Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ຄັນຈິ

| ຄັນຈິ |
| --- |
| *ຄັນຈິ* ຂຽນໃນຄັນຈິກັບຟູຣິການາ |
| ຊະນິດ | Logographic |
| ພາສາເວົ້າ | ພາສາຍີ່ປຸ່ນເກົ່າ, Kanbun, ພາສາຍີ່ປຸ່ນ, ພາສາ Ryukyuan, Hachijō |
| ຊ່ວງຍຸກ | ສະຕະວັດທີ 5 AD - ປັດຈຸບັນ |
| ລະບົບແມ່ |
Oracle bone script* Seal script
	+ Clerical script
		- Regular script
			* ຄັນຈິ
 |
| ລະບົບອ້າຍນ້ອງ | ຮັນຈາ, ຈູຢິນ, ພາສາຈີນພື້ນເມືອງ, ພາສາຈີນແບບງ່າຍ, chữ Hán, chữ Nôm, Khitan script, ອັກສອນ Jurchen, Tangut script, Yi script |
| ISO 15924 | Hani |
| **ບົດຄວາມນີ້ມີສັນຍາລັກສັກທະສາດສັກທະອັກສອນສາກົນ** ຫາກບໍ່ມີການສະໜັບສະໜູນເຣັນເດີທີ່ເໝາະສົມ ທ່ານອາດເຫັນເຄື່ອງໝາຍຄຳຖາມ ກ່ອງ ຫຼື ສັນຍະລັກອື່ນແທນລັກສະນະຢູນິໂຄ້ດ |

**ຄັນຈິ** (ຍີ່ປຸ່ນ: 漢字 ໂຣມາຈິ: *Kanji*) ເປັນຕົວໜັງສືຈີນທີ່ໃຊ້ໃນລະບົບການຂຽນພາສາຍີ່ປຸ່ນ ໃນປະຈຸບັນ ມັນຖືກຈັດປະເພດເປັນ logogram, ໃຊ້ກັບຕົວໜັງສື ອີກ 4 ປະເພດຄື: ຮິຣາການາ (ひらがな, 平仮名 *Hiragana*), ຄາຕາຄານາ (カタカナ, 片仮名 *Katakana*) ໂຣມາຈິ (ローマ字 *Rōmaji*), ແລະຕົວເລກອາຫລັບ.

## ອ້າງອີງ
# ການຖອດສຽງແບບເຮັບເບິນ

**ການຖອດສຽງແບບເຮັບເບິນ** (ຍີ່ປຸ່ນ: ヘボン式ローマ字; ເຮັບເບິນ: Hebon-shiki rōmaji) ເປັນ​ລະ​ບົບ​​ການຖອດສຽງແບບສໍາລັບພາ​ສາ​ຍີ່​ປຸ່ນ. ມັນໃຊ້ຕົວອັກສອນລາຕິນ. ຫຼາຍຄົນທີ່ມາຈາກປະເທດອື່ນນອກເໜືອໄປຈາກຍີ່ປຸ່ນໃຊ້ການຖອດສຽງແບບເຮັບເບິນເພື່ອຊ່ວຍຮຽນຮູ້ວິທີສະກົດພາສາຍີ່ປຸ່ນໃນຕົວອັກສອນລາຕິນ.

ຕາຕະລາງຄານາ ແລະ ການຖອດສຽງແບບເຮັບເບິນຂອງເຂົາເຈົ້າ
## ອ້າງອີງ
# ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ

| ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ 日本国 (ຍີ່ປຸ່ນ) *Nippon-koku* ຫຼື *Nihon-koku* |
| --- |
|
ທຸງຊາດ

ເຄື່ອງໝາຍຊາດ

 |
| **ເພງຊາດ:**ຍີ່ປຸ່ນ: 君が代 ໂຣມາຈິ: *Kimigayo* ທັບສັບ: *ຄິມິງາໂຍະ* "ຂໍຈົ່ງຄອງລາດຕະຫຼອດໄປ"  |
| **ກາປະທັບລັດຖະບານ**  |
| ດິນແດນຍີ່ປຸ່ນໃນສີຂຽວເຂັ້ມ; ດິນແດນທີ່ອ້າງສິດແຕ່ບໍ່ໄດ້ຄວບຄຸມຢູ່ໃນສີຂຽວອ່ອນ |
| ເມືອງຫຼວງ ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ | ໂຕກຽວ ﻿ / ﻿ |
| ພາສາປະຈຳຊາດ | ຍີ່ປຸ່ນ |
| ເດມະນິມ | ຊາວຍີ່ປຸ່ນ |
| ການປົກຄອງ | ລັດດ່ຽວ ລະບົບລັດຖະສະພາ ລະບອບລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ |
|  |
| • ຈັກກະພັດ  | ຈັກກະພັດນາຣູຮິໂຕະ |
| • ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ  | ຊານາເອະ ທາກາອິຈິ |
|  |
| ສະພານິຕິບັນຍັດ | ລັດຖະສະພາ |
| • ສະພາສູງ | ສະພາລາດຊະວົງ |
| • ສະພາລຸ່ມ | ສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນ |
| ກໍ່ຕັ້ງ |
|  |
| • ກໍ່ຕັ້ງລາດຊະວົງຈັກກະພັດ  | 11 ກຸມພາ 660 BC |
| • ລັດຖະທຳມະນູນເມຈິ  | 29 ພະຈິກ 1890 |
| • ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນ | 3 ພຶດສະພາ 1947 |
|  |
| ພື້ນທີ່ |
| • ລວມ | **Lua error in Module:Convert at line 1822: attempt to index field 'en\_option\_value' (a nil value).** (ອັນດັບທີ 62) |
| • ແຫຼ່ງນ້ຳ (%) | 1.4 (ໃນປີ 2015) |
| ປະຊາກອນ |
| • 2021 ປະມານ |  125,360,000 (ອັນດັບທີ 11) |
| • ສຳມະໂນປະຊາກອນ 2020 | 126,226,568 |
| • ຄວາມໜາແໜ້ນ | **Lua error in Module:Convert at line 1822: attempt to index field 'en\_option\_value' (a nil value).** (ອັນດັບທີ 24) |
| GDP (ອຳນາດຊື້) | 2022 (ປະມານ) |
| • ລວມ |  5.856 ພັນຕື້ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 4) |
| • ຕໍ່ຫົວ |  46,938 ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 27) |
| GDP (ລາຄາຕະຫຼາດ) | 2022 (ປະມານ) |
| • ລວມ |  5.653 ພັນຕື້ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 3) |
| • ຕໍ່ຫົວ |  45,310 ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 23) |
| ຈີນີ (2018) |  33.4 ປານກາງ · ອັນດັບທີ 78 |
| HDI (2019) |  0.919 ສູງຫຼາຍ · ອັນດັບທີ 19 |
| ສະກຸນເງິນ | ເຢນ (¥) |
| ເຂດເວລາ | UTC+09:00 (ເວລາມາດຕະຖານຍີ່ປຸ່ນ) |
| ຂັບລົດດ້ານ | ຊ້າຍ |
| ລະຫັດໂທລະສັບ | +81 |
| ລະຫັດອິນເຕີເນັດ | .jp |

|  |
| --- |
|  |
| ຍີ່ປຸ່ນ |
| ຊື່ພາສາຍີ່ປຸ່ນ |
| ຄັນຈິ | 日本国 |
| ຄິວຈິໄຕ | 日本國 |
| ຮິຣາງານະ | にっぽんこく にほんこく |
| ຄາຕາກະນະ | ニッポンコク ニホンコク |
|

| ການຖອດສຽງ |
| --- |
| ໂຣມາຈິ | Nippon-koku Nihon-koku |
| ເຮັບເບີນປັບປຸງ | Nippon-koku Nihon-koku |

 |
|  |

**ຍີ່ປຸ່ນ** (ຍີ່ປຸ່ນ: 日本 ໂຣມາຈິ: *Nihon/Nippon* ທັບສັບ: *ນິຮົງ/ນິບປົງ*) ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການ **ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ** (ຍີ່ປຸ່ນ: 日本国 ໂຣມາຈິ: *Nihon-koku/Nippon-koku* ທັບສັບ: *ນິຮົງໂກກຸ/ນິບປົງໂກກຸ*) ເປັນລັດເອກະລາດໝູ່ເກາະໃນອາຊີຕາເວັນອອກ ຕັ້ງຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກນອກຝັ່ງຕາເວັນອອກຂອງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ອາຊີ ທາງຕາເວັນຕົກຕິດກັບແຫຼມ​ເກົາຫຼີ ແລະ ປະເທດຈີນ ໂດຍມີທະເລຍີ່ປຸ່ນກັ້ນ ສ່ວນທາງທິດເໜືອຕິດກັບປະເທດຣັດເຊຍ ມີທະເລໂອະຄັອດສ໌ເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດແດນ ແລະ ທິດໃຕ້ຕິດກັບທະເລຈີນຕາເວັນອອກ, ທະເລຟີລິບປີນ ແລະ ປະເທດໄຕ້ຫວັນ ອານາເຂດຈອງຍີ່ປຸ່ນຄັ້ງຢູ່ໃນບໍລິເວນວົງແຫວນໄຟ ກວມເອົາໝູ່ເກາະປະມານ 6,852 ເກາະ ດ້ວຍພື້ນທີ່ 377,975 ຕາລາງກິໂລແມັດ ແລະ ປະກອບໄປດ້ວຍເກາະຫຼັກຈຳນວນ 5 ເກາະດັ່ງນີ້; ຮອນຊູ, ຮອກໄດໂດ, ຊິໂກກຸ, ຄິວຊູ ແລະ ໂອກິນາວາ ເຊິ່ງກວມເອົາປະມານ 97 ເປີເຊັນຂອງພື້ນທີ່ຂອງປະເທດ ມີນະຄອນໂຕກຽວເປັນເມືອງຫຼວງ ແລະ ເປັນເມືອງທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດ ເມືອງທີ່ມີຈຳນວນປະຊາກອນຮອງລົງມາມີດັ່ງນີ້: ໂຢໂກຮາມາ, ໂອຊາກາ, ນາໂກຢາ, ຊັບໂປໂຣ, ຟູກູໂອກາ, ໂກເບ ແລະ ກຽວໂຕ

## ອ້າງອີງ
# ຮັນຈາ

| ຮັນຈາ |
| --- |
|  |
| ຊະນິດ | Logographic |
| ພາສາເວົ້າ | ເກົາຫຼີ, ພາສາຈີນຄລາສສິກ |
| ຊ່ວງຍຸກ | 400 BC - ປັດຈຸບັນ |
| ລະບົບແມ່ |
Oracle bone script* Seal script​
	+ Clerical script
		- Regular script
			* ຮັນຈາ
 |
| ລະບົບອ້າຍນ້ອງ | ຄັນຈິ, ພາສາຈີນພື້ນເມືອງ, ພາສາຈີນແບບງ່າຍ, Khitan script, Chữ Hán, Chữ Nôm, Jurchen script, Tangut script |
| ISO 15924 | Hani |
| **ບົດຄວາມນີ້ມີສັນຍາລັກສັກທະສາດສັກທະອັກສອນສາກົນ** ຫາກບໍ່ມີການສະໜັບສະໜູນເຣັນເດີທີ່ເໝາະສົມ ທ່ານອາດເຫັນເຄື່ອງໝາຍຄຳຖາມ ກ່ອງ ຫຼື ສັນຍະລັກອື່ນແທນລັກສະນະຢູນິໂຄ້ດ |

**ຮັນຈາ** (ຮັນກືນ: 한자; ຮັນຈາ: 漢字) ແມ່ນຕົວອັກສອນຈີນທີ່ໃຊ້ໃນການຂຽນພາສາເກົາຫຼີ. ຫຼັງຈາກການນຳເຂົ້າຜ່ານການຂຽນວັນນະຄະດີຈີນມ ເຊິ່ງໄດ້ມີການດັດແປງມາໃຊ້ຂຽນພາສາເກົາຫຼີຕັ້ງແຕ່ສະໄໜໂຊຊັອນບູຮານ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ