# ພາສາຈີນ

| ພາສາຈີນ |
| --- |
| 汉语 *ຮັ້ນອີ* 中文 *ຈົ່ງເຫວີນ* |
| ປະເທດທີ່ມີການເວົ້າ | ຈີນ (ຈີນແຜ່ນດິນໃຫຍ່ ຮົງກົງ ມາເກົ້າ) ສາທາລະນະລັດຈີນ (ໄຕ້ຫວັນ ແລະ ເກາະອື່ນ) ມາເລເຊຍ ຟິລິບຟິນ ອິນໂດເນເຊຍ ໄທ ຫວຽດນາມ ມຽນມາ ກຳປູເຈຍ ສິງກະໂປ ແລະ ບາງສ່ວນໃນ ຍີ່ປຸ່ນ ເກົາຫຼີເໜືອ ເກົາຫຼີໃຕ້ ແລະ ຊຸມຊົນຈີນ ທົ່ວໂລກ |
| ພາກພື້ນ | ອາຊີຕາເວັນອອກ ບາງສ່ວນໃນອາຊີໃຕ້ ແລະ ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ລວມເຖິງເອີຣົບ ແລະ ອາເມລິກາ |
| ຈຳນວນຜູ້ເວົ້າ | 1.2 ພັນລ້ານຄົນ  (2004) |
| ຕະກຸນພາສາ | ຈີນຕິເບດ
* **ພາສາຈີນ**
 |
| ຮູບແບບກ່ອນໜ້າ | ພາສາຈີນເກົ່າ
* ພາສາຈີນຍຸກກາງ
	+ **ພາສາຈີນ**
 |
| ລະບົບການຂຽນ | ອັກສອນຈີນ (ດັ້ງເດີມ) ອັກສອນຈີນ (ແບບງ່າຍ) ພິ່ນອິ່ນ |
| ສະຖານະພາບທາງການ |
| ພາສາທາງການ |  ຈີນ  ໄຕ້ຫວັນ  ສິງກະໂປ

---

 ສະຫະປະຊາຊາດ ອົງການຮ່ວມມືຊ່ຽງໄຮ້  ອາຊຽນ |
| ຜູ້ວາງລະບຽບ | ໃນສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ: ຫຼາຍໜ່ວຍງານ ໃນສາທາລະນະລັດຈີນ (ໄຕ້ຫວັນ) : Mandarin Promotion Council ໃນສິງກະໂປ: Promote Mandarin Council/ Speak Mandarin Campaign  |
| ລະຫັດພາສາ |
| ISO 639-1 | zh |
| ISO 639-2 | chi (B) zho (T) |
| ISO 639-3 | zho |

ຮັ້ນອີຂຽນດ້ວຍ ອັກສອນຈີນ (ດັ້ງເດີມ) (ເທິງ) ແລະ ອັກສອນຈີນ (ແບບງ່າຍ) (ກາງ) ຈົ່ງເຫວີນ
ການພັດທະນາຂອງສໍານຽງຈີນຕ່າງໆ
**ພາສາຈີນ** (ຈີນ: **汉语**; ພິນອິນ: *Hànyǔ*) ແມ່ນພາສາໜຶ່ງທີ່ເວົ້າໃນປະເທດຈີນ ໄຕ້ຫວັນ ແລະ ສິງກະໂປ ໃຊ້ຕົວອັກສອນທີ່ສືບທອດກັນມາກ່ວາພັນປີ ຕົວອັກສອນຈີນແມ່ນພັດທະນາມາຈາກຕົວອັກສອນພາບ

ອັກສອນນີ້ໄດ້ແບ່ງອອກເປັນສອງປະເພດ: ຕົວອັກສອນທີ່ຄົນຈີນໃຊ້ແມ່ນ**ອັກສອນຈີນຕົວຫຍໍ້** (ຈີນ: **简体字**; ພິນອິນ: *Jiǎntǐzì*) ຕົວທີ່ຄົນໄຕ້ຫວັນໃຊ້ແມ່ນ**ອັກສອນຈີນຕົວເຕັມ** (ຈີນ: **繁体字**; ພິນອິນ: *Fántǐzì*)

## ພະຍັນຊະນະ

ພະຍັນຊະນະພາສາຈີນ|  |  | Bilabial | Labiodental | Dental | Alveolar | Post-alveolar | Alveolo-palatal | Velar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Stop | [−ASP] | **p** |  |  | **t** |  |  | **k** |
| [+ASP] | **pʰ** |  |  | **tʰ** |  |  | **kʰ** |
| Nasal | **m** |  |  | **n** |  |  | **ŋ** |
| Affricate | [−ASP] |  |  | **ts** |  | **tʃ̺** | **tɕ** |  |
| [+ASP] |  |  | **tsʰ** |  | **tʃ̺ʰ** | **tɕʰ** |  |
| Fricative | [−VOC] |  | **f** | **s** |  | **ʃ̺** | **ɕ** | **x** |
| Approximant | **w • ɥ** |  |  | **l** | **ɹ̺** | **j** |  |

* ເມື່ອກ່ອນ ⟨zh, ch, sh, r⟩ ໄດ້ຖືກຄິດວ່າເປັນ [ʈʂ, ʈʂʰ, ʂ, ʐ] ແຕ່ໃນປັດຈຸບັນນັກຄົ້ນຄວ້າເຊື່ອວ່າມັນເປັນ [tʃ̺, tʃ̺ʰ, ʃ̺, ɹ̺]

## ສະຫຼະ

### ສະຫຼະດ່ຽວ

ສະຫຼະດ່ຽວ|  | Front | Central | Back |
| --- | --- | --- | --- |
| Close | **i** ⟨i⟩ • **y** ⟨ü⟩ |  | **u** ⟨u⟩ |
| Mid | **e** ⟨ê⟩ | **ɚ** ⟨er⟩ | **ɤ** ⟨e⟩ • **o** ⟨o⟩ |
| Open | **a** ⟨a⟩ |  |  |

### ສະຫຼະພິເສດ

Chinese Apical Vowels| Pinyin | Sinologists | Lee & Zee (2003) | Lee-Kim (2014) |
| --- | --- | --- | --- |
| ⟨zhi, chi, shi, ri⟩ | ʈʂʅ, ʈʂʰʅ, ʂʅ, ʐʅ | tʃ̺ɹ̩, tʃ̺ʰɹ̩, ʃ̺ɹ̩, ɹ̺ɹ̩ | tʂɻ tʂʰɻ, ʂɻ, ʐɻ |
| ⟨zi, ci, si⟩ | tsɿ, tsʰɿ, sɿ | tsɹ̩, tsʰɹ̩, sɹ̩ | tsɹ̪, tsʰɹ̪, sɹ̪ |
| ⟨ji, qi, xi⟩ | tɕi, tɕʰi, ɕi | tɕi, tɕʰi, ɕi | tɕi, tɕʰi, ɕi |

### ສະຫຼະຜະສົມ

ສະຫຼະຜະສົມ| ໝວດທີ່ ໑ 开口呼 | ໝວດທີ່ ໒ 齐齿呼 | ໝວດທີ່ ໓ 合口呼 | ໝວດທີ່ ໔ 撮口呼 |
| --- | --- | --- | --- |
| ɹ̩ ⟨-i⟩ | j ⟨i⟩ | u ⟨u⟩ | y ⟨ü⟩ |
| a ⟨a⟩ | ja ⟨ia⟩ | wa ⟨ua⟩ |  |
| o ⟨o⟩ |  | wo ⟨uo⟩ |  |
| ɤ/e ⟨e/ê⟩ | je ⟨ie⟩ |  | ɥe ⟨üe⟩ |
| ai ⟨ai⟩ |  | wai ⟨uai⟩ |  |
| ei ⟨ei⟩ |  | wei ⟨ui⟩ |  |
| ɑu ⟨ao⟩ | jɑu ⟨iau⟩ |  |  |
| ou ⟨ou⟩ | jou ⟨iu⟩ |  |  |
| an ⟨an⟩ | jɛn ⟨ian⟩ | wan ⟨uan⟩ | ɥɛn ⟨üan⟩ |
| ən ⟨en⟩ | in ⟨in⟩ | wən ⟨un⟩ | yn ⟨ün⟩ |
| ɑŋ ⟨ang⟩ | jɑŋ ⟨iang⟩ | wɑŋ ⟨uang⟩ |  |
| əŋ~ɤŋ ⟨eng⟩ | iŋ ⟨ing⟩ | -ʊŋ ⟨-ong⟩ wəŋ ⟨ueng⟩ | jʊŋ ⟨iong⟩ |
| ɚ ⟨-r⟩ |  |  |  |

* ສະຫຼະ ⟨a⟩ ສາມາດປ່ຽນເປັນ [a, ɑ], ⟨e⟩ ໄດ້ປ່ຽນເປັນ [e, ə~ɤ, ɛ]

## ວັນນະຍຸດ

ວັນນະຍຸດພາສາຈີນ| ຊື່ພາສາຈີນ | ຊື່ພາສາລາວ | ສຽງວັນນະຍຸດປັກກິ່ງ | ສຽງວັນນະຍຸດໄທເປ | ພິ່ນອິ່ນ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 一声 | ສຽງທີ່ໜື່ງ | [55] | [44] | ā ē ī ō ū ǖ |
| 二声 | ສຽງທີ່ສອງ | [35] | [323] | á é í ó ú ǘ |
| 三声 | ສຽງທີ່ສາມ | [214] | [312] | ǎ ě ǐ ǒ ǔ ǚ |
| 四声 | ສຽງທີ່ສີ່ | [51] | [42] | à è ì ò ù ǜ |
| 轻声 | ສຽງເບົາ |  |  | a e i o u ü |

### ກົດການປ່ຽນສຽງວັນນະຍຸດ

#### “一”“不”变调 (yī bù biàndiào)

一不变调|  | ພາສາຈີນ | ພິ່ນອິ່ນ | ອ່ານວ່າ |
| --- | --- | --- | --- |
| yī + T1→yì + T1 | 一天 | yī tiān | **yì** tiān |
| yī + T2→yì + T2 | 一年 | yī nián | **yì** nián |
| yī + T3→yì + T3 | 一起 | yī qǐ | **yì** qǐ |
| yī + T4→yí + T4 | 一共 | yī gòng | **yí** gòng |
| bù + T1→bù + T1 | 不听 | bù tīng | bù tīng |
| bù + T2→bù + T2 | 不来 | bù lái | bù lái |
| bù + T3→bù + T3 | 不好 | bù hǎo | bù hǎo |
| bù + T4→bú + T4 | 不要 | bù yào | **bú** yào |

#### 上声变调 (shǎngshēng biàndiào)

上声变调|  | ພາສາຈີນ | ພິ່ນອິ່ນ | ອ່ານວ່າ |
| --- | --- | --- | --- |
| T3 + T3→T2 + T3 | 老虎 | lǎohǔ | **láo**hǔ |
| T3 + T3→T2 + T3 | 洗澡 | xǐzǎo | **xí**zǎo |
| T3 + T3→T2 + T3 | 海水 | hǎishuǐ | **hái**shuǐ |
| T3 + T3→T2 + T3 | 可以 | kěyǐ | **ké**yǐ |

## ອັກສອນ

### ອັກສອນຕົວຫຍໍ້ ແລະ ອັກສອນຕົວເຕັມ

ອັກສອນທີ່ຄົນຈີນໃຊ້ເປັນອັກສອນຈີນ**ຕົວຫຍໍ້** ແຕ່ໃນບາງສະຖານທີ່ຄົນຈີນໃຊ້ເປັນອັກສອນ**ຕົວເຕັມ**, ຕົວຢ່າງແມ່ນ ໄຕ້ຫວັນ ຮົງກົງ ແລະ ມາເກົ້າ

ອັກສອນຕົວຫຍໍ້ມາຈາກອັກສອນຕົວເຕັມເພື່ອເພີ່ມການຮູ້ໜັງສືຂອງຄົນຈີນ

ການປຽບທຽບລະຫວ່າງ ອັກສອນຕົວຫຍໍ້ ແລະ ອັກສອນຕົວເຕັມ| ຄຳສັບ | ອັກສອນຈີນຕົວຫຍໍ້ | ອັກສອນຈີນຕົວເຕັມ | ພິ່ນອິ່ນ |
| --- | --- | --- | --- |
| ປະເທດຈີນ | 中国 | 中國 | Zhōngguó |
| ໄຕ້ຫວັນ | 台湾 | 臺灣 | Táiwān |
| ມາເລເຊຍ | 马来西亚 | 馬來西亞 | Mǎláixīyà |
| ປະເທດລາວ | 老挝 | 老撾 | Lǎowō |

### ສ່ວນປະກອບຂອງຕົວອັກສອນຈີນ

### ວິທີການສ້າງຕົວອັກສອນຈີນ

## ອ້າງອິງ

## ເບິ່ງຕື່ມ

* ພິ່ນອິ່ນ