Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ເວລາສາກົນເຊີງພິກັດ

ເຂດເວລາປະຈຸບັນ
**ເວລາສາກົນເຊີງພິກັດ** (ອັງກິດ: *Coordinated Universal Time*; **UTC**) ແມ່ນມາດຕະຖານເວລາຫຼັກທົ່ວໂລກທີ່ໃຊ້ໃນການຄວບຄຸມໂມງ ແລະເວລາ. ມັນ​ສ້າງ​ການ​ກະ​ສານ​ອ້າງ​ອີງ​ສໍາ​ລັບ​ເວ​ລາ​ປະ​ຈຸ​ບັນ​, ເປັນ​ພື້ນ​ຖານ​ສໍາ​ລັບ​ການ​ໃຊ້​ເວ​ລາ​ພົນ​ລະ​ເຮືອນ ​ແລະ​ເຂດ​ເວ​ລາ. UTC ອໍານວຍຄວາມສະດວກໃນການສື່ສານລະຫວ່າງປະເທດ, ການນໍາທາງ, ການຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດ, ແລະການຄ້າ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ
# ສັນຍາອະນຸຍາດຄຣີເອທີຟຄອມມອນ

ສັນຍາລັກ Creative Commons
**ສັນຍາອະນຸຍາດຄຣີເອທີຟຄອມມອນ (**ອັງກິດ: Creative Commons License**)** ມັນເປັນໃບອະນຸຍາດທາງລິຂະສິດ, ອອກໃນວັນທີ 16 ທັນວາ 2002 ໂດຍຄຣີເອທີຟຄອມມອນ ເຊິ່ງເປັນອົງກອນບໍ່ຫວັງຜົນກຳໄລ ໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາ ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 2001.

## ສັນຍາອະນຸຍາດ

ລາຍ​ລະ​ອຽດ​ຂອງ​ແຕ່​ລະສັນຍາອະນຸຍາດ​ມີ​ດັ່ງ​ຕໍ່​ໄປ​ນີ້​: ຂຶ້ນ​ກັບ​ສະ​ບັບ​ສັນ​ຍາ​ແລະ​ມັນ​ປະ​ກອບ​ດ້ວຍ​ທາງ​ເລືອກ​ສີ່​ເງື່ອນ​ໄຂ​

* **ບອກແຫຼ່ງທີ່ມາ** (Attribution - BY) : ອະນຸຍາດໃຫ້ຜູ້ອື່ນເຮັດການຜະລິດ, ແຈກຢາຍ, ຫຼືສະແດງແລະປະຕິບັດວຽກງານດັ່ງກ່າວ. ແລະສ້າງຜົນງານທີ່ມາຈາກວຽກງານດັ່ງກ່າວ ພຽງແຕ່ຖ້າບຸກຄົນໄດ້ໃຫ້ບອກຜູ້ຂຽນ ຫຼື ຜູ້ອະນຸຍາດຕາມທີ່ໄດ້ກໍານົດໄວ້.
* **ບໍ່ແມ່ນການນໍາໃຊ້ທາງການຄ້າ** (Noncommercial - NC) : ອະນຸຍາດໃຫ້ຜູ້ອື່ນເຮັດການຜະລິດ, ແຈກຢາຍ, ຫຼືສະແດງແລະປະຕິບັດວຽກງານດັ່ງກ່າວ. ແລະສ້າງຜົນງານທີ່ມາຈາກວຽກງານດັ່ງກ່າວ ສະເພາະໃນກໍລະນີທີ່ບໍ່ໄດ້ນຳໃຊ້ເພື່ອຈຸດປະສົງທາງການຄ້າເທົ່ານັ້ນ.
* **ບໍ່ດັດແປງ** (No Derivative Works - ND) : ອະ​ນຸ​ຍາດ​ໃຫ້​ຜູ້​ອື່ນ​ຜະ​ລິດ​ພັນ​, ແຈກ​ຢາຍ​, ຫຼື​ສະ​ແດງ​ແລະ​ປະ​ຕິ​ບັດ​ວຽກ​ງານ​ດັ່ງ​ກ່າວ​ພຽງ​ແຕ່​ໃນ​ຮູບ​ແບບ​ທີ່​ບໍ່​ໄດ້​ແກ້​ໄຂ​.
* **ອະນຸຍາດແບບດຽວກັນ** (Share Alike - SA) : ອະນຸຍາດໃຫ້ຜູ້ອື່ນແຈກຢາຍຜົນງານ. ເປັນໄປໄດ້ພຽງແຕ່ຖ້າວຽກທີ່ມາຈາກການເຜີຍແຜ່ພາຍໃຕ້ໃບອະນຸຍາດດຽວກັນກັບວຽກຕົ້ນສະບັບ.

ເງື່ອນໄຂເຫຼົ່ານີ້ສາມາດນໍາໃຊ້ໄດ້ເຖິງ 6 ແບບໄດ້ແກ່:

* ບອກແຫຼ່ງທີ່ມາ (cc-by)
* ບອກແຫຼ່ງທີ່ມາ-ບໍ່ແມ່ນການຄ້າ (cc-by-nc)
* ບອກແຫຼ່ງທີ່ມາ-ບໍ່ແມ່ນການຄ້າ-NoDerivatives (cc-by-nc-nd)
* ບອກແຫຼ່ງທີ່ມາ-ບໍ່ແມ່ນການຄ້າ-ShareAlike (cc-by-nc-sa)
* ບອກແຫຼ່ງທີ່ມາ-ບໍ່ດັດແປງ (cc-by-nd)
* ບອກແຫຼ່ງທີ່ມາ-ອະນຸຍາດແບບດຽວກັນ (cc-by-sa)

ເຫັນໄດ້ວ່າທຸກຕົວແບບລ້ວນແຕ່ມີການບອກທີ່ມາ (by) ຕະຫຼອດ.

ຄົນອື່ນອາດຈະສາມາດໃຊ້ວຽກໂດຍບໍ່ໄດ້ຂໍອະນຸຍາດ. ພຽງແຕ່ຕ້ອງປະຕິບັດຕາມເງື່ອນໄຂທີ່ກໍານົດໄວ້. ຖ້າ​ຫາກ​ວ່າ​ມັນ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ນໍາ​ໃຊ້​ນອກ​ເໜືອຈາກ​ທີ່​ກໍາ​ນົດ​ໄວ້​, ກໍຈໍາ​ເປັນ​ຕ້ອງ​ໄດ້​ຕິດ​ຕໍ່​ຫາ​ເຈົ້າຂອງ​ອີກ​ເທື່ອ​ຫນຶ່ງ​ເພື່ອ​ຮ້ອງ​ຂໍ​ການ​ອະ​ນຸ​ຍາດ​.
# ພິກັດພູມສາດ

ແຜນທີ່ໂລກສະແດງພິກັດພູມສາດ; ເບິ່ງຣຸ່ນທີ່ໃຫຍ່ກວ່ານີ້ (pdf, 1.8MB)
ພາບຊົງກົມປະກອບມຸມ ຊຶ່ງເປ໊ນຫຼັກໃນການລະບຸພິກັດພູມສາດຂອງຕຳບົນໃດ າ ບນຜິວໂລກ
**ພິກັດພູມສາດ**ແມ່ນສິ່ງທີ່ບອກໃຫ້ເຮົາຮູ້ເຖິງຕຳແໜ່ງຂອງທີ່ຕັ້ງເຊິ່ງເຮົາຕ້ອງການຮູ້ເທິງຜິວໂລກ ໂດຍເອົາຕາມລະບົບພິກັດຊົງກົມ (spherical coordinate system) ທີ່ຊາວບາບິໂລເນຍເປັນຜູ້ຄິດແນວທາງຂຶ້ນ ຕໍ່ມາໂຕເລມີ ນັກປາດຊາວກຣີກເປັນຜູ້ປັບປຸງແນວຄິດນີ້້ຂຶ້ນອີກຄັ້ງ ໂດຍໃຫ້ໜຶ່ງວົງກົມມີມຸມ 360 ອົງສາ

ພິກັດພູມສາດໃນປັຈຈຸບັນປະກອບດ້ວຍສອງສ່ວນ ຄຶລະຕິຈູດແລະລອງຈິຈູດ ອະທິບາຍໄດ້ດັງນີ້

* ລະຕິຈູດ ແມ່ນມຸມທີ່ແທກລະຫວ່າງຈຸດໃດ ໆ ກັບເສັ້ນສູນສູດ ມີຄ່າສູງສຸດ 90 ອົງສາ ເສັ້ນທີ່ລາກຕໍ່ເຊື່ອມທຸກຈຸດທີ່ມີລະຕິຈູດເທົ່າກັນ ເຮົາເອີ້ນວ່າ ເສັ້ນຂະໜານ (parallel) ວຽນເປັນວົງກົມຮອບໂລກ ໂດຍຂົ້ວໂລກແຕ່ລະຂົ້ວຈະມີຄ່າລະຕິຈູດເປັນ 90 ອົງສາ ເຊັ່ນ ຂົ້ວໂລກເໜືອມີລະຕິຈູດ 90 ອົງສາເໜືອ ເປັນຕົ້ນ
* ລອງຈິຈູດ ແມ່ນມຸມທີ່ແທກລະຫວ່າງຈຸດໃດ ໆ ກັບເສັ້ນເມີຣິດຽນທີ່ສູນ ມີຄ່າສູງສຸດ 180 ອົງສາ ຊຶ່ງພາດຜ່ານຫໍເບິ່ງດາວຫຼວງກຣີນິຊ ປະເທດອັງກິດ ເສັ້ນທີ່ລາກຕໍ່ເຊື່ອມທຸກຈຸດທີ່ມີລອງຈິຈູດເທົ່າກັນຈະເອີ້ນວ່າ ເສັ້ນເມີຮິດຽນ (meridian)

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ

* ຂໍ້ມູນປະເທດຕ່າງ ໆ ຂອງ CIA Archived 2008-08-12 at the Wayback Machine
* ພິກັດພູມສາດທົ່ວໂລກແລະພາບຈາກດາວທຽມ
* Global Gazetteer
# ພາສາລາແຕງ

| ລາແຕັງ
*Lingua Latina*  |
| --- |
| **ອອກສຽງ:** | /laˈtiːna/  |
| ໃຊ້ ຢູ່: | ເມດີແຕກລາເນ ຕາເວັນຕົກ |
|  |  |
| ຜູ້ໃຊ້ ລວມ: | — |
| ກຸ່ມພາສາ: | ພາສາອິນໂດ-ເອີຣົບ  ພາສາອຽງ  ພາສາລາຕິນ-ຟາລິສກັນ    **ລາແຕັງ** |
| ລະຫັດພາສາ |
| ISO 639-1: | la |
| ISO 639-2: | lat |
| ISO 639-3: | lat |
|

**ພາສາລາແຕັງ** (*lingua Latīna*), ແມ່ນ ພາສາອິຕາລີໜຶ່ງ ທີ່ໃຊ້ ຢູ່ ລາຕີອຸມ ແລະ ໂລມັງບູຮານ. ຫຼັງຈາກ ຈັກກະພົບໂລມັງເຊື່ອມອຳນາດ ພາສາລາແຕັງ ຢູ່ລອດ ໂດຍກາຍເປັນ ພາສາຂອງຊົນຊັ້ນປັນຍາຊົນ ຢູ່ ເອີລົບຕາເວັນຕົກ. ພາສາລາແຕັງ ຍັງເປັນພາສາທາງການ ຂອງ ນະຄອນລັດວາຕີກັງອີກນຳ.

 Duenos inscription, ແຕ່ ສັດຕະວັດ ທີ 6 ກ່ອນຄິດຕະສັກກະຫຼາດ ແມ່ນ ໂຕໜັງສືໂຣມັນເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດ ທີ່ໄດ້ຄົ້ນພົບ.
# ປະເທດ

ແຜນທີ່ສະແດງປະເທດຕ່າງ ໆ ທົ່ວໂລກ
**ປະເທດ** (ຄຳເກົ່າ: ປເທສ) ແມ່ນພື້ນທີ່ທາງພູມສາດ ເຊິ່ງສະແດງເຖິງສະຖານະພາບທາງການເມືອງທີ່ເປັນເອກະລາດ ມີລັດຖະບານ ອຳນາດບໍລິຫານ ແລະກົດໝາຍເປັນຂອງຕົນເອງ ລວມເຖິງການມີລັດຖະທຳມະນູນ ກອງທະຫານ ແລະປະຊາກອນໃນປະເທດນັ້ນ ໆ

## ເບິ່ງຕື່ມ

* ລັດ

## ອ້າງອີງ
# ພັກປະຊາທິປະໄຕ (ສະຫະລັດ)

**ພັກ​ປະຊາທິປະ​ໄຕ** ​(ອັງກິດ: Democratic Party) ແມ່ນ​ໜຶ່ງ​ໃນ​ສອງ​ພັກ​ການ​ເມືອງ ​ທີ່​ສຳຄັນໃນ​ປະຈຸ​ບັນຂອງ​ສະຫະລັດ. ນັບ​ຕັ້ງ​ແຕ່​ທ້າຍ​ຊຸມ​ປີ 1850​, ຄູ່​ແຂ່ງ​ທາງ​ການ​ເມືອງ​ຕົ້ນ​ຕໍ​ຂອງ​ຕົນ​ແມ່ນ​ພັກສາທາລະນະລັດ; ສອງ​ຝ່າຍ​ໄດ້​ຄອບ​ງຳ​ການ​ເມືອງ​ຂອງ​ອາ​ເມ​ລິ​ກາ.

ສັນຍາລັກຂອງພັກປະຊາທິປະໄຕ
# ເຂດຕົວເມືອງ

ໂຕ​ກຽວ​ໃຫຍ່ ​ຂອງ ​ຍີ່​ປຸ່ນ, ​ເປັນ​ເຂດ​ຕົວ​ເມືອງ​ທີ່​ມີ​ປະຊາກອນ​ຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ​ໃນ​ໂລກ, ​ໂດຍ​ມີ​ປະຊາກອນ​ປະມານ 40 ລ້ານ​ຄົນ​ໃນ​ປີ 2022.
 ມະຫານະຄອນ São Paulo ໃນຕອນກາງຄືນ, ດັ່ງທີ່ເຫັນຈາກ ສະຖານີອາວະກາດສາກົນ
**ເຂດ​ຕົວ​ເມືອງ** ເປັນ​ບ່ອນ ​ຕັ້ງ​ຖິ່ນ​ຖານ​ຂອງ​ມະ​ນຸດ ​ທີ່​ມີ ​ຄວາມ​ຫນາ​ແຫນ້ນ​ຂອງ​ປະ​ຊາ​ກອນ ​ສູງ​ແລະ ​ພື້ນ​ຖານ​ໂຄງ​ລ່າງ ​ຂອງ ​ສະ​ພາບ​ແວດ​ລ້ອມ​ທີ່​ສ້າງ​ຂຶ້ນ​. ນີ້​ແມ່ນ​ຫຼັກ​ຖານ​ຂອງ ​ເຂດ​ສະ​ຖິ​ຕິ​ນະ​ຄອນ ​ໃນ​ສະ​ຫະ​ລັດ​ອາ​ເມລິ​ກາ, ຖ້າ​ຫາກ​ວ່າ​ມັນ​ປະ​ກອບ​ດ້ວຍ​ປະ​ຊາ​ກອນ​ຫຼາຍ​ກ​່​ວາ 50,000.

ເຂດຕົວເມືອງແມ່ນມາຈາກການຫັນ ເປັນຕົວເມືອງ, ແລະນັກຄົ້ນຄວ້າຈັດປະເພດພວກມັນເປັນເມືອງ, ເມືອງ, ເຂດພື້ນທີ່ ຫຼື ເຂດຊານເມືອງ . ໃນ ​ການ​ເປັນ​ຕົວ​ເມືອງ ​, ຄໍາ​ວ່າ "ເຂດ​ຕົວ​ເມືອງ​" ກົງ​ກັນ​ຂ້າມ​ກັບ ​ຊົນ​ນະ​ບົດ ​ເຊັ່ນ ​ຫມູ່​ບ້ານ ​ແລະ ​ຫມູ່​ບ້ານ ​; ໃນ ສັງຄົມວິທະຍາໃນຕົວເມືອງ ຫຼື ມະນຸດວິທະຍາໃນຕົວເມືອງ ມັນກົງກັນຂ້າມກັບ ສະພາບແວດລ້ອມທໍາມະຊາດ.

ການ​ພັດ​ທະ​ນາ​ຂອງ​ຕົວ​ເມືອງ​ທີ່​ທັນ​ສະ​ໄຫມ​ກ່ອນ​ຫນ້າ​ນີ້​ໃນ​ໄລ​ຍະ ​ການ​ປະ​ຕິ​ວັດ​ຕົວ​ເມືອງ ​ຂອງ ​ສະ​ຫັດ​ສະ​ວັດ​ທີ 4 BCE ໄດ້​ເຮັດ​ໃຫ້​ການ​ສ້າງ ​ອາ​ລະ​ຍະ​ທໍາ ​ຂອງ​ມະ​ນຸດ​ແລະ​ໃນ​ທີ່​ສຸດ ​ການ​ວາງ​ແຜນ​ຕົວ​ເມືອງ ​ທີ່​ທັນ​ສະ​ໄຫມ​, ຄຽງ​ຄູ່​ກັບ​ກິດ​ຈະ​ກໍາ​ອື່ນໆ​ຂອງ​ມະ​ນຸດ​ເຊັ່ນ ​ການ​ຂຸດ​ຄົ້ນ​ຊັບ​ພະ​ຍາ​ກອນ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ ​ໄດ້​ເຮັດ​ໃຫ້​. ຜົນກະທົບຂອງມະນຸດຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ

ຂໍ້ຜິດພາດ: `<ref>` tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding `<references group="lower-alpha"/>` tag was found.
# ເດມະນິມ

**ເດມະນິມ** (ອັງກິດ: demonym; ຈາກ ກຣີກບູຮານ δῆμος) ແມ່ນຄໍາທີ່ກໍານົດກຸ່ມຄົນ (ອາໃສ, ຊາວ, ຊາວພື້ນເມືອງ) ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບສະຖານທີ່ສະເພາະໃດຫນຶ່ງ. Demonyms ປົກກະຕິແລ້ວແມ່ນມາຈາກຊື່ຂອງສະຖານທີ່ (ບ້ານ, ບ້ານ, ເມືອງ, ເມືອງ, ເຂດ, ແຂວງ, ລັດ, ປະເທດ, ແລະທະວີບ). Demonyms ຖືກນໍາໃຊ້ເພື່ອກໍານົດຄົນທັງຫມົດ (ປະຊາກອນທົ່ວໄປ) ຂອງສະຖານທີ່ສະເພາະໃດຫນຶ່ງ, ໂດຍບໍ່ຄໍານຶງເຖິງຄວາມແຕກຕ່າງຂອງຊົນເຜົ່າ, ພາສາ, ສາດສະຫນາຫຼືວັດທະນະທໍາອື່ນໆທີ່ອາດຈະມີຢູ່ພາຍໃນປະຊາກອນຂອງສະຖານທີ່ນັ້ນ. ຕົວຢ່າງຂອງ demonyms ປະກອບມີ *Cochabambino*, ສໍາລັບບາງຄົນຈາກເມືອງ Cochabamba ; Tunisian ສໍາລັບບຸກຄົນຈາກ Tunisia; ແລະ *Swahili*, ສໍາລັບບຸກຄົນຂອງ coast Swahili.

## ເອກະສານອ້າງອີງ
# ເວລາປະຢັດແສງກາງເວັນ

ຂົງເຂດເວລາປະຢັດແສງກາງເວັນ:
  ຊີກໂລກເໜືອ summer  ຊີກໂລກໃຕ້ summer  ໃນເມື່ອກ່ອນໃຊ້ປະຫຍັດແສງກາງເວັນ  ບໍ່ເຄີຍໃຊ້ການປະຫຍັດເວລາກາງເວັນ
**ເວລາປະຫຍັດແສງກາງເວັນ** (daylight saving time**;DST**), ຍັງເອີ້ນວ່າ **ການປະຫຍັດແສງກາງເວັນ**, **ເວລາປະຫຍັດແສງກາງເວັນ**, **ເວລາກາງເວັນ** (ສະຫະລັດ ແລະ ການາດາ), ຫຼື **ເວລາຮ້ອນ** (ສະຫະລາຊະອານາຈັກ, ສະຫະພາບເອີຣົບ, ແລະອື່ນໆ), ແມ່ນການປະຕິບັດຂອງໂມງກ້າວຫນ້າ. ເພື່ອນຳໃຊ້ແສງຕາເວັນທີ່ຍາວນານກວ່າທີ່ມີໃນຊ່ວງ ລະດູຮ້ອນ ເພື່ອໃຫ້ຄວາມມືດຕົກໃນເວລາຕໍ່ມາ. ການປະຕິບັດແບບປົກກະຕິຂອງ DST ແມ່ນກໍານົດໂມງໄປຂ້າງຫນ້າໂດຍຫນຶ່ງຊົ່ວໂມງໃນ ພາກຮຽນ spring ຫຼືທ້າຍລະດູຫນາວ, ແລະກໍານົດໂມງກັບຄືນໄປບ່ອນຫນຶ່ງຊົ່ວໂມງກັບ ເວລາມາດຕະຖານ ໃນ ດູໃບໄມ້ລົ່ນ (ຫຼື *ຕົກ* ຢູ່ໃນອາເມລິກາເຫນືອພາສາອັງກິດ, ເພາະສະນັ້ນ mnemonic : "ພາກຮຽນ spring ຕໍ່ແລະຫຼຸດລົງ. ກັບຄືນໄປບ່ອນ").
# ປາຣີ

|  |
| --- |
| **ນະຄອຣຫຼວງປາຣີ** |
|

|  |
| --- |
|  |

 |  |
| ທຸງປະຈຳເມືອງ | ກາປະຈຳເມືອງ |
|
ຄຳຂວັນ: *Fluctuat nec mergitur*
(ລາແຕັງ: "Tossed by the waves, she does not sink")
ຊື່ຫຼິ້ນ:*ເມືອງແຫ່ງແສງໄຟ, ເມືອງແຫ່ງຮັກຄູ່ຍາມ* |
| Tour Eiffel, École militaire, Champ-de-Mars, Palais de Chaillot, La Défense - 03.jpg |
| ຫໍແອບແຟນໃນນະຄອນຫຼວງປາຣີ |
| **ບ່ອນຕັ້ງ** |
| ແມ່ແບບ:ແຜນທີ່ເມືອງໃນປະເທດຝຣັ່ງ |
| ເຂດເວລາ | CET  (GMT +1)  |
| ພິກັດ | (2144700)\_region:FR ﻿ / ﻿ |
| ການບໍລິຫານ |
| ປະເທດ | ປະເທດຝຣັ່ງ |
| ແຄວ້ນ | ອີນ-ເດີ-ຟັງ |
| ແຂວງ | ປາຣີ (75) |
| ໜ່ວຍການບໍລິຫານຍ່ອຍ | 20 ເຂດ |
| ນາຍົກເທສະມົນຕີ | ແບກຕັງ ເດີລາໂນ  (ພັກສັງຄົມນິຍົມ (PS)) (ຄ.ສ. 2001 - ຄ.ສ. 2008) |
| City ຂໍ້ມູນ |
| ພື້ນທີ່¹ | 86.9 ຕລ.ກມ. |
| ປະຊາກອນ² (ຄ.ສ. 2005 (ປະມານ)) | 2,153,600 |
|  - ອັນດັບທີ | 1 |
|  - ຄວາມໜາແໜ້ນ | 24,783/ຕລ.ກມ. (ຄ.ສ. 2005) |
| **ໃນເມືອງ** |
| Unité urbaine | 2,723 ຕລ.ກມ. (ຄ.ສ. 1999) |
|  - ປະຊາກອນ | 9,644,507 (ຄ.ສ. 1999) |
| Aire urbaine | 14,518.3 ຕລ.ກມ. (ຄ.ສ. 1999) |
|  - ປະຊາກອນ | 12,067,000 (ຄ.ສ. 2007) |
| 1 ການບັນທຶກພື້ນທີ່ຂອງປະເທດຝະລັ່ງ ບໍ່ນັບລວມສະພັງ ບໍ່ນັບນ້ຳແລະທານນ້ຳແຂງທີ່ໃຫຍ່ກວ່າ 1 ຕລ.ກມ. (0.386 ຕລ.ໄມ ຫຼື 247 ເອເຄີ) ລວມທັງປາກອ່າວແລະແມ່ນ້ຳ |
|  |

**ປາຣີ** (ຝຣັ່ງ: Paris) ຫຼື **ນະຄອນຫຼວງປາຣີ** ແມ່ນນະຄອນຫຼວງຂອງປະເທດຝຣັ່ງ ຕັ້ງຢູ່ເທິງແມ່ນ້ຳແຊນ ບໍລິເວນຕອນເໜືອຂອງປະເທດຝຣັ່ງ ເທິງໃຈກາງແຄວ້ນອີນ-ເດີ-ຟັງ (*Île-de-France* ຫຼື *Région parisienne (RP)* ). ພາຍໃນກຸງປາຣີມີປະຊາກອນປະມານ 2,167,994 ຄົນ. ເຂດເມືອງປາຣີ (*Unité urbaine*) ອັນມີພື້ນທີ່ຂະຫຍາຍເກີນຂອບເຂດອຳນາດການປົກຄອງຂອງເມືອງນັ້ນ ແມ່ນມີປະຊາກອນ 9.93 ລ້ານຄົນ (ຄ.ສ. 2004). ໃນຂະນະທີ່ເຂດມະຫານະຄອນປາຣີ (Agglomération parisienne) ມີປະຊາກອນເກືອບ 12 ລ້ານຄົນ ແລະ ແມ່ນໜຶ່ງໃນພື້ນທີ່ທີ່ມີປະຊາກອນສູງສຸດແຫ່ງໜຶ່ງໃນທະວີບເອີຣົບ.

## ອ້າງອີງ

## ເບິ່ງຕື່ມ

* Vincent Cronin (1989). *Paris on the Eve, 1900-1914*. New York: Harper Collins. ISBN 0-312-04876-9.
* Vincent Cronin (1994). *Paris:City of Light, 1919-1939*. New York: Harper Collins. ISBN 0-00-215191-X.
* Jean Favier (1997-04-23). *Paris* (ພາສາພາສາຝະລັ່ງ). Fayard. ISBN 2-213-59874-6.`{{cite book}}`: CS1 maint: unrecognized language (link)
* Jacques Hillairet (2005-04-22). *Connaissance du Vieux Paris* (ພາສາພາສາຝະລັ່ງ). Rivages. ISBN 2-86930-648-2.`{{cite book}}`: CS1 maint: unrecognized language (link)
* Colin Jones (2004). *Paris: The Biography of a City*. New York: Penguin Viking. ISBN 0670033936.
* Rosemary Wakeman (2009). *The Heroic City: Paris, 1945-1958*. University of Chicago Press. ISBN 9780226870236.

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ

* ເວັບນະຄອນຫຼວງປາຣີ Archived 2005-05-16 at the Wayback Machine
* Paris ຢູ່ *Open Directory Project*
# ເມເຈີລີກຊອກເກີ

**ເມເຈີລີກຊອກເກີ** (ອັງກິດ: Major League Soccer; **MLS**) ເປັນລີກ ບານເຕະມືອາຊີບໃນອາເມລິກາເໜືອ ແລະລະດັບສູງສຸດຂອງລະບົບລີກບານເຕະຂອງສະຫະລັດ. ມັນປະກອບມີ 30 ທີມ, ມີ 27 ທີມໃນສະຫະລັດ ແລະ 3 ໃນປະເທດການາດາ, ແລະໄດ້ຮັບການອະນຸມັດໂດຍສະຫະພັນບານເຕະສະຫະລັດ. ເມເຈີລີກຊອກເກີແມ່ນ​ໜຶ່ງ​ໃນ​ລີກ​ກິ​ລາ​ມື​ອາ​ຊີບ​ທີ່​ສຳ​ຄັນ​ຢູ່​ໃນ​ສະ​ຫະ​ລັດ​ອາ​ເມລິ​ກາ ແລະ​ກາ​ນາ​ດາ. ລີກມີສໍານັກງານໃຫຍ່ຢູ່ໃນມິດທາວນແມນຮັດຕັນ.

ໂລໂກ້ຂອງເມເຈີລີກຊອກເກີ
## ອ້າງອີງ
# ລົດມ້າ

ລົດມ້າໃຊ້ໃນການທ່ອງທ່ຽວ
ລົດມ້າ(ບຸນ)
ລົດມ້າ (ລັດໂອໄຮໂອ,ອາເມລິກາ)
**ລົດມ້າ** (ຄຳເຄົ້າ: ຣົຖມ້າ) ແມ່ນ ລົດທີ່ຂັບເຄື່ອນ ຫຼື ລາກໂດຍມ້າແລະ ໃຊ້ເພື່ອຂົນສົ່ງທັງຜູ້ໂດຍສານ ແລະ ເຄື່ອງໄດ້.

## ອ້າງອີງ
# ເດນເວີ

| Denver, Colorado |
| --- |
| State capital and consolidated city and county |
| City and County of Denver |
|  ທຸງ ກາ |
| ຊື່: The Mile High City Queen City of the Plains Wall Street of the West |
| Location of Denver in the State of Colorado |
| **Lua error in Module:Location\_map at line 526: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/USA" does not exist.** |
| ພິກັດ: ﻿ / ﻿ |
| Country |  United States |
| State |  Colorado |
| City and county |  Denver |
| Platted | November 17, 1858, as Denver City, K.T. |
| Incorporated | November 7, 1861, as Denver City, C.T. |
| Consolidated | December 1, 1902, as the City and County of Denver |
| ຕັ້ງຊື່ຈາກ | James W. Denver |
| ການປົກຄອງ |
|  • ປະເພດ | consolidated city and county |
|  • ໜ່ວຍງານ | Denver City Council |
|  • Mayor | Michael Hancock (D) |
| ພື້ນທີ່ |
|  • State capital and consolidated city and county | 154.92 ຕລ.ໄມລ໌ (401.24 ຕລ.ກມ.) |
|  • ພື້ນດິນ | 153.28 ຕລ.ໄມລ໌ (396.99 ຕລ.ກມ.) |
|  • ພື້ນນ້ຳ | 1.64 ຕລ.ໄມລ໌ (4.25 ຕລ.ກມ.)  1.1% |
|  • ລວມຂອບ​ເຂດ​ | 8,414.4 ຕລ.ໄມລ໌ (Bad rounding here22,000 ຕລ.ກມ.) |
| ຄວາມສູງ | 5,130–5,690 ຟຸດ (1,564–1,734 ແມັດ) |
| ປະຊາກອນ (2010) |
|  • State capital and consolidated city and county | 600,158 ຄົນ |
|  • ປະມານ (2019) | 734,134 ຄົນ |
|  • ອັນດັບ | US: 19th |
|  • ຄວາມໜາແໜ້ນ | 4,744.39 ຄົນ/ຕລ.ໄມລ໌ (1,831.82 ຄົນ/ຕລ.ກມ.) |
|  • ເຂດເມືອງ | 2,374,203 (US: 18th) ຄົນ |
|  • ລວມເຂດ | 2,932,415 (US: 19th) ຄົນ |
|  • CSA | 3,572,798 (US: 15th) |
| ເດມະນິມ | Denverite |
| ເຂດເວລາ | UTC−7 (MST) |
| ZIP codes | 80201–80212, 80214–80239, 80241, 80243–80244, 80246–80252, 80256–80266, 80271, 80273–80274, 80279–80281, 80290–80291, 80293–80295, 80299, 80012, 80014, 80022, 80033, 80123 |
| ລະຫັດພື້ນທີ່ | 303 & 720 |
| FIPS code | 08-20000 |
| GNIS feature ID | 201738 |
| Major airport | Denver International Airport |
| Interstates |      |
| U.S. routes |        |
| State highways |          |
| Commuter rail | ແມ່ແບບ:Rint ແມ່ແບບ:Rint ແມ່ແບບ:Rint ແມ່ແບບ:Rint |
| Light rail | ແມ່ແບບ:Rint ແມ່ແບບ:Rint ແມ່ແບບ:Rint ແມ່ແບບ:Rint ແມ່ແບບ:Rint ແມ່ແບບ:Rint ແມ່ແບບ:Rint |
| ເວັບໄຊ | denvergov.org |
| **Capital and most populous city of the ແມ່ແບບ:Nobreak** |

**ເດນເວີ** ( /d ɛ n v ər / ) (ອັງກິດ:Denver) **ຢ່າງເປັນທາງການຄື ນະຄອນ ແລະເຂດປົກຄອງຂອງ ເດນເວີ,** ເປັນ ເມືອງເອກ ຫລື ເມືອງຫຼວງ ແລະ ເມືອງມີພົນລະເມືອງຫຼາຍທີ່ສຸດ ຂອງ ລັດ ໂຄໂລຣາໂດ ແຫ່ງ ສະຫະລັດ . ເດນເວີ ຕັ້ງຢູ່ໃນ South Platte River Valley ຢູ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງເຂດ ທົ່ງພຽງສູງ ທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງ Front Range ຂອງ ພູ ຣັອກກີ້ .ມີຈຳນວນພົນລະເມືອງປະມານ 727,211 ຄົນໃນປີ 2019, Denver ແມ່ນເມືອງ ທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດອັນດັບທີ 19 ຂອງ ສະຫະລັດອາເມລິກາ, ເປັນເມືອງເອກຂອງລັດທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດອັນດັບຫ້າ ແລະເປັນເມືອງທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດຕັ້ງຢູ່ໃນລັດພູເຂົາ . ເຂດມະຫານະຄອນ ຢູ່ອ້ອມຮອບເມືອງ Denver ເປັນຕົວແທນປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ ແລະ ກິດຈະ ກຳ ທາງເສດຖະກິດໃນເຂດ Front Range, ເຊິ່ງເປັນພື້ນທີ່ທີ່ມີປະຊາກອນປະມານ 85% ຂອງປະຊາກອນ Colorado.
# ກີນເນສສະຖິຕິໂລກ

ກີນເນສສະຖິຕິໂລກ (ພາສາອັງກິດ: Guinness World Records), ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກຕັ້ງແຕ່ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 1955 ຈົນເຖິງປີ 1999 ວ່າ ປື້ມບັນທຶກຂອງ Guinness ແລະໃນສະບັບທີ່ຜ່ານມາຂອງສະຫະລັດເປັນ ປື້ມບັນທຶກໂລກຂອງ Guinness, ເປັນ ປື້ມອ້າງອີງ ຂອງອັງກິດທີ່ຕີພິມປະຈໍາປີ, ລາຍຊື່ ບັນທຶກໂລກ ທັງຄວາມສໍາເລັດຂອງມະນຸດແລະຄວາມສຸດຍອດ. ຂອງ​ໂລກ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ​. Sir Hugh Beaver ໄດ້ສ້າງແນວຄວາມຄິດ, ແລະອ້າຍນ້ອງຄູ່ແຝດ Norris ແລະ Ross McWhirter ຮ່ວມກັນກໍ່ຕັ້ງຫນັງສືໃນ ລອນດອນ ໃນເດືອນສິງຫາ 1955.
# ດຣາກອນບອລ

**ດຣາກອນບອລ** (ຍີ່ປຸ່ນ: ドラゴンボール ໂຣມາຈິ: *Doragon Bōru*) ເປັນ franchise ສື່ຂອງຍີ່ປຸ່ນທີ່ສ້າງຂື້ນໂດຍ Akira Toriyama ໃນປີ 1984. ມັງງະ ເບື້ອງຕົ້ນ, ຂຽນແລະແຕ້ມຮູບໂດຍ Toriyama, ໄດ້ serialized ໃນ Weekly Shōnen Jump ຈາກ 1984 ຫາ 1995, ດ້ວຍ 519 ບົດສ່ວນບຸກຄົນທີ່ເກັບກໍາໃນ 42 ປະລິມານ tankōbon ໂດຍຜູ້ຈັດພິມ Shueisha. Dragon Ball ໄດ້​ຮັບ​ການ​ດົນ​ໃຈ​ໃນ​ເບື້ອງ​ຕົ້ນ​ຈາກ​ນະ​ວະ​ນິ​ຍາຍ​ຄລາ​ສ​ສິກ​ໃນ​ສັດ​ຕະ​ວັດ​ທີ 16 ຂອງ​ຈີນ Journey to the West, ລວມ​ກັບ​ອົງ​ປະ​ກອບ​ຂອງ​ຮູບ​ເງົາ​ສິ​ລະ martial ຮົງ​ກົງ​. ຕົວລະຄອນ ດຣາກອນບອລ ຍັງໃຊ້ຮູບແບບສິລະປະການຕໍ່ສູ້ຂອງອາຊີຕາເວັນອອກທີ່ຫຼາກຫຼາຍ, ລວມທັງຄາຣາເຕ ແລະ Wing Chun (kung Fu). ຊຸດຕິດຕາມການຜະຈົນໄພຂອງຕົວລະຄອນ Son Goku ຈາກໄວເດັກຂອງລາວຈົນເຖິງຜູ້ໃຫຍ່ໃນຂະນະທີ່ລາວຝຶກອົບຮົມສິລະປະການຕໍ່ສູ້. ລາວໃຊ້ເວລາໃນໄວເດັກຂອງລາວຢູ່ໄກຈາກອາລະຍະທໍາຈົນກ່ວາລາວໄດ້ພົບກັບເດັກຍິງໄວລຸ້ນທີ່ມີຊື່ວ່າ Bulma, ຜູ້ທີ່ຊຸກຍູ້ໃຫ້ລາວເຂົ້າຮ່ວມການສະແຫວງຫາໂລກເພື່ອຊອກຫາວົງຮອບເຈັດອັນທີ່ເອີ້ນວ່າ ດຣາກອນບອລ, ເຊິ່ງເອີ້ນມັງກອນທີ່ປາດຖະຫນາເມື່ອຖືກລວບລວມ. ໃນການເດີນທາງຂອງລາວ, Goku ສ້າງຫມູ່ເພື່ອນອີກຫຼາຍຄົນ, ກາຍເປັນຄອບຄົວ, ຄົ້ນພົບມໍລະດົກຂອງມະນຸດຕ່າງດາວຂອງລາວ, ແລະຕໍ່ສູ້ກັບຄົນຮ້າຍທີ່ຫຼາກຫຼາຍ, ຫຼາຍຄົນກໍ່ຊອກຫາ ດຣາກອນບອລ.

ໂລໂກ້ສໍາລັບຊຸດ ມັງງະ ຕົ້ນສະບັບ
## ເອກະສານອ້າງອີງ
# ມະຫາວິທະຍາໄລຮາວາດ

**ມະຫາວິທະຍາໄລຮາວາດ** ເປັນ ມະຫາວິທະຍາໄລຄົ້ນຄ້ວາ Ivy League ສ່ວນຕົວ ໃນ Cambridge, Massachusetts, ສະຫະລັດອາເມລິກາ. ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນວັນທີ 28 ເດືອນຕຸລາປີ 1636, ແລະຕັ້ງຊື່ສໍາລັບຜູ້ມີຄຸນປະໂຫຍດທໍາອິດຂອງຕົນ, ນັກບວດ Puritan John Harvard, ມັນເປັນສະຖາບັນເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດຂອງການຮຽນຮູ້ຊັ້ນສູງໃນສະຫະລັດ. ອິດທິພົນ, ຄວາມຮັ່ງມີ, ແລະການຈັດອັນດັບຂອງມັນໄດ້ເຮັດໃຫ້ມັນເປັນຫນຶ່ງໃນມະຫາວິທະຍາໄລທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດໃນໂລກ.

ໂລໂກ້
ຮາວາດ ໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນແລະອະນຸຍາດໂດຍ ສານທົ່ວໄປຂອງລັດ Massachusetts, ສະພານິຕິບັນຍັດປົກຄອງຂອງ Massachusetts Bay Colony ຍຸກອານານິຄົມ . ໃນຂະນະທີ່ບໍ່ເຄີຍມີສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງເປັນທາງການກັບ ນິກາຍ ໃດໆ, Harvard ໄດ້ຝຶກອົບຮົມນັກບວດ ຂອງປະຊາຄົມ ຈົນກ່ວາຫຼັກສູດແລະຮ່າງກາຍຂອງນັກຮຽນໄດ້ຖືກແຍກອອກເປັນທາງສາສະຫນາຄ່ອຍໆໃນສະຕະວັດທີ 18.
# ຄວາມຂາດແຄນທາງເສດຖະກິດ

**ຄວາມຂາດແຄນທາງເສດຖະກິດ**ແມ່ນຄຳສັບໃຊ້ເພື່ອ ສະແດງເຖິງສ່ວນຕ່າງລະຫວ່າງ ປະລິມານຄວາມຕ້ອງການ ແລະ ການສະໜອງ ຂອງ ຜະລິດຕະພັນ ຫຼື ການບໍລິການໃດໜຶ່ງ ໃນ ຕະຫຼາດ ໃນກໍລະນີ ທີ່ ຄວາມຕ້ອງການ ໃຫຍ່ກວ່າ ການສະໜອງ. ໂດຍທົ່ວໄປ ຄວາມຂາດແຄນທາງເສດຖະກິດ ຊິສົ່ງຜົນເຮັດໃຫ້ ຜູ້ຂາຍ ຍົກລາຄາ ຂອງ ຜະລິດຕະພັນ ໄປຈົນຮອດຈຸດດຸນຍະພາບຂອງຕະຫຼາດ.ບາງກໍລະນີ ປັດໃຈພາຍນອກ ເຊັ່ນ ການກີດກັນການຍົກລາຄາ ຫຼື ທີ່ຮັກສາສະພາບບໍ່ສົມດຸນ ຂອງ ຄວາມຕ້ອງການ ແລະ ການສະໜອງ ສາມາດເຮັດໃຫ້ ຄວາມຂາດແຄນທາງເສດຖະກິດ ຕໍ່ເນື່ອງເປັນໄລຍະຍາວໄດ້. ຈຸດພິເສດ ຫຼື ຄວາມແຕກຕ່າງ ຂອງ ຄຳວ່າ ຄວາມຂາດແຄນທາງເສດຖະກິດ ດັ່ງທີ່ໃຊ້ ໃນ ເສດຖະສາດ ແລະ ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ ແມ່ນ : ໃນ ຊີວິດປະຈຳວັນ ຄຳວ່າຄວາມຂາດແຄນ ອາດຊິໝາຍເຖິງ ທັງ ກໍລະນີ ທີ່ ຜູ້ຄົນບໍ່ສາມາດຫາຊື້ ສິ່ງຕົນເອງຕ້ອງການ ໃນ ລາຄາທີ່ຕົນເອງສາມາດຈ່າຍໄດ້, ແຕ່ ຄຳວ່າຄວາມຂາດແຄນທາງເສດຖະກິດ ໃນທີ່ນີ້​ ຊິບໍ່ຄຳນຶງເຖິງກໍລະນີຄືດັ່ງກ່າວນີ້. ດັ່ງສາມາດເຫັນໄດ້ງ່າຍໆ ໃນ ເສັ້ນໂຄ້ງຄວາມຕ້ອງການ ຄວາມຕ້ອງການໃນ ເສດຖະສາດ ແມ່ນ ລະດັບລາຄາ ທີ່ ຜູ້ຄົນພໍໃຈຈ່າຍ ຕໍ່ກັບ ຜະລິດຕະພັນໃດໜຶ່ງ ທີ່ຖືກຜະລິດໃນປະລິມານໃດໜຶ່ງ ໂດຍທີ່ບໍ່ໄດ້ລວມເອົາ ຄວາມຕ້ອງການ ຂອງ ຜູ້ທີ່ຢາກຊື້ ແຕ່ບໍ່ມີເງິນ.
# ນາຊາ

**ອົງການບໍລິຫານການບິນແລະອະວະກາດແຫ່ງຊາດ** ຫຼື **ນາຊາ** (ອັງກິດ: National Aeronautics and Space Administration - NASA) ກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນເມື່ອວັນທີ 29 ກໍລະກົດ ຄ.ສ. 1958 ຕາມລັດຖະບັນຫຍັດການບິນແລະອະວະກາດແຫ່ງຊາດ ແມ່ນໜ່ວຍງານສ່ວນລາຊະການ ຮັບຜິດຊອບໃນໂຄງການອະວະກາດແລະງານວິໄຈຫ້ວງອາກາດອະວະກາດ (aerospace) ໄລຍະຍາວຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ ຄອຍຈັດການຫຼືຄວບຄຸມລະບົບງານວິໄຈທັງກັບຝ່າຍພົນລະເຮືອນແລະຝ່າຍທະຫານ. ໃນເດືອນກຸມພາ ຄ.ສ. 2006 ອົງການນາຊາໄດ້ປະກາດພາລະກິດຫຼັກແມ່ນການບຸກເບີກອະນາຄົດແຫ່ງການສຳຫຼວດອະວະກາດ ການຄົ້ນພົບທາງວິທະຍາສາດ ແລະງານວິໄຈທາງການບິນແລະອະວະກາດ.

ຄຳຂວັນຂອງອົງການນາຊາ ແມ່ນ "*ເພື່ອປະໂຫຍດຂອງທຸກຜູ້ທຸກຄົນ*" (For the benefit of all).

## ອ້າງອີງ