະຖະວິລິວາດ* ໂດຍສັບແປວ່າ "ຕາມແນວທາງຂອງພະເຖລະ" ເປັນຊື່ຂອງ ນິກາຍ ທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນ ສາດສະໜາພຸດ ໃນພຸດທະສາສະຫນາຝ່າຍມະຫາຍານ ຮຽກນິກາຍນີ້ວ່າ **ຫິນະຍານ** ຫລື **ຫີນະຍານ**.

ນິກາຍເຖລະວາດ ເປັນນິກາຍຫລັກ ທີ່ໄດ້ຮັບການນັບຖືໃນ ປະເທດສີລັງກາ (ປະມານ 70% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດ ແລະ ປະເທດໃນແຜ່ນດິນ ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ໄດ້ແກ່ ໄທ ກຳປູເຈຍ ລາວ ແລະ ມຽນມາ ນິກາຍເຖລະວາດໄດ້ຮັບການນັບຖືເປັນສ່ວນນ້ອຍໃນ ປະເທດຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມ ໂດຍສະເພາະໃນ ແຂວງຢູນນານ ເນປານ ບັງຄະລາເດດ ທີ່ ເຂດຈິດຕະກອງ ຫວຽດນາມ ທາງຕອນໃຕ້ໃກ້ຊາຍແດນ ກຳປູເຈຍ ມາເລເຊຍ ມີນັບຖືທາງຕອນເໜືອຂອງປະເທດ ມີສາສະນິກະຊົນ ສ່ວນໃຫຍ່ເປັນເຊື້ອສາຍ ໄທ ແລະ ສິງຫົນ ຕົວເລກຜູ້ນັບຖືສາສະຫນາພຸດ ນິກາຍເຖລະວາດມີຢູ່ປະມານ 100 ລ້ານຄົນ.
ສຳລັບປະເທດລາວ ມີຜູ້ນັບຖືສາສະໜາພຸດ ປະມານ 80% ຂອງຈຳນວນປະຊາກອນທັງໝົດ.

## ຄວາມເປັນມາຂອງນິກາຍເຖລະວາດ

ຫລັງຈາກ ພະພຸດທະເຈົ້າ ສະເດັດດັບຂັນປະລິນິບພານໄດ້ 3 ເດືອນ ພະສາວົກຜູ້ໄດ້ເຄຍໄດ້ສະດັບຄຳສັ່ງສອນຂອງພະອົງຈຳນວນ 500 ຮູບ ກໍປະຊຸມເຮັດ ສັງຄາຍະນາ ເທື່ອທຳອິດ ທີ່ ຖ້ຳສັດຕະບັນຄູຫາ ໃກ້ເມືອງ ລາຊະຄຶ ແຄວ້ນ ມະຄົດ ໃຊ້ເວລາສອບທານຢູ່ 7 ເດືອນ ຈຶ່ງປະມວນຄຳສອນຂອງພະພຸດທະເຈົ້າໄດ້ສຳເລັດເປັນເທື່ອທຳອິດ ນັບເປັນບໍ່ເກີດຂອງຄຳພີ ພະໄຕຣປິດົກ ຄຳສອນທີ່ລົງມະຕິກັນໄວ້ໃນຄັ້ງ ປະຖົມສັງຄາຍະນາ ແລະ ໄດ້ນັບຖືກັນສືບມາ ເອີ້ນວ່າ  **ເຖລະວາດ**  ແປວ່າ ຄຳສອນທີ່ວາງໄວ້ເປັນຫລັກການໂດຍພະເຖລະ ຄຳວ່າ **ເຖລະ** ໃນທີ່ນີ້ ໝາຍເຖິງ ພະເຖລະຜູ້ປະຊຸມເຮັດສັງຄາຍະນາເທື່ອແຮກ ແລະ ພະພຸດທະສາສະຫນາຊຶ່ງຖືຕາມຫລັກທີ່ໄດ້ສັງຄາຍະນາເທື່ອແຮກດັ່ງກ່າວ ເອີ້ນວ່າ **ນິກາຍເຖລະວາດ** ອັນໝາຍເຖິງ ຄະນະສົງກຸ່ມທີ່ຍຶດຄຳສັ່ງສອນຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ ທັງຖ້ອຍຄຳ ແລະ ເນື້ອຄວາມທີ່ທ່ານສັງຄາຍະນາໄວ້ໂດຍເຄັ່ງຄັດ ຕະຫລອດຈົນຮັກສາ ແມ່ນແຕ່ຕົວພາສາດັ້ງເດີມຄື ພາສາບາລີ ຫລື

## ນິກາຍຍ່ອຍ

**ນິກາຍເຖລະວາດ** ຍັງມີນິກາຍທີ່ແບ່ງຍ່ອຍອອກໄປອີກຈາກເດີມ ມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນນຳຕາມທ້ອງຖິ່ນນັ້ນໆ ໂດຍນິກາຍຍ່ອຍຂອງເຖລະວາດມີຢູ່ ໄດ້ແກ່:

* *ປະເທດບັງຄະລາເດດ* :
	+ ສັງຄະຣາດນິກາຍ (Sangharaj Nikaya)
	+ ມະຫາສະຖາພີຣະນິກາຍ (Mahasthabir Nikaya)
* *ປະເທດມຽນມາ* :
	+ ສຸທຳມະນິກາຍ (Thudhamma Nikaya)
	+ ຊະເວຈິນນິກາຍ (Shwekyin Nikaya)
	+ ທະວາຣະນິກາຍ (Dvara Nikaya)
* *ປະເທດສີລັງກາ* :
	+ ສະຫຍາມນິກາຍ (Siam Nikaya)
		- ມັນວັດຕະ (Malwaththa)
		- ອັດຄິຣິຍະ (Asgiriya)
		- ວາທຸນວິລາ (Waturawila) ຫລື ມະຫາວິຫານວາມສີກາສະຍາໂມວະນາວາດນິກາຍ (Mahavihara Vamshika Shyamopali Vanavasa Nikaya)
	+ ອຳມະຣະປຸຣະນິກາຍ (Amarapura Nikaya)
		- ທຳມະຣັກສິຕະ (Dharmarakshitha)
		- ຄັນດຸໂບດາ (Kanduboda) ຫລື ນິກາຍຊະເວຈິນ (Swejin Nikaya)
		- ຕະໂປວະນາ (Tapovana) ຫລື ກັນລະຍານະວາມສາ (Kalyanavamsa)
	+ ຣາມັນນິກາຍ
		- ກັນດຸວາ (Galduwa) ຫລື ກັນຍານະໂຍກະສຣາມາຍະ ສຳສະຕາຍະ (Kalyana Yogashramaya Samsthava)
		- ເດວະດູວາ (Delduwa)
* *ປະເທດໄທ ແລະ ປະເທດກຳປູເຈຍ*
	+ ມະຫານິກາຍ (Maha Nikaya)
	+ ທຳມະຍຸຕິກະນິກາຍ (Dharmmayuttika Nikaya)
* *ປະເທດຈີນ*
	+ ສຳນັກວັດສວນດອກ ຫລື ຝ່າຍສວນ
	+ ສຳນັກວັດປ່າແດງ ຫລື ຝ່າຍປ່າ
	+ ນິກາຍປາຍຈອງ
	+ ນິກາຍກຶງໂຍນ
	+ ນິກາຍໂຕເລ
	+ ນິກາຍຊຸຕິ ຫລືນິກາຍໂຈຕິ