# ພາສາຍີ່ປຸ່ນ

| ພາສາຍີ່ປຸ່ນ |
| --- |
| 日本語 (*Nihongo*) |
| ຕົວອັກສອນຄັນຈິໃນພາສາຍີ່ປຸ່ນ (ອ່ານວ່າ *ນິຮົງໂກະ*) |
| ອອກສຽງ | /ɲihoŋɡo/ |
| ປະເທດທີ່ມີການເວົ້າ | ຍີ່ປຸ່ນ |
| ຊົນເຜົ່າ | ຊາວຍີ່ປຸ່ນ (ຢາມາໂຕະ) |
| ຈຳນວນຜູ້ເວົ້າ | 123 ລ້ານຄົນ  (2020) |
| ຕະກຸນພາສາ | ຍີ່ປຸ່ນ
* **ພາສາຍີ່ປຸ່ນ**
 |
| ຮູບແບບກ່ອນໜ້າ | ໂປຣໂຕ-ຍີ່ປຸ່ນ
* ພາສາຍີ່ປຸ່ນຕົ້ນກາງ
	+ ພາສາຍີ່ປຸ່ນຕົ້ນກາງ
		- ທ້າຍພາສາຍີ່ປຸ່ນກາງ
			* ພາສາຍີ່ປຸ່ນສະໄໝກ່ອນ
				+ **ພາສາຍີ່ປຸ່ນ**
 |
| ພາສາຖິ່ນ | ເບິ່ງທີ່ ພາສາຖິ່ນຍີ່ປຸ່ນ

 |
| ລະບົບການຂຽນ | * ອັກສອນປະສົມລະຫວ່າງຕົວຄັນຈິ (ອັກສອນຈີນ) ແລະ ຄານະ (ຮິຣາງານະ, ຄາຕາຄານະ)
* ອັກສອນເບນຍີ່ປຸ່ນ
 |
| ສະຖານະພາບທາງການ |
| ພາສາທາງການ |  ຍີ່ປຸ່ນ * ຍີ່ປຸ່ນ (*ໂດຍພຶດຕິໄນ*)
* ປາເລົາ (ລັດອາເງົາ)
 |
| ລະຫັດພາສາ |
| ISO 639-1 | ja |
| ISO 639-2 | jpn |
| ISO 639-3 | jpn |
| Linguasphere | 45-CAA-a |
|

**ພາສາຍີ່ປຸ່ນ** (ຄັນຈິ: **日本語** ຮິຣາງານະ: **にほんご** ໂຣມາຈິ: **nihongo** ທັບສັບ: **ນິຮົງໂກະ [ɲihoŋŋo]**) ແມ່ນພາສາຫຼັກຂອງປະເທດຍີ່ປຸ່ນ. ມັນຢູ່ໃນຕະກູນພາສາຍີ່ປຸ່ນ-ຣິວກິວ. ຊາວຍີ່ປຸ່ນເອີ້ນພາສາຂອງຕົນເອງວ່າ "国語 (Kokugo)" ໝາຍເຖິງ "ພາສາແຫ່ງຊາດ," ແຕ່ກໍຍັງເອີ້ນວ່າ "**nihongo**".

ລະບົບຂຽນພາສາຍີ່ປຸ່ນມີ ຮິຣາງານະ, ຄາຕາການະ, ແລະ ຄັນຈິ. ຮິຣະການະ ແລະ ຄາຕາຄານະ ມີໜ້າທີ່ໃຫ້ສຽງພາສາ, ໃນຂະນະທີ່ ຄັນຈິ (ອັກສອນຈີນ) ມີໜ້າທີ່ໃຫ້ຄວາມຫມາຍ. ທັງສາມລະບົບນີ້ສາມາດນຳໃຊ້ປົນກັນໄດ້ໃນປະໂຫຍກ.

## ລະບົບການເວົ້າ/ຂຽນ

ພາສາຍີ່ປຸ່ນໃຊ້ຮູບແບບ **SOV (ຕົວປະທານ - ຄຳປະກອບ - ຄຳກິລິຍາ)**, ສ່ວນພາສາລາວໃຊ້ **SVO (ຕົວປະທານ - ຄຳກິລິຍາ - ຄຳປະກອບ)**.

**ຕົວຢ່າງ: ຍີ່ປຸ່ນ (SOV): **ຂ້ອຍຂຽນ** ປື້ມ → **私は** 本を **書きます** (watashi wa hon o kakimasu).
* ລາວ (SVO): ຂ້ອຍ ຂຽນ ປື້ມ → ຂ້ອຍ ຂຽນ ປື້ມ.

ພາສາຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ພາສາລາວ ມີຄວາມຄ້າຍຄືກັນໃນລັກສະນະການສ້າງປະໂຫຍກ. ທັງສອງພາສານີ້ໃຊ້ການຕິດທ້າຍຄຳຫຼືຄຳເຊື່ອມເພື່ອປ່ຽນໄປເປັນປະໂຫຍກຄຳຖາມ. ຕົວຢ່າງ, ໃນພາສາຍີ່ປຸ່ນ, ຄຳວ່າ **そうです (sou desu)** ໝາຍເຖິງ "ແມ່ນ." ແຕ່ຖ້າເພີ່ມ **か (ka)** ບ່ອນທ້າຍ, ຈະກາຍເປັນ **そうですか (sou desu ka)** ໝາຍເຖິງ "ແມ່ນບໍ?".

ໃນທຳນອງດຽວກັນ, ພາສາລາວໃຊ້ຄຳ **"ບໍ?"** ຢູ່ທ້າຍປະໂຫຍກຄຳຖາມ, ຕົວຢ່າງ "ແມ່ນ" ຈະກາຍເປັນ "ແມ່ນບໍ?". ດັ່ງນັ້ນ, ທັງສອງພາສາມີລັກສະນະການຖາມຄຳຖາມແບບຄ້າຍຄືກັນ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງປ່ຽນລຳດັບຄຳເຫມືອນພາສາອັງກິດ

ຫຼັງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II, ຄຳພາສາອັງກິດຫຼາຍຄຳໄດ້ເຂົ້າໄປໃນພາສາຍີ່ປຸ່ນ, ຊື່ວ່າ "**wasei-eigo**" (**和製英語**). ຕົວຢ່າງໜຶ່ງແມ່ນ **アイスクリーム** (*aisukurīmu*), ທີ່ໝາຍເຖິງ "**ice cream**".

## ອັກສອນພາສາຍີ່ປຸ່ນ

### ຮິຣາງານະ

#### Gojūon

| ອະ | ອິ | ອຸ | ເອະ | ໂອະ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| あ
ອະ | い
ອິ | う
ອຸ | え
ເອະ | お
ໂອະ |
| か
ຄະ/ກະ | き
ຄິ/ກິ | く
ຄຸ/ກຸ | け
ເຄະ/ເກະ | こ
ໂຄະ/ໂກະ |
| さ
ຊະ/ສະ | し
ຊິ | す
ຊຸ/ສຸ | せ
ເຊະ/ເສະ | そ
ໂຊະ/ໂສະ |
| た
ທະ/ຕະ | ち
ຊິ ຈິ | つ
ສຶ/ຕສຶ | て
ເທະ/ເຕະ | と
ໂທະ/ໂຕະ |
| な
ນະ | に
ນິ | ぬ
ນຸ | ね
ເນະ | の
ໂນະ |
| は
ຮະ/ວະ | ひ
ຮິ | ふ
ຟຸ/ຮຸ | へ
ເຮະ/ເອະ | ほ
ໂຮະ |
| ま
ມະ | み
ມິ | む
ມຸ | め
ເມະ | も
ໂມະ |
| や
ຍະ/ຢະ |  | ゆ
ຍຸ/ຢຸ |  | よ
ໂຍະ/ໂຢະ |
| ら
ລະ/ຣະ | り
ລິ/ຣິ | る
ລຸ/ຣຸ | れ
ເລະ/ເຣະ | ろ
ໂລະ/ໂຣະ |
| わ
ວະ | ゐ

ວິ/ອິ | ゑ

ເວະ/ເອະ | を
ໂອະ/ໂວະ | ん
\*ນ ງ ມ |

#### Yōon

| Ya | Yu | Yo |
| --- | --- | --- |
| きゃ
ເຄັຍະ/ເກັຍະ | きゅ
ຄິວ/ກິວ | きょ
ຄຽວ/ກຽວ |
| しゃ
ຊະ | しゅ
ຊຸ | しょ
ໂຊະ |
| ちゃ
ຊະ/ຈະ | ちゅ
ຊຸ/ຈຸ | ちょ
ໂຊະ/ໂຈະ |
| にゃ
ເນັຍະ | にゅ
ນິວ | にょ
ນຽວ |
| ひゃ
ເຮັຍະ | ひゅ
ຮິວ | ひょ
ຮຽວ |
| みゃ
ເມັຍະ | みゅ
ມິວ | みょ
ມຽວ |
| りゃ
ເລັຍະ/ເຣັຍະ | りゅ
ລິວ/ຣິວ | りょ
ລຽວ/ຣຽວ |

### ກາຕາການະ (ຄາຕາຄານະ)

ໃຊ້ຂຽນຄຳຍືມມາຈາກພາສາຕ່າງປະເທດ ຊື່ ເຊັ່ນ ホテル (ໂຮເທລຸ ໝາຍເຖີງ ໂຮງແຮມ)

#### Gojūon

| ອະ | ອິ | ອຸ | ເອະ | ໂອະ | ປຽບທຽບໃນພະຍັນຊະນະພາສາລາວ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ア
ອະ | イ
ອິ | ウ
ອຸ | エ
ເອະ | オ
ໂອະ | ສຣະໃນພາສາລາວ
ອະ ອາ ອິ ອີ ອຸ ອູ ອຶ ອື ເອະ ເອ ແອະ ແອ ໂອະ ໂອ ເອາະ ອໍ ເປັນຕົ້ນ |
| カ
ຄະ/ກະ | キ
ຄິ/ກິ | ク
ຄຸ/ກຸ | ケ
ເຄະ/ເກະ | コ
ໂຄະ/ໂກະ | ກ ຂ ຄ |
| サ
ຊະ/ສະ | シ
ຊິ | ス
ຊຸ/ສຸ | セ
ເຊະ/ເສະ | ソ
ໂຊະ/ໂສະ | ຊ ສ |
| タ
ທະ/ຕະ | チ
ຊິ ຈິ | ツ
ສຶ/ຕສຶ | テ
ເທະ/ເຕະ | ト
ໂທະ/ໂຕະ | ຕ ຖ ທ |
| ナ
ນະ | ニ
ນິ | ヌ
ນຸ | ネ
ເນະ | ノ
ໂນະ | ນ ໜ |
| ハ
ຮະ | ヒ
ຮິ | フ
ຟຸ/ຮຸ | ヘ
ເຮະ | ホ
ໂຮະ | ຫ ຮ |
| マ
ມະ | ミ
ມິ | ム
ມຸ | メ
ເມະ | モ
ໂມະ | ມ ໝ |
| ヤ
ຍະ/ຢະ |  | ユ
ຍຸ/ຢຸ |  | ヨ
ໂຍະ/ໂຢະ | ຍ ຢ |
| ラ
ລະ/ຣະ | リ
ລິ/ຣິ | ル
ລຸ/ຣຸ | レ
ເລະ/ເຣະ | ロ
ໂລະ/ໂຣະ | ຣ ລ ຫຼ |
| ワ
ວະ | ヰ
ວິ/ອິ | ヱ
ເວະ/ເອະ | ヲ
ໂອະ/ໂວະ | ン
\*ນ ງ ມ | ວ
\*ຕົວຢ່າງ ヴィエンチャン (ວີເອັງຈານ ໝາຍເຖິງ ວຽງຈັນ) |

#### Yōon

| Ya | Yu | Yo |
| --- | --- | --- |
| キャ
ເຄັຍະ/ເກັຍະ | キュ
ຄິວ/ກິວ | キョ
ຄຽວ/ກຽວ |
| シャ
ຊະ | シュ
ຊຸ | ショ
ໂຊະ |
| チャ
ຊະ/ຈະ | チュ
ຊຸ/ຈຸ | チョ
ໂຊະ/ໂຈະ |
| ニャ
ເນັຍະ | ニュ
ນິວ | ニョ
ນຽວ |
| ヒャ
ເຮັຍະ | ヒュ
ຮິວ | ヒョ
ຮຽວ |
| ミャ
ເມັຍະ | ミュ
ມິວ | ミョ
ມຽວ |
| リャ
ເລັຍະ/ເຣັຍະ | リュ
ລິວ/ຣິວ | リョ
ລຽວ/ຣຽວ |

## ອ້າງອີງ

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ